Umowa ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie wzajemnej pomocy prawnej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Państwa UE i USA stosują warunki niniejszej umowy ramowej do swoich dwustronnych traktatów o wzajemnej pomocy prawnej. W przypadku braku takiego traktatu UE i USA zobowiązują się do zapewnienia zastosowania umowy.

W przypadku gdy istniejące dwustronne traktaty między państwami UE a USA nie są zgodne z umową, obowiązuje umowa ramowa UE.

Wzajemna pomoc prawna

• Odnośnie do informacji bankowych na wniosek państwa wzywającego państwo wezwane niezwłocznie identyfikuje i przekazuje informacje dotyczące:
  • tego, czy dana osoba fizyczna lub prawna podejrzana lub oskarżona o popełnienie przestępstwa jest posiadaczem rachunku lub rachunków bankowych;
  • osób fizycznych lub prawnych skazanych lub powiązanych z przestępstwem;
  • informacji posiadanych przez instytucje finansowe inne niż banki;
  • transakcji finansowych niezwiązanych z rachunkami bankowymi.
• Wnioski o pomoc państw UE są przekazywane przez centralne organy odpowiedzialne za wzajemną pomoc prawną lub przez krajowe organy odpowiedzialne za prowadzenie dochodzenia i ściganie przestępstw. USA przekazują wnioski o pomoc przez organy krajowe odpowiedzialne za prowadzenie dochodzenia i ściganie przestępstw, i które są wyznaczone na mocy artykułu 15 ustęp 2 umowy.
• Państwo wzywające może skorzystać z przyspieszonych środków komunikacji, włączając w to faks lub pocztę elektroniczną, w celu przekazania wniosku o pomoc i komunikacji z nim związanej, z następującym po nim formalnym potwierdzeniem w przypadku gdy jest to wymagane przez państwo wezwane.
• Państwo wzywające może wymagać od państwa wezwanego zachowania poufności wniosku i jego zawartości. Jeżeli wniosek nie może zostać wykonany bez naruszenia wymaganej poufności, organ centralny państwa wezwanego zawiadamia o tym państwo wzywające. Państwo wzywające określa wówczas, czy wniosek o pomoc mimo wszystko powinien zostać wykonany.
• UE i USA umożliwiają powołanie i funkcjonowanie wspólnych zespołów śledczych w celu ułatwienia prowadzenia dochodzenia i ścigania przestępstw między jednym lub więcej państw UE i USA.
• UE i USA umożliwiają również wykorzystanie wideokonferencji między państwami UE a USA w celu przesłuchania świadka lub eksperta w postępowaniu.

Pomoc dla organów administracyjnych

• Wzajemna pomoc prawna jest również udzielana krajowym i innym organom administracyjnym, lecz tylko wtedy gdy postępowanie podlegające dochodzeniu będzie prowadziło do ścigania karnego lub przekazania dochodzenia organom ścigania karnego.
• Pomoc nie jest dostępna w odniesieniu do spraw, dla których organ administracyjny, nie przewiduje ścigania lub przekazania.
• Organy odpowiedzialne za przekazywanie tych wniosków są wyznaczone zgodnie z obowiązującymi dwustronnymi traktatami o wzajemnej pomocy prawnej między zainteresowanymi państwami. W przypadku braku traktatu wnioski są przekazywane między Departamentem Sprawiedliwości USA a Ministerstwem Sprawiedliwości państwa UE lub innym odpowiednim ministerstwem odpowiedzialnym za przekazywanie wniosków o wzajemną pomoc prawną.
• Nie można odmówić pomocy powołując się tajemnicę bankową.

Ochrona danych osobowych

• Państwo wzywające może wykorzystywać jedynie dowody lub informacje uzyskane od państwa wezwanego:
  • do celów własnego dochodzenia lub postępowania karnego;
  • w celu zapobieżenia bezpośredniemu i poważnemu zagrożeniu jego bezpieczeństwa publicznego;
  • w swoim postępowaniu sądowym lub administracyjnym innym niż karne bezpośrednio powiązanym z dochodzeniem lub postępowaniem karnym;
  • do każdego innego celu, jeżeli informacja lub dowód zostały podane do wiadomości publicznej lub za uprzednią zgodą państwa wezwanego.
• Państwo wezwane może nakładać dodatkowe warunki ograniczające wykorzystanie dowodów lub informacji w konkretnym przypadku, jeżeli konkretny wniosek o pomoc nie może zostać wykonany w przypadku braku takich warunków. W takim przypadku państwo wezwane może wymagać od państwa wzywającego podania informacji w sprawie wykorzystania dowodów lub informacji.
• Oprócz powyższych ograniczeń wykorzystywania w celu ochrony danych osobowych i innych, umowa między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Unią Europejską w sprawie ochrony informacji osobowych powiązanych z zapobieganiem przestępczości, prowadzeniem postępowań przygotowawczych, wykrywaniem i ściganiem czynów zabronionych (umowa parasolowa UE-USA) uzupełnia, w stosownych przypadkach, zabezpieczenia w zakresie ochrony danych w umowie.

Przegląd Umowy

Zgodnie z art. 17 Umowy, UE i USA przeprowadziły przegląd funkcjonowania umowy w latach 2015-2016. Po przeprowadzeniu przeglądu stwierdzono, że niniejsza Umowa, ogólnie rzecz biorąc, okazała się sukcesem. Proces przeglądu zaowocował również zaleceniami mającymi na celu usprawnienie praktycznego funkcjonowania relacji w zakresie wzajemnej pomocy prawnej między UE a USA, w tym dotyczącymi lepszej wymiany wiedzy wśród praktyków odnośnie do przepisów i procesów, a także mającymi na celu lepsze wykorzystanie technologii w celu przyspieszenia przekazywania wniosków, dowodów i ogólnej komunikacji.