a) wydawanie certyfikatów typu, ograniczonych certyfikatów typu, uzupełniających certyfikatów typu oraz dokonywanie zmian w tych certyfikatach;

b) wydawanie świadectw zdatności do lotu, ograniczonych świadectw zdatności do lotu, zezwoleń na loty i autoryzowanych poświadczeń produkcji/obsługi;

c) wydawanie zatwierdzeń projektów napraw;

d) wykazywanie zgodności z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska;

e) wydawanie świadectw zdatności w zakresie hałasu;

f) znakowanie wyrobów, części i akcesoriów;

g) certyfikacja niektórych części i akcesoriów;

h) certyfikacja organizacji projektujących i produkujących;

i) wydawanie dyrektyw zdatności.

a) „JAA” oznacza wspólne władze lotnicze;

b) „JAR” oznacza wspólne wymagania lotnicze;

c) „część 21” oznacza wymagania i procedury dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów oraz organizacji projektujących i produkujących, ustanowione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia;

d) „część M” oznacza mające zastosowanie wymagania w zakresie ciągłej zdatności do lotu przyjęte na podstawie rozporządzenia (WE) nr 216/2008;

e) „główne miejsce prowadzenia działalności” oznacza siedzibę główną lub siedzibę statutową przedsiębiorstwa, gdzie sprawowane są główne funkcje finansowe i prowadzona jest kontrola działalności, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu;

f) „artykuł” oznacza każdą część i akcesorium przeznaczone do cywilnego statku powietrznego;

g) „ETSO” oznacza europejską normę techniczną. Europejska norma techniczna to szczegółowe wymagania zdatności do lotu wydane przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencję”) w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami niniejszego rozporządzenia, jako minimalna norma jakości w odniesieniu do niektórych artykułów;

h) „EPA” oznacza europejskie zatwierdzenie części. Europejskie zatwierdzenie części artykułu oznacza, że artykuł został wyprodukowany zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi nienależącymi do posiadacza certyfikatu typu na związany z nimi wyrób, z wyłączeniem artykułów ETSO;

i) „statek powietrzny ELA1” oznacza załogowy europejski lekki statek powietrzny:

(i) samolot o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 1 200  kg, który nie jest sklasyfikowany jako złożony statek powietrzny z napędem silnikowym;

(ii) szybowiec lub motoszybowiec o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 1 200  kg;

(iii) balon o maksymalnej nominalnej ilości gazu wznoszącego lub ogrzanego powietrza nie większej niż 3 400  m3 w przypadku balonów na ogrzane powietrze, 1 050  m3 w przypadku balonów gazowych, 300 m3 w przypadku balonów gazowych na uwięzi;

(iv) sterowiec zaprojektowany dla nie więcej niż czterech osób i o maksymalnej nominalnej ilości gazu wznoszącego lub ogrzanego powietrza nie większej niż 3 400  m3 w przypadku sterowców na ogrzane powietrze i 1 000  m3 w przypadku sterowców gazowych;

j) „statek powietrzny ELA2” oznacza załogowy europejski lekki statek powietrzny:

(i) samolot o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 000  kg, który nie jest sklasyfikowany jako złożony statek powietrzny z napędem silnikowym;

(ii) szybowiec lub motoszybowiec o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 000  kg;

(iii) balon;

(iv) sterowiec na ogrzane powietrze;

(v) sterowiec gazowy posiadający wszystkie z wymienionych poniżej cech:

— 3 % maksymalnego ciężaru statycznego,

— ciąg niewektorowany (poza ciągiem odwróconym),

— konwencjonalna i prosta budowa: konstrukcji, systemu sterowania oraz układu balonetu,

— układ sterowania bez wspomagania;

(vi) bardzo lekki wiropłat.

a) wyrób uznaje się za posiadający certyfikat typu wydany zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli:

(i) podstawą jego certyfikacji typu była:

— podstawa certyfikacji typu JAA dla wyrobów, które były certyfikowane zgodnie z procedurami JAA określonymi w arkuszu danych JAA, lub

— dla pozostałych wyrobów – podstawa certyfikacji typu określona w arkuszu danych certyfikatu typu państwa projektu, jeżeli państwem projektu było:

—

(ii) właściwymi wymogami w zakresie ochrony środowiska naturalnego były wymogi ustanowione w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej, mające zastosowanie do danego wyrobu;

(iii) właściwymi dyrektywami zdatności były dyrektywy państwa projektu;

b) projekt danego statku powietrznego, pozostającego w rejestrze państwa członkowskiego przed dniem 28 września 2003 r., jest uznawany za zatwierdzony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli:

(i) jego podstawowy projekt typu był częścią certyfikatu typu, o którym mowa w lit. a);

(ii) wszystkie zmiany w podstawowym projekcie typu, które nie zostały objęte odpowiedzialnością posiadacza certyfikatu typu, zostały zatwierdzone; oraz

(iii) spełnione zostały dyrektywy zdatności wydane lub przyjęte przez rejestrujące państwo członkowskie przed dniem 28 września 2003 r., w tym wszelkie zmiany dyrektyw zdatności obowiązujące w państwie projektu i uznane przez rejestrujące państwo członkowskie.

a) jeżeli wyrób jest w trakcie certyfikacji w kilku państwach członkowskich, jako punkt odniesienia służy najbardziej zaawansowany projekt;

b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.15 lit. a), b) i c);

c) w drodze odstępstwa od załącznika I (część 21) pkt 21.A.17A podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez państwo członkowskie w dniu składania wniosku o zatwierdzenie;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.20 lit. a) i d).

a) jeżeli proces zatwierdzania jest realizowany przez kilka państw członkowskich, jako punkt odniesienia posłuży najbardziej zaawansowany projekt;

b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.93;

c) właściwą podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez państwo członkowskie w dniu składania wniosku o zatwierdzenie zmiany;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.103 lit. a) ppkt 2 i lit. b).

a) jeżeli proces certyfikacji był realizowany przez kilka państw członkowskich, jako punkt odniesienia służy najbardziej zaawansowany projekt;

b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.113 lit. a) i b);

c) właściwą podstawą certyfikacji jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez państwo członkowskie w dniu składania wniosku o uzupełniający certyfikat typu lub zatwierdzenie poważnej zmiany;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.115 lit. a).

a) jeżeli proces autoryzacji był realizowany przez kilka państw członkowskich, jako punkt odniesienia służy najbardziej zaawansowany projekt;

b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.603;

c) właściwymi wymogami dotyczącymi danych ustanowionymi w załączniku I (część 21) pkt 21.A.605 są wymogi ustanowione przez właściwe państwo członkowskie w dniu składania wniosku o zatwierdzenie lub autoryzację;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane przez właściwe państwo członkowskie są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.606 lit. b).

a) to państwo jest państwem projektu; oraz

b) Agencja ustaliła, że system tego państwa obejmuje taki sam niezależny poziom sprawdzania zgodności jak przewidziany niniejszym rozporządzeniem bądź poprzez równoważny system zatwierdzania organizacji, bądź poprzez bezpośrednie zaangażowanie właściwego organu tego państwa.

a) to państwo jest państwem produkcji; oraz

b) Agencja ustaliła, że system tego państwa obejmuje taki sam niezależny poziom sprawdzania zgodności jak przewidziany niniejszym rozporządzeniem bądź poprzez równoważny system zatwierdzania organizacji, bądź poprzez bezpośrednie zaangażowanie właściwego organu tego państwa.

a) organ wyznaczony przez państwo członkowskie — dla organizacji, których głównym miejscem prowadzenia działalności jest to państwo członkowskie, lub Agencję — jeżeli takie jest życzenie tego państwa członkowskiego; lub

b) Agencję — dla organizacji, których głównym miejscem prowadzenia działalności jest państwo trzecie.

a) System gromadzenia, badania i analizowania danych

b) Zgłaszanie do Agencji

1. Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji ETSO, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgłasza do Agencji każdą awarię, niesprawność, wadę i każde inne zdarzenie, którego jest świadom i które jest związane z wyrobem, częścią lub akcesorium objętym certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu poważnej naprawy lub każdym innym stosownym zatwierdzeniem, uznanym za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia i które skutkuje lub może skutkować powstaniem stanu niebezpiecznego.

2. Zgłoszenia dokonuje się w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję, w możliwie najszybszym trybie, w żadnym przypadku nie później niż 72 godziny po zidentyfikowaniu możliwego stanu niebezpiecznego, chyba że wyjątkowe okoliczności to uniemożliwią.

c) Badanie zgłoszonych zdarzeń

1. Jeżeli zdarzenie zgłoszone zgodnie z lit. b) lub zgodnie z pkt 21.A.129 lit. f) ppkt 2 lub pkt 21.A.165 lit. f) ppkt 2 wynika z wadliwości projektu lub produkcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia lub, stosownie do przypadku, producent bada przyczyny wadliwości i przekazuje wyniki tych badań do Agencji wraz z informacją o podjętych lub proponowanych działaniach ją eliminujących.

2. Jeżeli Agencja stwierdzi, że konieczne jest podjęcie działania dla wyeliminowania wadliwości, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia lub, stosownie do przypadku, producent przedstawia Agencji odpowiednie dane.

a) Dyrektywa zdatności oznacza dokument wydany lub przyjęty przez Agencję, który nakłada obowiązek wykonania czynności na statku powietrznym w celu przywrócenia dopuszczalnego poziomu bezpieczeństwa w sytuacji, gdy dowody wskazują, że poziom bezpieczeństwa statku powietrznego może być zagrożony.

b) Agencja wydaje dyrektywę zdatności, gdy:

1. Agencja stwierdzi powstanie na statku powietrznym stanu niebezpiecznego będącego skutkiem wadliwości statku powietrznego, silnika, śmigła, części lub akcesoriów zamontowanych na statku powietrznym; oraz

2. taki stan może istnieć lub powstać na innych statkach powietrznych.

c) Jeżeli Agencja musi wydać dyrektywę zdatności dla usunięcia stanu niebezpiecznego, o którym mowa w lit. b), lub dla wykonania inspekcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia:

1. proponuje odpowiednie działania naprawcze lub niezbędne inspekcje, lub jedno i drugie, oraz przedstawia szczegóły swoich propozycji do zatwierdzenia przez Agencję;

2. po zatwierdzeniu przez Agencję propozycji, o których mowa w pkt 1, udostępnia odpowiednie dane opisowe i instrukcje wykonania wszystkim znanym użytkownikom lub właścicielom wyrobu, części lub akcesorium oraz, na żądanie, każdej osobie, od której wymagane jest przestrzeganie dyrektywy zdatności.

d) Dyrektywa zdatności zawiera przynajmniej następujące informacje:

1. identyfikację stanu niebezpiecznego;

2. identyfikację statku powietrznego, którego to dotyczy;

3. wymagane działania;

4. czas wykonania wymaganych czynności;

5. datę wejścia w życie.

a) należytej koordynacji projektu i produkcji, wymaganej odpowiednio przez pkt 21.A.122, pkt 21.A.130 lit. b) ppkt 3 i 4, pkt 21.A.133 i pkt 21.A.165 lit. c) ppkt 2 i 3; oraz

b) odpowiedniego wspierania ciągłej zdatności wyrobu, części lub urządzenia do lotu.

a) Każda organizacja wnioskująca o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję zgodnie z podczęścią J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazywania swoich zdolności, wnioskodawca może wystąpić o zgodę Agencji na stosowanie procedur, które określają konkretne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędne dla spełnienia wymagań niniejszego załącznika I (część 21), jeżeli wyrób jest jednym z następujących:

1. statkiem powietrznym ELA2;

2. silnikiem lub śmigłem zamontowanym na statku powietrznym ELA2;

3. silnikiem tłokowym;

4. śmigłem o stałym lub zmiennym skoku.

c) W drodze odstępstwa od lit. a), w odniesieniu do jednego z wymienionych poniżej produktów wnioskodawca może zdecydować się na wykazanie zdolności poprzez przedłożenie Agencji programu certyfikacji wymaganego na podstawie pkt 21A.20 lit. b):

1. statek powietrzny ELA1;

2. silnik lub śmigło zamontowane na statku powietrznym ELA1.

a) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Do wniosku o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu statku powietrznego dołącza się rysunek statku powietrznego w trzech rzutach oraz wstępne dane podstawowe, łącznie z proponowanymi charakterystykami eksploatacyjnymi i ograniczeniami.

c) Do wniosku o certyfikat typu dla silnika lub śmigła dołącza się rysunek złożeniowy, opis cech konstrukcyjnych, charakterystyki eksploatacyjne i proponowane ograniczenia użytkowe silnika lub śmigła.

d) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu statku powietrznego obejmuje wniosek o zatwierdzenie danych dotyczących zgodności operacyjnej lub zostaje o taki wniosek uzupełniony po złożeniu pierwotnego wniosku; wniosek o zatwierdzenie danych dotyczących zgodności operacyjnej zawiera, odpowiednio do przypadku:

1. minimalny program szkolenia kwalifikującego do uzyskania uprawnień pilota dotyczących konkretnego typu statku powietrznego, w tym określenie odnośnego typu;

2. określenie zakresu pochodzących od projektanta danych dowodowych statku powietrznego umożliwiających test obiektywny w ramach kwalifikacji symulatorów wykorzystywanych w szkoleniu kwalifikującym do uzyskania uprawnień pilota na konkretny typ statku powietrznego lub danych tymczasowych umożliwiających kwalifikację wstępną;

3. minimalny program szkolenia kwalifikującego do uzyskania uprawnień personelu poświadczającego obsługę techniczną dotyczących konkretnego typu statku powietrznego, w tym określenie odnośnego typu;

4. określenie na użytek personelu pokładowego typu lub wariantu statku powietrznego oraz danych specyficznych dla odnośnego typu;

5. główny wykaz wyposażenia minimalnego; oraz

6. inne elementy zgodności operacyjnej odnoszące się do określonego typu.

a) Agencja ustanawia dla danego wyrobu specjalne, szczegółowe wymagania techniczne, nazwane warunkami specjalnymi, jeżeli odnośne specyfikacje certyfikacyjne nie zawierają norm bezpieczeństwa adekwatnych lub właściwych dla tego wyrobu, w następujących przypadkach:

1. wyrób wykazuje cechy konstrukcyjne nowatorskie lub nietypowe dla praktyk projektowych, w oparciu o które opracowano stosowne specyfikacje certyfikacyjne; lub

2. zamierzone użytkowanie wyrobu jest nietypowe; lub

3. doświadczenie wynikające z użytkowania podobnych wyrobów lub wyrobów posiadających podobne cechy konstrukcyjne wskazuje, że mogą zaistnieć sytuacje stanowiące zagrożenie bezpieczeństwa.

b) Warunki specjalne zawierają takie normy bezpieczeństwa, jakie Agencja uzna za niezbędne dla osiągnięcia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi określonemu we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych.

a) Zgłaszana podstawa certyfikacji typu dla wydania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu zawiera:

1. mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne ustanowione przez Agencję, które obowiązują w dniu złożenia wniosku o certyfikat, chyba że:

(i) Agencja ustanowiła inaczej; lub

(ii) wnioskodawca decyduje się na spełnienie wymagań powstałych w wyniku zmiany specyfikacji certyfikacyjnych, która wchodzi w życie w terminie późniejszym, lub zastosowanie się do tej zmiany jest wymagane na podstawie lit. c) i d);

2. wszelkie warunki specjalne określone zgodnie z pkt 21.A.16B lit. a).

b) Wniosek o certyfikację typu samolotów dużych i wiropłatów dużych jest ważny przez pięć lat, a wniosek o każdy inny certyfikat typu jest ważny przez trzy lata, chyba że wnioskodawca wykaże w chwili składania wniosku, że jego wyrób wymaga dłuższego okresu na opracowanie projektu, prace badawczo-rozwojowe i wykonanie prób, a Agencja zatwierdzi dłuższy okres.

c) W przypadku gdy certyfikat typu nie został wydany lub oczywiste jest, że nie zostanie wydany w okresie czasu przewidzianym na podstawie lit. b), wnioskodawca może:

1. złożyć nowy wniosek o certyfikat typu i spełnić wszystkie przepisy lit. a) mające zastosowanie do pierwotnego wniosku; lub

2. złożyć wniosek o przedłużenie pierwotnego wniosku i spełnić wymagania mających zastosowanie specyfikacji certyfikacyjnych, obowiązujących w dniu wskazanym przez składającego wniosek, jednakże nie wcześniejszym niż dzień poprzedzający datę wystawienia certyfikatu typu według limitu czasowego ustanowionego dla pierwotnego wniosku na podstawie lit. b).

d) Jeżeli składający wniosek zdecyduje się spełnić wymagania wynikające ze specyfikacji certyfikacyjnej zmiany przepisów zdatności do lotu obowiązującej po złożeniu wniosku o certyfikat typu, to musi on również spełnić wymagania wynikające z każdej innej specyfikacji certyfikacyjnej, którą Agencja uzna za bezpośrednio związaną z jego wnioskiem.

a) Agencja zawiadamia wnioskodawcę o podstawie zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej. Podstawa ta zawiera:

1. stosowne specyfikacje certyfikacyjne dla danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowione zgodnie z pkt 21.A.16A, które obowiązują w dniu złożenia wniosku pierwotnego lub wniosku o uzupełnienie, chyba że:

(i) Agencja uzna inny sposób wykazania zgodności ze stosownymi wymogami podstawowymi określonymi w załącznikach I, III i IV do rozporządzenia (WE) nr 216/2008; lub

(ii) wnioskodawca decyduje się na spełnienie wymagań powstałych w wyniku zmiany specyfikacji certyfikacyjnych, która wchodzi w życie w terminie późniejszym;

2. wszelkie warunki specjalne określone zgodnie z pkt 21.A.16B lit. a).

b) Jeżeli wnioskodawca zdecyduje się spełnić wymagania powstałe w wyniku zmiany specyfikacji certyfikacyjnych, która wchodzi w życie po złożeniu wniosku o certyfikat typu, to musi on również spełnić wymagania wynikające z każdej innej zmiany, którą Agencja uzna za bezpośrednio powiązaną.

a) Mające zastosowanie wymagania w zakresie hałasu dla wystawienia certyfikatu typu dla statku powietrznego są ustanowione zgodnie z przepisami załącznika 16 tom I część II rozdział 1 do konwencji chicagowskiej i:

1. dla poddźwiękowych samolotów odrzutowych — z przepisami tomu I część II rozdziały 2, 3, 4 i 14, stosownie do przypadku;

2. dla samolotów napędzanych śmigłem — z przepisami tomu I część II rozdziały 3, 4, 5, 6, 10 i 14, stosownie do przypadku;

3. dla śmigłowców — z przepisami tomu I część II rozdziały 8 i 11, stosownie do przypadku;

4. dla samolotów naddźwiękowych — z przepisami tomu I część II rozdział 12, stosownie do przypadku; oraz

5. dla zmiennopłatów — z przepisami tomu I część II rozdział 13, stosownie do przypadku.

b) Mające zastosowanie wymagania w zakresie emisji dla wydania certyfikatu typu dla statku powietrznego i silnika są wyszczególnione w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej:

1. dla zapobiegania celowemu upustowi paliwa — tom II część II rozdział 2;

2. dla emisji z silników turboodrzutowych i dwuprzepływowych silników turbinowych przewidzianych do napędzania tylko przy prędkościach poddźwiękowych — tom II część III rozdział 2; oraz

3. dla emisji z silników turboodrzutowych i dwuprzepływowych silników turbinowych przewidzianych do napędzania tylko przy prędkościach naddźwiękowych — tom II część III rozdział 3.

c) Agencja wydaje, zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, specyfikacje certyfikacyjne uwzględniające akceptowalne sposoby wykazania zgodności z wymaganiami w zakresie hałasu i emisji, określonymi odpowiednio w lit. a) i b).

a) Wnioskujący o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu wykazuje zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu, właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami w zakresie ochrony środowiska oraz udostępnia Agencji środki wykorzystane do wykazania tej zgodności.

b) Wnioskujący przedkłada Agencji program certyfikacji, w którym szczegółowo opisano sposoby wykazania zgodności. Dokument ten jest w miarę potrzeb aktualizowany w trakcie procesu certyfikacji.

c) Wnioskujący odnotowuje uzasadnienie spełnienia wymagań w dokumentach dotyczących zgodności zgodnie z programem certyfikacji ustanowionym na mocy lit. b).

d) Wnioskujący oświadcza, że wykazał zgodność z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska, które mają zastosowanie, zgodnie z programem certyfikacji ustanowionym na mocy lit. b).

e) W przypadku gdy wnioskujący posiada odpowiednie zatwierdzenie organizacji projektującej, oświadczenie wymagane według lit. d) składa się zgodnie z przepisami podczęści J.

a) wykazaniu swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.14;

b) złożeniu oświadczenia, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d); oraz

c) wykazaniu, że:

1. wyrób, który ma być certyfikowany, spełnia wymogi odpowiedniej podstawy certyfikacji typu oraz wymogi w zakresie ochrony środowiska określone zgodnie z pkt 21.A.17A i 21.A.18;

2. niespełnione wymagania zdatności do lotu są równoważone przez czynniki, które zapewniają równoważny poziom bezpieczeństwa;

3. żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być certyfikowany; oraz

4. wnioskujący o certyfikat typu jednoznacznie stwierdził, że jest przygotowany do spełnienia pkt 21.A.44.

d) W przypadku certyfikatu typu statku powietrznego, jeżeli silnik lub śmigło, lub jedno i drugie, są zamontowane na statku powietrznym, to mają certyfikat typu wydany lub ustalony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;

e) W przypadku certyfikatu typu statku powietrznego, jeżeli wykazano, że dane dotyczące zgodności operacyjnej spełniają wymogi ustanowionej zgodnie z pkt 21.A.17B podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej;

f) Na zasadzie odstępstwa od lit. e) oraz na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d), certyfikat typu statku powietrznego może zostać wydany przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże zgodność z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, zanim nastąpi konieczność wykorzystania danych dotyczących zgodności operacyjnej w praktyce.

a) Dla statku powietrznego niespełniającego wymogów ustanowionych w pkt 21.A.21 lit. c) wnioskujący nabywa prawo do otrzymania ograniczonego certyfikatu typu, wydanego przez Agencję, po:

1. spełnieniu wymagań odpowiedniej podstawy certyfikacji typu ustanowionej przez Agencję i zapewniającej odpowiednie bezpieczeństwo w odniesieniu do przewidzianego użytkowania statku powietrznego oraz mających zastosowanie wymogów w zakresie ochrony środowiska;

2. jednoznacznym oświadczeniu, że jest gotowany do spełnienia obowiązków ustanowionych w pkt 21.A.44;

3. w przypadku ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego wykazano, że dane dotyczące zgodności operacyjnej spełniają wymogi ustanowionej zgodnie z pkt 21.A.17B podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej.

b) Na zasadzie odstępstwa od lit. a) ppkt 3 oraz na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A20 lit. d), ograniczony certyfikat typu statku powietrznego może zostać wydany przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże zgodność z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, zanim nastąpi konieczność wykorzystania danych dotyczących zgodności operacyjnej w praktyce.

c) Silnik lub śmigło zamontowane na statku powietrznym:

1. mają certyfikat typu wydany lub określony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

2. wykazano ich zgodność ze specyfikacjami certyfikacyjnymi niezbędnymi dla zapewnienia bezpiecznego lotu statku powietrznego.

a) Projekt typu składa się z:

1. rysunków i specyfikacji oraz wykazu tych rysunków i specyfikacji, niezbędnych dla zdefiniowania układu i cech konstrukcyjnych wyrobu, dla którego wykazano zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska;

2. informacji o materiałach, procesach i metodach produkcji oraz montażu wyrobu, koniecznych dla zapewnienia zgodności wyrobu;

3. zatwierdzonej sekcji ograniczeń zdatności do lotu w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z definicją we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych; oraz

4. wszelkich innych danych umożliwiających, przez porównanie, ustalenie zdatności do lotu oraz, w stosownych przypadkach, właściwości środowiskowych późniejszych wyrobów tego samego typu.

b) Każdy projekt typu musi być odpowiednio zdefiniowany.

a) Wnioskodawca wykonuje wszystkie przeglądy i próby niezbędne dla wykazania zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska.

b) Przed wykonaniem każdej z prób wymaganych w lit. a) wnioskodawca musi ustalić, że:

1. dla prototypu:

(i) materiały i procesy są zgodne ze specyfikacjami dla proponowanego projektu typu;

(ii) części wyrobu są zgodne z rysunkami w proponowanym projekcie typu;

(iii) proces produkcji, budowy i montażu jest zgodny ze specyfikacją w proponowanym projekcie typu; oraz

2. sprzęt do prowadzenia prób i pomiarów jest odpowiedni dla prowadzonych prób i prawidłowo wyskalowany.

c) Wnioskodawca umożliwia Agencji przeprowadzenie wszelkich przeglądów niezbędnych dla sprawdzenia zgodności z lit. b).

d) Wnioskujący umożliwia Agencji dokonanie przeglądu wszelkich protokołów oraz przeprowadzenie inspekcji, a także wykonanie lub udział w próbach w locie niezbędnych dla sprawdzenia prawdziwości oświadczenia o zgodności, przedłożonego przez wnioskującego zgodnie z pkt 21.A.20 lit. d), oraz dla potwierdzenia, że żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym dla zastosowań przewidzianych we wniosku o certyfikację.

e) Dla prób wykonywanych przez Agencję lub w których uczestniczy Agencja, zgodnie z lit. d):

1. wnioskodawca przedstawia Agencji oświadczenie o spełnianiu wymogów lit. b); oraz

2. żadna zmiana odnosząca się do próby, która mogłaby mieć wpływ na oświadczenie o spełnianiu wymogów, nie może być wprowadzona w wyrobie, części lub akcesorium pomiędzy chwilą wykazania zgodności z lit. b) a chwilą udostępnienia ich Agencji celem wykonania próby.

a) Próby w locie do celu uzyskania certyfikatu typu wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi dla takich prób przez Agencję.

b) Wnioskodawca wykonuje wszelkie próby w locie, jakie Agencja uzna za niezbędne:

1. dla ustalenia zgodności z mającą zastosowanie podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska; oraz

2. celem ustalenia, czy istnieje wystarczająca pewność, że statek powietrzny, jego część lub akcesorium są niezawodne i prawidłowo funkcjonują, dla statków powietrznych certyfikowanych na podstawie niniejszego załącznika I (część 21), z wyłączeniem:

(i) szybowców i motoszybowców;

(ii) balonów i sterowców określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

(iii) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 722  kg.

c) (Zarezerwowane)

d) (Zarezerwowane)

e) (Zarezerwowane)

f) Próby w locie określone w lit. b) ppkt 2 obejmują:

1. dla statków powietrznych z silnikami turbinowymi typu wcześniej niestosowanego na statkach powietrznych posiadających certyfikat typu, co najmniej 300 godzin pracy przy pełnej kompletacji silników, odpowiadających wymaganiom certyfikatu typu; oraz

2. dla wszystkich innych statków powietrznych, co najmniej 150 godzin pracy.

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.3A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.55, 21.A.57, 21.A.61 oraz 21.A.62; i w tym celu utrzymuje zgodność z wymaganiami warunkującymi możliwość ubiegania się o certyfikat na mocy pkt 21.A.14; oraz

b) precyzuje sposób oznakowania zgodnie z podczęścią Q.

a) Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu są wydawane na czas nieokreślony. Pozostają ważne pod warunkiem, że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszego załącznika I (część 21); oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu zwraca się Agencji.

a) Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dostarcza co najmniej jeden zestaw kompletnych instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zawierających dane opisowe i instrukcje wykonania, opracowane zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te instrukcje na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach. Dostępność podręcznika lub części instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Ponadto zmiany do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane zmiany do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

a) co najmniej jeden zbiór kompletnych danych dotyczących zgodności operacyjnej, przygotowanych zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, wszystkim znanym operatorom danego statku powietrznego w Unii Europejskiej, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o wszelkich zmianach w danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym operatorom danego statku powietrznego w Unii Europejskiej; oraz

c) na żądanie, odpowiednie dane, o których mowa w lit. a) i b) powyżej:

1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami odnośnego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej; oraz

2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu bądź elementów odnośnego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

a) Zmiany standardowe to zmiany w certyfikacie typu:

1. w odniesieniu do:

(i) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 5 700  kg;

(ii) wiropłatów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 3 175  kg;

(iii) szybowców, motoszybowców, balonów i sterowców, określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

2. które są zgodne z danymi projektowymi zawartymi w specyfikacjach certyfikacyjnych wydanych przez Agencję, zawierających opis akceptowalnych sposobów, technik i praktyk realizacji i określania zmian standardowych, w tym powiązane instrukcje dotyczące ciągłej zdatności do lotu; oraz

3. które nie są sprzeczne z danymi, którymi dysponują posiadacze certyfikatów typu.

b) Punkty 21A.91–21A.109 nie mają zastosowania do zmian standardowych.

a) Na podstawie niniejszej podczęści jedynie posiadacz certyfikatu typu może wnioskować o zatwierdzenie poważnej zmiany w certyfikacie typu; pozostali wnioskujący o poważną zmianę w certyfikacie typu składają wnioski na podstawie podczęści E.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna może wnioskować o zatwierdzenie drobnej zmiany w certyfikacie typu na podstawie niniejszej podczęści.

a) opis zmiany wskazujący:

1. wszystkie części projektu typu i zatwierdzonych podręczników, na które zmiana ma wpływ; oraz

2. specyfikacje certyfikacyjne i wymogi w zakresie ochrony środowiska, w oparciu o które zmiana została zaprojektowana, aby spełniać wymagania określone w pkt 21.A.101;

b) wskazanie każdej powtórnej kontroli niezbędnej dla wykazania zgodności zmienionego wyrobu z właściwymi specyfikacjami certyfikacyjnymi i wymogami w zakresie ochrony środowiska;

c) w przypadku gdy zmiana ma wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, wniosek musi zawierać niezbędne zmiany w tych danych lub zostać o nie uzupełniony, jeśli złożenie wniosku już nastąpiło.

a) przez Agencję; lub

b) przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

a) Wnioskujący o zatwierdzenie poważnej zmiany:

1. przedkłada Agencji dane uzasadniające wraz ze wszelkimi niezbędnymi danymi opisowymi do włączenia do projektu typu;

2. wykazuje, że zmieniony wyrób spełnia mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne i wymogi ochrony środowiska, zgodnie z wyszczególnieniem w pkt 21.A.101;

3. spełnia przepisy pkt 21A.20 lit. b), c) i d); oraz

4. w przypadku gdy wnioskujący posiada odpowiednie zatwierdzenie organizacji projektującej, składa on oświadczenie, o którym mowa w pkt 21A.20 lit. d), w oparciu o przepisy podczęści J;

5. spełnia przepisy pkt 21.A.33 i, w przypadku gdy jest to stosowne, pkt 21.A.35.

b) Zatwierdzenie poważnej zmiany w certyfikacie typu ogranicza się do tej lub tych konkretnych konfiguracji w certyfikacie typu, w zakresie których dokonywana jest zmiana.

a) Wnioskujący o zmianę w certyfikacie typu wykazuje, że zmieniony wyrób spełnia wymagania specyfikacji certyfikacyjnych, które mają zastosowanie do zmienionego wyrobu i obowiązują w dniu złożenia wniosku o zmianę, chyba że wnioskodawca decyduje się na spełnienie wymagań powstałych w wyniku zmiany specyfikacji certyfikacyjnych, która wchodzi w życie w terminie późniejszym, lub zastosowanie się do tej zmiany wymagane jest na podstawie lit. e) i f), oraz mających zastosowanie wymogów w zakresie ochrony środowiska określonych w pkt 21.A.18.

b) W drodze odstępstwa od lit. a) wnioskodawca może wykazać, że zmieniony wyrób spełnia wymagania wcześniejszej zmiany specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w lit. a), oraz wszelkich innych specyfikacji certyfikacyjnych, które Agencja uzna za bezpośrednio powiązane. Jednakże wcześniej zmienione specyfikacje certyfikacyjne nie mogą poprzedzać odnośnych specyfikacji certyfikacyjnych, uwzględnionych poprzez odniesienie w certyfikacie typu. Wnioskujący może wykazać zgodność z wcześniejszą zmianą specyfikacji certyfikacyjnych w każdym z następujących przypadków:

1. Zmiana została uznana przez Agencję za nieznaczącą. Celem stwierdzenia, czy dana zmiana jest znacząca, Agencja analizuje ją w kontekście wszelkich wcześniejszych istotnych zmian projektu i wszelkich powiązanych nowelizacji właściwych specyfikacji certyfikacyjnych uwzględnionych w certyfikacie typu dotyczącym odnośnego wyrobu. Zmiany spełniające którekolwiek z poniższych kryteriów są automatycznie uznawane za znaczące:

(i) nie zachowano ogólnej konfiguracji lub zasad budowy;

(ii) założenia przyjęte w ramach certyfikacji wyrobu, który ma zostać zmieniony, utraciły swą podstawę.

2. W odniesieniu do każdego obszaru, systemu, części lub akcesorium, które Agencja uzna za nieobjęte skutkami wprowadzanej zmiany.

3. W odniesieniu do każdego obszaru, systemu, części lub akcesorium objętych skutkami wprowadzonej zmiany, w stosunku do których Agencja uzna, że spełnienie wymagań specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w lit. a), nie podniesie w sposób istotny poziomu bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub byłoby niepraktyczne.

c) Wnioskujący o wprowadzenie zmiany w statku powietrznym (innym niż wiropłat) o ciężarze maksymalnym nie większym niż 2 722  kg (6 000 funtów) lub w nieturbinowym wiropłacie o ciężarze maksymalnym nie większym niż 1 361  kg (3 000 funtów) może wykazać, że zmieniony wyrób spełnia wymagania podstawy certyfikacji typu uwzględnione poprzez odniesienie w certyfikacie typu. Jednakże jeżeli Agencja uzna zmianę za znaczącą w danym obszarze, może ona nakazać spełnienie wymagań określonych w zmianie do podstawy certyfikacji typu uwzględnionej poprzez odniesienie w certyfikacie typu, a obowiązującej w dniu złożenia wniosku, i każdej specyfikacji certyfikacyjnej uznanej przez Agencję za bezpośrednio powiązaną, chyba że Agencja równocześnie uzna, iż zachowanie zgodności ze zmianą lub specyfikacją certyfikacyjną nie podniesie w sposób istotny poziomu bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub byłoby niepraktyczne.

d) Jeżeli Agencja uzna, że specyfikacje certyfikacyjne obowiązujące w dniu złożenia wniosku o zmianę nie zawierają odpowiednich norm w odniesieniu do proponowanej zmiany, to wnioskujący musi również zastosować się do wszelkich ustanowionych na mocy przepisów pkt 21.A.16B warunków specjalnych i ich zmian w celu zapewnienia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi ustanowionemu w specyfikacjach certyfikacyjnych obowiązujących w dniu złożenia wniosku o zmianę.

e) Wniosek o zmianę w certyfikacie typu dla samolotów dużych i dużych wiropłatów jest ważny przez pięć lat, a wniosek o zmianę w każdym innym certyfikacie typu jest ważny przez trzy lata. W przypadku gdy zmiana nie została zatwierdzona lub oczywiste jest, że nie zostanie zatwierdzona w terminie przewidzianym w niniejszej literze, wnioskujący może:

1. złożyć nowy wniosek o zmianę w certyfikacie typu i zastosować się do wszystkich przepisów lit. a) mających zastosowanie do pierwotnego wniosku o zmianę; lub

2. wystąpić o przedłużenie ważności pierwotnego wniosku i zastosować się do przepisów lit. a) obowiązujących w określonym przez wnioskującego dniu skutecznego złożenia wniosku, jednak nie wcześniejszym niż dzień poprzedzający datę zatwierdzenia zmiany według okresu ustanowionego na mocy niniejszej litery dla pierwotnego wniosku o zmianę.

f) Jeżeli składający wniosek decyduje się spełnić wymagania wynikające ze zmiany w specyfikacjach certyfikacyjnych, która wchodzi w życie po złożeniu wniosku o zmianę do typu, musi on również spełnić wymagania wynikające z każdej innej specyfikacji certyfikacyjnej, którą Agencja uzna za bezpośrednio powiązaną.

g) W przypadku gdy wniosek o zmianę w certyfikacie typu dotyczącym statku powietrznego zawiera zmiany w danych dotyczących zgodności operacyjnej lub zostaje o te dane uzupełniony po złożeniu pierwotnego wniosku, podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej określa się zgodnie z lit. a), b), c), d) i f) powyżej.

a) Wnioskodawca nabywa prawo do uzyskania od Agencji zatwierdzenia poważnej zmiany w certyfikacie typu po:

1. złożeniu oświadczenia, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d); oraz

2. wykazaniu, że:

(i) zmieniony wyrób odpowiada mającym zastosowanie specyfikacjom certyfikacyjnym i spełnia wymogi w zakresie ochrony środowiska, zgodnie z pkt 21.A.101;

(ii) każdy przypadek braku zgodności z wymaganiami zdatności do lotu równoważony jest przez czynniki, które zapewniają równoważny poziom bezpieczeństwa; oraz

(iii) żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być certyfikowany;

3. w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, wykazaniu, że konieczne zmiany w tych danych spełniają wymogi podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowionej zgodnie z pkt 21.A.101 lit g);

4. w drodze odstępstwa od pkt 3 oraz na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d), poważna zmiana w certyfikacie typu statku powietrznego może zostać zatwierdzona przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże zgodność z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej zanim nastąpi konieczność wykorzystania danych dotyczących zgodności operacyjnej w praktyce.

b) Drobną zmianę w certyfikacie typu zatwierdza się zgodnie z pkt 21.A.95, pod warunkiem że wykazano, iż zmieniony wyrób spełnia wymagania właściwych specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.101.

a) Posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany w certyfikacie typu dostarcza, w stosownych przypadkach, co najmniej jeden zestaw spowodowanych zmianą poprawek do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu dla wyrobu, w którym drobna zmiana ma być wprowadzona, opracowanych zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł, których zmiana dotyczy, w chwili ich dostawy lub w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego zmiana dotyczy, zależnie od tego, która data jest późniejsza, a następnie udostępnia odnośne poprawki do instrukcji, na żądanie, każdej innej osobie, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach.

b) Ponadto modyfikacje tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, którego drobna zmiana dotyczy, oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji.

a) co najmniej jeden zestaw zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej przygotowany zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o każdej kolejnej zmianie w objętych zmianą danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę; oraz

c) na żądanie, informacje o odpowiednich elementach zmian, o których mowa w lit. a) i b) powyżej:

1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami danych dotyczących zgodności operacyjnej, na które zmiana miała wpływ; oraz

2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu lub elementów tego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.4, 21.A.105, 21.A.107 oraz 21.A.108; oraz

b) wyszczególnia oznakowanie z uwzględnieniem liter EPA („europejskie zatwierdzenie części”), zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

a) Każda organizacja wnioskująca o uzupełniający certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może wystąpić o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

c) W drodze odstępstwa od lit. a) i b) wnioskujący może zdecydować się na wykazanie zdolności poprzez uzyskanie zatwierdzenia Agencji dla programu certyfikacji, w którym szczegółowo opisano sposoby wykazania zgodności w zakresie uzupełniającego certyfikatu typu dla statku powietrznego, silnika i śmigła, o których mowa w pkt 21A.14 lit. c).

a) Wniosek o uzupełniający certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Wniosek o uzupełniający certyfikat typu zawiera opisy, wskazania i zmiany w danych dotyczących zgodności operacyjnej wymagane przepisami pkt 21.A.93. Ponadto wniosek taki zawiera uzasadnienie wykazujące, że powyższe elementy oparte są na stosownych informacjach pochodzących z własnych zasobów wnioskującego lub uzyskanych w ramach porozumienia z posiadaczem certyfikatu typu.

a) złożeniu oświadczenia, o którym mowa w pkt 21A.20 lit. d); oraz

b) wykazaniu, że:

1. zmieniony wyrób spełnia mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne i wymogi ochrony środowiska, zgodnie z pkt 21.A.101;

2. niespełnione wymagania zdatności do lotu są równoważone przez czynniki, które zapewniają równoważny poziom bezpieczeństwa; oraz

3. żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być certyfikowany;

c) wykazaniu swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.112B;

d) wówczas, gdy na podstawie pkt 21.A.113 lit. b) wnioskujący zawarł porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu,

1. posiadacz certyfikatu typu poinformował, że nie ma zastrzeżeń natury technicznej do informacji przedłożonych na podstawie pkt 21.A.93; oraz

2. posiadacz certyfikatu typu zgodził się na współpracę z posiadaczem uzupełniającego certyfikatu typu celem zapewnienia należytego wykonywania obowiązków w zakresie ciągłej zdatności do lotu zmienionego wyrobu poprzez spełnienie wymagań pkt 21.A.44 i 21.A.118A.

a) Zmiany drobne w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu są klasyfikowane i zatwierdzane zgodnie z podczęścią D.

b) Każda zmiana poważna w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu podlega zatwierdzeniu jako oddzielny uzupełniający certyfikat typu zgodnie z niniejszą podczęścią.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) zmiana poważna w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu przedłożonym przez jego posiadacza może być zatwierdzona jako zmiana w istniejącym uzupełniającym certyfikacie typu.

a) podejmuje zobowiązania:

1. ustanowione w pkt 21.A.3A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.105, 21.A.119, 21.A.120A oraz 21.A.120B;

2. warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu na podstawie pkt 21.A.115 lit. d) ppkt 2;

b) wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

a) Uzupełniający certyfikat typu wydawany jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszego załącznika I (część 21); oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia uzupełniający certyfikat typu zwraca się Agencji.

a) Posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu dla danego statku powietrznego, silnika lub śmigła dostarcza co najmniej jeden zestaw odpowiednich nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, opracowanych zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł, których dotyczy zmiana objęta uzupełniającym certyfikatem typu, w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te nowelizacje instrukcji na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach. Dostępność podręcznika lub części nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Ponadto modyfikacje tych nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, którego uzupełniający certyfikat typu dotyczy, oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane modyfikacje nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

a) co najmniej jeden zestaw zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej przygotowany zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o każdej kolejnej zmianie w objętych zmianą danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę; oraz

c) na żądanie, informacje o odpowiednich elementach zmian, o których mowa w lit. a) i b) powyżej:

1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami danych dotyczących zgodności operacyjnej, na które zmiana miała wpływ; oraz

2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu lub elementów tego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

a) Niniejsza podczęść ustala procedurę wykazywania zgodności z właściwymi danymi projektowymi wyrobu, części i akcesoriów, które mają być wytwarzane bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G.

b) Niniejsza podczęść ustanawia zasady regulujące obowiązki producenta wyrobu, części lub akcesoriów wytwarzanych według niniejszej podczęści.

a) posiada ona lub wystąpiła o zatwierdzenie obejmujące projekt tego wyrobu, części lub akcesorium; lub

b) zapewniła należytą koordynację prac pomiędzy wytwarzaniem a projektem, w drodze odpowiedniego porozumienia z wnioskującym o zatwierdzenie lub posiadaczem zatwierdzenia takiego projektu.

a) Wniosek o zgodę na wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części i akcesoriów, na podstawie niniejszej podczęści, składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ.

b) Taki wniosek zawiera:

1. dowód potwierdzający, w przypadkach gdy jest to stosowne, że:

(i) wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej na podstawie podczęści G byłoby nieodpowiednie; lub

(ii) certyfikacja lub zatwierdzenie wyrobu, części lub akcesoriów na podstawie niniejszej podczęści jest potrzebne przed wydaniem zatwierdzenia organizacji produkującej na podstawie podczęści G;

2. zarys informacji wymaganych na podstawie pkt 21.A.125A lit. b).

a) ustanowieniu systemu inspekcji produkcji zapewniającego, że każdy wyrób, część lub akcesorium odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

b) opracowaniu podręcznika zawierającego:

1. opis systemu inspekcji produkcji wymaganego na mocy lit. a);

2. opis środków dokonywania ustaleń w ramach systemu inspekcji produkcji;

3. opis prób wymaganych na mocy pkt 21.A.127 i pkt 21.A.128 oraz nazwisk osób upoważnionych dla celów pkt 21.A.130 lit. a).

c) wykazaniu, że jest w stanie udzielać pomocy zgodnie z pkt 21.A.3A i 21.A.129 lit. d).

a) W przypadku stwierdzenia dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zezwolenia mających zastosowanie wymagań niniejszego załącznika I (część 21), ustalenia te są klasyfikowane następująco:

1. ustalenie poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego;

2. ustalenie poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która nie została sklasyfikowana jako ustalenie poziomu pierwszego.

b) Ustalenia poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu zawiadomienia o ustaleniach zgodnie z pkt 21.B.125:

1. w przypadku ustalenia poziomu pierwszego posiadacz zezwolenia wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania właściwego organu w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia ustalenia;

2. w przypadku ustalenia poziomu drugiego, okres na działania naprawcze przyznany przez właściwy organ będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż trzy miesiące. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru ustalenia właściwy organ może przedłużyć trzymiesięczny termin pod warunkiem zapewnienia satysfakcjonującego planu działań naprawczych, zaakceptowanego przez właściwy organ;

3. ustalenie poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zezwolenia.

d) W przypadku ustalenia poziomu pierwszego i poziomu drugiego zezwolenie może podlegać częściowemu lub pełnemu ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na podstawie pkt 21.B.145. Posiadacz zezwolenia potwierdza odbiór decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu zezwolenia w stosownym terminie.

a) Zezwolenie wydawane jest na czas określony, nie dłuższy niż jeden rok. Pozostaje ważna, chyba że:

1. posiadacz zezwolenia nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. istnieją dowody, że producent nie jest w stanie utrzymać zadowalającego poziomu kontroli produkcji wyrobów, części lub akcesoriów; lub

3. producent przestał spełniać wymagania pkt 21.B.122; lub

4. zezwolenie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21.B.145 bądź wygasła jego ważność.

b) W przypadku zwrotu, cofnięcia lub wygaśnięcia ważności zezwolenie zwraca się właściwemu organowi.

a) System inspekcji produkcji wymagany na mocy pkt 21.A.125A lit. a) zapewnia możliwości ustalenia, czy:

1. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części stosowane w gotowym wyrobie są zgodne ze specyfikacjami mających zastosowanie danych projektowych;

2. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części są prawidłowo oznakowane;

3. procesy, techniki produkcji i sposoby montażu, mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo gotowego wyrobu, są wykonywane zgodnie ze specyfikacjami zaakceptowanymi przez właściwy organ;

4. zmiany projektu, w tym materiały zastępcze, zostały zatwierdzone na podstawie podczęści D lub E i zostały sprawdzone przed ich wprowadzeniem do gotowego wyrobu.

b) System inspekcji produkcji wymagany w pkt 21.A.125A lit. a) musi tak funkcjonować, aby zapewnić również, że:

1. części używane w procesach są badane na zgodność z odnośnymi danymi projektowymi w tych miejscach produkcji, gdzie można przeprowadzić dokładne badania;

2. materiały, które mogą ulec zniszczeniu lub utracić swoje właściwości, są odpowiednio magazynowane i zabezpieczone;

3. aktualne rysunki projektowe są łatwo dostępne dla pracowników produkcji i kontroli i są wykorzystywane, kiedy istnieje taka potrzeba;

4. odrzucane materiały i części są segregowane i znakowane w taki sposób, który uniemożliwia ich zamontowanie na gotowym wyrobie;

5. materiały i części, które zostały cofnięte ze względu na odstępstwa od danych projektowych lub specyfikacji, a których zamontowanie na gotowym wyrobie jest rozważane, są poddawane zatwierdzonej procedurze analizy technicznej i produkcyjnej. Materiały i części uznane za zdatne do użytkowania w wyniku zastosowania powyższej procedury są odpowiednio znakowane i ponownie sprawdzane, jeżeli konieczne jest ich przerobienie lub naprawa. Materiały i części odrzucone w wyniku zastosowania powyższej procedury są znakowane i wyrzucane, aby zapobiec ich zainstalowaniu na gotowym wyrobie;

6. dokumenty powstałe w ramach systemu inspekcji produkcji są zachowywane, tam gdzie możliwe identyfikowane z gotowym wyrobem lub częścią oraz są przechowywane przez producenta celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności wyrobu.

a) Każdy producent statku powietrznego wyprodukowanego zgodnie z niniejszą podczęścią ustanawia zatwierdzoną procedurę prób produkcyjnych na ziemi i w locie oraz formularze kontrolne i według tych formularzy sprawdza każdy wyprodukowany statek powietrzny. W ten sposób bada zgodność z pkt 21.A.125A lit. a).

b) Każda procedura prób produkcyjnych obejmuje przynajmniej:

1. sprawdzenie właściwości w locie;

2. sprawdzenie osiągów (z wykorzystaniem normalnego oprzyrządowania statku powietrznego);

3. sprawdzenie prawidłowego działania wszystkich układów i akcesoriów statku powietrznego;

4. ustalenie, czy wszystkie przyrządy są prawidłowo oznakowane i czy wszystkie tabliczki i wymagane instrukcje użytkowania w locie są prawidłowo przytwierdzone po próbie w locie;

5. sprawdzenie właściwości użytkowych statku powietrznego na ziemi;

6. sprawdzenie wszelkich innych elementów właściwych dla badanego statku powietrznego.

a) udostępnia każdy wyrób, część lub akcesorium do przeglądu przez właściwy organ;

b) zachowuje w miejscu wytwarzania dane techniczne i rysunki niezbędne dla określenia, czy wyrób odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych;

c) utrzymuje system inspekcji produkcji zapewniający, że każdy wyrób odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

d) udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatności do lotu związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami lub akcesoriami;

e) ustanawia i utrzymuje wewnętrzny system zgłaszania zdarzeń umożliwiający gromadzenie i ocenę tych zgłoszeń pod kątem rozpoznawania niekorzystnych tendencji lub eliminowania wadliwości oraz selekcjonowania zdarzeń podlegających zgłaszaniu. System powinien obejmować analizowanie istotnych informacji dotyczących zdarzeń i sposób ich rozpowszechniania;

f)

a) Każdy producent wyrobu, części lub akcesoriów wytwarzanych według niniejszej podczęści sporządza na formularzu 52 EASA oświadczenie o zgodności dla kompletnych statków powietrznych (zob. dodatek VIII) lub na formularzu 1 EASA dla innych wyrobów, części lub akcesoriów (zob. dodatek I). Oświadczenie to podpisywane jest przez upoważnioną osobę zajmującą odpowiedzialne stanowisko w organizacji produkującej.

b) Oświadczenie o zgodności zawiera wszystkie poniższe pozycje:

1. dla każdego wyrobu, części lub akcesorium – oświadczenie, że spełniają one wymagania zatwierdzonych danych projektowych i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

2. dla każdego statku powietrznego – oświadczenie, że statek powietrzny został sprawdzony na ziemi i w locie zgodnie z pkt 21.A.127 lit. a);

3. dla każdego silnika lub śmigła przestawialnego – oświadczenie, że silnik lub śmigło przestawialne zostały poddane przez producenta końcowej próbie funkcjonalnej, zgodnie z pkt 21.A.128;

4. dodatkowo, w przypadku wymogów ochrony środowiska:

(i) oświadczenie, że kompletny silnik spełnia stosowne wymagania w zakresie emisji spalin z silników, obowiązujące w dniu wyprodukowania silnika; oraz

(ii) oświadczenie, że kompletny samolot spełnia stosowne wymagania w zakresie emisji CO2, obowiązujące w dniu wydania jego pierwszego świadectwa zdatności do lotu.

c) Każdy producent takiego wyrobu, części lub akcesorium:

1. w chwili pierwszego przekazania prawa własności wyrobu, części lub akcesoriów; lub

2. w chwili złożenia wniosku o wydanie po raz pierwszy świadectwa zdatności do lotu statku powietrznego; lub

3. w chwili złożenia wniosku o wydanie po raz pierwszy dokumentu poświadczającego zdatność do lotu silnika, śmigła, części lub akcesorium,

d) Właściwy organ potwierdza przez kontrasygnatę oświadczenie o zgodności, jeżeli stwierdzi po dokonaniu przeglądu, że wyrób, część lub akcesoria odpowiadają wymaganiom mających zastosowanie danych projektowych i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

a) procedurę wydawania zatwierdzenia organizacji produkującej dla organizacji produkującej wykazującej zgodność wyrobów, części i akcesoriów z mającymi zastosowanie danymi projektowymi;

b) zasady dotyczące praw i obowiązków wnioskodawcy i posiadaczy takich zatwierdzeń.

a) uzasadnia, że dla określonego zakresu prac zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści jest odpowiednie dla wykazania zgodności z konkretnym projektem; oraz

b) posiada lub wystąpił o zatwierdzenie tego konkretnego projektu; lub

c) zapewnił należytą koordynację prac pomiędzy wytwarzaniem a projektem, w drodze odpowiedniego porozumienia z wnioskującym o lub posiadaczem zatwierdzenia tego konkretnego projektu.

a) Organizacja produkująca wykazuje, że ustanowiła i jest w stanie utrzymać system jakości. System jakości powinien być udokumentowany. System jakości powinien umożliwiać organizacji zapewnienie, że każdy wyrób, część lub akcesorium wyprodukowane przez tę organizację lub jej partnerów, bądź dostarczone lub zamówione przez strony trzecie, odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, a w konsekwencji umożliwia organizacji korzystanie z uprawnień wyszczególnionych w pkt 21.A.163.

b) System jakości obejmuje:

1. stosownie do zakresu zatwierdzenia procedury kontrolne dla:

(i) wydawania, zatwierdzania lub zmieniania dokumentów;

(ii) audytów oceniających oraz kontroli sprzedawców i poddostawców;

(iii) sprawdzania, by przyjmowane wyroby, części, materiały i akcesoria, w tym pozycje dostarczane jako nowe lub używane przez nabywających wyroby, były zgodne ze specyfikacjami mających zastosowanie danych projektowych;

(iv) znakowania i możliwości prześledzenia pochodzenia;

(v) procesów produkcyjnych;

(vi) przeglądów i wykonywania prób, w tym produkcyjnych prób w locie;

(vii) kontroli metrologicznej narzędzi, szablonów i aparatury kontrolno-pomiarowej;

(viii) kontroli nad elementami niezgodnymi;

(ix) koordynacji w zakresie zdatności z wnioskującym o lub posiadaczem zatwierdzenia projektu;

(x) uzupełniania i przechowywania dokumentacji;

(xi) fachowości i kwalifikacji personelu;

(xii) wydawania dokumentów poświadczających zdatność do lotu;

(xiii) przeładunku, magazynowania i pakowania;

(xiv) wewnętrznych audytów jakości i wynikających z nich działań korygujących;

(xv) prac w ramach warunków zatwierdzenia prowadzonych w miejscu innym niż w zatwierdzonych obiektach;

(xvi) prac realizowanych po ukończeniu produkcji, ale przed dostawą, celem utrzymania statku powietrznego w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

(xvii) wydawania zezwolenia na lot i zatwierdzania warunków związanych z lotem.

2. niezależną funkcję zapewniania jakości w drodze monitorowania zgodności z udokumentowanymi procedurami systemu jakości oraz ich odpowiedniości. Monitorowanie to powinno uwzględniać system przekazywania informacji do osoby lub grupy osób, o których mowa w pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2, a następnie do kierownika, o którym mowa w pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 1, celem zapewniania, w razie konieczności, podjęcia odpowiednich działań naprawczych.

a) Organizacja przedkłada właściwemu organowi charakterystykę organizacji produkującej zawierającą następujące informacje:

1. oświadczenie podpisane przez kierownika odpowiedzialnego potwierdzające, że charakterystyka organizacji produkującej oraz wszystkie związane z nią podręczniki, definiujące zgodność zatwierdzonej organizacji produkującej, są zgodne z niniejszą podczęścią;

2. tytuły i nazwiska kierowników zaakceptowanych przez właściwy organ zgodnie z pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2;

3. obowiązki i zakres odpowiedzialności kierowników zgodnie z wymaganiami pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2 z uwzględnieniem zagadnień, w sprawie których mogą się bezpośrednio konsultować z właściwym organem w imieniu organizacji;.

4. schemat organizacyjny przedstawiający podział odpowiedzialności między kierownikami zgodnie z wymaganiami pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 1 i 2;

5. wykaz personelu poświadczającego, o którym mowa w pkt 21.A.145 lit. d);

6. ogólny opis zasobów ludzkich;

7. ogólny opis zaplecza technicznego we wszystkich miejscach, których adresy wyszczególnione są w zatwierdzeniu organizacji produkującej;

8. ogólny opis zakresu działalności organizacji produkującej, zgodnie z warunkami zatwierdzenia;

9. procedurę powiadamiania właściwego organu o zmianach organizacyjnych;

10. procedurę wprowadzania zmian do charakterystyki organizacji produkującej;

11. opis systemu jakości i procedur zgodnie z wymaganiami pkt 21.A.139 lit. b) ppkt 1;

12. wykaz „stron trzecich”, o których mowa w pkt 21.A.139 lit. a);

13. jeżeli mają być przeprowadzane próby w locie, instrukcję operacyjną prób w locie określającą zasady i procedury organizacji odnoszące się do prób w locie. Instrukcja operacyjna prób w locie zawiera:

(i) opis procesów organizacji w odniesieniu do prób w locie, w tym udział organizacji przeprowadzającej próby w locie w procesie wydawania zezwoleń na lot;

(ii) zasady dobierania członków załogi, w tym skład, kwalifikacje, okres ważności licencji oraz ograniczenia dotyczące czasu lotu, zgodnie z dodatkiem XII do niniejszego załącznika I (część 21), w stosownych przypadkach;

(iii) procedury dotyczące obecności na pokładzie podczas lotu osób innych niż członkowie załogi oraz procedury dotyczące szkolenia w zakresie prób w locie, w stosownych przypadkach;

(iv) zasady zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwem oraz związane z nimi metodologie;

(v) procedury dotyczące doboru przyrządów i wyposażenia, które muszą znajdować się na pokładzie;

(vi) wykaz dokumentów, które należy sporządzić w przypadku przeprowadzania próby w locie.

b) Do charakterystyki organizacji produkującej są w miarę potrzeb wprowadzane stosowne zmiany celem zachowania aktualności opisu organizacji. Kopie tych zmian przekazywane są do właściwego organu.

a) w odniesieniu do ogólnych wymagań dla uzyskania zatwierdzenia: infrastruktura, warunki pracy, akcesoria i narzędzia, procesy i związane z nimi materiały, liczebność i fachowość personelu oraz ogólna organizacja podmiotu są odpowiednie dla należytego wykonywania obowiązków zgodnie z pkt 21.A.165;

b) w odniesieniu do wszystkich niezbędnych danych dotyczących zdatności do lotu i danych środowiskowych:

1. organizacja produkująca otrzymuje takie dane od Agencji oraz od posiadacza certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu lub od wnioskodawcy ubiegającego się o certyfikat typu, ograniczony certyfikat typu lub zatwierdzenie projektu, łącznie z wszelkimi wyłączeniami przyznanymi w odniesieniu do wymogów zaprzestania wytwarzania CO2, celem ustalenia zgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi;

2. organizacja produkująca ustanowiła procedurę zapewniającą prawidłowe wprowadzanie danych dotyczących zdatności do lotu i danych środowiskowych do danych produkcyjnych; oraz

3. dane te są aktualizowane i dostępne dla wszystkich członków personelu, dla których jest to niezbędne dla prawidłowego wykonywania obowiązków;

c) w odniesieniu do zarządzających i personelu:

1. organizacja produkująca mianowała kierownika odpowiedzialnego wobec właściwego organu. Kierownik ten jest odpowiedzialny w organizacji za zapewnienie, by produkcja była realizowana zgodnie z wymaganymi normami i za utrzymanie ciągłej zgodności organizacji produkującej z danymi i procedurami zdefiniowanymi w charakterystyce, o której mowa w pkt 21.A.143;

2. organizacja produkująca wyznaczyła osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za utrzymanie zgodności organizacji z wymaganiami niniejszego załącznika (część 21), które to osoby są wskazane imiennie wraz z przydzielonym zakresem kompetencyjnym. Osoby te działają pod bezpośrednim nadzorem kierownika odpowiedzialnego, o którym mowa w ppkt 1. Wyznaczone osoby powinny legitymować się wiedzą, praktyką i doświadczeniem zawodowym odpowiednimi do powierzonego zakresu odpowiedzialności;

3. personel wszystkich szczebli uzyskał pełnomocnictwa odpowiednie dla należytego wykonywania powierzonych obowiązków i jest zapewniona pełna i skuteczna koordynacja wewnątrz organizacji produkującej w kwestiach danych dotyczących zdatności do lotu i danych środowiskowych;

d) w odniesieniu do personelu poświadczającego, upoważnionego przez organizację produkującą do podpisywania dokumentów wydawanych na mocy pkt 21.A.163 według zakresu lub warunków zatwierdzenia:

1. wiedza, praktyka zawodowa (w tym inne funkcje pełnione w organizacji) i doświadczenie zawodowe personelu poświadczającego są odpowiednie do powierzonego zakresu odpowiedzialności;

2. organizacja produkująca prowadzi ewidencję personelu poświadczającego, z uwzględnieniem szczegółowego zakresu ich pełnomocnictw;

3. personel poświadczający dysponuje świadectwem potwierdzającym zakres posiadanych pełnomocnictw.

a) Po wydaniu zatwierdzenia organizacji produkującej każda zmiana w tej zatwierdzonej organizacji produkującej, która jest istotna dla wykazania zgodności lub dla zdatności do lotu i właściwości środowiskowych wyrobu, części lub akcesorium, podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ, co dotyczy szczególnie zmian w systemie jakości. Wniosek o zatwierdzenie przedkładany jest właściwemu organowi w formie pisemnej, a przed wprowadzeniem zmiany organizacja wykazuje wobec właściwego organu, że spełnia wymagania niniejszej podczęści.

b) Właściwy organ określa warunki, zgodnie z którymi organizacja produkująca zatwierdzona na mocy niniejszej podczęści może działać w czasie wprowadzania takich zmian, chyba że właściwy organ uzna, że odnośne zatwierdzenie należy zawiesić.

a) W przypadku stwierdzenia dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej mających zastosowanie wymagań niniejszego załącznika I (część 21), ustalenia te są klasyfikowane następująco:

1. ustalenie poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego;

2. ustalenie poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która nie została sklasyfikowana jako ustalenie poziomu pierwszego.

b) Ustalenia poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu zawiadomienia o ustaleniach zgodnie z pkt 21.B.225:

1. w przypadku ustalenia poziomu pierwszego posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania właściwego organu w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia niezgodności;

2. w przypadku ustalenia poziomu drugiego okres na działania naprawcze przyznany przez właściwy organ będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż trzy miesiące. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru ustalenia właściwy organ może przedłużyć trzymiesięczny termin pod warunkiem zapewnienia satysfakcjonującego planu działań naprawczych, zaakceptowanego przez właściwy organ;

3. ustalenie poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej.

d) W przypadku ustalenia poziomu pierwszego i poziomu drugiego zatwierdzenie organizacji produkującej może podlegać częściowemu lub pełnemu ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na mocy pkt 21.B.245. Posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej potwierdza odbiór decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu zatwierdzenia organizacji produkującej w stosownym terminie.

a) Zatwierdzenie organizacji produkującej wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważna, chyba że:

1. organizacja produkująca nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. posiadacz lub którykolwiek z jego partnerów lub podwykonawców uniemożliwia właściwemu organowi przeprowadzenie kontroli zgodnie z pkt 21.A.157; lub

3. istnieją dowody, że organizacja produkująca nie jest w stanie utrzymać zadowalającego poziomu kontroli produkcji wyrobów, części lub akcesoriów zgodnie z zatwierdzeniem; lub

4. organizacja produkująca przestała spełniać wymagania pkt 21. A.133; lub

5. certyfikat został zwrócony lub cofnięty na mocy pkt 21.B.245.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia certyfikat zwraca się właściwemu organowi.

a) prowadzić działalność produkcyjną według niniejszego załącznika I (część 21);

b) w przypadku kompletnego statku powietrznego: po przedłożeniu oświadczenia o zgodności (formularz 52 EASA) na mocy pkt 21.A.174 otrzymać świadectwo zdatności do lotu statku powietrznego i świadectwo zdatności w zakresie hałasu, bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

c) w przypadku innych wyrobów, części lub akcesoriów wydawać autoryzowane poświadczenia produkcji (formularz 1 EASA) bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

d) wykonać obsługę techniczną nowego statku powietrznego własnej produkcji i wydać poświadczenie obsługi (formularz EASA 53) dotyczące tej obsługi technicznej;

e) zgodnie z procedurami uzgodnionymi z właściwym organem w zakresie produkcji, dla statków powietrznych, które organizacja produkująca wyprodukowała i sama kontroluje konfigurację statków powietrznych w ramach procedury certyfikacji organizacji produkującej, a także potwierdza zgodność z warunkami projektu zatwierdzonymi dla lotu, wydać zezwolenie na lot zgodnie z pkt 21.A.711 lit. c), łącznie z zatwierdzeniem warunków lotu zgodnie z pkt 21.A.710 lit. b).

a) zapewnia, że charakterystyka organizacji produkującej przedstawiona zgodnie z pkt 21.A.143 i dokumenty, do których ona nawiązuje, są stosowane jako podstawowe dokumenty robocze w organizacji;

b) utrzymuje zgodność organizacji produkującej z danymi i procedurami zatwierdzonymi w ramach zatwierdzenia organizacji produkującej;

c)

▼M1

▼B

d) dokumentuje wszelkie szczegóły wykonanych prac;

e) dla ustanawia i utrzymuje wewnętrzny system zgłaszania zdarzeń umożliwiający gromadzenie i ocenę tych zgłoszeń pod kątem rozpoznawania niekorzystnych tendencji lub eliminowania wadliwości oraz selekcjonowania zdarzeń podlegających zgłaszaniu. System powinien obejmować analizowanie istotnych informacji dotyczących zdarzeń i sposób ich rozpowszechniania;

f)

g) udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatności do lotu związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami lub akcesoriami;

h) ustanawia system archiwizowania uwzględniający wymagania narzucone swoim partnerom, dostawcom i podwykonawcom i zapewniający zachowanie danych wykorzystanych do uzasadnienia zgodności wyrobów, części lub akcesoriów. Takie dane pozostają do dyspozycji właściwego organu i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności do lotów wyrobów, części lub akcesoriów;

i) tam, gdzie posiadacz wydaje poświadczenie obsługi na mocy swoich warunków zatwierdzenia, ustala on przed wydaniem certyfikatu, czy każdy wykonany statek powietrzny został poddany niezbędnej obsłudze technicznej i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

j) w razie konieczności, na podstawie uprawnienia określonego w pkt 21.A.163 lit. e), ustala warunki wydania zezwolenia na lot;

k) w razie konieczności, na podstawie uprawnienia określonego w pkt 21.A.163 lit. e), przed wydaniem dla statku powietrznego zezwolenia na lot, stwierdza zgodność z pkt 21.A.711 lit. c) i e).

a) świadectwa zdatności wydawane są dla statków powietrznych, które są zgodne z certyfikatem typu wydanym według niniejszego załącznika I (część 21);

b) ograniczone świadectwa zdatności są wydawane dla statków powietrznych:

1. które są zgodne z ograniczonym certyfikatem typu wydanym według niniejszego załącznika I (część 21); lub

2. których zgodność ze specyficznymi wymaganiami zdatności do lotu, zapewniającymi odpowiedni poziom bezpieczeństwa, została wykazana wobec Agencji.

a) na mocy pkt 21.A.172 wniosek o świadectwo zdatności składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru;

b) każdy wniosek o świadectwo zdatności do lotu lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu powinien zawierać:

1. klasę wnioskowanego świadectwa zdatności do lotu;

2. w odniesieniu do nowych statków powietrznych:

(i) oświadczenie o zgodności:

— wydane na podstawie pkt 21.A.163 lit. b); lub

— wydane na podstawie pkt 21.A.130 i potwierdzone przez właściwy organ; lub

— dla importowanego statku powietrznego – oświadczenie, podpisane przez nadzór eksportera, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję;

(ii) sprawozdanie z ważenia i wyważenia wraz z planem załadowania; oraz

(iii) instrukcję użytkowania w locie, jeżeli jest wymagana przez mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne w odniesieniu do przedmiotowego statku powietrznego;

3. w odniesieniu do używanych statków powietrznych:

(i) pochodzących z państwa członkowskiego – poświadczenie przeglądu zdatności do lotu wydane zgodnie z częścią M;

(ii) pochodzących z państwa trzeciego:

— oświadczenie właściwego organu państwa, w którym statek powietrzny jest lub był zarejestrowany, odzwierciedlające stan zdatności do lotu statku powietrznego w chwili transferu pozostającego w rejestrze tego państwa;

— sprawozdanie z ważenia i wyważenia wraz z planem załadowania;

— instrukcję użytkowania w locie, jeżeli tego rodzaju materiał jest wymagany przez mający zastosowanie zbiór przepisów zdatności do lotu dla konkretnego statku powietrznego;

— dokumentację historyczną ustanawiającą standardy produkcji, modyfikacji oraz obsługi technicznej statku powietrznego, w tym wszelkie ograniczenia związane z ograniczonym świadectwem zdatności według pkt 21.B.327;

— zalecenie wydania świadectwa zdatności do lotu lub ograniczonego świadectwa zdatności do lotu oraz poświadczenie przeglądu zdatności do lotu po dokonaniu przeglądu zdatności według części M; oraz

— datę wydania pierwszego świadectwa zdatności do lotu oraz, jeżeli mają zastosowanie normy z załącznika 16 tom III, dane dotyczące wartości metrycznej CO2;

c) oświadczenia, o których mowa w lit. b) ppkt 2 pppkt (i) i lit. b) ppkt 3 pppkt (ii), są wydawane nie wcześniej niż na 60 dni przed prezentacją statku powietrznego właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestru, chyba że uzgodniono inaczej.

a) W przypadku zmiany własności statku powietrznego:

1. pozostającego w tym samym rejestrze — świadectwo zdatności do lotu lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu, odpowiadające wymaganiom jedynie ograniczonego certyfikatu typu, zostaje przeniesione razem ze statkiem powietrznym;

2. zarejestrowanego w innym państwie członkowskim — świadectwo zdatności do lotu, lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu, odpowiadające wymaganiom jedynie ograniczonego certyfikatu typu, jest wydawane:

(i) po przedstawieniu poprzedniego świadectwa zdatności do lotu i ważnego poświadczenia przeglądu zdatności do lotu, wydanego według części M; oraz

(ii) po spełnieniu wymagań pkt 21.A.175.

b) W przypadku zmiany własności statku powietrznego i gdy statek ten posiada ograniczone świadectwo zdatności do lotu nieodpowiadające wymaganiom ograniczonego certyfikatu typu, świadectwa zdatności do lotu przenosi się wraz ze statkiem powietrznym, o ile statek ten pozostaje w tym samym rejestrze, albo wydaje się jedynie za formalną zgodą właściwego organu państwa członkowskiego rejestru, do którego statek jest przenoszony.

a) Świadectwo zdatności do lotu wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. utrzymana jest zgodność z mającymi zastosowanie wymaganiami projektu typu i ciągłej zdatności do lotu; oraz

2. statek powietrzny pozostanie w tym samym rejestrze; oraz

3. certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu, zgodnie z którym świadectwo jest wydane, nie został uprzednio unieważniony na mocy pkt 21.A.51;

4. świadectwo nie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21.B.330.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia świadectwo podlega przekazaniu do właściwego organu państwa członkowskiego rejestru.

a) Na mocy pkt 21.A.203 wniosek o świadectwo zdatności w zakresie hałasu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ państwa członkowskiego Rejestru.

b) Wniosek powinien zawierać:

1. w odniesieniu do nowych statków powietrznych:

(i) oświadczenie o zgodności:

— wydane na mocy pkt 21.A.163 lit. b), lub

— wydane na mocy pkt 21.A.130 i potwierdzone przez właściwy organ, lub

— dla importowanego statku powietrznego — oświadczenie, podpisane przez nadzór eksportera, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję; oraz

(ii) dane dotyczące hałasu określone zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami w zakresie hałasu;

2. w odniesieniu do używanych statków powietrznych:

(i) dane dotyczące hałasu określone zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami w zakresie hałasu; oraz

(ii) dokumentację historyczną ustanawiającą standardy produkcji, modyfikacji oraz obsługi technicznej statku powietrznego.

c) Oświadczenia, o których mowa w lit. b) ppkt 1, są wydawane nie wcześniej niż na 60 dni przed prezentacją statku powietrznego właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestru, chyba że uzgodniono inaczej.

a) pozostającego w tym samym rejestrze — świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostaje przeniesione razem ze statkiem powietrznym; lub

b) przenoszonego do rejestru innego państwa członkowskiego — świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostaje wydane po przedstawieniu poprzedniego świadectwa zdatności w zakresie hałasu.

a) Świadectwo zdatności w zakresie hałasu wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. utrzymana jest zgodność z mającymi zastosowanie wymaganiami projektu typu, ochrony środowiska i ciągłej zdatności do lotu; oraz

2. statek powietrzny pozostanie w tym samym rejestrze; oraz

3. certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu, zgodnie z którym świadectwo jest wydane, nie został uprzednio unieważniony na mocy pkt 21.A.51;

4. świadectwo nie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21.B.430.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia świadectwo podlega przekazaniu do właściwego organu państwa członkowskiego rejestru.

a) zgodnie z pkt 21.A.14, 21.A.112B, 21.A.432B lub 21.A.602B; lub

b) dla zatwierdzenia zmian drobnych lub projektu drobnej naprawy, jeżeli jest taki wymóg dla uzyskania uprawnień według pkt 21.A.263.

a) Organizacja projektująca wykazuje, że ma ustanowiony i jest w stanie utrzymać system gwarantowania projektu w zakresie kontroli i nadzorowania projektu oraz zmian projektu wyrobów, części i akcesoriów objętych wnioskiem. System gwarantowania projektu powinien umożliwiać organizacji:

1. zapewnienie, że projekt wyrobów, części i akcesoriów lub zmiany projektowe ich dotyczące są zgodne z właściwą podstawą certyfikacji typu, właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami w zakresie ochrony środowiska; oraz

2. zapewnienie, że jej zakres odpowiedzialności jest prawidłowo wypełniany zgodnie z:

(i) właściwymi przepisami niniejszego załącznika I (część 21); oraz

(ii) warunkami zatwierdzenia wydanymi na mocy pkt 21.A.251;

3. niezależne monitorowanie zgodności z lub odpowiedniości udokumentowanych procedur systemu. Monitorowanie to powinno uwzględniać system przekazywania informacji do osoby lub grupy osób odpowiedzialnych za zapewnienie podjęcia działań naprawczych.

b) System gwarantowania projektu powinien uwzględniać funkcję niezależnego sprawdzania wykazywania zgodności, na podstawie którego organizacja składa w Agencji oświadczenia o zgodności i związaną z nimi dokumentację.

c) Organizacja projektująca określa zasady, na jakich system gwarantowania projektu zapewnia akceptowalność projektowanych części lub akcesoriów lub zadań wykonywanych przez partnerów lub podwykonawców zgodnie z metodami będącymi przedmiotem pisemnych procedur.

a) Organizacja projektująca dostarcza Agencji podręcznik opisujący bezpośrednio lub poprzez odniesienia: organizację, odnośne procedury oraz projektowane wyroby lub zmiany w projektowanych wyrobach. Jeżeli mają być przeprowadzane próby w locie, należy dostarczyć instrukcję operacyjną prób w locie określającą zasady i procedury organizacji odnoszące się do prób w locie. Instrukcja operacyjna prób w locie zawiera:

(i) opis procesów organizacji w odniesieniu do prób w locie, w tym udział organizacji przeprowadzającej próby w locie w procesie wydawania zezwoleń na lot;

(ii) zasady dobierania członków załogi, w tym skład, kwalifikacje, okres ważności licencji oraz ograniczenia dotyczące czasu lotu, zgodnie z dodatkiem XII do niniejszego załącznika I (część 21), w stosownych przypadkach;

(iii) procedury dotyczące obecności na pokładzie podczas lotu osób innych niż członkowie załogi oraz procedury dotyczące szkolenia w zakresie prób w locie, w stosownych przypadkach;

(iv) zasady zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwem oraz związane z nimi metodologie;

(v) procedury dotyczące doboru przyrządów i wyposażenia, które muszą znajdować się na pokładzie;

(vi) wykaz dokumentów, które należy sporządzić w przypadku przeprowadzania próby w locie.

b) W przypadku kiedy jakiekolwiek części lub akcesoria lub jakiekolwiek zmiany w wyrobach są projektowane przez organizacje partnerskie lub podwykonawców, podręcznik powinien zawierać stwierdzenie określające, jak organizacja projektująca zdoła w odniesieniu do wszystkich części i akcesoriów dać gwarancje spełnienia wymagań pkt 21.A.239 lit. b). Podręcznik zawiera również, bezpośrednio lub poprzez odniesienia, opisy i informacje na temat działalności projektowej i struktury organizacyjnej tych partnerów lub podwykonawców, w zakresie niezbędnym dla sformułowania tego stwierdzenia.

c) Do podręcznika są w miarę potrzeb wprowadzane stosowne zmiany celem zachowania aktualności opisu organizacji. Kopie tych zmian przekazywane są do Agencji.

d) Organizacja projektująca składa oświadczenie o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym personelu kierowniczego i innych osób odpowiedzialnych w organizacji za podejmowanie decyzji, mających wpływ na zdatność i ochronę środowiska.

a) wszystkie działy techniczne zatrudniają dostateczną liczbę pracowników, którzy posiadają odpowiednie doświadczenie i którym udzielono stosownych pełnomocnictw, umożliwiających należyte wykonywanie powierzonego im zakresu obowiązków, a zarówno zakres ten, jak i odpowiednie warunki lokalowe, infrastruktura i sprzęt pozwalają pracownikom spełnić wymagania ustanowione w odniesieniu do danego wyrobu w zakresie zdatności do lotu, zgodności operacyjnej i ochrony środowiska;

b) zapewniono pełną i skuteczną koordynację między działami i w obrębie działów w odniesieniu do kwestii związanych ze zdatnością do lotu, zgodnością operacyjną i ochroną środowiska.

a) Organizacja projektująca zapewnia warunki umożliwiające Agencji przeprowadzanie badań, obejmujących również partnerów i podwykonawców, niezbędnych dla ustalenia zgodności i ciągłej zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści.

b) Organizacja projektująca umożliwi Agencji dokonanie przeglądu wszelkich protokołów oraz przeprowadzenie wszelkich przeglądów, a także wykonanie lub udział w próbach w locie i na ziemi, niezbędnych dla sprawdzenia ważności oświadczeń o zgodności, przedłożonych przez wnioskującego zgodnie z pkt 21.A.239 lit. b).

a) W przypadku stwierdzenia obiektywnych dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zatwierdzenia organizacji projektującej mających zastosowanie wymagań niniejszego załącznika I (część 21), niezgodności te są klasyfikowane następująco:

1. ustalenie poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego;

2. ustalenie poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która nie została sklasyfikowana jako ustalenie poziomu pierwszego.

b) Ustalenia poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu zawiadomienia o ustaleniach zgodnie z mającą zastosowanie procedurą administracyjną ustanowioną przez Agencję,

1. w przypadku ustalenia poziomu pierwszego, posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania Agencji w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia niezgodności;

2. w przypadku ustalenia poziomu drugiego okres na działania naprawcze przyznany przez Agencję będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż trzy miesiące. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru niezgodności Agencja może przedłużyć trzymiesięczny termin pod warunkiem zapewnienia satysfakcjonującego planu działań naprawczych, zaakceptowanego przez Agencję;

3. ustalenie poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zatwierdzenia organizacji projektującej.

d) W przypadku ustaleń poziomu pierwszego i poziomu drugiego zatwierdzenie organizacji projektującej może podlegać częściowemu lub pełnemu zawieszeniu lub cofnięciu na mocy mających zastosowanie procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję. Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej potwierdza odbiór decyzji o zawieszeniu lub cofnięciu zatwierdzenia organizacji projektującej w stosownym terminie.

a) Zatwierdzenie organizacji projektującej wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważna, chyba że:

1. organizacja projektująca nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. posiadacz lub którykolwiek z jego partnerów lub podwykonawców uniemożliwia Agencji przeprowadzenie kontroli zgodnie z pkt 21.A.257; lub

3. istnieją dowody, że system gwarantowania projektu nie jest w stanie zapewnić zadowalającego poziomu kontroli i nadzoru projektowania wyrobów lub ich zmian będących przedmiotem zatwierdzenia; lub

4. certyfikat podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia autoryzację zwraca się Agencji.

a) (Zarezerwowane)

b) (Zarezerwowane)

c) Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej jest uprawniony, w zakresie warunków zatwierdzenia ustanowionych przez Agencję i zgodnie z odnośnymi procedurami systemu gwarantowania projektu, do:

1. klasyfikowania zmian w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu i projektach napraw jako „poważnych” lub „drobnych”;

2. zatwierdzania drobnych zmian w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu i drobnych projektów napraw;

3. (Zarezerwowane);

4. (Zarezerwowane);

5. zatwierdzania niektórych projektów poważnej naprawy zgodnie z częścią M w odniesieniu do wyrobów lub pomocniczego źródła zasilania (APU);

6. zatwierdzania dla niektórych statków powietrznych warunków lotu, na jakich można wydać zezwolenie na lot zgodnie z pkt 21.A.710 lit. a) ppkt 2, z wyjątkiem zezwoleń na lot wydanych do celów pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15;

7. wydania zezwolenia na lot zgodnie z pkt 21.A.711 lit. b) dla statku powietrznego, który zaprojektował lub zmienił, lub dla którego zatwierdził, zgodnie z pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 6, warunki lotu, na jakich można wydać zezwolenie na lot, a posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej:

(i) kontroluje konfigurację statku powietrznego oraz

(ii) potwierdza zgodność z warunkami projektu zatwierdzonymi na dany lot;

8. zatwierdzania niektórych poważnych zmian w certyfikacie typu zgodnie z podczęścią D; oraz

9. wydawania niektórych uzupełniających certyfikatów typu zgodnie z podczęścią E i zatwierdzania niektórych poważnych zmian w tych certyfikatach.

a) utrzymuje zgodność podręcznika z systemem gwarantowania projektu;

b) zapewnia, że podręcznik ten jest wykorzystywany w organizacji jako podstawowy dokument roboczy;

c) ustala, czy projekt wyrobów lub zmiany w nich bądź naprawy, stosownie do przypadku, spełniają mające zastosowanie wymagania i nie posiadają żadnych cech niebezpiecznych;

d) z wyłączeniem zmian drobnych lub napraw zatwierdzonych zgodnie z uprawnieniem według pkt 21.A.263, udostępnia Agencji oświadczenia i związaną z nimi dokumentację potwierdzającą zgodność z lit. c);

e) udostępnia Agencji informacje lub instrukcje związane z wymaganymi czynnościami według pkt 21.A.3B;

f) w razie konieczności, na podstawie uprawnienia określonego w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 6), ustala warunki wydania zezwolenia na lot;

g) w razie konieczności, na podstawie uprawnienia określonego w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 7, przed wydaniem dla statku powietrznego zezwolenia na lot, stwierdza zgodność z pkt 21.A.711 lit. b) i e).

a) w powiązaniu z procedurami certyfikacji typu według podczęści B, D lub E — dla wyrobu, na którym mają być zamontowane; lub

b) tam, gdzie ma to zastosowanie — według procedur autoryzacji ETSO zgodnie z podczęścią O; lub

c) w przypadku części znormalizowanych — zgodnie z oficjalnie uznawanymi normami.

a) towarzyszy im autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi (formularz 1 EASA), poświadczające, że dana pozycja została wyprodukowana zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi, i są oznakowane zgodnie z podczęścią Q; lub

b) są częścią znormalizowaną; lub

c) w przypadku statku powietrznego ELA1 lub ELA2 są one częścią lub akcesorium, które:

1. mają nieograniczony cykl życia, nie są częścią podstawowej konstrukcji nośnej oraz nie są częścią układu sterowania lotem;

2. zostały wyprodukowane zgodnie z mającym zastosowanie projektem;

3. są oznakowane zgodnie z podczęścią Q;

4. zostały oznakowane jako nadające się do montażu w określonym statku powietrznym;

5. mają być zamontowane w statku powietrznym, którego właściciel sprawdził, czy spełniają one warunki 1–4, i przyjął na siebie odpowiedzialność z tego tytułu.

a) Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania projektów napraw oraz prawa i obowiązki wnioskujących i posiadaczy takich zatwierdzeń.

b) W niniejszej podczęści określono naprawy standardowe, których nie obejmuje przewidziany w niej proces zatwierdzania.

c) „Naprawa” oznacza usunięcie uszkodzenia i/lub przywrócenie stanu zdatności wyrobu, części lub akcesorium po początkowym dopuszczeniu do użytkowania przez ich producenta.

d) Usunięcie uszkodzenia w drodze wymiany części lub akcesoriów bez konieczności podejmowania działań projektowych jest uznawane za czynność obsługową i dlatego nie wymaga zatwierdzenia według niniejszego załącznika I (część 21).

e) Naprawa artykułu ETSO innego niż pomocnicze źródło zasilania (APU) jest traktowana jako zmiana w projekcie ETSO i dlatego jest rozpatrywana według pkt 21.A.611.

a) Naprawy standardowe to naprawy:

1) w odniesieniu do:

(i) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 5 700  kg;

(ii) wiropłatów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 3 175  kg;

(iii) szybowców i motoszybowców, balonów i sterowców, określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

2) które są zgodne z danymi projektowymi zawartymi w specyfikacjach certyfikacyjnych wydanych przez Agencję, zawierających opis akceptowalnych sposobów, technik i praktyk realizacji i określania napraw standardowych, w tym powiązane instrukcje dotyczące ciągłej zdatności do lotu; oraz

3) które nie są sprzeczne z danymi posiadaczy certyfikatów typu.

b) Punkty 21A.432A–21A.451 nie mają zastosowania do napraw standardowych.

a) Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.432B, ma prawo wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie projektu poważnej naprawy na mocy warunków ustanowionych w niniejszej podczęści.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wnioskować o zatwierdzenie projektu drobnej naprawy.

a) Wnioskujący o zatwierdzenie projektu poważnej naprawy wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może wystąpić o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

c) W drodze odstępstwa od lit. a) i b) wnioskujący może wystąpić o zgodę Agencji na zatwierdzenie programu certyfikacji, który określa konkretne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędne dla spełnienia wymagań niniejszego załącznika I (część 21) w zakresie naprawy produktu, o którym mowa w pkt 21A.14 lit. c).

a) Wnioskujący o zatwierdzenie projektu naprawy:

1. wykazuje zgodność z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska uwzględnionymi poprzez odniesienie w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu bądź w autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU),stosownie do przypadku, lub będącymi w mocy w dniu złożenia wniosku (dla zatwierdzenia projektu naprawy), oraz ze wszelkimi zmianami w tych specyfikacjach certyfikacyjnych lub warunkach specjalnych, które Agencja uzna za niezbędne dla ustanowienia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi ustanowionemu przez podstawę certyfikacji typu zawartą poprzez odniesienie w certyfikacie typu, uzupełniającym certyfikacie typu bądź w autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU);

2. na żądanie Agencji przedstawia wszelkie niezbędne konkretyzujące dane;

3. deklaruje zgodność ze specyfikacjami certyfikacyjnymi i wymogami ochrony środowiska naturalnego według lit. a) ppkt 1.

b) Tam, gdzie wnioskujący nie jest posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), stosownie do przypadku, może on spełnić wymagania lit. a) poprzez wykorzystanie swoich własnych zasobów bądź poprzez porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), stosownie do przypadku.

a) Naprawę klasyfikuje się albo jako „poważną” albo jako „drobną”. Klasyfikacji tej dokonuje się według kryteriów dotyczących zmiany w certyfikacie typu określonych w pkt 21.A.91.

b) Naprawa jest klasyfikowana jako „poważna” lub „drobna” na mocy lit. a):

1. przez Agencję; lub

2. przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

a) przez Agencję; lub

b) zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją, przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą, która jest równocześnie posiadaczem certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU); lub

c) jedynie w przypadku drobnych napraw — przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

a) według podczęści F; lub

b) przez organizację stosownie zatwierdzoną zgodnie z podczęścią G; lub

c) przez stosownie zatwierdzoną organizację obsługową.

a) Realizacja naprawy jest dokonywana stosownie do przypadku zgodnie z częścią M lub z częścią 145 lub przez organizację produkującą stosownie zatwierdzoną zgodnie z podczęścią G, w oparciu o uprawnienie z pkt 21.A.163 lit. d).

b) Organizacja projektująca przekazuje organizacji wykonującej naprawę wszelkie niezbędne instrukcje montażu.

a) Kiedy uszkodzony wyrób, część lub akcesorium pozostaje nienaprawione i nie obejmują go dane uprzednio zatwierdzone, oszacowanie uszkodzenia pod kątem znaczenia dla zdatności do lotu może być dokonane tylko:

1. przez Agencję; lub

2. przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

b) W przypadku gdy organizacją szacującą uszkodzenia zgodnie z lit. a) nie jest ani Agencja, ani posiadacz certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), organizacja ta udowadnia adekwatność informacji, służących jako podstawa oszacowania uszkodzenia, pochodzących bądź z własnych zasobów organizacji, bądź poprzez porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), albo z producentem, stosownie do przypadku.

a) pozostają w posiadaniu posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy do dyspozycji Agencji; oraz

b) są przechowywane przez posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności naprawionych wyrobów, części lub akcesoriów.

a) Posiadacz zatwierdzenia projektu naprawy dostarcza co najmniej jeden kompletny zestaw tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, które wynikają z projektu naprawy, zawierających opisowe dane i instrukcje wykonania, opracowane zgodnie z właściwymi wymaganiami, każdemu użytkownikowi statku powietrznego objętego naprawą. Naprawiony wyrób, część lub akcesoria mogą być dopuszczone do użytkowania przed wprowadzeniem zmian do tych instrukcji, ale na ograniczony okres użytkowania i w porozumieniu z Agencją. Zmiany do instrukcji powinny być udostępniane na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku z tych zmian do instrukcji. Dostępność podręcznika lub części zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Jeśli przez posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy zostaną wydane uaktualnienia tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu po wcześniejszym zatwierdzeniu naprawy, uaktualnienia te będą udostępniane na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku z tych zmian do instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane aktualizacje zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

a) Każdy posiadacz zatwierdzenia projektu poważnej naprawy:

1. podejmuje zobowiązania:

(i) ustanowione w pkt 21.A.3A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.439, 21.A.441, 21.A.443, 21.A.447 oraz 21.A.449;

(ii) warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), według pkt 21.A.433 lit. b), stosownie do przypadku;

2. wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

b) Z wyłączeniem posiadaczy certyfikatu typu lub autoryzacji na pomocnicze źródło zasilania (APU), wobec których stosuje się pkt 21.A.44, posiadacz zatwierdzenia projektu drobnej naprawy:

1. podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.4, 21.A.447 i 21.A.449; oraz

2. wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

a) do produkcji — przez posiadanie zatwierdzenia organizacji produkującej, wydanego zgodnie z podczęścią G lub w drodze zgodności z procedurami podczęści F; oraz

b) do projektowania:

1. pomocniczych źródeł zasilania — przez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję zgodnie z podczęścią J;

2. pozostałych artykułów — przez stosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszego załącznika I (część 21).

a) Wniosek o autoryzację ETSO składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję i musi zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21.A.605.

b) Kiedy jest przewidziana seria drobnych zmian zgodnie z pkt 21.A.611, wnioskujący wpisuje do swojego wniosku podstawowy numer modelu artykułu i związane numery katalogowe przed otwartymi nawiasami — celem zasygnalizowania, że literowe lub cyfrowe (lub ich kombinacja) zmiany przyrostka będą co pewien czas dodawane.

a) pkt 21.A.15, 21.A.16B, 21.A.17A, 21.A.17B, 21.A.20, 21.A.21, 21.A.31, 21.A.33, 21.A.44 stosuje się w drodze odstępstwa od pkt 21.A.603, pkt 21.A.606 lit. c), pkt 21.A.610 i pkt 21.A.615, natomiast autoryzacja ETSO wydawana jest zgodnie z pkt 21.A.606 zamiast certyfikatu typu;

b) podczęść D lub podczęść E mają zastosowanie do zatwierdzania zmian projektu w drodze odstępstwa od pkt 21.A.611. Kiedy podczęść E jest zastosowana, wydawana jest oddzielna autoryzacja ETSO zamiast uzupełniającego certyfikatu typu;

c) podczęść M stosuje się do zatwierdzeń projektów naprawy.

a) oświadczenie o zgodności poświadczające, że wnioskodawca spełnił wymagania niniejszej podczęści;

b) deklarację projektu i osiągów (DDP);

c) jeden egzemplarz danych technicznych wymaganych przez mającą zastosowanie ETSO;

d) charakterystykę (lub nawiązanie do charakterystyki), o której mowa w pkt 21.A.143, celem uzyskania właściwego zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G, lub podręcznik (lub odniesienie do podręcznika), o którym mowa w pkt 21.A.125A lit. b), celem wytwarzania na mocy podczęści F bez zatwierdzenia organizacji produkującej;

e) odnośnie do APU — podręcznik (lub odniesienie do podręcznika), o którym mowa w pkt 21.A.243, w celu uzyskania odpowiedniego zatwierdzenia organizacji projektującej zgodnie z podczęścią J;

f) w odniesieniu do wszystkich pozostałych artykułów — procedury, o których mowa w pkt 21.A602B lit. b) ppkt 2.

a) wykazaniu swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.602B; oraz

b) wykazaniu, że artykuł jest zgodny z warunkami technicznymi mającej zastosowanie ETSO i po przedłożeniu odpowiedniego oświadczenia o zgodności;

c) jednoznacznym oświadczeniu, że jest przygotowany do spełnienia wymogów pkt 21.A.609.

a) DDP powinna zawierać przynajmniej następujące informacje:

1. informacje zgodne z pkt 21.A.31 lit. a) i b), definiujące artykuł i jego projekt oraz normę wykonywania prób;

2. znamionowe osiągi artykułu, tam gdzie ma to zastosowanie, podane bądź bezpośrednio bądź jako odniesienia do innych uzupełniających dokumentów;

3. oświadczenie o zgodności poświadczające, że artykuł spełnił wymagania właściwej ETSO;

4. nawiązanie do odnośnych sprawozdań z prób;

5. nawiązanie do właściwych podręczników obsługi technicznej, napraw i naprawy głównej;

6. poziomy zgodności, kiedy różne poziomy zgodności są dopuszczone przez ETSO;

7. wykaz odstępstw zaakceptowanych zgodnie z pkt 21.A.610.

b) DDP powinna być potwierdzona datą i podpisem posiadacza autoryzacji ETSO lub jego upoważnionego przedstawiciela.

a) wytwarza każdy artykuł zgodnie z podczęścią G lub podczęścią F, co zapewni, że każdy wykonany artykuł będzie odpowiadał wymaganiom jego danych projektowych i że będzie można go bezpiecznie zainstalować;

b) przygotuje i zachowa, dla każdego modelu każdego artykułu, dla którego została wydana autoryzacja ETSO, bieżącą kartotekę kompletnych danych technicznych i zapisów zgodnie z pkt 21.A.613;

c) przygotuje, zachowa i będzie aktualizował egzemplarze wzorcowe wszystkich podręczników wymaganych dla artykułu przez mające zastosowanie wymagania zdatności do lotu;

d) udostępni użytkownikom artykułu i Agencji, na jej żądanie, podręczniki obsługi technicznej, napraw i naprawy głównej niezbędne dla użytkowania i obsługi technicznej artykułu oraz zmiany do tych podręczników;

e) oznakuje każdy artykuł zgodnie z pkt 21.A.807;

f) spełnia pkt 21.A.3A, pkt 21.A.3B i 21.A.4;

g) utrzymuje zgodność z wymogami kwalifikacyjnymi z pkt 21.A.602B.

a) Producent występujący o zatwierdzenie odstępstwa od którejkolwiek normy jakości wykonania ETSO wykazuje, że normy, o odstępstwo od których występuje, są kompensowane przez czynniki lub cechy konstrukcyjne zapewniające równoważny poziom bezpieczeństwa.

b) Wniosek o zatwierdzenie odstępstw wraz ze wszelkimi przynależnymi danymi przedkładany jest Agencji.

a) Posiadacz autoryzacji ETSO może wprowadzać do projektu drobne zmiany (każda zmiana inna niż zmiana poważna) bez dalszych autoryzacji ze strony Agencji. W takim przypadku zmieniony artykuł zachowuje pierwotny numer modelu (zmiany i poprawki numeru katalogowego są stosowane dla oznaczania zmian drobnych), a posiadacz dostarcza Agencji wszelkie skorygowane dane niezbędne dla spełnienia pkt 21.A.603 lit. b).

b) Wszelkie zmiany projektowe dokonywane przez posiadacza autoryzacji ETSO, które są dostatecznie rozległe, by niezbędne było przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań celem ustalenia zgodności z ETSO, uważane są za zmiany poważne. Przed dokonaniem takich zmian posiadacz wyznaczy nowe oznaczenie modelu lub typu artykułu i wystąpi o nową autoryzację według pkt 21.A.603.

c) Żadna zmiana projektowa dokonywana przez osobę prawną lub fizyczną inną niż posiadacz autoryzacji ETSO, który przedłożył oświadczenie o zgodności dla artykułu, nie kwalifikuje się do zatwierdzenia na mocy niniejszej podczęści O, chyba że osoba zabiegająca o zatwierdzenie występuje na mocy pkt 21.A.603 o oddzielną autoryzację ETSO.

a) udział we wszelkich próbach;

b) przegląd kartotek danych technicznych dotyczących tego artykułu.

a) Autoryzacja ETSO wydawana jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważna, chyba że:

1. nie są przestrzegane warunki, które były wymagane przy przyznaniu autoryzacji ETSO; lub

2. nie są wypełniane zobowiązania posiadacza wyszczególnione w pkt 21.A.609; lub

3. okazało się, że artykuł spowodował wzrost zagrożeń w użytkowaniu do niedopuszczalnego poziomu; lub

4. autoryzacja podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia autoryzację zwraca się Agencji.

a) Zezwolenia na lot wydaje się zgodnie z niniejszą podczęścią dla statków powietrznych niespełniających odpowiednich wymagań w zakresie zdatności do lotu lub w stosunku do których nie wykazano, że spełniają one takie wymagania, lecz które są zdolne do wykonania bezpiecznego lotu w określonych warunkach i w następujących celach:

1. prace badawczo-rozwojowe;

2. wykazanie zgodności z przepisami lub specyfikacjami certyfikacyjnymi;

3. szkolenie załóg organizacji projektujących lub organizacji produkujących;

4. produkcyjne próby w locie statku powietrznego z nowej produkcji;

5. przelot statków powietrznych będących w produkcji pomiędzy zakładami produkcyjnymi;

6. przelot statków powietrznych w celu ich zatwierdzenia przez klienta;

7. dostawa i wywóz statków powietrznych;

8. przelot statków powietrznych w celu ich zatwierdzenia przez właściwy organ;

9. badanie rynku, w tym szkolenie załogi klienta;

10. wystawy i pokazy lotnicze;

11. przelot statków powietrznych do miejsca obsługi technicznej lub przeprowadzenia oceny zdatności do lotu, lub do miejsca przechowywania;

12. przelot statku powietrznego o masie przekraczającej maksymalną certyfikowaną masę startową dla lotu przekraczającego normalny zasięg, odbywającego się nad wodą lub nad obszarami lądowymi, gdzie nie są dostępne odpowiednie urządzenia do lądowania lub tankowania paliwa;

13. bicie rekordów, zawody lotnicze lub podobne imprezy;

14. przelot statków powietrznych spełniających odpowiednie wymagania zdatności do lotu zanim zostanie potwierdzona zgodność z wymaganiami w dziedzinie ochrony środowiska;

15. działalność w zakresie lotów o charakterze niekomercyjnym wykonywana pojedynczymi statkami o nieskomplikowanej budowie lub typami statków powietrznych, dla których nie przewidziano świadectw zdatności do lotu lub ograniczonych świadectw zdatności do lotu.

b) Niniejsza podczęść ustanawia procedurę wydawania zezwoleń na lot i zatwierdzania warunków związanych z lotem oraz ustanawia prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie zezwoleń i zatwierdzeń warunków lotu, a także posiadaczy tych zezwoleń i zatwierdzeń.

a) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na lot, z wyjątkiem zezwolenia na lot wymaganego dla celów pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15), gdzie wnioskodawca musi być właścicielem statku powietrznego.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wnioskować o zatwierdzenie warunków lotu.

a) organ wyznaczony przez państwo członkowskie rejestru; lub

b) dla niezarejestrowanych statków powietrznych, organ wyznaczony przez państwo członkowskie, które nadało znaki rejestracyjne.

a) Zgodnie z pkt 21.A.703 i w przypadku gdy wnioskodawcy nie przyznano uprawnień do wydania zezwolenia na lot, wniosek o zezwolenie na lot składa się do właściwego organu w formie i na zasadach określonych przez organ.

b) Każdy wniosek o zezwolenie na lot zawiera:

1. cel(-e) lotu(-ów), zgodnie z pkt 21.A.701;

2. zakres, w jakim statek powietrzny nie spełnia odpowiednich wymagań zdatności do lotu;

3. warunki lotu zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

c) W przypadku gdy warunki lotu nie zostały zatwierdzone w momencie składania wniosku o zezwolenie na lot, wniosek o zatwierdzenie warunków lotu składa się zgodnie z pkt 21.A.709.

a) konfigurację(-e), dla której(-ych) występuje się o zezwolenie na lot;

b) wszelkie warunki lub ograniczenia niezbędne dla bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego, w tym:

1. warunki lub ograniczenia odnoszące się do trasy przelotu lub przestrzeni powietrznej, lub jedno i drugie, wymagane dla lotu(-ów);

2. warunki lub ograniczenia odnoszące się do załogi mającej pilotować statek powietrzny, w uzupełnieniu do warunków i ograniczeń określonych w dodatku XII do niniejszego załącznika I (część 21);

3. ograniczenia dotyczące przewozu osób innych niż personel powietrzny;

4. ograniczenia eksploatacyjne, szczególne procedury lub warunki techniczne, które muszą być spełnione;

5. szczegółowy program lotów próbnych (jeśli dotyczy);

6. szczegółowe warunki nieprzerwanej zdatności do lotu obejmujące wytyczne w zakresie obsługi technicznej i system, w ramach którego obsługa techniczna będzie wykonywana;

c) potwierdzenie, że statek powietrzny jest w stanie wykonać bezpieczny lot w warunkach określonych w lit. b) lub ze względu na wynikające z tego punktu ograniczenia;

d) metodę wykorzystaną do kontroli konfiguracji statku powietrznego w celu zapewnienia zgodności z ustalonymi warunkami.

a) Zgodnie z pkt 21.A.707 lit. c) i w przypadku gdy wnioskodawcy nie przyznano uprawnień do zatwierdzania warunków lotu, wniosek o zatwierdzenie warunków lotu składa się do:

1. Agencji, jeśli zatwierdzenie warunków lotu dotyczy bezpieczeństwa projektu, w formie i na zasadach określonych przez Agencję; lub

2. właściwego organu, jeśli zatwierdzenie warunków lotu nie dotyczy bezpieczeństwa projektu, w formie i na zasadach określonych przez organ.

b) Każdy wniosek o zatwierdzenie warunków lotu obejmuje:

1. proponowane warunki lotu;

2. dokumentację potwierdzającą te warunki; oraz

3. oświadczenie, że statek powietrzny jest w stanie wykonać bezpieczny lot w warunkach określonych w pkt 21.A.708 lit. b) powyżej lub ze względu na wynikające z tego punktu ograniczenia.

a) W przypadku gdy zatwierdzenie warunków lotu dotyczy bezpieczeństwa projektu, warunki lotu zatwierdza:

1. Agencja; lub

2. odpowiednio upoważniona organizacja projektująca, zgodnie z uprawnieniami określonymi w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 6).

b) W przypadku gdy zatwierdzenie warunków lotu nie dotyczy bezpieczeństwa projektu, warunki lotu zatwierdza właściwy organ lub odpowiednio upoważniona organizacja, która wyda również zezwolenie na lot.

c) Przed zatwierdzeniem warunków lotu Agencja, właściwy organ lub upoważniona organizacja muszą stwierdzić, że statek powietrzny jest w stanie wykonać bezpieczny lot w określonych warunkach lub w związku z ustalonymi ograniczeniami. W tym celu Agencja lub właściwy organ mogą przeprowadzić konieczną kontrolę lub niezbędne próby, lub zażądać ich przeprowadzenia przez wnioskodawcę.

a) Zezwolenie na lot (formularz 20a EASA, zob. dodatek III) może być wydane przez właściwy organ na warunkach podanych w pkt 21.B.525.

b) Odpowiednio upoważniona organizacja projektująca może wydać zezwolenie na lot (formularz 20b EASA, zob. dodatek IV) zgodnie z uprawnieniami przyznanymi na mocy pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 7), w przypadku, gdy warunki lotu podane w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

c) Odpowiednio upoważniona organizacja produkująca może wydać zezwolenie na lot (formularz 20b EASA, zob. dodatek IV) zgodnie z uprawnieniami przyznanymi na mocy pkt 21.A.163 lit. e), w przypadku gdy warunki lotu podane w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

d) Odpowiednio upoważniona organizacja zarządzająca ciągłą zdatnością do lotu może wydać zezwolenie na lot (formularz 20b EASA, zob. dodatek IV) zgodnie z uprawnieniami przyznanymi na mocy pkt M.A. 711 załącznika I (część M) do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2042/2003 ( 2 ), w przypadku gdy warunki lotu podane w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

e) Zezwolenie na lot określa cel lub cele oraz wszelkie warunki i ograniczenia zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

f) Dla zezwoleń wydanych zgodnie z lit. b), c) lub d) do właściwego organu składa się kopię zezwolenia na lot i warunków związanych z lotem w możliwie najkrótszym terminie, lecz nie później niż w ciągu 3 dni.

g) W przypadku stwierdzenia, że którykolwiek z warunków wyszczególnionych w pkt 21.A.723 lit. a) nie jest spełniany w odniesieniu do zezwolenia na lot wydanego przez organizację zgodnie z lit. b), c) lub d), organizacja natychmiast cofa zezwolenie i niezwłocznie zawiadamia właściwy organ.

a) Wszelkie zmiany unieważniające warunki lotu lub związane z nim uzasadnienie ustalone na potrzeby zezwolenia na lot zatwierdza się zgodnie z pkt 21.A.710. W razie konieczności należy złożyć wniosek zgodnie z pkt 21.A.709.

b) Zmiana mająca wpływ na treść zezwolenia na lot wymaga wydania nowego zezwolenia na lot zgodnie z pkt 21.A.711.

a) Zezwolenie na lot jest niezbywalne.

b) Niezależnie od lit. a), jeśli chodzi o zezwolenie na lot wydane dla celów pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15), w przypadku zmiany właściciela statku powietrznego, zezwolenie to przenosi się wraz ze statkiem powietrznym, o ile statek ten pozostaje w tym samym rejestrze, albo wydaje się jedynie za zgodą właściwego organu państwa członkowskiego rejestru, do którego statek powietrzny jest przenoszony.

a) Zezwolenie na lot wydaje się na okres maksymalnie 12 miesięcy i pozostaje ono ważne, pod warunkiem że:

1. zachowana zostaje zgodność z warunkami i ograniczeniami, o których mowa w pkt 21.A.711 lit. e), dotyczącymi zezwolenia na lot;

2. nie zrzeczono się ani nie cofnięto zezwolenia na lot;

3. statek powietrzny pozostaje w tym samym rejestrze.

b) Niezależnie od lit. a) zezwolenie na lot wydane dla celów pkt 21.A.701 lit. a) pkt 15) może być wydane na czas nieokreślony.

c) W przypadku zawieszenia zezwolenia na lot lub jego cofnięcia zwraca się je właściwemu organowi.

a) Wszelką dokumentację sporządzoną w celu ustanowienia i uzasadnienia warunków lotu przechowuje posiadacz zatwierdzenia warunków lotu do dyspozycji Agencji i właściwego organu, w sposób umożliwiający dostarczenie informacji niezbędnych dla zapewnienia nieprzerwanej zdatności statku powietrznego do lotu.

b) Wszelką dokumentację dotyczącą wydania zezwoleń na lot zgodnie z uprawnieniami zatwierdzonych organizacji, w tym protokoły kontroli, dokumenty potwierdzające zatwierdzenie warunków lotu oraz samo zezwolenie na lot, przechowuje odpowiednia zatwierdzona organizacja do dyspozycji Agencji i właściwego organu, w sposób umożliwiający dostarczenie informacji niezbędnych do zapewnienia nieprzerwanej zdatności statku powietrznego do lotu.

a) Znakowanie wyrobów obejmuje następujące informacje:

1. nazwę producenta;

2. oznaczenie fabryczne wyrobu;

3. numer seryjny producenta;

4. wszelkie inne informacje, które Agencja uzna za właściwe.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca statek powietrzny lub silnik według podczęści G lub podczęści F nanosi cechy identyfikacyjne na ten statek powietrzny lub silnik w postaci ogniotrwałej tabliczki z informacjami wyszczególnionymi w lit. a) umieszczonymi na niej przy pomocy wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub innej zatwierdzonej metody ogniotrwałego cechowania. Tabliczka identyfikacyjna jest mocowana w taki sposób, by była dostępna i czytelna i by było mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego użytkowania bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

c) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca śmigło, łopatę lub piastę śmigła według podczęści G lub podczęści F nanosi na nie cechy identyfikacyjne w postaci ogniotrwałej tabliczki. Cechowanie ognioodporne na niekrytycznej powierzchni tabliczki, metodą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub inną zatwierdzoną metodą, winno zawierać informacje wyszczególnione w lit. a) i powinno być mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego eksploatacji bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

d) W przypadku załogowych balonów tabliczka identyfikacyjna nakazana w lit. b) mocowana jest do powłoki balonu w takim miejscu, jeżeli jest to wykonalne, by była czytelna dla użytkownika, gdy balon jest napełniony. Ponadto kosz, rama nośna i zespół grzewczy jest w sposób trwały i czytelny znakowany nazwą producenta, numerem katalogowym lub równoważnym oraz numerem seryjnym lub równoważnym.

a) Nie wolno usuwać, zmieniać lub umieszczać informacji identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.801 lit. a), na jakimkolwiek statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie lub piaście śmigła, lub o których mowa w pkt 21.A.807 lit. a), na APU — bez stosownego zatwierdzenia przez Agencję.

b) Nie wolno usuwać lub montować tabliczek identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.801, lub w 21.A.807 w przypadku APU, bez stosownego zatwierdzenia przez Agencję.

c) W drodze odstępstwa od przepisów lit. a) i b), każda osoba fizyczna lub prawna wykonująca prace z zakresu obsługi technicznej, według mających zastosowanie przepisów wykonawczych, może zgodnie z metodami, technikami i praktykami ustanowionymi przez Agencję:

1. usuwać, zmieniać lub umieszczać informacje identyfikacyjne, o których mowa w pkt 21.A.801 lit. a), na każdym statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie lub piaście śmigła lub, o których mowa w pkt 21.A.807 lit. a), na APU; lub

2. zdejmować tabliczkę identyfikacyjną, o której mowa w pkt 21.A.801, lub pkt 21.A.807 w przypadku APU, kiedy jest to niezbędne w trakcie czynności z zakresu obsługi technicznej.

d) Nie wolno montować tabliczki identyfikacyjnej zdjętej zgodnie z lit. c) ppkt 2 na jakimkolwiek innym statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie lub piaście śmigła niż ten, z którego została ona zdjęta.

a) Każda część i akcesorium są oznakowane w sposób trwały i czytelny:

1. nazwą, znakiem fabrycznym lub symbolem identyfikującym producenta w sposób określony właściwymi danymi projektowymi; oraz

2. numerem katalogowym, o którym mowa w mających zastosowanie danych projektowych; oraz

3. literami EPA w przypadku części lub akcesoriów wyprodukowanych zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi nienależącymi do posiadacza certyfikatu typu na związany z nimi wyrób, z wyłączeniem artykułów ETSO.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli Agencja zgadza się, że część lub akcesorium są zbyt małe lub z innych powodów niepraktyczne jest znakowanie części lub akcesoriów jakąkolwiek informacją wymaganą w lit. a), to dokument autoryzowanego dopuszczenia towarzyszący części lub akcesorium lub jej/jego pojemnik powinien zawierać informacje, którymi nie można było oznaczyć części.

a) Każdy posiadacz autoryzacji ETSO na mocy podczęści O w sposób trwały i czytelny znakuje każdy artykuł następującymi informacjami:

1. nazwą i adresem producenta;

2. nazwą, typem, numerem katalogowym lub oznaczeniem modelu artykułu;

3. numerem seryjnym lub datą wyprodukowania artykułu, lub jednym i drugim; oraz

4. mającym zastosowanie numerem ETSO.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli Agencja zgadza się, że część jest zbyt mała lub jest z innych powodów niepraktyczne znakowanie części którąkolwiek informacją wymaganą w lit. a), to dokument autoryzowanego dopuszczenia towarzyszący części lub jej pojemnik powinien zawierać informacje, którymi nie można było oznaczyć części.

c) Każda osoba produkująca APU według podczęści G lub podczęści F nanosi cechy identyfikacyjne na ten APU w postaci ogniotrwałej tabliczki z informacjami wyszczególnionymi w lit. a) umieszczonymi na niej za pomocą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub innej zatwierdzonej metody ogniotrwałego cechowania. Tabliczka identyfikacyjna jest mocowana w taki sposób, by była dostępna i czytelna i by było mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego użytkowania, bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

a) Niniejsza sekcja ustanawia zasady postępowania właściwego organu państwa członkowskiego przy wykonywaniu swoich zadań i obowiązków związanych z wydawaniem, utrzymywaniem w mocy, zmienianiem, zawieszaniem i cofaniem certyfikatów, zatwierdzeń i autoryzacji, o których mowa w niniejszym załączniku I (część 21).

b) Agencja opracuje zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 specyfikacje certyfikacyjne i wytyczne, by pomóc państwom członkowskim we wdrażaniu przepisów niniejszej sekcji.

a) Postanowienia ogólne:

b) Zasoby:

1. liczebność personelu powinna być wystarczająca dla realizacji powierzonych zadań;

2. właściwy organ państwa członkowskiego wyznaczy kierownika lub kierowników odpowiedzialnych za realizację właściwych zadań wewnątrz organu, w tym za komunikację z Agencją i, stosownie do potrzeb, z innymi krajowymi nadzorami.

c) Kwalifikacje i wyszkolenie:

a) Właściwy organ państwa członkowskiego ustanawia udokumentowane procedury opisujące swoją strukturę organizacyjną oraz środki i metody spełniania wymagań niniejszego załącznika I (część 21). Procedury są aktualizowane i służą jako podstawowe dokumenty robocze wewnątrz tego organu przy podejmowaniu wszelkich działań statutowych.

b) Egzemplarz tych procedur oraz zmian do nich należy udostępnić Agencji.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego powiadamia Agencję o wszelkich znaczących zmianach w swojej strukturze organizacyjnej i udokumentowanych procedurach.

b) Właściwy organ państwa członkowskiego aktualizuje swoje udokumentowane procedury stosownie do wszelkich zmian w przepisach, w odpowiednim terminie, by zapewnić ich skuteczne wdrożenie.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego ustanowi tryb rozstrzygania sporów w ramach swoich udokumentowanych procedur organizacyjnych.

b) W przypadku kiedy spór, który nie może być rozstrzygnięty, zachodzi między właściwymi organami państw członkowskich, obowiązkiem kierowników, o których mowa w pkt 21.B.25 lit. b) ppkt 2, jest zwrócenie się do Agencji o mediację.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego zapewnia koordynację prac, stosownie do potrzeb, z innymi odnośnymi zespołami certyfikującymi, kontrolnymi, zatwierdzającymi lub autoryzującymi tego organu, innych państw członkowskich i Agencji celem zapewnienia sprawnej wymiany informacji istotnych dla bezpieczeństwa wyrobów, części i akcesoriów.

b) Właściwy organ państwa członkowskiego zgłasza do Agencji wszelkie trudności we wdrażaniu przepisów niniejszego załącznika I (część 21).

a) Agencja określa oraz notyfikuje wnioskującemu o: certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu statku powietrznego, uzupełniający certyfikat typu lub poważną zmianę w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu, mające zastosowanie wymogi w zakresie hałasu określone w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej, tom I część II rozdział 1, oraz

1. dla poddźwiękowych samolotów odrzutowych – w rozdziałach 2, 3, 4 i 14;

2. dla samolotów z napędem śmigłowym – w rozdziałach 3, 4, 5, 6, 10 i 14;

3. dla śmigłowców – w rozdziałach 8 i 11;

4. dla samolotów naddźwiękowych – w rozdziale 12; oraz

5. dla pionowzlotów z pochylanymi wirnikami – w rozdziale 13.

b) Agencja określa oraz notyfikuje wnioskodawcy, o którym mowa w lit. a), mające zastosowanie wymogi w zakresie emisji związane z zapobieganiem zamierzonemu upustowi paliwa, określone w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej, tom II część II rozdziały 1 i 2.

c) Agencja określa oraz notyfikuje wnioskodawcy, o którym mowa w lit. a), mające zastosowanie wymogi w zakresie emisji z silnika dymu, gazów i cząstek stałych, określone w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej, tom II część III rozdział 1, oraz

1. w odniesieniu do emisji dymu i gazów z silników turboodrzutowych i turbowentylatorowych przeznaczonych do napędzania tylko przy prędkościach poddźwiękowych – w rozdziale 2;

2. w odniesieniu do emisji dymu i gazów z silników turboodrzutowych i turbowentylatorowych przeznaczonych do napędzania przy prędkościach naddźwiękowych – w rozdziale 3;

3. w odniesieniu do emisji cząstek stałych z silników turboodrzutowych i turbowentylatorowych przeznaczonych do napędzania tylko przy prędkościach poddźwiękowych – w rozdziale 4.

d) Agencja określa oraz notyfikuje wnioskodawcy, o którym mowa w lit. a), mające zastosowanie wymogi w zakresie emisji CO2 z samolotów, określone w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej, tom III część II rozdział 1, oraz

1. dla poddźwiękowych samolotów odrzutowych – w rozdziale 2; oraz

2. dla poddźwiękowych samolotów z napędem śmigłowym – w rozdziale 2.

a) Właściwy organ wyznacza zespół badawczy dla każdego wnioskodawcy lub posiadacza zezwolenia w celu wykonania wszystkich istotnych zadań związanych z tym zezwoleniem, składający się z kierownika zespołu, zarządzającego i kierującego zespołem kontrolnym, oraz z jednego lub większej liczby członków, w zależności od potrzeb. Kierownik zespołu składa sprawozdanie kierownikowi odpowiedzialnemu za obszar działalności, o którym mowa w pkt 21.B.25 lit. b) ppkt 2.

b) Właściwy organ wykonuje czynności kontrolne w stosunku do wnioskodawcy o zezwolenie lub posiadacza zezwolenia w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, zmiany, zawieszenia lub cofania zezwolenia.

c) Właściwy organ przygotowuje procedury postępowania kontrolnego w stosunku do wnioskujących o zezwolenie lub posiadaczy zezwolenia, jako część udokumentowanych procedur obejmujących przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę otrzymanych wniosków;

2. wyznaczenie zespołu kontrolnego;

3. przygotowanie i zaplanowanie kontroli;

4. ocena dokumentacji (podręcznik, procedury itd.);

5. audyty i kontrole;

6. monitorowanie działań korygujących; oraz

7. zalecenie wydania, zmiany, zawieszenia lub cofania zezwolenia.

a) W przypadku stwierdzenia przez właściwy organ w trakcie audytu lub w inny sposób obiektywnych dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zezwolenia mających zastosowanie wymagań części A niniejszego załącznika, niezgodność ta zostanie sklasyfikowana zgodnie z pkt 21.A.125B lit. a).

b) Właściwy organ podejmuje następujące działania:

1. w przypadku ustaleń poziomu pierwszego, właściwy organ natychmiast podejmuje działania w celu ograniczenia, zawieszenia lub cofania zezwolenia, całkowicie lub częściowo, w zależności od zakresu niezgodności, do czasu pomyślnego zakończenia działań naprawczych przez organizację;

2. w przypadku ustaleń poziomu drugiego, właściwy organ wyznacza okres na przeprowadzenie działań naprawczych stosownie do charakteru niezgodności, który nie przekracza trzech miesięcy. W określonych okolicznościach, pod koniec tego okresu i w zależności od charakteru niezgodności, właściwy organ może przedłużyć trzymiesięczny okres pod warunkiem zapewnienia satysfakcjonującego planu działań naprawczych.

c) W przypadku niewykonania działań naprawczych w wyznaczonym terminie, właściwy organ podejmuje działania w celu całkowitego lub częściowego zawieszenia zezwolenia.

a) Po stwierdzeniu, że producent spełnia mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść F, właściwy organ wydaje zezwolenie na wykazywanie zgodności poszczególnych wyrobów, części lub akcesoriów (formularz 65 EASA, zob. dodatek XI) bez nieuzasadnionej zwłoki.

b) Zezwolenie zawiera zakres zgody, datę wygaśnięcia i, tam gdzie ma to zastosowanie, odpowiednie ograniczenia odnoszące się do autoryzacji.

c) Okres ważności zezwolenia nie powinien być dłuższy niż jeden rok.

a) producent we właściwy sposób wykorzystuje formularz 52 EASA (zob. dodatek VIII) jako oświadczenie o zgodności dla kompletnych statków powietrznych i formularz 1 EASA (zob. dodatek I) dla wyrobów innych niż kompletne statki powietrzne oraz dla części i akcesoriów; oraz

b) przeglądy przeprowadzone przez właściwy organ państwa członkowskiego przed potwierdzeniem formularza 52 EASA (zob. dodatek VIII) lub formularza 1 EASA (zob. dodatek I), zgodnie z pkt 21.A.130 lit. c), nie ujawniły przejawów niezgodności z wymogami lub procedurami zawartymi w podręczniku dostarczonym przez producenta ani niezgodności poszczególnych wyrobów, części lub akcesoriów. Podczas przeglądów sprawdza się przynajmniej, czy:

1. zgoda obejmuje potwierdzany wyrób, część lub akcesorium i pozostaje ważna;

2. podręcznik, o którym mowa w pkt 21.A.125A lit. b), wraz ze statusem zmian opisanym w zezwoleniu, jest stosowany przez producenta jako podstawowy dokument roboczy. W przeciwnym przypadku kontrola nie powinna być kontynuowana i dlatego certyfikaty dopuszczenia nie zostaną potwierdzone;

3. produkcja była realizowana na warunkach nakazywanych w zezwoleniu i była należycie wykonywana;

4. przeglądy i próby (w tym próby w locie, jeśli stosowne), zgodnie z pkt 21.A.130 lit. b) ppkt 2 lub lit. b) ppkt 3, były wykonywane według warunków nakazanych w zezwoleniu i należycie wykonywane;

5. kontrole ze strony właściwego organu, opisane lub przywoływane w zezwoleniu, zostały przeprowadzone z wynikiem satysfakcjonującym;

6. oświadczenie o zgodności spełnia wymagania pkt 21.A.130, a informacje w nim zawarte nie stanowią przeszkody dla jego potwierdzenia; oraz

c) nie upłynęła data ważności zezwolenia.

a) Właściwy organ zbada, stosownie do przypadku, zgodnie z pkt 21.B.120, wszelkie zmiany w zezwoleniu.

b) Jeśli właściwy organ uzna, że wymagania sekcji A podczęść F są nadal spełniane, to wprowadzi odpowiednią zmianę do zezwolenia.

a) Decyzja o ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięcia zezwolenia jest przekazywana posiadaczowi zezwolenia w formie pisemnej. Właściwy organ określa przyczyny ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza zezwolenia o prawie do odwołania się.

b) Zawieszone zezwolenie może być przywrócone jedynie po przywróceniu zgodności z sekcją A podczęść F.

a) Właściwy organ ustanowi system przechowywania dokumentacji umożliwiający odpowiednie śledzenie procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych zezwoleń.

b) Dokumentacja powinna obejmować przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskującego o zezwolenie lub posiadacza zezwolenia;

2. dokumenty powstałe w trakcie kontroli i przeglądów, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21.B.120;

3. zezwolenie, z uwzględnieniem ewentualnych zmian; oraz

4. relacje ze spotkań z producentem.

c) Dokumentację przechowuje się przez co najmniej sześć lat od daty wygaśnięcia zezwolenia.

d) Właściwy organ zachowuje również ewidencję potwierdzonych przez siebie oświadczeń o zgodności (formularz 52 EASA, zob. dodatek VIII) i autoryzowanych poświadczeń produkcji/obsługi (formularz 1 EASA, zob. dodatek I).

a) Właściwy organ wyznacza zespół zatwierdzenia organizacji produkującej dla każdego wnioskującego o zatwierdzenie lub posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej celem wykonania wszystkich istotnych zadań związanych z tym zatwierdzeniem, składający się z kierownika zespołu, zarządzającego i kierującego zespołem zatwierdzającym, oraz z jednego lub większej liczby członków, w zależności od potrzeb. Kierownik zespołu składa sprawozdanie kierownikowi odpowiedzialnemu za obszar działalności, o którym mowa w pkt 21.B.25 lit. b) pkt 2.

b) Właściwy organ wykonuje czynności badawcze w stosunku do wnioskodawcy o zatwierdzenie lub posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia zatwierdzenia.

c) Właściwy organ przygotuje procedury postępowania kontrolnego w zakresie zatwierdzenia organizacji produkującej jako część udokumentowanych procedur obejmujących przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę otrzymanych wniosków;

2. wyznaczenie zespołu zatwierdzenia organizacji produkującej;

3. przygotowanie i zaplanowanie kontroli;

4. ocenę dokumentacji (charakterystyka organizacji produkującej, procedury itd.);

5. audytowanie;

6. monitorowanie działań korygujących;

7. zalecenie wydania, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia zatwierdzenia organizacji produkującej;

8. ciągły nadzór.

a) W przypadku stwierdzenia przez właściwy organ w trakcie audytu lub w inny sposób dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej mających zastosowanie wymagań części A niezgodność ta zostanie sklasyfikowana zgodnie z pkt 21.A.158 lit. a).

b) Właściwy organ podejmuje następujące działania:

1. w przypadku ustaleń poziomu pierwszego właściwy organ natychmiast podejmuje działania w celu ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia zatwierdzenia organizacji produkującej, całkowicie lub częściowo, w zależności od zakresu niezgodności, do czasu pomyślnego zakończenia działań naprawczych przez organizację;

2. w przypadku ustaleń poziomu drugiego właściwy organ wyznacza okres na przeprowadzenie działań naprawczych stosownie do charakteru niezgodności, który nie przekracza trzech miesięcy. W określonych okolicznościach, pod koniec tego okresu i w zależności od charakteru niezgodności, właściwy organ może przedłużyć trzymiesięczny okres pod warunkiem zapewnienia satysfakcjonującego planu działań naprawczych.

c) W przypadku niewykonania działań naprawczych w wyznaczonym terminie właściwy organ podejmuje działania w celu całkowitego lub częściowego zawieszenia zatwierdzenia.

a) Po stwierdzeniu, że organizacja produkująca spełnia mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść F, właściwy organ wydaje zatwierdzenie organizacji produkującej (formularz 55 EASA, zob. dodatek X) bez nieuzasadnionej zwłoki.

b) Numer identyfikacyjny jest wpisywany do formularza 55 EASA w sposób określony przez Agencję.

a) W celu uzasadnienia utrzymania w mocy zatwierdzenia organizacji produkującej właściwy organ sprawuje ciągły nadzór:

1. by sprawdzać, czy system jakości posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej pozostaje w zgodności z sekcją A podczęść G;

2. by sprawdzać, czy struktura organizacyjna posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej działa zgodnie z charakterystyką organizacji produkującej;

3. by sprawdzać, czy struktura organizacyjna posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej działa zgodnie z charakterystyką organizacji produkującej; oraz

4. by monitorować wyrywkowo standard wyrobu, części lub akcesoriów.

b) Ciągły nadzór realizowany jest zgodnie z pkt 21.B.220.

c) Właściwy organ poprzez planowy ciągły nadzór zapewnia, że zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie kompletnie przeanalizowane pod kątem zgodności z niniejszym załącznikiem I (część 21) w ciągu 24 miesięcy. Ciągły nadzór może składać się z szeregu czynności kontrolnych podejmowanych w tym okresie. Liczba audytów może zmieniać się w zależności od złożoności organizacji, liczby lokalizacji i krytyczności produkcji. Posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej jest poddawany działalności związanej z ciągłym nadzorem ze strony właściwego organu przynajmniej raz w roku.

a) Właściwy organ monitoruje wszelkie drobne zmiany poprzez działalność w ramach ciągłego nadzoru.

b) Właściwy organ bada, odpowiednio do potrzeb, zgodnie z pkt 21.B.220, wszelkie znaczące zmiany przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej w zatwierdzeniu organizacji produkującej lub we wniosku pod kątem wprowadzenia zmian w zakresie i warunkach zatwierdzenia.

c) Jeśli właściwy organ uzna, że wymagania sekcji A podczęść G są nadal spełniane, to wprowadzi odpowiednią zmianę do zatwierdzenia organizacji produkującej.

a) W przypadku ustaleń poziomu pierwszego lub poziomu drugiego właściwy organ częściowo lub w pełni ograniczy, zawiesi lub cofnie zatwierdzenie organizacji produkującej, w następujący sposób:

1. w przypadku ustaleń poziomu pierwszego zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie natychmiast ograniczone lub zawieszone. Jeśli posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej nie spełni wymagań pkt 21.A.158 lit. c) ppkt 1, to zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie cofnięte;

2. w przypadku ustaleń poziomu drugiego właściwy organ zadecyduje o restrykcjach w odniesieniu do zakresu zatwierdzenia w postaci tymczasowego zawieszenia zatwierdzenia organizacji produkującej lub jego części. Jeśli posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej nie spełni wymagań pkt 21.A.158 lit. c) ppkt 2, to zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie cofnięte.

b) Decyzja o ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu zatwierdzenia organizacji produkującej jest przekazywana w formie pisemnej posiadaczowi zatwierdzenia organizacji produkującej. Właściwy organ określa przyczyny zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej o prawie do odwołania się.

c) Zawieszone zatwierdzenie organizacji produkującej może być przywrócone jedynie po odtworzeniu zgodności z sekcją A podczęść G.

a) Właściwy organ ustanowi system przechowywania dokumentacji umożliwiający odpowiednią identyfikowalność procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych zatwierdzeń organizacji produkującej.

b) Dokumentacja powinna obejmować przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę o zatwierdzenie lub posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej;

2. dokumenty powstałe w trakcie kontroli i przeglądów, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21.B.220, z uwzględnieniem ustaleń dokonanych zgodnie z pkt 21.B.225;

3. program ciągłego nadzoru, w tym dokumentację z przeprowadzonych kontroli;

4. certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej, z uwzględnieniem wszelkich zmian;

5. relacje ze spotkań z posiadaczem zatwierdzenia organizacji produkującej.

c) Dokumentację przechowuje się przez co najmniej sześć lat.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przeprowadza badanie w stosunku do wnioskodawcy o świadectwo lub posiadacza świadectwa zdatności do lotu w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia świadectwa lub zezwolenia.

b) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przygotuje procedury dokonywania oceny obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności wnioskodawcy;

2. ocenę kwalifikowalności wniosku;

3. klasyfikację świadectw zdatności do lotu;

4. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

5. przegląd statku powietrznego;

6. wyznaczenie niezbędnych warunków, zastrzeżeń lub ograniczeń świadectw zdatności do lotu.

a) Po stwierdzeniu, że spełniane są wymagania określone w pkt 21.B.326 oraz stosowne wymagania sekcji A podczęść H niniejszego załącznika I (część 21), właściwy organ państwa członkowskiego rejestru bez nieuzasadnionej zwłoki wydaje lub zmienia świadectwo zdatności do lotu (formularz 25 EASA, zob. dodatek VI).

b) Po stwierdzeniu, że spełniane są wymagania określone w pkt 21.B.327 oraz stosowne wymagania sekcji A podczęści H niniejszego załącznika I (część 21), właściwy organ państwa członkowskiego rejestru bez nieuzasadnionej zwłoki wydaje lub zmienia ograniczone świadectwo zdatności do lotu (formularz 24 EASA, zob. dodatek V).

c) W przypadku nowego lub używanego statku powietrznego pochodzącego z kraju trzeciego, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru, oprócz odpowiedniego świadectwa zdatności do lotu, o którym mowa w lit. a) lub b), wydaje początkowe poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (formularz 15a EASA, zob. dodatek II).

a) nowego statku powietrznego:

1. po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 2;

2. jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom zatwierdzonego projektu i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację; powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru; oraz

3. jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny spełnia mające zastosowanie wymogi dotyczące emisji CO2 w dniu, w którym świadectwo zdatności do lotu zostaje wydane po raz pierwszy;

b) używanego statku powietrznego:

1. po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 potwierdzającej, że:

(i) statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu typu zatwierdzonego według certyfikatu typu i każdego uzupełniającego certyfikatu typu, zmiany lub naprawy zatwierdzonej zgodnie z niniejszym załącznikiem I (część 21); oraz

(ii) zostały spełnione mające zastosowanie dyrektywy zdatności; oraz

(iii) statek powietrzny poddano przeglądowi zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami załącznika I (część M) do rozporządzenia (WE) nr 2042/2003; oraz

(iv) statek powietrzny spełniał mające zastosowanie wymogi dotyczące emisji CO2 w dniu, w którym świadectwo zdatności do lotu zostało wydane po raz pierwszy;

2. jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom zatwierdzonego projektu i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację; powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru; oraz

3. jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny spełniał mające zastosowanie wymogi dotyczące emisji CO2 w dniu, w którym świadectwo zdatności do lotu zostało wydane po raz pierwszy.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wydaje ograniczone świadectwo zdatności do lotu dla:

1. nowego statku powietrznego:

(i) po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 2;

(ii) kiedy właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję według ograniczonego certyfikatu typu lub zgodnie ze specyficznymi wymaganiami zdatności do lotu oraz że jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru;

2. używanego statku powietrznego:

(i) po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 potwierdzającej, że:

A) statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję według ograniczonego certyfikatu typu lub zgodnie ze specyficznymi wymaganiami zdatności do lotu, oraz uzupełniającego certyfikatu typu, zmiany lub naprawy zatwierdzonej zgodnie z niniejszym załącznikiem I (część 21); oraz

B) zostały spełnione mające zastosowanie dyrektywy zdatności; oraz

C) statek powietrzny poddano przeglądowi zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami załącznika I (część M) do rozporządzenia (WE) nr 2042/2003;

(ii) kiedy właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom zatwierdzonego projektu i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

b) Dla statku powietrznego, który nie może spełnić podstawowych wymogów, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008, i który nie kwalifikuje się do ograniczonego certyfikatu typu, Agencja, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia odstępstw od tych podstawowych wymagań:

1. wydaje specyficzne wymagania zdatności do lotu i sprawdza zgodność z nimi celem zapewnienia poziomu bezpieczeństwa odpowiedniego do zamierzonego użytkowania; oraz

2. wyszczególnia ograniczenia użytkowania tego statku powietrznego.

c) Ograniczenia użytkowania są powiązane z ograniczonymi świadectwami zdatności do lotu, w tym zastrzeżeniami dotyczącymi przestrzeni powietrznej, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia odstępstw od podstawowych wymagań w zakresie zdatności do lotu ustanowionych w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008.

a) W przypadku stwierdzenia, że którykolwiek z warunków wyszczególnionych w pkt 21.A.181 lit. a) nie jest spełniany, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru zawiesza lub cofa świadectwo zdatności do lotu.

b) W chwili wydania decyzji o zawieszeniu lub cofnięciu świadectwa zdatności do lotu lub ograniczonego świadectwa zdatności do lotu właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wskazuje przyczyny zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza świadectwa o przysługującym mu prawie do odwołania się.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru ustanowi system przechowywania dokumentacji umożliwiający odpowiednią możliwość prześledzenia procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych świadectw zdatności do lotu.

b) Dokumentacja powinna obejmować przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę;

2. dokumenty powstałe w trakcie badań, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21.B.320 lit. b); oraz

3. kopię świadectwa lub zezwolenia, z uwzględnieniem zmian.

c) Dokumentację przechowuje się przez co najmniej sześć lat od chwili wykreślenia z rejestru krajowego.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przeprowadza badania w stosunku do wnioskodawcy o świadectwo lub posiadacza świadectwa zdatności w zakresie hałasu w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia świadectwa.

b) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przygotuje procedury dokonywania oceny, stanowiące część udokumentowanych procedur, obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności;

2. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

3. przegląd statku powietrznego.

a) W przypadku stwierdzenia, że niektóre warunki wyszczególnione w pkt 21.A.211 lit. a) nie są spełniane, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru zawiesza lub cofa świadectwo zdatności w zakresie hałasu.

b) W chwili wydania decyzji o zawieszeniu lub cofnięciu świadectwa zdatności w zakresie hałasu, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wskazuje przyczyny zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza świadectwa o przysługującym prawie do odwołania się.

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru ustanowi system przechowywania dokumentacji, z uwzględnieniem stosownego minimalnego okresu przechowywania, umożliwiający odpowiednią możliwość prześledzenia procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych świadectw zdatności w zakresie hałasu.

b) Dokumentacja powinna obejmować przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę;

2. dokumenty powstałe w trakcie badań, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21.B.420 lit. b);

3. kopię świadectwa, z uwzględnieniem zmian.

c) Dokumentację przechowuje się przez co najmniej sześć lat od chwili wykreślenia z rejestru krajowego.

a) Właściwy organ przeprowadza odpowiednie badania uzasadniające wydanie lub cofnięcie zezwolenia na lot.

b) Właściwy organ przygotowuje procedury oceny obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności wnioskodawcy;

2. ocenę kwalifikowalności wniosku;

3. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

4. przegląd statku powietrznego;

5. zatwierdzenie warunków lotu zgodnie z pkt 21.A.710 lit. b).

a) po otrzymaniu danych, o których mowa w pkt 21.A.707; oraz

b) gdy warunki lotu wymienione w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710; oraz

c) gdy właściwy organ, w wyniku przeprowadzonych badań, które mogą obejmować przeglądy, lub w wyniku procedur uzgodnionych z wnioskodawcą, stwierdza, że przed wykonaniem lotu statek powietrzny jest zgodny z projektem, o którym mowa w pkt 21.A.708.

a) W przypadku stwierdzenia, że którykolwiek z warunków wyszczególnionych w pkt 21.A.723 lit. a) nie jest spełniany w odniesieniu do wydanego zezwolenia na lot, właściwy organ cofa zezwolenie.

b) W chwili wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na lot właściwy organ wskazuje przyczyny cofnięcia i informuje posiadacza zezwolenia na lot o przysługującym mu prawie do odwołania.

a) Właściwy organ stosuje system przechowywania dokumentacji zapewniający odpowiednie śledzenie procesu wydawania i cofania każdego pojedynczego zezwolenia na lot.

b) Dokumentacja powinna obejmować przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę;

2. dokumenty powstałe w trakcie badań, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21.B.520 lit. b); oraz

3. kopię zezwolenia na lot.

c) Dokumentację przechowuje się przez co najmniej sześć lat od wygaśnięcia ważności zezwolenia na lot.

1.1. Zasadniczym celem tego dokumentu jest poświadczenie zdatności do lotu nowych wyrobów i części oraz akcesoriów ( „elementem(-ami)”).

1.2. Ustala się związek pomiędzy poświadczeniem a elementem(-ami). Wydający musi przechowywać poświadczenie w formie umożliwiającej sprawdzenie pierwotnych danych.

1.3. Poświadczenie jest uznawane przez wiele organów ds. zdatności do lotu, ale może podlegać dwustronnym umowom lub polityce organu ds. zdatności do lotu.

1.4. Poświadczenie nie jest dokumentem dostawy ani listem przewozowym.

1.5. Poświadczenie nie służy do dopuszczania do eksploatacji statków powietrznych.

1.6. Poświadczenie nie stanowi zezwolenia na zainstalowanie elementu w danym statku powietrznym, silniku lub śmigle, ale pomaga użytkownikowi końcowemu na określenie jego statusu co do zatwierdzenia zdatności do lotu.

1.7. Nie wolno umieszczać elementów dopuszczonych do produkcji z elementami dopuszczonymi do obsługi w tym samym poświadczeniu.

1.8. Nie wolno wpisywać elementów certyfikowanych na zgodność z „zatwierdzonymi danymi” i „niezatwierdzonymi danymi” na tym samym poświadczeniu.

2.1. Poświadczenie musi być zgodne z załączonym wzorem, łącznie z numeracją pól i rozmieszczeniem każdego pola. Rozmiar każdego pola może być jednakże dowolny, tak aby odpowiadał potrzebom indywidualnego zgłoszenia, jednak nie do takich rozmiarów, które czyniłyby poświadczenie nierozpoznawalnym.

2.2. Poświadczenie musi być w formacie poziomym, a całkowite wymiary poświadczenia mogą być znacznie powiększane lub zmniejszane, o ile poświadczenie pozostaje rozpoznawalne i czytelne. Ewentualne wątpliwości należy konsultować z właściwym organem.

2.3. Oświadczenie o odpowiedzialności użytkownika/instalatora można umieścić na dowolnej stronie formularza.

2.4. Pismo ma być wyraźne i czytelne, aby umożliwić łatwe odczytanie poświadczenia.

2.5. Poświadczenie może być albo wydrukowane wcześniej, albo wygenerowane komputerowo, lecz w każdym przypadku druk linii i znaków musi być wyraźny i czytelny oraz zgodny z określonym formatem.

2.6. Poświadczenie powinno być w języku angielskim oraz, w uzasadnionych przypadkach, w innym języku lub w kilku innych językach.

2.7. Szczegóły wprowadzane do poświadczenia mogą być pisane maszynowo/komputerowo lub ręcznie przy użyciu drukowanych liter i mają umożliwiać łatwe odczytanie.

2.8. Skróty należy ograniczyć do minimum w celu zwiększenia przejrzystości dokumentu.

2.9. Miejsce na odwrotnej stronie poświadczenia może zostać użyte przez wydającego do umieszczenia dodatkowych informacji, lecz nie może zawierać żadnych oświadczeń istotnych dla poświadczenia. Informacja o wykorzystaniu odwrotnej strony poświadczenia musi znaleźć się w odpowiednim polu na przedniej stronie poświadczenia.

3.1. Nie ma ograniczeń liczby kopii poświadczenia wysłanych do klienta lub przechowywanych przez wydającego.

4.1. Jeżeli użytkownik końcowy stwierdzi błąd lub błędy na poświadczeniu, musi zgłosić go/je na piśmie wydającemu. Wydający może wystawić nowe poświadczenie, jeśli możliwe jest zweryfikowanie i skorygowanie błędu(-ów).

4.2. Nowe poświadczenie musi mieć nadany nowy numer i podpis oraz datę.

4.3. Wniosek o nowe poświadczenie może być przyjęty bez konieczności sprawdzenia stanu elementu(-ów). Nowe poświadczenie nie stanowi oświadczenia o aktualnym stanie i powinno odnosić się do poprzedniego poświadczenia w polu 12 poprzez następujący zapis: „Niniejsze poświadczenie koryguje błąd (błędy) w polu(-ach) [wpisać korygowane pole(-a)] poświadczenia [wpisać pierwotny numer poświadczenia] z dnia [wpisać datę pierwotnego wystawienia] oraz nie dotyczy zgodności/stanu/dopuszczenia do obsługi”. Obydwa poświadczenia należy przechowywać przez okres czasu przechowywania określonego dla pierwotnego poświadczenie.

(i) produkcji nowego elementu zgodnie z niezatwierdzonymi danymi projektowymi;

(ii) ponownej certyfikacji przez organizację wskazaną w polu 4 poprzedniego poświadczenia po przerobieniu lub usprawnieniu elementu, przed jego oddaniem do użytku (np. po wprowadzeniu zmiany do projektu, usunięciu usterki, przeglądzie lub próbie, lub przedłużeniu okresu składowania). Szczegóły dotyczące pierwotnego dopuszczenia oraz przeróbek lub usprawnień należy wpisać w polu 12.

(i) produkcji nowego elementu zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi;

(ii) ponownej certyfikacji przez organizację wskazaną w polu 4 poprzedniego poświadczenia po przerobieniu lub usprawnieniu elementu, przed jego oddaniem do użytku (np. po wprowadzeniu zmiany do projektu, usunięciu usterki, przeglądzie lub próbie, lub przedłużeniu okresu składowania). Szczegóły dotyczące pierwotnego dopuszczenia oraz przeróbek lub usprawnień należy wpisać w polu 12;

(iii) ponownej certyfikacji, przez wytwórcę produktu lub organizację wskazaną w polu 4 poprzedniego certyfikatu, elementów z „prototypu” (zgodność tylko z niezatwierdzonymi danymi) na „nowe” (zgodność z zatwierdzonymi danymi i w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację), w związku z zatwierdzeniem właściwych danych projektowych, pod warunkiem że dane projektowe nie uległy zmianie. Następujący zapis należy zamieścić w polu 12:

(iv) oceny poprzednio dopuszczonego nowego elementu, przed jego wejściem do użytku zgodnie z normami lub specyfikacjami właściwymi dla danego klienta (szczegółowe informacje na ten temat należy podać w polu 12) lub przez ustaleniem zdatności do lotu (wyjaśnienie podstawy dopuszczenia i dane dotyczące pierwotnego dopuszczenia należy podać w polu 12).

1. Zaznaczyć kwadrat „zatwierdzonymi danymi projektowymi i w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację”, jeśli element(-y) został(-y) wyprodukowany(-e) zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi i stwierdzono, że jest/są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

2. Zaznaczyć kwadrat „niezatwierdzonymi danymi projektowymi wymienionymi w polu 12”, jeśli element(-y) został(-y) wyprodukowany(-e) z zastosowaniem niezatwierdzonych danych projektowych. Wpisać dane w polu 12 (np. homologacja typu w toku, tylko do badań, proces zatwierdzania danych w toku).

1.1. Zakres zastosowania oświadczenia o zgodności statku powietrznego wydanego przez producenta wytwarzającego według części 21 sekcja A podczęść F został opisany w pkt 21.A.130 i odpowiednich akceptowalnych sposobach spełnienia wymagań.

1.2. Celem oświadczenia o zgodności statku powietrznego (formularz 52 EASA) wydanego na mocy części 21 sekcja A podczęść G jest umożliwienie posiadaczowi odpowiedniego zatwierdzenia organizacji produkującej korzystania z uprawnienia do otrzymywania od właściwego organu państwa członkowskiego rejestru świadectw zdatności do lotu dla poszczególnych statków powietrznych.

2.1. Oświadczenie o zgodności musi być zgodne z załączonym wzorem, łącznie z numeracją pól i rozmieszczeniem każdego pola. Rozmiar każdego pola może być jednakże dowolny, tak aby odpowiadał potrzebom indywidualnego zgłoszenia, jednak nie do takich rozmiarów, które czyniłyby oświadczenie o zgodności nierozpoznawalnym. Ewentualne wątpliwości należy konsultować z właściwym organem.

2.2. Oświadczenie o zgodności może być albo wydrukowane wcześniej, albo wygenerowane komputerowo, lecz w każdym przypadku druk linii i znaków musi być wyraźny i czytelny. Sformułowania w formularzu uprzednio wydrukowanym muszą być zgodne z załączonym modelem, lecz w oświadczeniu nie są dozwolone żadne inne sformułowania.

2.3. Wpisy mogą być dokonywane maszynowo/komputerowo lub ręcznie przy użyciu drukowanych liter umożliwiających łatwe odczytanie. Obowiązuje język angielski, ale dopuszcza się, w odpowiednim przypadku, język(-i) urzędowy(-e) państwa członkowskiego wydającego oświadczenie.

2.4. Zatwierdzona organizacja produkująca zachowuje kopię oświadczenia i wszystkich odnośnych załączników.

3.1. Oświadczenie, aby było ważne, powinno mieć wypełnione wszystkie pola.

3.2. Oświadczenie o zgodności nie może być wydane właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestru, jeżeli projekt statku powietrznego i zamontowane na nim wyroby nie są zatwierdzone.

3.3. Informacje wymagane w polach 9, 10, 11, 12, 13 i 14 mogą mieć postać odniesień do oddzielnych dokumentów oznaczonych i zachowanych w aktach przez organizację produkującą, chyba że właściwy organ wyrazi zgodę na inne rozwiązanie.

3.4. Oświadczenie o zgodności z założenia nie obejmuje tych akcesoriów, których zamontowanie może być wymagane z uwagi na mające zastosowanie zasady eksploatacyjne. Jednakże część z tych pojedynczych elementów może być uwzględniona w polu 10 lub w zatwierdzonym projekcie typu. Dlatego przypomina się użytkownikom o obowiązku zapewnienia zgodności z mającymi zastosowanie zasadami eksploatacyjnymi dla ich własnych, szczególnych operacji.

1. „inżynier prób w locie” oznacza każdego inżyniera uczestniczącego, na ziemi lub w powietrzu, w operacjach prób w locie;

2. „główny inżynier prób w locie” oznacza inżyniera prób w locie wyznaczonego do pełnienia obowiązków na pokładzie statku powietrznego w celu wykonywania prób w locie lub wspierania pilota w obsłudze statku powietrznego i jego systemów podczas wykonywania prób w locie;

3. „próby w locie” oznaczają:

3.1. loty wykonywane na potrzeby etapu opracowywania nowego projektu (statku powietrznego, układów napędowych, części i akcesoriów);

3.2. loty wykonywane w celu wykazania spełnienia podstawy certyfikacji lub zgodności z projektem typu;

3.3. loty wykonywane w celu poddania eksperymentom nowych koncepcji projektowych, wymagających niekonwencjonalnych manewrów lub profili, w przypadku których mogłoby dojść do wykroczenia poza zatwierdzoną obwiednię warunków lotu danego statku powietrznego;

3.4. loty szkoleniowe w ramach szkolenia w zakresie prób w locie.

3.1. Kategoria pierwsza (1)

a) pierwszy lot (pierwsze loty) nowego typu statku powietrznego lub statku powietrznego, którego właściwości lotne lub właściwości pilotażowe mogły zostać znacząco zmodyfikowane;

b) loty, w przypadku których można przewidzieć, że podczas ich wykonywania mogą zostać stwierdzone właściwości lotne znacznie różniące się od tych, które są już znane;

c) loty wykonywane w celu zbadania nowatorskich lub niekonwencjonalnych cech projektu statku powietrznego lub technik;

d) loty wykonywane w celu określenia lub rozszerzenia obwiedni warunków lotu;

e) loty wykonywane w celu określenia wymaganych osiągów, właściwości lotnych i właściwości pilotażowych, w przypadku osiągnięcia wartości granicznych obwiedni warunków lotu;

f) loty szkoleniowe w ramach szkolenia w zakresie prób w locie kategorii 1.

3.2. Kategoria druga (2)

a) loty niezaklasyfikowane do kategorii 1, wykonywane statkiem powietrznym, dla którego nie został jeszcze wydany certyfikat typu;

b) loty statkiem powietrznym, dla którego wydano już certyfikat typu, niezaklasyfikowane do kategorii 1 i wykonywane po wprowadzeniu w tym statku modyfikacji, która nie została jeszcze zatwierdzona, oraz:

(i) które wymagają dokonania oceny ogólnego zachowania statku powietrznego; lub

(ii) które wymagają dokonania oceny podstawowych procedur załogi, w przypadku korzystania z nowego lub zmodyfikowanego systemu lub potrzeby wprowadzenia takiego systemu; lub

(iii) podczas których wymagane jest celowe wykroczenie poza ograniczenia aktualnej zatwierdzonej obwiedni warunków użytkowania, przy utrzymaniu się jednak w granicach badanej obwiedni warunków lotu;

c) loty szkoleniowe w ramach szkolenia w zakresie prób w locie kategorii 2.

3.3. Kategoria trzecia (3)

3.4. Kategoria czwarta (4)

1.1.1. Piloci spełniają wymagania określone w załączniku I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 ( 3 ).

1.1.2. Główny inżynier prób w locie:

a) pomyślnie ukończył szkolenie prowadzące do uzyskania poziomu kwalifikacji 1; oraz

b) posiada co najmniej 100 godzin doświadczenia w lotach, w tym w ramach szkolenia w zakresie prób w locie.

1.2.1. Piloci spełniają wymagania określone w załączniku I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011.

1.2.2. Główny inżynier prób w locie:

a) pomyślnie ukończył szkolenie prowadzące do uzyskania poziomu kwalifikacji 1 lub 2; oraz

b) posiada co najmniej 50 godzin doświadczenia w lotach, w tym w ramach szkolenia w zakresie prób w locie.

(i) osiągi;

(ii) stateczność i sterowanie/właściwości pilotażowe;

(iii) systemy;

(iv) zarządzanie próbami; oraz

(v) zarządzanie ryzykiem/bezpieczeństwem.

1.3.1. Pilot (piloci) posiada(-ją) ważną licencję odpowiednią dla kategorii statku powietrznego, który jest przedmiotem próby, wydaną zgodnie z przepisami części FCL, a także posiadają przynajmniej licencję pilota zawodowego (CPL). Dodatkowo pilot dowódca:

a) posiada uprawnienie pilota doświadczalnego; lub

b) posiada co najmniej 1 000  godzin doświadczenia w lotach jako pilot dowódca na statku powietrznym o podobnym stopniu skomplikowania i właściwościach; oraz

c) w odniesieniu do każdej klasy lub typu statku powietrznego, uczestniczył we wszystkich lotach, które stanowią część programu prowadzącego do wydania indywidualnych świadectw zdatności do lotu co najmniej pięciu statków powietrznych.

1.3.2. Główny inżynier prób w locie:

a) posiada kwalifikacje poziomu 1 lub 2; lub

b) posiada znaczne doświadczenie w lotach istotne dla wykonywania przedmiotowego zadania; oraz

c) uczestniczył we wszystkich lotach, które stanowią część programu prowadzącego do wydania indywidualnych świadectw zdatności do lotu co najmniej pięciu statków powietrznych.

1.4.1. Pilot (piloci) posiada(-ją) ważną licencję odpowiednią dla kategorii statku powietrznego, który jest przedmiotem próby, wydaną zgodnie z przepisami części FCL, a także posiadają przynajmniej licencję pilota zawodowego (CPL). Pilot dowódca posiada uprawnienie pilota doświadczalnego lub co najmniej 1 000  godzin doświadczenia w lotach jako pilot dowódca na statku powietrznym o podobnym stopniu skomplikowania i właściwościach.

1.4.2. Wymagania dotyczące kwalifikacji i doświadczenia głównych inżynierów prób w locie określa się w instrukcji operacyjnej prób w locie.

a) imię i nazwisko;

b) datę urodzenia;

c) doświadczenie oraz szkolenia;

d) stanowisko w organizacji;

e) zakres upoważnienia;

f) datę pierwszego wydania upoważnienia;

g) datę wygaśnięcia upoważnienia, w stosownych przypadkach; oraz

h) numer identyfikacyjny upoważnienia.