Dostępność produktów i usług

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Dyrektywa będzie miała zastosowanie od dnia 28 czerwca 2025 r. i obejmie swoim zakresem wymienione poniżej produkty i usługi.

• Produkty:
  • komputery i systemy operacyjne;
  • terminale płatnicze i niektóre terminale samoobsługowe, takie jak bankomaty, automaty biletowe, urządzenia do odprawy samoobsługowej i interaktywne terminale samoobsługowe udzielające informacji;
  • smartfony i inne urządzenia umożliwiające korzystanie z usług telekomunikacyjnych;
  • odbiorniki telewizyjne umożliwiające korzystanie z usług telewizji cyfrowej;
  • czytniki książek elektronicznych.
• Usługi:
  • usługi telefonii;
  • usługi umożliwiające dostęp do audiowizualnych usług medialnych;
  • niektóre elementy usług lotniczego, autobusowego, kolejowego i wodnego transportu pasażerskiego, takie jak strony internetowe, usługi oparte na urządzeniach mobilnych, bilety elektroniczne, dostarczanie informacji itp.;
  • bankowość detaliczna;
  • książki elektroniczne;
  • handel elektroniczny;
  • odbiór zgłoszeń alarmowych kierowanych pod jednolity europejski numer „112”.

Dyrektywa nie ma zastosowania do:

• zarejestrowanych z wyprzedzeniem mediów zmiennych w czasie, takich jak filmy i prezentacje lub formaty plików dokumentów biurowych, opublikowanych przed dniem 28 czerwca 2025 r.;
• map internetowych, jeżeli podstawowe informacje są dostarczane w sposób dostępny w formie cyfrowej;
• stron internetowych i innych archiwów zawierających treści, które nie były aktualizowane ani edytowane po dniu 28 czerwca 2025 r.;
• mikroprzedsiębiorstw świadczących usługi.

Szczegółowe wymogi dostępności mają zastosowanie do wszystkich produktów i usług objętych dyrektywą, o ile nie skutkują one zmianą podstawowych właściwości produktu ani nie stanowią dla podmiotów gospodarczych nieproporcjonalnego obciążenia.

• Produkty:
  • są projektowane i wytwarzane w taki sposób, aby zmaksymalizować ich wykorzystywanie przez osoby z niepełnosprawnościami;
  • spełniają szczegółowe wymogi dotyczące informacji i instrukcji, interfejsu użytkownika, projektowania uwzględniającego potrzebę funkcjonalności, usług wsparcia i opakowania.
• W przypadku usług:
  • zapewnia się informacje na temat usługi, jej cech ułatwiających dostęp i funkcji wspomagających;
  • gwarantuje się łatwą dostępność stron internetowych i urządzeń mobilnych;
  • udostępnia się usługi wsparcia, takie jak działy pomocy technicznej, centra obsługi telefonicznej i usługi szkoleniowe, służące udzielaniu informacji na temat dostępności;
  • stosuje się praktyki, strategie i procedury ukierunkowane na zaspokajanie potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przepisy szczególne dotyczą konkretnych rodzajów usług (łączność elektroniczna, usługi audiowizualne, transport lotniczy, autobusowy, kolejowy, wodny i miejski, bankowość detaliczna, książki elektroniczne, handel elektroniczny i odbiór zgłoszeń kierowanych pod numer alarmowy 112).
• Państwa UE mogą zdecydować, że środowisko zbudowane musi spełniać wymogi dostępności, jeżeli świadczone są w nim usługi objęte zakresem dyrektywy.
• W załączniku II przedstawiono niewiążące przykłady rozwiązań przyczyniających się do spełnienia różnych wymogów dostępności.

W dyrektywie nałożono na poszczególne podmioty wskazane poniżej obowiązki.

• Producenci:
  • projektują i wytwarzają produkty zgodnie z dyrektywą, uwzględniając wszelkie późniejsze zmiany w normach zharmonizowanych;
  • sporządzają niezbędną dokumentację techniczną, przeprowadzają procedurę oceny zgodności i przechowują odnośne dokumenty przez pięć lat;
  • umieszczają na swoich produktach wyraźne informacje identyfikacyjne i opatrują produkty swoimi danymi kontaktowymi;
  • dołączają do produktu łatwo zrozumiałą instrukcję i dostarczają informacje na temat bezpieczeństwa.
• Importerzy:
  • zapewniają, że produkt pomyślnie przeszedł procedurę oceny zgodności, że towarzyszy mu niezbędna dokumentacja techniczna, w tym instrukcje w języku łatwo zrozumiałym dla użytkownika, oraz że jest na nim umieszczone oznakowanie CE;
  • odmawiają wprowadzenia do obrotu produktu, który ich zdaniem nie spełnia wymogów dostępności, i informują o tym producenta oraz organy nadzoru rynku.
• Usługodawcy:
  • projektują i świadczą usługi zgodnie z wymogami dyrektywy;
  • podają do wiadomości publicznej w formie pisemnej i ustnej, w tym w sposób dostępny dla osób z niepełnosprawnościami, informacje na temat oferowanej usługi oraz wyjaśnienia, w jaki sposób spełnia ona wymogi dostępności;
  • zapewniają, aby istniały procedury służące zachowaniu zgodności z wymogami dostępności, a także uwzględniają wszystkie zmiany.
• W razie ustalenia, że produkt przestaje spełniać wymogi dyrektywy, producenci, importerzy i dystrybutorzy niezwłocznie podejmują odpowiednie działania.

Państwa UE:

• zapewniają, aby wszystkie produkty i usługi objęte dyrektywą były zgodne z przewidzianymi w niej wymogami dostępności;
• na żądanie przekazują społeczeństwu informacje na temat wdrażania tych wymogów przez przedsiębiorstwa;
• wdrażają i aktualizują procedury służące:
  • sprawdzaniu, czy usługi spełniają wymogi dyrektywy,
  • rozpatrywaniu skarg lub sprawozdań dotyczących niezgodności,
  • sprawdzaniu, czy przedsiębiorstwo podjęło działania naprawcze;
• przewidują środki, w tym środki prawne, pozwalające zapewnić przestrzeganie przepisów dyrektywy, a także wprowadzają sankcje nakładane w przypadku naruszenia prawa.

Komisja Europejska:

• może przyjmować akty delegowane i wykonawcze w celu zmiany regulowanych dyrektywą zagadnień o charakterze technicznym;
• może się zwracać do europejskich organizacji normalizacyjnych z wnioskiem o opracowanie norm zharmonizowanych dotyczących wymogów dostępności lub, pod pewnymi warunkami, przyjmować specyfikacje techniczne;
• powołuje grupę roboczą złożoną z przedstawicieli organów nadzoru rynku, organów odpowiedzialnych za zgodność usług i zainteresowanych stron, w tym przedstawicieli organizacji reprezentujących osoby z niepełnosprawnościami, która to grupa:
  • propaguje wymianę informacji i najlepszych praktyk,
  • wzmacnia współpracę między organami a zainteresowanymi stronami,
  • udziela porad;
• do dnia 28 czerwca 2030 r., a następnie co pięć lat, przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdanie ze stosowania dyrektywy.