Transport morski – świadczenie usług, konkurencja, nieuczciwe praktyki cenowe i dostęp do handlu morskiego

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Swoboda świadczenia usług

Rozporządzenie (EWG) nr 4055/86:

• nadaje obywatelom Unii Europejskiej (oraz przedsiębiorstwom żeglugowym z państw spoza UE, które wykorzystują statki zarejestrowane w państwie członkowskim UE i kontrolowane przez obywateli UE) prawo do przewozu pasażerów lub towarów drogą morską między portami w państwach członkowskich UE a portami lub instalacjami oddalonymi od brzegu w innym państwie członkowskim UE lub państwie spoza UE,
• wymaga, aby jakiekolwiek ograniczenia krajowe, które rezerwują przewóz towarów dla statków pod banderą krajową, zostały stopniowo zniesione lub dostosowane, oraz zapobiega wprowadzaniu nowych ograniczeń;
• określa procedurę do zastosowania w przypadku, gdy przedsiębiorstwa żeglugowe z państw członkowskich UE pozbawione są realnej możliwości przewozu towarów z i do określonego państwa spoza UE;
• rozszerza korzyści wynikające z regulacji na obywateli z państw spoza UE prowadzących działalność zarejestrowaną w UE.

Rozporządzenie nr 3577/92/EWG odnosi się w szczególności do swobody świadczenia usług transportu morskiego na terenie państw UE („kabotaż¹ morski”) (zob. streszczenie).

Nieuczciwe praktyki cenowe w transporcie morskim

Rozporządzenie (EWG) nr 4057/86:

• zezwala UE na zastosowanie opłat kompensacyjnych w celu zapewnienia ochrony właścicieli statków z państw UE przed nieuczciwymi praktykami cenowymi właścicieli statków spoza UE. Wyżej wspomniane opłaty kompensacyjne mogą zostać nałożone po przeprowadzeniu dochodzenia, które wykaże, że wskutek nieuczciwych praktyk cenowych wyrządzona została szkoda, a interesy UE wymagają podjęcia przez nią działań,
• odnośnie do kontroli szkód określa stosowne czynniki lub wskaźniki, które należy wziąć w takim wypadku pod uwagę, np. zmniejszenie udziału w rynku lub zyskach danego właściciela statków, lub wpływ na zatrudnienie,
• określa procedurę dotyczącą wnoszenia skarg, prowadzenia konsultacji i dalszego dochodzenia.

Swobodny dostęp do handlu morskiego

Rozporządzenie (EWG) nr 4058/86:

• stosowane jest, gdy działanie państwa spoza UE lub jego agentów ogranicza swobodny dostęp dla przedsiębiorstw żeglugowych państw członkowskich UE lub statków zarejestrowanych w państwie UE do transportu ładunków przewożonych żeglugą liniową, ładunków masowych lub wszystkich innych ładunków (z wyjątkiem sytuacji, gdy takie działanie podejmowane jest zgodnie z Kodeksem Narodów Zjednoczonych dotyczącym żeglugi liniowej,
• pozwala na skoordynowane działania UE prowadzone na wniosek złożony przez państwo członkowskie UE do Komisji Europejskiej. Takie działania mogą obejmować przedstawicielstwo dyplomatyczne do zainteresowanych państw spoza UE oraz środki zaradcze skierowane do zainteresowanych przedsiębiorstw żeglugowych;
• dopuszcza podobne skoordynowane działania na wniosek innego państwa, należącego do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z którym zawarto wzajemne porozumienie.

Zasady konkurencji

Ogólne prawa konkurencji UE, ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 1/2003, mają również zastosowanie do sektora transportu morskiego. Jednakże zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 246/2009 Komisja może zrobić wyjątek dla określonych rodzajów współpracy pomiędzy towarzystwami przewożącymi ładunki żeglugą liniową² (konsorcja³).