Etykietowanie środków spożywczych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

• Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego i do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego. Dotyczy to także środków spożywczych dostarczanych przez zakłady żywienia zbiorowego i przeznaczonych do dostarczenia do tego typu zakładów.

Obowiązek przekazywania informacji

• Odpowiedzialność za obecność i rzetelność informacji na temat żywności spoczywa na producencie, pod którego nazwą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy. Jeżeli podmiot nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej (UE), odpowiedzialność ponosi importer.

Informacje obowiązkowe

• Podanie pewnych informacji jest obowiązkowe. Obejmują one:
  • nazwę produktu spożywczego,
  • listę składników,
  • ilość netto,
  • datę przydatności do spożycia,
  • instrukcje stosowania (w razie konieczności),
  • nazwę (nazwisko) i adres operatora,
  • informację o wartości odżywczej.
• Ogólna zasada jest taka, że informacje o kraju pochodzenia lub miejscu pochodzenia są obowiązkowe, jeśli niepodanie takich informacji mogłoby wprowadzać konsumenta w błąd w kwestii prawdziwego kraju pochodzenia lub miejsca pochodzenia żywności. Jest to szczególnie istotne, jeśli w przeciwnym razie informacje dołączone do produktu lub cała etykieta mogłyby sugerować, że produkt ten pochodzi z innego kraju lub miejsca.
• Konieczne jest zapewnienie oryginalnej etykiety świeżego, schłodzonego i mrożonego mięsa świń, owiec, kóz i drobiu. Istnieją odrębne unijne obowiązkowe zasady dotyczące informacji o pochodzeniu dla żywności takiej jak miód (dyrektywa 2001/110/UE), owoce i warzywa oraz oliwa z oliwek (rozporządzenie (UE) nr 1308/2013), ryby (rozporządzenie (UE) nr 1379/2013) oraz wołowina i produkty z wołowiny (rozporządzenie (WE) nr 1760/2000).
• Informacje obowiązkowe powinny być również dostępne, bez dodatkowych kosztów, dla konsumentów korzystających ze sprzedaży na odległość przed ostatecznym dokonaniem zakupu.
• W przypadku napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2 % objętości musi być podana rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu.
• W przypadku określonych rodzajów żywności, takich jak środki spożywcze zawierające substancje słodzące, sól amonową lub środki o wysokiej zawartości kofeiny, muszą być podane dodatkowe informacje obowiązkowe.
• Ilość netto danego środka spożywczego musi być wyrażana w litrach, centylitrach, mililitrach, kilogramach lub gramach.
• Niektóre środki spożywcze, takie jak zioła i przyprawy, środki aromatyzujące i herbaty ziołowe, są zwolnione z obowiązkowego podawania informacji o wartości odżywczej.
• W przypadku innych środków spożywczych, zwłaszcza świeżych owoców i warzyw, wody gazowanej, octów i produktów mlecznych, takich jak ser, masło, fermentowane mleko i śmietana/śmietanka, wykaz składników nie jest konieczny.
• Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości lub działania, których nie posiada. Muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.

Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2018/775, które opiera się na rozporządzeniu (UE) nr 1169/2011, art. 26, ust. 3, określając szczegółowe zasady dotyczące podawania informacji o kraju pochodzenia lub miejscu pochodzenia podstawowego składnika środka spożywczego. Rozporządzenie to obowiązuje od 1 kwietnia 2020 r. Wymaga ono, aby na etykiecie podawano kraj pochodzenia lub miejsce pochodzenia podstawowego składnika, jeśli nie jest ono takie samo, jak dany kraj pochodzenia lub dane miejsce pochodzenia środka spożywczego. Rozporządzenie określa również zasady dotyczące minimalnego rozmiaru czcionki oraz umieszczenia etykiety.

W 2018 r. Komisja wydała zawiadomienie w sprawie pytań i odpowiedzi dotyczących stosowania rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, aby pomóc podmiotom z branży spożywczej i władzom krajowym w stosowaniu tego rozporządzenia.

Z kolei w 2020 r. Komisja wydała zawiadomienie zawierające wytyczne dla podmiotów z branży spożywczej i władz krajowych dotyczące stosowania zasad odnoszących się do etykiet w sytuacji, kiedy podano kraj pochodzenia lub miejsce pochodzenia środka spożywczego i nie są one takie same jak kraj lub miejsce pochodzenia jego podstawowego składnika.