Systemy gwarancji depozytów

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Systemy gwarancji depozytów stanowią niezbędne uzupełnienie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi, takimi jak banki, dzięki solidarności, którą budują między wszystkimi instytucjami danego rynku finansowego w przypadku upadłości którejkolwiek z nich.
• Każde państwo UE wprowadza w życie przepisy, które gwarantują:
  • utworzenie na ich terytorium jednego lub więcej systemów gwarancji depozytów, przy czym wszystkie instytucje kredytowe są zobligowane do przystąpienia,
  • utworzenie zharmonizowanego poziomu ochrony deponentów.

Poziom gwarancji

• Wysokość gwarancji na depozyty przypada na deponenta na bank. Oznacza to, że ograniczenie do kwoty 100 000 EUR ma zastosowanie do wszystkich rachunków bankowych w tym samym banku. W przypadku wspólnych rachunków (np. należących do dwóch osób) limit 100 000 EUR stosuje się do każdego z deponentów.
• Niektóre depozyty – jak te związane z określonymi sytuacjami życiowymi deponenta, takimi jak małżeństwo, rozwód, przejście na emeryturę, zwolnienie z pracy, inwalidztwo lub zgon – mogą być chronione powyżej kwoty 100 000 EUR przez określony czas (co najmniej 3 miesiące i nie dłużej niż 12 miesięcy).

Beneficjenci gwarancji

• Systemy gwarancji depozytów chronią wszystkie depozyty – zarówno osób fizycznych, jak i prawnych – niezależnie od ich rozmiaru.
• Depozyty instytucji finansowych i władz nie są gwarantowane (z wyjątkiem lokalnych władz samorządowych).
• Z kolei depozyty w walucie innej niż waluty państw UE są również gwarantowane, co jest szczególnie istotne dla małych i średnich firm prowadzących działalność w kilku krajach.

Wypłata

• Terminy wypłaty będą stopniowo skracane z obecnych 20 dni roboczych do 7 w trzech etapach:
  • do 15 dni roboczych od 2019 r.,
  • do 10 dni roboczych od 2021 r.,
  • do 7 dni roboczych od 2024 r.
• W okresie przejściowym deponenci, którzy znajdą się w potrzebie, mogą wnioskować o „wypłatę na cele społeczne” w ograniczonej kwocie umożliwiającej pokrycie kosztów utrzymania.
• Wypłat na rzecz deponentów oddziałów utworzonych przez instytucje kredytowe w innym państwie UE dokonuje system gwarancji depozytów w przyjmującym państwie UE w imieniu systemu gwarancji depozytów w państwie UE pochodzenia.

Finansowanie systemów gwarancji depozytów

• Niniejsza dyrektywa potwierdza główną zasadę leżącą u podstaw systemów gwarancji depozytów: są one finansowane przez instytucje kredytowe. Składki na rzecz systemów gwarancji depozytów będą odzwierciedlały profil ryzyka poszczególnych instytucji kredytowych, co oznacza, że składki instytucji obarczonych wyższym ryzykiem będą odpowiednio wyższe.
• Państwa UE muszą zapewnić, aby do 3 lipca 2024r. dostępne środki finansowe systemu gwarancji depozytów odpowiadały co najmniej poziomowi docelowemu wynoszącemu 0,8% kwoty gwarantowanych depozytów członków tego systemu (lub kwocie 55 mld EUR,

Wykorzystanie środków finansowych

• Z założenia środki finansowe systemu gwarancji depozytów wykorzystuje się do wypłat na rzecz deponentów w przypadku upadłości instytucji kredytowej. W ściśle określonych okolicznościach środki te mogą zostać wykorzystane w ramach wczesnej interwencji, aby zapobiec upadłości instytucji kredytowej lub na potrzeby środków postępowania naprawczego względem banków, w tym transferu depozytów do innej jednostki.

Informacje dla deponentów

• Dyrektywa poprawia standardy informowania deponentów o ochronie, jaką objęte są ich depozyty. Instytucje kredytowe zobowiązane są do corocznego przedstawiania posiadaczom rachunku zrozumiałych informacji na temat ochrony deponentów.