Rozporządzenie ma się przyczynić do znaczącego zmniejszenia liczby ofiar śmiertelnych i poważnych obrażeń w wypadkach na drogach w Unii Europejskiej (UE). W tym celu wprowadza ono wymóg standardowego montażu w pojazdach najnowocześniejszych rozwiązań technicznych zapewniających bezpieczeństwo. Ponadto rozporządzenie ma służyć zwiększeniu na rynku globalnym konkurencyjności producentów pojazdów z UE dzięki ustanowieniu pierwszych w historii ram prawnych UE dotyczących pojazdów zautomatyzowanych i w pełni zautomatyzowanych.
Zmienia ono rozporządzenie (UE) 2018/858 w sprawie unijnych środków w zakresie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep (zob. streszczenie).
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
W tym nowym rozporządzeniu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa aktualizuje się unijne wymogi w zakresie bezpieczeństwa pojazdów, uwzględniając przy tym szczególne potrzeby niechronionych uczestników ruchu drogowego, takich jak piesi i rowerzyści.
Zaawansowane systemy pojazdów
Wszystkie nowe pojazdy muszą być wyposażone w następujące układy zapewniające bezpieczeństwo:
systemy ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy;
zaawansowane systemy ostrzegania o rozproszeniu uwagi kierowcy;
awaryjne sygnały stopu;
systemy wykrywania obiektów przy cofaniu;
rejestratory danych na temat zdarzeń;
precyzyjny system monitorowania ciśnienia w oponach.
Samochody osobowe i dostawcze muszą być wyposażone w dodatkowe zaawansowane systemy zapewniające bezpieczeństwo, w tym w:
zaawansowane systemy hamowania awaryjnego zdolne do wykrywania pojazdów silnikowych i niechronionych uczestników ruchu drogowego znajdujących się przed pojazdem;
systemy awaryjnego utrzymywania pojazdu na pasie ruchu;
powiększone strefy zabezpieczenia przed uderzeniem głową umożliwiające złagodzenie obrażeń w przypadku zderzenia z niechronionymi uczestnikami ruchu drogowego.
Autobusy i samochody ciężarowe spełniają ogólne wymagania i są wyposażone w takie systemy, jak system ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu i zaawansowane systemy hamowania awaryjnego, a ponadto:
są wyposażone w zaawansowane systemy zdolne do wykrywania pieszych i rowerzystów znajdujących się w ich pobliżu obok pojazdu, ostrzegania kierowcy o ich obecności oraz unikania zderzenia z tymi niechronionymi uczestnikami ruchu drogowego;
są skonstruowane w taki sposób, że pomagają ograniczyć martwe pola przed kierowcą i po jego bokach.
Zgodnie z rozporządzeniem Komisja Europejska może przyjmować szczególne akty wykonawcze dotyczące bezpieczeństwa pojazdów napędzanych wodorem i pojazdów zautomatyzowanych w świetle postępu technicznego.
Przegląd
Do Komisja musi przedłożyć sprawozdanie z oceny dotyczące skuteczności środków i systemów bezpieczeństwa.
W stosownych przypadkach w sprawozdaniu należy uwzględnić zalecenia i wniosek ustawodawczy, by w dalszym stopniu ograniczyć lub wyeliminować wypadki i obrażenia w transporcie drogowym.
Kolejne sprawozdania są przedkładane co pięć lat.
Akty wykonawcze i delegowane
Komisja przyjęła:
dwa akty wykonawcze:
rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/535 w sprawie jednolitych procedur i specyfikacji technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnych cech konstrukcyjnych i bezpieczeństwa,
rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/646 w sprawie jednolitych procedur i specyfikacji technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do ich systemów awaryjnego utrzymywania pojazdu na pasie ruchu;
cztery akty delegowane:
rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1243 ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące ułatwień w zakresie montażu alkomatów blokujących zapłon w pojazdach silnikowych oraz zmieniające załącznik II do niniejszego rozporządzenia,
rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1341 określające szczegółowe przepisy dotyczące konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy,
rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1958 uzupełniające rozporządzenie (UE) 2019/2144 poprzez określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów inteligentnego asystenta kontroli prędkości i homologacji typu tych systemów jako oddzielnych zespołów technicznych,
rozporządzenie delegowane (UE) 2022/545 uzupełniające rozporządzenie (UE) 2019/2144 poprzez określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do rejestratorów danych na temat zdarzeń i homologacji typu tych układów jako oddzielnych zespołów technicznych.
Wszystkie te rozporządzenia zmieniają także załącznik II do rozporządzenia (UE) 2019/2144.
Rozporządzenie stanowi część trzeciego opracowanego przez Komisję pakietu „Europa w ruchu”, który ma zapewnić płynne przejście do bezpiecznego, czystego i zautomatyzowanego systemu mobilności. W pakiecie uwzględniono poniższe kwestie.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 z dnia w sprawie wymogów dotyczących homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnego bezpieczeństwa oraz ochrony osób znajdujących się w pojeździe i niechronionych uczestników ruchu drogowego, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 78/2009, (WE) nr 79/2009 i (WE) nr 661/2009 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 631/2009, (UE) nr 406/2010, (UE) nr 672/2010, (UE) nr 1003/2010, (UE) nr 1005/2010, (UE) nr 1008/2010, (UE) nr 1009/2010, (UE) nr 19/2011, (UE) nr 109/2011, (UE) nr 458/2011, (UE) nr 65/2012, (UE) nr 130/2012, (UE) nr 347/2012, (UE) nr 351/2012, (UE) nr 1230/2012 i (UE) 2015/166 (Dz.U. L 325 z , s 1–40).
DOKUMENTY POWIĄZANE
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/545 z dnia uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 poprzez określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do rejestratorów danych na temat zdarzeń i homologacji typu tych układów jako oddzielnych zespołów technicznych oraz zmieniające załącznik II do tego rozporządzenia (Dz.U. L 107 z , s. 18–23).
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1958 z dnia uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 poprzez określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów inteligentnego asystenta kontroli prędkości i homologacji typu tych systemów jako oddzielnych zespołów technicznych oraz zmieniające załącznik II do tego rozporządzenia (Dz.U. L 409 z , s. 1–161).
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1341 z dnia uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 poprzez określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy oraz zmieniające załącznik II do tego rozporządzenia (Dz.U. L 292 z , s. 4–19).
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1243 z dnia uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 przez ustanowienie szczegółowych przepisów dotyczących ułatwień w zakresie montażu alkomatów blokujących zapłon w pojazdach silnikowych oraz zmieniające załącznik II do tego rozporządzenia (Dz.U. L 272 z , s. 11–15).
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/646 z dnia ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 w odniesieniu do jednolitych procedur i specyfikacji technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do ich systemów awaryjnego utrzymywania pojazdu na pasie ruchu (Dz.U. L 133 z , s. 31–53).
Kolejne zmiany rozporządzenia (UE) 2021/646 zostały włączone do tekstu pierwotnego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/535 z dnia ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 w odniesieniu do jednolitych procedur i specyfikacji technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnych cech konstrukcyjnych i bezpieczeństwa (Dz.U. L 117 z , s. 1–207).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. L 151 z , s. 101–218).
Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/166 z dnia uzupełniające i zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w odniesieniu do włączenia szczególnych procedur, metod oceny i wymogów technicznych oraz zmieniające dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenia Komisji (UE) nr 1003/2010, (UE) nr 109/2011 i (UE) nr 458/2011 (Dz.U. L 28 z , s. 3–39).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1230/2012 z dnia w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 661/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymagań w zakresie homologacji typu dotyczących mas i wymiarów pojazdów silnikowych oraz zmieniające dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 353 z , s. 31–79).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 351/2012 z dnia w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w zakresie wymagań dotyczących homologacji typu w odniesieniu do montowania systemów ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu w pojazdach silnikowych (Dz.U. L 110 z , s. 18–30).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 347/2012 z dnia w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w odniesieniu do wymagań w zakresie homologacji typu dla niektórych kategorii pojazdów silnikowych w odniesieniu do zaawansowanych systemów hamowania awaryjnego (Dz.U. L 109 z , s. 1–17).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 130/2012 z dnia w sprawie wymagań technicznych dotyczących homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do dostępu do pojazdu i jego zwrotności oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 43 z , s. 6–14).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2012 z dnia wykonujące rozporządzenie (WE) nr 661/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do sygnalizatorów zmiany biegów i zmieniające dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 28 z , s. 24–38).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 458/2011 z dnia w sprawie wymagań dotyczących homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep w odniesieniu do montowania opon oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 124 z , s. 11–20).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 109/2011 z dnia w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 661/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymagań dotyczących homologacji typu niektórych kategorii pojazdów silnikowych i ich przyczep odnoszących się do osłon przeciwrozbryzgowych kół (Dz.U. L 34 z , s. 2–28).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 19/2011 z dnia w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu dotyczących tabliczki znamionowej producenta oraz numeru identyfikacyjnego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 8 z , s. 1–13).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1009/2010 z dnia w sprawie wymagań dotyczących homologacji typu osłon kół pojazdów silnikowych oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 292 z , s. 21–29).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1008/2010 z dnia w sprawie wymagań dotyczących homologacji typu wycieraczek i spryskiwaczy szyby przedniej niektórych pojazdów silnikowych oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 292 z , s. 2–20).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1005/2010 z dnia w sprawie wymagań dotyczących homologacji typu zaczepów holowniczych pojazdów silnikowych oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 291 z , s. 36–42).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1003/2010 z dnia w sprawie wymagań dotyczących homologacji typu odnoszących się do miejsca do montowania i mocowania tylnych tablic rejestracyjnych na pojazdach silnikowych i ich przyczepach oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 291 z , s. 22–30).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 672/2010 z dnia w sprawie wymagań dotyczących homologacji typu odszraniających i odmgławiających instalacji szyby przedniej niektórych pojazdów silnikowych oraz w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 196 z , s. 5–20).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 406/2010 z dnia w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 79/2009 w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych napędzanych wodorem (Dz.U. L 122 z , s. 1–107).
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 631/2009 z dnia ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 78/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do ochrony pieszych i innych niechronionych użytkowników dróg, zmieniające dyrektywę 2007/46/WE oraz uchylające dyrektywy 2003/102/WE i 2005/66/WE (Dz.U. L 195 z , s. 1–60).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 z dnia w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 200 z , s. 1–24).