Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 (zob. streszczenie dokumentu), oparte na art. 103 TFUE (dawny art. 83) nadaje Komisji uprawnienia egzekucyjne odnośnie do reguł konkurencji oraz nakładania grzywien na przedsiębiorstwa dopuszczające się naruszeń. W ramach wytycznych, które zastępują poprzednie wytyczne przyjęte w 1998 r., nakłada się surowsze grzywny na przedsiębiorstwa, które naruszają unijne przepisy zakazujące istnienia karteli i innych praktyk handlowych ograniczających konkurencję.

W art. 23 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 wskazano, że grzywny ustala się w zależności zarówno od wagi, jak i czasu trwania naruszenia. Kwota grzywny może wynieść nawet 10% światowych obrotów grupy przedsiębiorstw, do której należy przedsiębiorstwo dopuszczające się naruszenia, uzyskanych w poprzednim roku obrotowym.

Komisja, aby osiągnąć cele dotyczące nakładania grzywien, które są na tyle wysokie, by ukarać dane przedsiębiorstwa i zniechęcić inne do stosowania praktyk, które naruszają reguły konkurencji, bierze pod uwagę pewne czynniki, takie jak:

• wartość sprzedaży dóbr lub usług mających związek z naruszeniem przepisów;
• okres trwania naruszenia – przy ustalaniu wysokości grzywny należy uwzględnić liczbę lat, w ciągu których dane przedsiębiorstwo brało udział w naruszeniu, aby odpowiednio określić jego wpływ na rynek;
• waga naruszenia, w szczególności w odniesieniu do rodzaju grzywny i charakteru działań stanowiących naruszenie oraz niektórych innych czynników;
• czynniki odnoszące się do poszczególnych przedsiębiorstw, które mogą uzasadniać podwyższenie lub obniżenie kwoty grzywny.

Metodologia składająca się z dwóch etapów

Komisja:

1. określa kwotę podstawową dla każdego przedsiębiorstwa lub związku przedsiębiorstw; oraz
2. może stosownie podwyższyć lub obniżyć powyższą kwotę.

Kwota podstawowa grzywny

• Kwotę podstawową grzywny oblicza się jako odsetek wartości sprzedaży której wielkość uzależniona jest od wagi naruszenia, i mnoży się ją przez liczbę lat, w ciągu których dokonywano naruszenia.
• Odsetek wartości sprzedaży określa się biorąc pod uwagę wagę naruszenia (charakter naruszenia, wielkość skumulowanej części rynku, jaką dysponują dane przedsiębiorstwa, zakres geograficzny itd.) i może on wynieść nawet 30%. W przypadku karteli, które zaliczają się do najpoważniejszych ograniczeń konkurencji, odsetek wagi naruszenia zostanie ustalony na poziomie znajdującym się w górnym przedziale (minimum 15%).
• Komisja może uwzględnić w tym wstępnym obliczeniu dalszą kwotę, która ma zastosowanie do wszystkich spraw kartelowych oraz, wedle uznania Komisji, do innych rodzajów naruszeń. Będzie ona wynosiła między 15 a 25% wartości rocznego obrotu, bez względu na okres trwania naruszenia. Określa się to mianem „opłaty wstępnej” i ma ona na celu zniechęcić przedsiębiorstwa do podejmowania praktyk niezgodnych z prawem nawet przez krótki okres.

Dostosowania kwoty podstawowej grzywny

• Komisja może dostosować kwotę podstawową w przypadku poszczególnych przedsiębiorstw; obniżyć ją, jeśli stwierdzi występowanie okoliczności łagodzących, lub podwyższyć w przypadku wystąpienia okoliczności obciążających.
• Na przedsiębiorstwa, które ponownie dopuszczają się naruszenia, nakłada się znacznie surowsze grzywny. Na przedsiębiorstwa, które ponownie dopuszczają się naruszenia, może zostać nałożona grzywna podwyższona o kwotę, której wartość wynosi 100%, w związku z naruszeniami popełnionymi w przeszłości.
• Aby zapewnić wystarczający efekt odstraszający grzywny, Komisja może również podwyższyć grzywnę, która ma zostać nałożona na przedsiębiorstwo posiadające szczególnie wysoki obrót niezwiązany ze sprzedażą, do której odnosi się naruszenie.
• Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nie mają wpływu na stosowanie unijnych przepisów dotyczących stosowania grzywien, na mocy których można zmniejszyć wysokość grzywny lub przyznać zwolnienie z grzywny przedsiębiorstwom, które przyznają się do udziału w kartelu i współpracują z Komisją w ramach prowadzonego przez nią dochodzenia.
• Wysokość grzywny może być dalej obniżona zgodnie z polityką Komisji w sprawie ugód dotyczących karteli lub w przypadku naruszeń innych niż kartele, na podstawie skutecznej współpracy i uznania naruszenia przez przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa.
• Maksymalną wysokość grzywny dla każdego przedsiębiorstwa ustala się na poziomie 10% jego całkowitego obrotu uzyskanego w poprzednim roku obrotowym (rozporządzenie (WE) nr 1/2003).