Kontrole weterynaryjne i zootechniczne zwierząt i produktów w handlu wewnątrz UE

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 90/425/EWG – kontrole weterynaryjne i zootechniczne mające zastosowanie w handlu wewnętrznym UE niektórymi żywymi zwierzętami i produktami

JAKIE SĄ CELE DYREKTYWY?

Określa ona zasady dotyczące kontroli weterynaryjnych* i zootechnicznych* przeprowadzanych w odniesieniu do żywych zwierząt i niektórych produktów stanowiących przedmiot handlu w obrębie UE.

Na jej podstawie znosi się kontrole weterynaryjne i zootechniczne na granicach wewnętrznych UE i zastępuje się je kontrolami przeprowadzanymi w miejscu pochodzenia, w tranzycie oraz w miejscu przeznaczenia.

Rozporządzeniem (UE) 2016/1012 zmieniono tytuł dyrektywy i usunięto odniesienia do kontroli zootechnicznych. Rozporządzenie to obowiązuje od dnia 1 listopada 2018 r.

Rozporządzenie (UE) 2017/625 uchyla dyrektywę 90/425/WE ze skutkiem od dnia 14 grudnia 2019 r.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Żywe zwierzęta, jaja wylęgowe, materiał biologiczny, produkty pochodzenia zwierzęcego

Dyrektywa i jej kolejne zmiany odnoszą się do kontroli weterynaryjnych i zootechnicznych mających zastosowanie do handlu wewnątrz UE żywymi zwierzętami i produktami (jaja wylęgowe, materiał biologiczny*, produkty pochodzenia zwierzęcego) objętymi prawodawstwem UE.

Nie ma ona zastosowania do przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych, którym towarzyszą ludzie.

Kontrole w miejscu pochodzenia

Właściwe władze w państwie UE pochodzenia zapewniają między innymi, że zwierzęta i produkty przeznaczone do handlu:

spełniają wymagania odpowiednich dyrektyw wymienionych w załączniku A do dyrektywy (w odniesieniu do zwierząt i produktów określonych w załączniku A, np. dyrektywy 88/407/EWG) oraz spełniają wymagania w zakresie zdrowia zwierząt państwa UE przeznaczenia (w odniesieniu do zwierząt i produktów określonych w załączniku B, np. drobiu żywego);
pochodzą z gospodarstw, centrów lub organizacji, które podlegają regularnym urzędowym kontrolom weterynaryjnym;
są identyfikowane i zarejestrowane zgodnie z wymaganiami prawa UE;
w czasie transportu mają świadectwa zdrowia i inne odpowiednie dokumenty;
nie pochodzą z gospodarstw lub regionów podlegających ograniczeniom mającym zastosowanie do tych zwierząt lub produktów z uwagi na podejrzenie występowania lub występowanie określonych chorób;
pochodzą z państwa lub regionu dających wystarczające gwarancje zdrowia z punktu widzenia państwa przeznaczenia;
są przewożone z zachowaniem obowiązujących zasad higieny.

Dodatkowo w UE właściwe władze przeprowadzają kontrole w gospodarstwach, na rynkach oraz w centrach spędu w celu upewnienia się, że żywe zwierzęta i produkty spełniają unijne normy, zwłaszcza w odniesieniu do ich identyfikacji. Dostawcy zwierząt lub produktów, a także nadawcy (osoby odpowiedzialne za przygotowanie transportu zwierząt i produktów), którzy nie przestrzegają tych zasad, narażają się na sankcje.

Kontrole w miejscu przeznaczenia

W miejscach przeznaczenia właściwe władze mogą przeprowadzać niedyskryminujące kontrole weterynaryjne. Celem tych kontroli jest upewnienie się, że zwierzęta i produkty przeznaczone do handlu spełniają wymogi określone dla miejsca pochodzenia (zob. powyżej). W razie podejrzenia naruszenia kontrole mogą być przeprowadzane w trakcie przewozu.

Odbiorcy zwierząt i produktów wysyłanych z innego państwa UE przejmują odpowiedzialność za te zwierzęta i produkty po ich przybyciu do miejsca docelowego, a także pozostają za nie odpowiedzialni w późniejszym okresie, do chwili zakończenia czynności przewozowej. Ma to zastosowanie na przykład do zwierząt przeznaczonych na rynki. Na odbiorców może zostać nałożony wymóg powiadomienia z wyprzedzeniem właściwych władz państwa UE przeznaczenia o przywozie zwierząt lub produktów z innego państwa UE.

Tam gdzie przepisy UE lub – w odniesieniu do obszarów, które nie zostały jeszcze zharmonizowane – przepisy krajowe zgodne z Traktatem UE wymagają, aby żywe zwierzęta były objęte kwarantanną, ma ona co do zasady miejsce w gospodarstwie przeznaczenia.

Kontrole w portach, portach lotniczych oraz na przejściach granicznych z państwami trzecimi

Kontrole mogą być przeprowadzane w miejscach, w których żywe zwierzęta i produkty z państw trzecich mogą być wprowadzane na terytorium UE, takich jak porty, porty lotnicze i przejścia graniczne z państwami trzecimi. W trakcie kontroli państwa UE zapewniają, że podjęte są następujące środki:

sprawdzenie świadectw lub dokumentów towarzyszących zwierzętom lub produktom;
poddanie zwierząt lub produktów z UE miejscowym niedyskryminacyjnym kontrolom weterynaryjnym w miejscu przeznaczenia;
poddanie zwierząt z państw trzecich przepisom określonym w dyrektywie 91/496/EWG i dyrektywie 97/78/WE.

Jeśli w trakcie kontroli właściwe władze wykażą:

obecność czynników odpowiedzialnych za chorobę podlegającą zgłoszeniu, chorobę odzwierzęcą* lub chorobę albo jakąkolwiek przyczynę mogącą stanowić poważne zagrożenie dla zwierząt i ludzi lub że produkty pochodzą z regionów dotkniętych chorobą zakaźną*, nakazują, aby zwierzęta lub wysyłki zwierząt zostały objęte kwarantanną w najbliższej stacji kwarantanny, poddane ubojowi lub aby zostały zniszczone.
że zwierzęta lub produkty nie spełniają warunków określonych w dyrektywach unijnych lub w krajowych przepisach dotyczących zdrowia zwierząt, mogą podjąć szereg różnych działań, w tym trzymać zwierzęta lub produkty pod nadzorem, dokonać zwrotu wysyłki, uboju zwierząt lub zniszczenia produktów zwierzęcych.

Przepisy wspólne

W razie wystąpienia ogniska choroby odzwierzęcej, choroby zwierząt lub jakiegokolwiek innego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub ludzi, państwo UE wysyłki wdraża odpowiednie środki zapobiegawcze i kontrolne, co obejmuje ograniczenia w przemieszczaniu w przypadku istnienia poważnego zagrożenia. Państwo UE przeznaczenia lub tranzytu może wdrożyć środki ostrożności, włącznie z kwarantanną. Komisja Europejska dokonuje przy najbliższej okazji oceny sytuacji, a następnie podejmuje decyzję w przedmiocie odpowiednich działań.

Państwa UE zapewniają, że pośrednicy zaangażowani w handel wewnętrzny UE odnośnymi zwierzętami lub produktami prowadzą rejestr wysyłek i kolejnego miejsca przeznaczenia zwierząt i produktów.

W 2004 r. Komisja uruchomiła skomputeryzowany system łączący władze weterynaryjne – TRACES.

Z dniem 1 lipca 1992 r. kontrole weterynaryjne i zootechniczne na granicach wewnętrznych UE zostały zniesione w odniesieniu do wszystkich żywych zwierząt i produktów z nich pochodzących. Działanie to było podyktowane postępami dokonanymi w dziedzinie kontroli zwierząt pochodzących z państw trzecich oraz podjęciem środków służących zwalczaniu pryszczycy i klasycznego pomoru świń.

OD KIEDY DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa ma zastosowanie od dnia 26 lipca 1990 r. Państwa UE miały włączyć ją do prawa krajowego do dnia 1 lipca 1992 r. Wyjątek stanowiły normy zawarte w art. 10 (dotyczącym występowania ognisk chorobowych), które należało włączyć do prawa krajowego do dnia 26 września 1990 r.

KLUCZOWE POJĘCIA

Kontrole weterynaryjne: wszelka kontrola fizyczna (lub formalności administracyjne) zwierząt lub produktów zmierzająca do zapewnienia ochrony zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt w sposób bezpośredni lub inny.

Kontrole zootechniczne: każda kontrola fizyczna lub formalności administracyjne, które odnoszą się do zwierząt objętych prawodawstwem w dziedzinie zootechniki oraz które zmierzają do bezpośredniej lub pośredniej poprawy ras.

Materiał biologiczny: nasienie, oocyty i embriony służące do sztucznego rozrodu.

Choroba odzwierzęca: choroba, która może być przenoszona między zwierzętami a ludźmi.

Choroba zakaźna: choroba, która dotyka dużą liczbę zwierząt w krótkim czasie.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa Rady 90/425/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. dotycząca kontroli weterynaryjnych i zootechnicznych mających zastosowanie w handlu wewnątrzwspólnotowym niektórymi żywymi zwierzętami i produktami w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego (Dz.U. L 224 z 18.8.1990, s. 29–41)

Kolejne zmiany dyrektywy 90/425/EWG uwzględniono w tekście pierwotnym. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1–142)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG i 90/425/EWG i uchylające niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”) (Dz.U. L 171 z 29.6.2016, s. 66–143)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Decyzja Komisji 2003/623/WE z dnia 19 sierpnia 2003 r. dotycząca opracowania zintegrowanego skomputeryzowanego systemu weterynaryjnego pod nazwą Traces (Dz.U. L 216 z 28.8.2003, s. 58–59)

Dyrektywa Rady 97/78/WE z dnia 18 grudnia 1997 r. ustanawiająca zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnej produktów wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich (Dz.U. L 24 z 30.1.1998, s. 9–30)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Dyrektywa Rady 91/496/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. ustanawiająca zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnych zwierząt wprowadzanych na rynek Wspólnoty z państw trzecich i zmieniająca dyrektywy 89/662/EWG, 90/425/EWG oraz 90/675/EWG (Dz.U. L 268 z 24.9.1991, s. 56–68)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2018