Elastyczność postanowień paktu stabilności i wzrostu: wzmocnienie połączenia pomiędzy inwestycjami, reformami strukturalnymi i polityką budżetową

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Wytyczne opierają się na trzech głównych założeniach:
  • promocji skutecznego wprowadzenia w życie reform strukturalnych,
  • promocji inwestycji, w szczególności w ramach nowego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), będącego zasadniczym elementem planu inwestycyjnego dla Europy zaproponowanego przez Komisję Europejską,
  • lepszym odzwierciedlaniu sytuacji gospodarczej każdego z krajów UE.
• Stopień elastyczności różni się w zależności od tego, czy dany kraj UE jest objęty częścią zapobiegawczą paktu (tzn. jego deficyt publiczny nie przekracza 3% produktu krajowego brutto (PKB), a dług publiczny stanowi mniej niż 60% PKB lub w znacznym stopniu spada) czy też procedurą nadmiernego deficytu w ramach naprawczej części paktu. Państwa objęte procedurą nadmiernego deficytu podlegają bardziej rygorystycznym warunkom.

Wyjaśnienia dotyczące reform strukturalnych

• KE wyjaśnia, że może wziąć pod uwagę wpływ reform strukturalnych, jeżeli reformy te:
  • są znaczące,
  • mają korzystne i weryfikowalne długoterminowe skutki budżetowe, w tym na zwiększanie potencjalnego, trwałego wzrostu gospodarczego oraz
  • są w pełni wdrożone.
• Aby reformy mogły zostać uwzględnione przed ich wdrożeniem, kraje UE muszą przedstawić plan reform zawierający szczegółowe informacje i realistyczny harmonogram ich przyjmowania.
• Przed wydaniem zalecenia do Rady w sprawie dopuszczenia tymczasowego odstępstwa od średniookresowego celu budżetowego lub prowadzącej do niego ścieżki korekty budżetowej KE dokonuje oceny tych reform.
  • W przypadku krajów nieobjętych procedurą nadmiernego deficytu (częścią zapobiegawczą) dopuszcza się zezwolenie na odstępstwo nieprzekraczające 0,5% PKB, pod warunkiem że nie będzie ono stosowane dłużej niż cztery lata od uruchomienia klauzuli reform strukturalnych.
  • W przypadku krajów objętych procedurą nadmiernego deficytu (część naprawcza) KE może przedłużyć czas powrotu do ograniczenia 3% PKB, pod warunkiem że podjęły one reformy i przedsięwzięły wystarczające starania na rzecz skorygowania nadmiernego deficytu.

Wyjaśnienia dotyczące inwestycji

KE stwierdza, że:

• Wkłady krajów UE na rzecz EFIS nie będą uwzględniane przez Komisję przy ustalaniu poziomu korekty budżetowej w ramach części zapobiegawczej lub naprawczej paktu, ponieważ szczegółowe cele nie uwzględniają nadzwyczajnych działań jednorazowych. W przypadku gdy deficyt danego kraju przekracza 3% PKB, KE nie uruchomi procedury nadmiernego deficytu, jeżeli przekroczenie wynika z wniesienia wkładu, jest niewielkie oraz ma charakter przejściowy.
• Kraje nieobjęte procedurą nadmiernego deficytu mogą tymczasowo odstąpić od swojego średniookresowego celu budżetowego lub prowadzącej do niego ścieżki korekty budżetowej, w szczególności jeżeli ich stopa wzrostu PKB ma wartość ujemną lub ich PKB utrzymuje się znacznie poniżej swojej wartości potencjalnej oraz jeżeli inwestują bezpośrednio w projekty współfinansowane przez UE w ramach polityk strukturalnej i spójności (w tym w projekty współfinansowane w ramach inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych), sieci transeuropejskich i instrumentu „Łącząc Europę” oraz projektów współfinansowanych w ramach EFSI.

Wyjaśnienia dotyczące warunków koniunkturalnych

Aby w większym stopniu uwzględniać wahania cyklu koniunkturalnego, KE będzie wykorzystywać matrycę, która precyzuje wymogi w zakresie korekty budżetowej względem krajów objętych częścią zapobiegawczą paktu. Oznacza to, że kraje te muszą podjąć większy wysiłek fiskalny w okresie dobrej koniunktury.