Zgodnie z art. 289 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) konsultacja stanowi specjalną procedurę ustawodawczą jako wyjątek od zwykłej procedury ustawodawczej określonej w art. 294. Procedura wymaga, aby Rada brała pod uwagę stanowisko Parlamentu Europejskiego oraz, jeśli jest to określone traktatami, stanowiska Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Centralnego.
Rada nie jest jednak związana stanowiskiem Parlamentu, ale obowiązkiem konsultacji z nim. Nieprzeprowadzenie konsultacji sprawia, że akt staje się nielegalny i może zostać uchylony przez Trybunał Sprawiedliwości. Ponadto, jeśli Rada pragnie wprowadzić znaczne zmiany we wniosku, musi znowu skonsultować się z Parlamentem.
Procedura ta ma zastosowanie w przypadku ograniczonej liczby obszarów polityki, takich jak prawo dotyczące zwolnień i konkurencji na rynku wewnętrznym oraz sprawy finansowe, kwestie własności intelektualnej i kwestie administracyjne. Wykorzystywana jest też do przyjmowania instrumentów, takich jak zalecenia i stanowiska wydawane przez Radę i Komisję.