Połowy w północno-wschodnim Atlantyku – przepisy dotyczące stad głębokowodnych i połowów w wodach międzynarodowych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Połowy głębinowe prowadzone przy użyciu włoków dennych (tj. sprzętu przeznaczonego do połowów gatunków bytujących na dnie lub blisko dna morza) na głębokości większej niż 800 metrów są zakazane.
• Przy wykorzystaniu najlepszych dostępnych opinii naukowych Komisja Europejska ustanowiła w 2022 r., w drodze rozporządzenia (UE) 2022/1614, wykaz obszarów na wodach UE, na których występują lub mogą występować wrażliwe ekosystemy morskie. Obszary te są zamknięte dla wszystkich operacji połowowych prowadzonych na wodach UE przy użyciu narzędzi przydennych na głębokości większej niż 400 metrów.
• Wprowadzono dwa rodzaje upoważnień do połowów dla:
  • statków o ładunkach zawierających ponad 8 % gatunków głębokowodnych na jakikolwiek rejs połowowy i co najmniej 10 ton w danym roku kalendarzowym (upoważnienie do połowów ukierunkowanych); oraz
  • statków, które uzyskują połowy w postaci przyłowu² gatunków głębokowodnych, które przekraczają o nie więcej niż 15 % próg 10 ton (upoważnienie do połowów uzyskiwanych w postaci przyłowu).
• Limity dla zdolności połowowej są ustalane w oparciu o zdolność połowową statków, których ładunek gatunków głębokowodnych przekraczał 10 ton w latach 2009–2011.
• Ukierunkowane połowy głębokowodne są ograniczone do obszarów (znanych jako „obszary oddziaływania”), w których głębinową działalność połowową prowadzono w okresie 2009–2011.
• Państwa członkowskie UE mogą w imieniu swoich flot rybackich złożyć do Komisji wniosek o prowadzenie zwiadów rybackich poza obszarami połowów. Do takiego wniosku załącza się ocenę oddziaływania wraz ze wskazaniem szacowanego czasu trwania zwiadu rybackiego oraz szacowanej liczby statków uczestniczących w zwiadzie oraz ich zdolności. Komisja ustanawia warunki dla takich połowów w drodze aktów wykonawczych. Czas trwania zwiadu nie może przekraczać jednego roku (z możliwością jednokrotnego przedłużenia).
• Statki zgłaszają przypadki napotkania wrażliwego ekosystemu³ na głębokości większej niż 400 metrów i przenoszą działalność na alternatywny obszar znajdujący się co najmniej 5 mil morskich od obszaru, w którym doszło do napotkania wrażliwego ekosystemu morskiego.
• Na mocy tego rozporządzenia wprowadzono surowsze zasady, takie jak:
  • ograniczenie przeładunków⁴;
  • raportowanie wykorzystania kwoty w czasie rzeczywistym;
  • kontrola nieprawidłowo zgłoszonych połowów;
  • szczegółowe programy kontroli i inspekcji.
• Ilości przekraczające 100 kg gatunków głębokowodnych mogą być wyładowywane wyłącznie w specjalnie wyznaczonych portach. Statki zgłaszają ten zamiar co najmniej 4 godziny przed szacowanym terminem przybycia do portu, przy czym statki o długości większej niż 12 metrów – 1 godzinę przed przybyciem.
• Upoważnienia do połowów mogą zostać wycofane na co najmniej dwa miesiące w przypadku nieprzestrzegania warunków w odniesieniu do:
  • ograniczeń stosowania odpowiednich narzędzi do połowów;
  • dozwolonych obszarów operacji i limitów połowowych;
  • nieprzyjęcia na statek obserwatora naukowego.
• W rozporządzeniu określono też zasady dotyczące wymogów w zakresie gromadzenia danych i obecności obserwatorów w celu zapewnienia na czas odpowiednich i rzetelnych danych o połowach i przyłowach gatunków głębokowodnych. Ponadto należy także gromadzić dane o przypadkach napotkania wrażliwych ekosystemów morskich, pochodzące z co najmniej 20 % statków prowadzących połowy ukierunkowane i używających włoków dennych lub sieci skrzelowych dennych, i z 10 % innych statków. Zakres obecności obserwatorów może być dostosowywany na podstawie opinii naukowych.
• Powyższe środki dotyczą wód UE i niektórych obszarów Komitetu ds. Rybołówstwa na Środkowym i Wschodnim Atlantyku, na których statki UE dokonują połowów. Na obszarze Komisji ds. Rybołówstwa Północno-Wschodniego Atlantyku nadal obowiązują dotychczasowe przepisy dotyczące zezwoleń połowowych, wyznaczonych portów i gromadzenia danych, wraz ze zwiększonym zakresem obecności obserwatorów wynoszącym 20 %.
• Rozporządzenie zostało poddane ocenie w celu określenia zakresu, w jakim jego cele zostały osiągnięte. Ocena, opublikowana w maju 2021 r., jest dostępna na specjalnej stronie internetowej poświęconej połowom głębinowym.