Zachowując pełną prawną niezależność tych trzech wspólnot, traktat fuzyjny zracjonalizował ich instytucje poprzez połączenie ich niezależnych organów wykonawczych – co ograniczyło liczbę wspólnych instytucji europejskich do 5 – i poprzez odpowiednią zmianę trzech traktatów wspólnotowych.
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
Jedna Rada i jedna Komisja
Organy wykonawcze zostały połączone w sposób następujący:
Rada Wspólnot Europejskich – dzisiejsza Rada Unii Europejskiej – zastąpiła jako jeden organ Specjalną Radę Ministrów EWWS, Radę EWG oraz Radę Euratomu,
Komisja Wspólnot Europejskich – dzisiejsza Komisja Europejska – zastąpiła jako jeden organ Wysoką Władzę EWWS, Komisję EWG oraz Komisję Euratomu.
Jednakże nowe wspólne organy wykonawcze miały dalej funkcjonować zgodnie z traktatami regulującymi każdą z trzech wspólnot oraz zgodnie z nowymi artykułami traktatu fuzyjnego.
Zasady regulujące ich skład i działanie zawarto w jednym dokumencie i uchylono odpowiednie artykuły traktatów WE.
W przypadku różnic pomiędzy trzema traktatami w zakresie Rady:
czas prezydencji został dostosowany do dłuższego z czasów przewidzianego przez traktaty EWG i Euratom,
zasady dotyczące procesu podejmowania decyzji zostały zharmonizowane wyłącznie w zakresie wymaganym aktami przyjmowanymi na podstawie trzech traktatów (tj. dotyczącymi wspólnych instytucji, budżetu i administracji),
Coreper został sformalizowany jako organ przygotowawczy Rady i włączony w traktat EWWS.
W przypadku różnic pomiędzy trzema traktatami w zakresie Komisji:
liczbę członków określono na 9,
zasady wyznaczania członków i ich statusu oraz zasady funkcjonowania Komisji w ogóle zostały dostosowane do zasad traktatu EWG,
zharmonizowano datę publikacji przez Komisję swojego ogólnego sprawozdania z działań Wspólnot Europejskich oraz datę posiedzenia Zgromadzenia Parlamentarnego organizowanego w celu zbadania tego sprawozdania,
zasady określające, w jaki sposób Komisja ponosi polityczną odpowiedzialność w stosunku do Zgromadzenia Parlamentarnego, zostały dostosowane do zasad traktatu EWG i Euratom, z możliwością zastosowania wotum nieufności wobec zarządzania Komisji w dowolnym czasie (a nie tylko po zbadaniu rocznego sprawozdania ogólnego).
Jeden budżet administracyjny dla WE
Budżet obejmuje wydatki wszystkich instytucji WE, w tym instytucji Zgromadzenia Parlamentarnego i Trybunału Sprawiedliwości.
Jednakże wydatki na interwencje w ramach traktatu EWWS oraz wydatki na badania i rozwój w ramach traktatu Euratom były ujęte w osobnych budżetach.
Jedna administracja dla WE
Wszyscy urzędnicy i inni pracownicy instytucji WE należą do jednej administracji.
Zasady dotyczące takich osób oraz ich praw i obowiązków są jednolite i wynikają z jednego statusu.
Zasady dotyczące odpowiedzialności WE w przypadku szkody spowodowanej z winy osobistej urzędnika lub pracownika są ujednolicone.
Przywileje i immunitety udzielane instytucjom WE oraz ich urzędnikom i innym pracownikom są także ujednolicone w jeden protokół załączony do traktatu.
Siedziby instytucji WE
W ramach odpowiedzi na obiekcje prawne Luksemburga rządy krajów WE otrzymały prawo podejmowania decyzji za wspólnym porozumieniem w sprawie znalezienia rozwiązania dla kwestii ustanowienia siedzib organów wykonawczych WE w Brukseli. Zgodnie z tą decyzją, podjętą w dniu podpisania traktatu, Bruksela została wyznaczona jako siedziba tymczasowa.
OD KIEDY TRAKTAT MIAŁ ZASTOSOWANIE?
Traktat podpisano dnia , a miał zastosowanie od dnia .
Traktat fuzyjny był bardzo ważnym krokiem na drodze do współczesnej UE. Traktat został uchylony – z wyjątkiem Protokołu z dnia w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich – na mocy Traktatu z Amsterdamu podpisanego dnia , który wszedł w życie dnia .
Traktat z Amsterdamu zmieniający Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty (Dz.U. C 340 z , s. 1–144)