Prawo właściwe dla rozwodu i separacji prawnej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Państwa uczestniczące

Rozporządzenie ma zastosowanie do 17 państw członkowskich, które uczestniczą we wzmocnionej współpracy w tym zakresie: Belgia, Bułgaria, Niemcy, Estonia, Grecja, Hiszpania, Francja, Włochy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Węgry, Malta, Austria, Portugalia, Rumunia i Słowenia.

Inne państwa członkowskie mogą dołączyć w dowolnym momencie.

Kiedy rozporządzenie ma zastosowanie?

Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w przypadkach konfliktu praw krajowych dotyczących rozwodów i separacji prawnej, tj. gdy do tego samego postępowania w sprawie rozwodu lub separacji prawnej może mieć zastosowanie prawo krajowe kilku krajów (np. prawo kraju, którego małżonkowie są obywatelami, lub prawo kraju, w którym znajduje się ich miejsce zwykłego pobytu).

Nie ma zastosowania do następujących kwestii:

• zdolności prawnej lub zdolności do czynności prawnych osób fizycznych,
• istnienia, ważności lub uznania małżeństwa,
• unieważnienia małżeństwa,
• nazwiska małżonków,
• wpływu małżeństwa na kwestie majątkowe,
• odpowiedzialności rodzicielskiej,
• obowiązków alimentacyjnych,
• majątku powierniczego lub dziedziczenia.

Wybór prawa

Małżonkowie mogą zawrzeć formalną umowę w sprawie wyboru prawa krajowego, które będzie właściwe dla ich rozwodu lub separacji prawnej, pod warunkiem że jest to prawo:

• kraju, w którym małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu w chwili zawierania umowy, lub
• kraju, w którym małżonkowie mieli ostatnio miejsce zwykłego pobytu, o ile w chwili zawierania umowy jedno z nich nadal tam zamieszkuje, lub
• kraju, którego obywatelem w chwili zawierania umowy jest jedno z małżonków, lub
• kraju sądu orzekającego.

Umowa w sprawie wyboru prawa właściwego może zostać zawarta i zmieniona najpóźniej w momencie wytoczenia powództwa.

Prawo właściwe w przypadku niedokonania wyboru przez strony

Jeżeli małżonkowie nie dokonają wyboru prawa właściwego dla ich rozwodu lub separacji prawnej, postępowanie będzie podlegało prawu kraju:

1. w którym małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu w momencie wytoczenia powództwa; a w przypadku braku takiegoż
2. w którym małżonkowie mieli ostatnio miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że okres zwykłego pobytu nie zakończył się wcześniej niż rok przed wytoczeniem powództwa, o ile w momencie wytoczenia powództwa jedno z nich nadal tam zamieszkuje; a w przypadku braku takiegoż
3. którego obywatelami są oboje małżonkowie w chwili wytoczenia powództwa; a w przypadku braku takiegoż
4. w którym wytoczono powództwo.

W przypadku gdy prawo krajowe właściwe dla postępowania nie przewiduje rozwodu lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej, właściwe jest prawo kraju sądu orzekającego.