Fundusz Solidarności Unii Europejskiej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Warunki podjęcia interwencji

• Co do zasady pomoc finansowa z FSUE może zostać przyznana, gdy łączne bezpośrednie szkody spowodowane klęską przekraczają niższą z następujących kwot: 3 mld EUR (w cenach z 2011 r.) lub 0,6% dochodu narodowego brutto (DNB) danego państwa UE.
• Rozporządzeniem (UE) 2020/461 rozszerza się zakres stosowania rozporządzenia (WE) 2012/2002, tak aby obejmowało ono poważne stany zagrożenia zdrowia publicznego, czyli każde zagrażające życiu lub w inny sposób poważne zagrożenie dla zdrowia pochodzenia biologicznego w kwalifikującym się państwie, które znacząco wpływa na zdrowie ludzi i wymaga zdecydowanego działania w celu powstrzymania jego dalszego rozprzestrzeniania. Taki stan zagrożenia musi skutkować obciążeniami finansów publicznych kwalifikującego się państwa wynikającymi z zastosowania środków reagowania w sytuacjach kryzysowych, szacowanymi na ponad 1,5 mld EUR (w cenach z 2011 r.) lub powyżej 0,3 % jego DNB.
• Pomimo że głównym celem FSUE jest pomoc na wypadek poważnych klęsk, to przewiduje on również pomoc w razie klęsk regionalnych o mniejszym zasięgu, dla których próg kwalifikowalności wynosi 1,5% produktu krajowego brutto (PKB) regionu. Jeśli jest to region najbardziej oddalony, to próg kwalifikowalności wynosi 1% PKB regionu.

Strategie zapobiegania klęskom żywiołowym i zarządzania ryzykiem

Nowe przepisy nakładają wymóg składania sprawozdań przed złożeniem wniosku oraz po jego złożeniu, przez co zachęcają państwa UE do wprowadzania strategii zapobiegania klęskom żywiołowym i zarządzania ryzykiem. Jeśli dotknięte państwa w sposób uporczywy nie wdrażają prawa UE dotyczącego zapobiegania ryzyku klęsk, muszą się liczyć z obniżeniem kwoty pomocy lub z odmową jej przyznania.

Kwalifikujące się państwa

Na pomoc z FSUE mogą liczyć państwa UE oraz państwa starające się o przystąpienie do UE.

Do czego jest wykorzystywany FSUE?

• FSUE uzupełnia wewnętrzne wydatki danego państwa służące finansowaniu niezbędnych działań nadzwyczajnych. Należą do nich:
  • przywrócenie istotnej infrastruktury, np. w obszarach energii, wodociągów, zdrowia i szkolnictwa;
  • zapewnienie czasowego zakwaterowania i finansowania służb ratowniczych w celu zaspokojenia najpilniejszych potrzeb;
  • zapewnienie infrastruktury prewencyjnej, na przykład wałów przeciwpowodziowych;
  • zapewnienie środków ochrony dziedzictwa kulturowego;
  • działania związane z oczyszczeniem obszarów dotkniętych klęską; oraz
  • środki mające na celu szybkie udzielenie wsparcia, w tym wsparcia medycznego, ludności dotkniętej poważnym stanem zagrożenia zdrowia publicznego oraz ochronę ludności przed narażeniem na takie zagrożenie, w tym profilaktyka, monitorowanie lub kontrolowanie rozprzestrzeniania się chorób, zwalczanie poważnych zagrożeń dla zdrowia publicznego oraz łagodzenie ich wpływu na zdrowie publiczne.
• Wypłaty z FSUE ograniczają się do finansowania środków zmniejszających szkody niepodlegające ubezpieczeniu i są odzyskiwane, jeżeli koszt naprawy szkód jest następnie pokryty przez osobę trzecią.

Wnioski o pomoc

• Państwo dotknięte klęską musi w ciągu 12 tygodni od tego zdarzenia złożyć wniosek do Komisji Europejskiej. Zaproponowana przez Komisję pomoc finansowa musi następnie zostać zatwierdzona przez Radę i Parlament Europejski.
• Szczegółowe informacje dotyczące wniosków składanych w związku z pandemią COVID-19 znajdują się na specjalnej stronie internetowej.

Budżet

• FSUE jest finansowany poza regularnym budżetem UE, tj. z dodatkowych środków zgromadzonych przez państwa UE (zob. porozumienie międzyinstytucjonalne z 2013 r. i streszczenie). Maksymalny roczny budżet wynosi 500 mln EUR (w cenach z 2011 r.); do tej kwoty należy doliczyć wszelkie środki pozostałe z roku poprzedzającego.