Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Aby zapewnić, że różnorodność biologiczna wejdzie na ścieżkę regeneracji, w strategii określono szereg celów i zobowiązań, które mają zostać zrealizowane najpóźniej do 2030 r. i które dotyczą czterech głównych obszarów.

1. Spójna sieć obszarów chronionych

   Sieć:

   • obejmuje ochroną prawną co najmniej 30 % unijnych obszarów lądowych i 30 % unijnych obszarów morskich i wprowadza korytarze ekologiczne w ramy realnej transeuropejskiej sieci Natura;
   • obejmuje ochroną ścisłą co najmniej 30 % obszarów chronionych w UE, w tym wszystkie lasy pierwotne² i starodrzewy³,
   • zapewnia skuteczne zarządzanie wszystkimi obszarami chronionymi, umożliwiając określenie jasnych celów i środków ochrony oraz ich odpowiednie monitorowanie.

   Do końca 2021 r. Komisja Europejska wspólnie z państwami UE przedstawi i uzgodni kryteria i wytyczne w zakresie dodatkowych obszarów ochrony i obszarów ochrony ścisłej.

   Państwa UE będą miały czas do końca 2023 r., aby wykazać znaczące postępy w zakresie prawnego wyznaczania nowych obszarów chronionych i wprowadzania korytarzy ekologicznych.

   Do 2024 r. Komisja oceni, czy UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów na 2030 r., czy też konieczne jest podjęcie bardziej zdecydowanych działań, w tym przyjęcie przepisów na szczeblu UE.

2. Unijny plan odbudowy zasobów przyrodniczych

   W planie przewidziano następujące zobowiązania do 2030 r.:

   • zaproponowanie w 2021 r. prawnie wiążących celów UE w zakresie odbudowy zasobów przyrodniczych, które to cele będą objęte oceną skutków,
   • przywrócenie istotnych obszarów zdegradowanych i bogatych w węgiel ekosystemów,
   • zapewnienie, aby ochrona lub stan siedlisk i gatunków nie wykazywały oznak pogorszenia, a także, aby co najmniej 30 % siedlisk lub gatunków o nieodpowiednim stanie zachowania osiągnęło właściwy stan lub wykazywało co najmniej pozytywną tendencję,
   • odwrócenie spadku liczebności owadów zapylających,
   • ograniczenie o 50 % stosowania pestycydów chemicznych i związanego z tym ryzyka, a także ograniczenie o 50 % stosowania bardziej niebezpiecznych pestycydów,
   • objęcie co najmniej 25 % gruntów rolnych rolnictwem ekologicznym i znaczące podwyższenie poziomu stosowania praktyk agroekologicznych,
   • rekultywacja znacznych obszarów z zanieczyszczoną glebą,
   • zasadzenie, z poszanowaniem zasad ekologicznych, 3 mld drzew z myślą o różnorodności biologicznej,
   • przywrócenie co najmniej 25 000 km rzek do stanu swobodnego przepływu,
   • ograniczenie o 50 % liczby gatunków z „czerwonej księgi”, którym zagrażają inwazyjne gatunki obce,
   • ograniczenie o 50 % utraty składników odżywczych, co doprowadzi do ograniczenia stosowania nawozów o co najmniej 20 %,
   • wspieranie miast mających co najmniej 20 tys. mieszkańców we wdrażaniu ambitnych planów zazieleniania obszarów miejskich przed końcem 2021 r.,
   • wyeliminowanie lub zminimalizowanie negatywnych skutków działalności połowowej i wydobywczej na wrażliwe gatunki i siedliska,
   • wyeliminowanie przyłowu⁴ gatunków morskich lub jego ograniczenie do poziomu umożliwiającego ich odbudowę i zachowanie.
3. Umożliwienie zmiany transformacyjnej

   Aby zapewnić realizację zobowiązań i zachęcić do zmiany transformacyjnej, Komisja i państwa UE podejmą następujące działania.

   • Wprowadzenie nowych unijnych ram zarządzania różnorodnością biologiczną. Mają one obejmować obowiązki w zakresie wdrażania i cele pośrednie z myślą o zapewnieniu współodpowiedzialności wszystkich podmiotów za wypełnianie zobowiązań dotyczących różnorodności biologicznej. Te ramy zwiększą także zaangażowanie zainteresowanych stron, jak również poprawią przejrzystość i usprawnią partycypacyjne zarządzanie. Częścią ram będzie mechanizm monitorowania i przeglądu obejmujący jasny zestaw uzgodnionych wskaźników umożliwiający regularną ocenę postępów oraz, w razie potrzeby, wskazanie działań naprawczych. W 2023 r. Komisja dokona oceny tego podejścia i rozważy, czy konieczne jest prawnie wiążące podejście do zarządzania.
   • Przyspieszenie wdrażania i egzekwowania prawodawstwa UE w dziedzinie ochrony środowiska.
   • Opieranie się na podejściu do ochrony różnorodności biologicznej, które obejmuje całe społeczeństwo, angażowanie przedsiębiorstw, uruchamianie finansowania prywatnego i publicznego na szczeblu krajowym i unijnym, ukierunkowanie inwestycji na ekologiczną odbudowę gospodarki i stosowanie rozwiązań opartych na zasobach przyrody, poprawa wiedzy, edukacji i umiejętności z myślą o ochronie i odbudowie różnorodności biologicznej.
4. Ambitny światowy program na rzecz różnorodności biologicznej

   UE przyczyni się do tego programu przez następujące zobowiązania:

   • współpraca z partnerami o podobnych poglądach w ramach koalicji o wysokim poziomie ambicji na rzecz różnorodności biologicznej i przyjęcie wiodącej roli dzięki dawaniu przykładu z myślą o przyjęciu ambitnych światowych ram różnorodności biologicznej na okres po 2020 r.,
   • wykorzystywanie działań zewnętrznych do wspierania ochrony i odbudowy różnorodności biologicznej, zwłaszcza w odniesieniu do międzynarodowego zarządzania oceanami, handlu, współpracy międzynarodowej, polityki sąsiedztwa i mobilizacji zasobów.

   Do 2024 r. Komisja przeanalizuje postępy i oceni, czy konieczne są dalsze działania w celu zapewnienia osiągnięcia celów strategii.