Recykling statków

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Przepisy mają zastosowanie do wszystkich statków podnoszących banderę kraju UE oraz statków podnoszących banderę kraju spoza UE, które wpływają do portu lub na kotwicowisko UE. Wyjątek stanowią okręty wojenne i inne statki wykorzystywane w rządowej służbie niehandlowej oraz statki o pojemności brutto (GT) mniejszej niż 500. Określają one obowiązki właścicieli statków i zakładów recyklingu zarówno w państwach UE, jak i innych krajach.
• Na pokładzie każdego nowego statku musi znajdować się wykaz materiałów niebezpiecznych (np. azbest, ołów lub rtęć), które znajdują się w konstrukcji statku lub jego wyposażeniu. Wykorzystywanie określonych materiałów niebezpiecznych jest zabronione.
• Przed poddaniem statku recyklingowi jego właściciel musi dostarczyć prowadzącemu firmę, w której zostanie wykonana praca, wszelkie informacje o statku i sporządzić plan recyklingu statku. Określa on między innymi rodzaj i ilość niebezpiecznych materiałów i odpadów, które zostaną wytworzone podczas złomowania statku.
• Recyklingu można dokonać jedynie w zakładach wymienionych w europejskim wykazie zakładów recyklingu statków, który został ustanowiony na mocy decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2016/2323. Zakłady mogą znajdować się w UE lub w krajach spoza UE. Muszą one spełniać liczne wymogi odnośnie do bezpieczeństwa pracowników i ochrony środowiska.
• Wymogi te określono w celu zapobieżenia ryzyku dla zdrowia zaangażowanych pracowników i pobliskiej ludności oraz ograniczenia ewentualnego szkodliwego wpływu na środowisko. Zobowiązują one też do przeprowadzania określonych szkoleń i zapewniania środków ochrony indywidualnej dla pracowników demontujących statki oraz narzucają obowiązek prowadzenia rejestru wszelkich zdarzeń i wypadków.
• Przepisy określają procedurę uzyskiwania zezwolenia przez stocznie zajmujące się demontażem statków na terenie UE. Stocznie z innych państw muszą złożyć wniosek do Komisji Europejskiej i udowodnić, że spełniają wszelkie kryteria określone w rozporządzeniu.
• W 2014 r. przyjęto decyzję Rady 2014/241/UE, zezwalającą krajom UE posiadającym statki pływające lub zarejestrowane pod ich banderą na ratyfikację lub przystąpienie do międzynarodowej konwencji o bezpiecznym i ekologicznie racjonalnym recyklingu statków. Konwencja reguluje projektowanie i budowanie statków, w celu ułatwienia bezpiecznego i racjonalnego ekologicznie recyklingu bez szkody dla bezpieczeństwa i efektywności operacyjnej statku. Reguluje ona również bezpieczną i przyjazną środowisku działalność zakładów recyklingu statków oraz ustanowienie odpowiedniego mechanizmu egzekwowania prawa w zakresie recyklingu statków.
• Kraje UE muszą co trzy lata przekazywać sprawozdania dotyczące recyklingu statków, zawierające takie informacje jak lista statków, dla których wydano świadectwo gotowości do recyklingu, oraz informacje na temat nielegalnego recyklingu statków. Decyzja zmieniająca (UE) 2018/853 ustanawia, że sprawozdania powinny dotyczyć trzech lat.