Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania podatkiem od osób prawnych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich podatników, którzy podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych w co najmniej jednym państwie UE, w tym do znajdujących się w co najmniej jednym państwie UE stałych zakładów podmiotów będących rezydentami do celów podatkowych w państwie trzecim.

Zwalczanie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS)¹

W dyrektywie ustanowiono przepisy służące zapobieganiu unikania opodatkowania w czterech określonych dziedzinach z myślą o zwalczaniu erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków:

• Ograniczenia możliwości odliczania odsetek: dotyczą sytuacji, w których przedsiębiorstwa wielonarodowe dokonują sztucznej erozji bazy podatkowej, wypłacając nadmierne odsetki jednostkom powiązanym w państwach, w których obowiązują niskie podatki. Dyrektywa ma na celu zniechęcenie przedsiębiorstw do podejmowania tych praktyk w drodze ograniczenia wysokości odsetek, które podatnik ma prawo odliczyć w danym okresie rozliczeniowym. Maksymalna wysokość podlegających odliczeniu odsetek wynosi 30% wyniku finansowego podatnika przed uwzględnieniem odsetek, opodatkowania, deprecjacji (wskaźnika informującego, jaka wartość aktywu została wykorzystana w danym punkcie czasowym) i amortyzacji (rozłożenie płatności na wiele okresów).
• Przepisy dotyczące opodatkowania niezrealizowanych zysków kapitałowych w przypadku przeniesienia aktywów, rezydencji podatkowej lub stałego zakładu: dotyczą sytuacji, w których podatnicy próbują zmniejszyć swoje zobowiązania podatkowe w drodze przeniesienia rezydencji podatkowej lub aktywów do państwa, w którym obowiązują niskie podatki, wyłącznie w celach agresywnego planowania podatkowego. Przepisy te służą zapobieganiu erozji bazy podatkowej w państwie UE pochodzenia, gdy aktywa o dużej wartości są przenoszone bez zmiany właściciela poza jurysdykcję podatkową tego państwa. Dyrektywa daje podatnikom możliwość odroczenia płatności kwoty podatku i jej zapłaty w ratach przez okres pięciu lat, jednak jedynie w sytuacji, gdy przeniesienie odbywa się w obrębie UE.
• Przepisy ogólne przeciw unikaniu opodatkowania: celem tych przepisów jest wypełnienie ewentualnych luk w przepisach szczegółowych danego państwa dotyczących unikania opodatkowania. Dają one organom podatkowym możliwość odmawiania podatnikom korzyści uzyskanych za sprawą przedsięwzięć stanowiących nadużycia podatkowe. Zawarte w dyrektywie przepisy ogólne przeciw unikaniu opodatkowania mają zastosowanie do uzgodnień, które są nierzeczywiste w zakresie, w jakim nie są one wprowadzane z uzasadnionych powodów handlowych, które odzwierciedlają rzeczywistość ekonomiczną.
• Zasady dotyczące kontrolowanych spółek zagranicznych: dążąc do zmniejszenia swoich ogólnych zobowiązań podatkowych, grupy przedsiębiorstw mogą przenosić zyski do kontrolowanych jednostek zależnych w państwach, w których obowiązują niskie podatki. Stosowanie zasad dotyczących kontrolowanych spółek zagranicznych pozwala z powrotem przypisać dochody kontrolowanej zagranicznej jednostki zależnej, która jest nisko opodatkowana, jej jednostce dominującej, która jest wyżej opodatkowana. Wskutek tego jednostka dominująca podlega obciążeniu podatkiem z tytułu takiego dochodu w państwie, w którym jest rezydentem.

Dyrektywa zmieniająca (UE) 2017/952

Z uwagi na fakt, że dyrektywa (UE) 2016/1164 miała zastosowanie do rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych² wyłącznie w obrębie UE, przyjęta została nowa dyrektywa (UE) 2017/952, której szerszy zakres pozwala zapewnić objęcie przepisami rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych dotyczących państw trzecich. Przepisy tej przyjętej później dyrektywy zastępują przepisy dotyczące rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych zawarte w dyrektywie (UE) 2016/1164.

Przepisy dotyczące rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych: dotyczą sytuacji, w których podatnicy będący osobami prawnymi wykorzystują różnice między krajowymi systemami podatkowymi w celu zmniejszenia swoich ogólnych zobowiązań podatkowych, na przykład w drodze podwójnego odliczenia (tj. odliczenia w obu państwach) lub odliczenia dochodu w jednym państwie bez włączenia go w drugim państwie. Aby zneutralizować skutki takich rozbieżności, w dyrektywie ustanawia się przepisy stanowiące, że jedna z dwóch jurysdykcji, których dotyczą rozbieżności, powinna odmówić odliczenia płatności prowadzącej do takiego wyniku.