Obywatele państw trzecich – wjazd i pobyt w celu prowadzenia badań naukowych, odbycia studiów, szkoleń, udziału w wolontariacie i programach kształcenia średniego oraz podjęcia pracy w charakterze au pair

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

• Dyrektywa ma zastosowanie do wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, odbycia studiów, stażów szkoleniowych oraz uczestnictwa w wolontariacie europejskim (EVS).
• Państwa UE mogą same zdecydować się na stosowanie obowiązujących na szczeblu unijnym zasad wobec obywateli państw trzecich chcących przybyć do UE w związku z wymianą młodzieży szkolnej, projektem edukacyjnym, wolontariatem poza wolontariatem europejskim lub pracą w charakterze au pair.

Wjazd na terytorium

• Wnioskodawcy muszą spełnić zarówno warunki ogólne, jak i obowiązujące dla danej kategorii.
• Warunki ogólne obejmują:
  • ważny dokument podróży na okres trwania planowanego pobytu;
  • potwierdzenie posiadania dostatecznych środków na pokrycie kosztów utrzymania i kosztów podróży powrotnej;
  • ubezpieczenie zdrowotne.
• Przykładem warunków szczególnych jest „umowa o przyjęciu” lub umowa zawierana z badaczem bądź – w przypadku studentów – przyjęcie na uczelnię wyższą.

Prawa

• Prawo do takiego samego traktowania, jakie przysługuje obywatelom UE, wynika w dużej mierze z dyrektywy 2011/98/UE. Oznacza to, przykładowo, że – pomijając przypadki, w których państwa UE mogą zastosować wyjątki – badacze są upoważnieni do traktowania jednakowego z obywatelami UE.
• Studenci poza godzinami nauki mogą pracować – państwa członkowskie UE nie mają prawa ograniczyć ich wymiaru godzin pracy do poniżej 15 godzin w tygodniu.
• Studenci i badacze zachowują prawo do pobytu przez okres co najmniej 9 miesięcy od zakończenia badań lub studiów, w którym to czasie mogą szukać pracy lub założyć firmę.
• Członkowie rodziny badaczy mogą dołączyć do nich na szczególnych warunkach.

Mobilność

• Badacze i studenci, którzy są objęci programami promującymi przepływ obywateli państw trzecich w UE (np. istnieje umowa między co najmniej dwiema instytucjami szkolnictwa wyższego w jednym państwie UE lub kilku państwach UE), mogą prowadzić część swoich studiów lub badań w innym państwie UE.
• Procedura zależy od czasu spędzanego za granicą. Członkowie rodziny badaczy są upoważnieni do towarzyszenia im na takich samych warunkach w innym państwie UE.

Procedura i przejrzystość

Dyrektywa określa zasady przetwarzania wniosków:

• państwa UE przy rozpatrywaniu wniosków muszą dotrzymywać konkretnych terminów.
• Należy zapewnić informacje na temat warunków wjazdu i pobytu, w tym minimalnej wymaganej kwoty pieniędzy na miesiąc.
• Państwa UE mogą naliczać opłaty za obsługę wniosków. Nie może być ona jednak nieproporcjonalna ani nadmierna.