Regulacje prawne dotyczące roślin zmodyfikowanych genetycznie: prawa krajów UE

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

W dyrektywie przewidziano:

• system indywidualnej oceny ryzyka dla środowiska związanego z uwolnieniem GMO;
• wspólne cele monitorowania GMO po ich zamierzonym uwolnieniu lub wprowadzeniu do obrotu; oraz
• mechanizm zmieniający, zawieszający lub przerywający zamierzone uwalnianie GMO po uzyskaniu informacji na temat zagrożeń związanych z takim uwolnieniem.

Etykietowanie GMO i konsultacje publiczne stają się obowiązkowe. Komisja Europejska ma obowiązek konsultowania się z właściwymi komitetami naukowymi we wszystkich sprawach dotyczących zdrowia ludzkiego lub środowiska naturalnego.

Należy ustanowić rejestry do celów wprowadzania informacji dotyczących genetycznych zmian dokonanych w GMO oraz ich miejsca. Zasady funkcjonowania tych rejestrów określono w decyzji 2004/204/WE.

Co trzy lata Komisja publikuje zestawienie dotyczące środków podjętych przez kraje UE w celu wdrożenia przepisów dyrektywy oraz sprawozdanie z doświadczeń w odniesieniu do GMO wprowadzonych do obrotu.

Ta dyrektywa pozwala krajom UE na ograniczenie lub zakazanie uwalniania GMO stanowiącego zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego, natomiast dyrektywa (UE) 2015/412 zmienia ją, pozwalając krajom UE na zakazywanie lub ograniczanie GMO, dla których wydano zezwolenie lub które oczekują na wydanie zezwolenia na szczeblu UE, ze względu na inne podstawy. Te podstawy, na które mogą się powołać kraje UE, obejmują zagospodarowanie przestrzenne w miastach i na obszarach wiejskich, użytkowanie gruntów, wpływ na sytuację społeczno-gospodarczą, współistnienie³ i politykę publiczną.

W dyrektywie zmieniającej wprowadzono także szereg terminów i obowiązków w odniesieniu do podejmowanych decyzji dotyczących dostosowania zakresu geograficznego zezwolenia, w tym prawo do wykluczenia upraw w oparciu o nowe obiektywne okoliczności.

Począwszy od dnia 3 kwietnia 2017 r., kraje UE, w których uprawia się GMO, wprowadzają środki na obszarach przygranicznych swoich terytoriów w celu zapobiegnięcia możliwym skażeniom transgranicznym w sąsiednich państwach członkowskich, w których uprawa tych GMO jest zakazana, chyba że takie środki nie są konieczne w związku ze szczególnymi warunkami geograficznymi.