Wykonywanie przewozów lotniczych: zasady unijne

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Koncesje i leasing statków powietrznych

• Kryteria przyznawania i zachowania ważności koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych w UE są zharmonizowane.
• Warunki przyznawania i zachowania ważności koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych w UE obejmują:
  • posiadanie ważnego certyfikatu przewoźnika lotniczego (AOC) określającego działalność objętą koncesją;
  • prawo własności krajów UE i obywateli krajów UE i sprawowanie kontroli przez nie; a także
  • spełnienie szeregu warunków finansowych.
• Niespełnienie warunków koncesji może ostatecznie doprowadzić do zawieszenia lub cofnięcia koncesji.
• Zezwala się na leasing statków powietrznych zarejestrowanych w UE. Jednakże leasing statków powietrznych spoza UE jest dozwolony wyłącznie w określonych okolicznościach, na przykład w celu zaspokojenia sezonowego zapotrzebowania w zakresie pojemności. W takim wypadku dany przewoźnik lotniczy z UE musi być w stanie wykazać odpowiedniemu organowi, że taki statek powietrzny spełnia wszystkie unijne normy bezpieczeństwa.

Przejrzystość cen

• Linie lotnicze mogą dowolnie ustalać ceny przewozów lotniczych wewnątrz UE.
• Cena ostateczna usługi – wraz z warunkami przewozu – jest wskazywana z uwzględnieniem wszelkich podatków, opłat lotniskowych, dopłat i należności, które są niemożliwe do uniknięcia i możliwe do przewidzenia w chwili dokonywania rezerwacji. Ponadto przewoźnicy lotniczy przedstawiają podsumowanie wszystkich takich elementów ceny ostatecznej, które są niemożliwe do uniknięcia.
• Informacja o opcjonalnych dopłatach do ceny musi być przekazywana w sposób wyraźny, przejrzysty i jednoznaczny na początku procesu rezerwacji, zaś zgoda klienta jest wyrażana na zasadzie opcjonalnej („opt-in”).
• Niedozwolona jest dyskryminacja cenowa ze względu na narodowość lub miejsce zamieszkania klienta, a także na siedzibę przedstawiciela przewoźnika lotniczego lub innego sprzedawcy biletów.
• Kraje UE zapewniają przestrzeganie przepisów dotyczących cen. Sankcje za ich naruszenie muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Obowiązek użyteczności publicznej

• Państwo UE może nałożyć obowiązek użyteczności publicznej w stosunku do regularnego przewozu lotniczego między portem lotniczym w UE a portem lotniczym obsługującym region peryferyjny lub rozwijający się położony na swoim terytorium lub na drugorzędnej trasie do dowolnego portu lotniczego na swoim terytorium, jeżeli zapewnienie minimalnych usług na tej trasie uznawane jest za istotne dla gospodarczego i społecznego rozwoju regionu, który jest obsługiwany przez ten port lotniczy.
• Państwo UE ocenia konieczność i adekwatność przewidywanego obowiązku użyteczności publicznej.
• Jeśli żaden przewoźnik lotniczy nie jest zainteresowany prowadzeniem przewozów na trasie, na której nałożono obowiązki, dane państwo może ograniczyć dostęp do przewozów na tej trasie do jednego przewoźnika lotniczego na okres do czterech lat i zrekompensować takiemu przewoźnikowi ewentualne straty wynikające z obowiązku użyteczności publicznej. Wybór przewoźnika następuje w drodze przetargu publicznego na poziomie UE.

Podział ruchu lotniczego pomiędzy porty lotnicze

Państwa UE mogą regulować podział ruchu lotniczego pomiędzy porty lotnicze, pod warunkiem że:

• obsługują one to samo miasto lub tę samą konurbację,
• dysponują one odpowiednią infrastrukturą transportową i są połączone ze sobą i z miastem lub konurbacją, które obsługują, za pośrednictwem częstych, niezawodnych i sprawnych usług transportu publicznego,
• decyzje dotyczące regulacji podziału ruchu lotniczego są zgodne z zasadami proporcjonalności i przejrzystości oraz opierają się na obiektywnych kryteriach.

COVID-19 – środki szczególne

Rozporządzenie (UE) 2020/696 oraz rozporządzenia delegowane Komisji (UE) 2020/2114 i 2020/2115 tymczasowo zmieniają rozporządzenie (WE) nr 1008/2008, aby pomóc liniom lotniczym i portom lotniczym sprostać gwałtownemu spadkowi natężenia ruchu lotniczego spowodowanemu pandemią COVID-19.

W rozporządzeniach tych:

• tymczasowo zmienia się zasady przyznawania licencji unijnym przewoźnikom lotniczym w przypadku trudności finansowych spowodowanych pandemią COVID-19. W ramach rozporządzeń tymczasowo zawiesza się obowiązek zawieszenia lub cofnięcia przez państwa członkowskie koncesji każdego przewoźnika borykającego się z trudnościami finansowymi lub zastąpienia jej tymczasową licencją, pod warunkiem że nie stwarza to zagrożenia dla bezpieczeństwa. Dzięki temu organy i przewoźnicy lotniczy nie będą musieli się borykać ze zbędnym obciążeniem administracyjnym;
• wprowadza się czasowe odstępstwo od procedur, które mają zastosowanie, w przypadku gdy państwa członkowskie zamierzają odmówić wykonania praw przewozowych lub nałożyć na nie warunki w celu zaradzenia krótkoterminowym sytuacjom nadzwyczajnym. Państwa członkowskie mogą tymczasowo utrzymywać ten środek nadzwyczajny przez okres dłuższy niż 14 dni, środek ten może być jednak stosowany, tylko dopóki występują zagrożenia dla zdrowia publicznego związane z pandemią. Wszystkie środki nadzwyczajne muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności i przejrzystości oraz opierać się na obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriach;
• wprowadza się tymczasowe zasady świadczenia usług obsługi naziemnej, aby wspomóc porty lotnicze w kontynuowaniu ich działań w związku z wybuchem pandemii COVID-19:
  • zapewniając portom lotniczym możliwość przedłużenia istniejących umów z podmiotami świadczącymi usługi obsługi naziemnej do 31 grudnia 2022 r.; oraz
  • w przypadku upadłości przedsiębiorstwa świadczącego usługi obsługi naziemnej – zapewniając portom lotniczym możliwość bezpośredniego wyboru nowego podmiotu świadczącego usługi obsługi naziemnej na okres maksymalnie sześciu miesięcy lub do 31 grudnia 2021 r.