Energia odnawialna

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Energia odnawialna

• Wspieranie odnawialnych form energii jest jednym z celów unijnej polityki energetycznej.
• Zwiększone stosowanie energii ze źródeł odnawialnych stanowi istotny element pakietu środków koniecznych do redukcji emisji gazów cieplarnianych i wypełnienia postanowień porozumienia paryskiego z 2015 r. oraz ram polityki UE dotyczących klimatu i energii (na lata 2020–2030).
• Pakiet „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” obejmuje kompleksowe przepisy UE dotyczące energii odnawialnej, efektywności energetycznej i zarządzania.

Zmiany wprowadzone w 2023 r.

• Unia Europejska wprowadziła szereg zmian w swoich przepisach energetycznych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i pakietu „Gotowi na 55”, aby zapewnić ich spójność z celem zakładającym osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., a także z celem zakładającym ograniczenie emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r.
• Zasady te zostały również zaktualizowane pod kątem realizacji planu REPowerEU, którego celem jest zmniejszenie zależności UE od rosyjskiej ropy i gazu.
• Przedmiotowa dyrektywa została zmieniona na podstawie dyrektywy (UE) 2023/2413.

Dyrektywa obejmuje:

• zasady dotyczące racjonalnego pod względem kosztów i rynkowego wsparcia finansowego na rzecz energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych;
• ochronę systemów wsparcia przed zmianami stanowiącymi zagrożenie dla istniejących projektów;
• mechanizmy współpracy między państwami członkowskimi UE oraz między państwami członkowskimi i państwami trzecimi;
• zasady ułatwiające korzystanie z pojazdów elektrycznych i akumulatorów w celu zapewnienia elastyczności systemu energetycznego poprzez oddawanie do sieci w razie potrzeby energii elektrycznej pochodzącej ze źródeł odnawialnych;
• zasady umożliwiające konsumentom produkcję własnej energii elektrycznej, samodzielnie lub będąc częścią społeczności energetycznej działającej w zakresie energii odnawialnej, bez nieuzasadnionych ograniczeń;
• przyspieszone procedury wydawania pozwoleń na projekty związane z energią odnawialną;
• zaostrzone wymogi dotyczące wykorzystywania biomasy do produkcji energii oraz wsparcia takich projektów, mające na celu ograniczenie ryzyka wytwarzania bioenergii w sposób niezrównoważony.

Cele

• Wiążący cel ogólny zakładający osiągnięcie udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnej ilości energii zużywanej w UE na poziomie 42,5% do 2030 r., z dodatkowym celem na poziomie 2,5% umożliwiającym osiągnięcie celu na poziomie 45%.
• W przypadku sektora transportu państwa członkowskie mogą wybierać pomiędzy:
  • wiążącym celem zakładającym zmniejszenie intensywności emisji gazów cieplarnianych pochodzących z sektora transportu o 14,5% dzięki wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii do 2030 r.; lub
  • wiążącym celem zakładającym osiągnięcie co najmniej 29% udziału odnawialnych źródeł energii w końcowym zużyciu energii w sektorze transportu do 2030 r.
• W przypadku sektora przemysłu:
  • orientacyjny średni roczny wzrost wykorzystania energii odnawialnej o 1,6%;
  • 42% wodoru wykorzystywanego w przemyśle ma pochodzić z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego do 2030 r., natomiast do 2035 r. udział ten ma wynieść 60%.
• W przypadku sektora budowlanego oraz sektora ogrzewania i chłodzenia:
  • orientacyjny cel zakładający osiągnięcie co najmniej 49% udziału energii odnawialnej w budynkach w 2030 r.;
  • stopniowe zwiększanie celów w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii do ogrzewania i chłodzenia o 0,8% rocznie na poziomie krajowym do 2026 r. i o 1,1% od 2026 do 2030 r.

Akty delegowane i akty wykonawcze

• Komisja Europejska przyjęła kilka aktów delegowanych i wykonawczych.
• Jednym z nich jest rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2003, które ustanawia unijną platformę ds. rozwoju odnawialnych źródeł energii w celu wsparcia państw członkowskich zainteresowanych mechanizmami współpracy w zakresie energii odnawialnej oraz, w szczególności, transferami statystycznymi.