Sprawa C‑1/04 SA

Tertir‑Terminais de Portugal SA

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

Wniosek o upoważnienie do dokonania zajęcia zabezpieczającego na mieniu Komisji Wspólnot Europejskich


Przywileje i immunitety Wspólnot Europejskich – Wniosek o upoważnienie do dokonania zajęcia na mieniu instytucji – Wymóg udzielenia upoważnienia przez Trybunał – Odmowa udzielenia upoważnienia – Bezprawna i nieproporcjonalna ingerencja w wykonywanie praw człowieka – Brak

(Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot, art. 1)

Artykuł 1 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot, zgodnie z którym mienie i aktywa Wspólnot nie podlegają żadnym środkom przymusu administracyjnego lub sądowego bez upoważnienia Trybunału, ma na celu uniknięcie przeszkód w funkcjonowaniu i niezależności Wspólnot. Wykładnia taka jest zgodna z zasadami ogólnego prawa międzynarodowego, które znajdują zastosowanie w dziedzinie immunitetów państw i organizacji międzynarodowych.

Z powyższego wynika, że decyzja Trybunału odmawiająca upoważnienia do zastosowania środka przymusu, takiego jak zajęcie, a wydana zgodnie z tą wykładnią, nie może zostać uznana za bezprawną i nieproporcjonalną ingerencję w wykonywanie praw człowieka chronionych umowami międzynarodowymi, w szczególności prawa do poszanowania własności lub prawa dostępu do sądu stanowiącego integralny składnik prawa do rzetelnego procesu.

(por. pkt 10, 12–13)





POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (trzecia izba)

z dnia 14 grudnia 2004 r. (*)

Wniosek o upoważnienie do dokonania zajęcia zabezpieczającego na mieniu Komisji Wspólnot Europejskich

W sprawie C‑1/04 SA

mającej za przedmiot wniosek o upoważnienie do dokonania zajęcia zabezpieczającego na mieniu Komisji Wspólnot Europejskich, złożony w dniu 15 marca 2004 r.,

Tertir‑Terminais de Portugal SA, z siedzibą w Terminal do Freixieiro (Portugalia), reprezentowana przez G. Vandersandena, C. Houssę i L. Leviego, avocats, oraz F. Gonçalvesa Pereirę, advogado, z adresem do doręczeń w Brukseli (Belgia),

wnioskodawca,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez Martinez del Peral Cagigal oraz F. Clotuche‑Duvieusart, działające w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

uczestnik,

TRYBUNAŁ (trzecia izba),

w składzie: A. Rosas, prezes izby, A. Borg Barthet, S. von Bahr (sprawozdawca), J. Malenovský i A. Ó Caoimh, sędziowie,

rzecznik generalny: D. Ruiz‑Jarabo Colomer,

sekretarz: R. Grass,

po wysłuchaniu rzecznika generalnego,

wydaje następujące

Postanowienie

1        We wniosku spółka prawa portugalskiego Tertir‑Terminais de Portugal SA (zwana dalej „Tertir‑Terminais”) wnosi do Trybunału o upoważnienie do dokonania zajęcia zabezpieczającego na mieniu Komisji Europejskiej, jako dłużnika wierzytelności, kwot przysługujących Republice Gwinei‑Bissau od Wspólnoty Europejskiej tytułem wynagrodzenia na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 249/2002 z dnia 21 stycznia 2002 r. dotyczącego zawarcia Protokołu ustanawiającego wielkości dopuszczalne połowów oraz wynagrodzenia przewidzianego w Umowie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a rządem Republiki Gwinei‑Bissau w sprawie połowów na wodach przybrzeżnych Gwinei‑Bissau na okres od dnia 16 czerwca 2001 r. do dnia 15 czerwca 2006 r. (Dz.U. L 40, str. 1).

 Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu

2        Tertir‑Terminais wywodzi we wniosku, że między nią a Republiką Gwinei‑Bissau została zawarta umowa dotycząca uprawnienia do korzystania z portu Bissau w ramach koncesji na świadczenie usług publicznych.

3        W trakcie wykonywania umowy doszło do sporu między stronami. Spór ten został poddany sądowi polubownemu, który zobowiązał Republikę Gwinei‑Bissau do zapłaty na rzecz Tertir‑Terminais sum na łączną kwotę około 6 000 000 euro. Wyrok ten został wydany we Francji.

4        Tertir‑Terminais powiadomiła Komisję o zajęciu zabezpieczającym kwot przysługujących Republice Gwinei‑Bissau od Wspólnoty Europejskiej na podstawie rozporządzenia nr 249/2002.

5        Komisja poinformowała Tertir‑Terminais, że nie nada dalszego biegu temu zajęciu, ponieważ uważa, że jego dokonanie stanowiłoby przeszkodę dla niezależności Wspólnot i ich prawidłowego funkcjonowania, czemu przeciwdziałać ma art. 1 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot (zwanego dalej „protokołem”).

 Wniosek do Trybunału

6        Tertir‑Terminais wnosi do Trybunału o upoważnienie, na podstawie art. 1 protokołu, do dokonania zajęcia zabezpieczającego na mieniu Komisji Europejskiej, jako dłużnika wierzytelności, kwot przysługujących Republice Gwinei‑Bissau od Wspólnoty Europejskiej tytułem wynagrodzenia na podstawie rozporządzenia nr 249/2002.

7        Tertir‑Terminais podnosi przede wszystkim, że dotychczasowa wykładnia art. 1 protokołu dokonywana przez Trybunał wykracza poza granice immunitetu egzekucyjnego uznawanego przez prawo międzynarodowe i zagraża podstawowemu prawu do rzetelnego procesu sądowego wynikającego z art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., jak również prawu do poszanowania własności przewidzianego w art. 1 protokołu dodatkowego do tej konwencji.

8        Subsydiarnie Tertir‑Terminais podnosi, że sporne zajęcie nie może stanowić przeszkody dla funkcjonowania ani niezależności Wspólnot. Jej zdaniem, wynagrodzenie, o którym mowa w rozporządzeniu nr 249/2002, jest jedynie wynagrodzeniem z tytułu usługi, to jest przyznanych przez Republikę Gwinei‑Bissau wielkości dopuszczalnych połowów. A zatem, nawet jeśli to wynagrodzenie wchodziłoby w zakres polityki wspólnotowej, nie mogłoby stanowić przeszkody dla funkcjonowania ani niezależności Wspólnot.

9        Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie wniosku Tertir‑Terminais.

 Ocena Trybunału

10      Tytułem wstępu należy przypomnieć, że art. 1 protokołu przewiduje, iż „[m]ienie i aktywa Wspólnot nie podlegają żadnym środkom przymusu administracyjnego lub sądowego bez upoważnienia Trybunału Sprawiedliwości”. Zgodnie z wykładnią dokonaną przez Trybunał celem tego przepisu jest uniknięcie przeszkód w funkcjonowaniu i niezależności Wspólnot (postanowienia z dnia 11 kwietnia 1989 r. w sprawie 1/88 SA Générale de Banque przeciwko Komisji, Rec. str. 857, pkt 2, z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie C‑1/00 SA Cotecna Inspection przeciwko Komisji, Rec. str. I‑4219, pkt 9 i z dnia 27 marca 2003 r. w sprawie C‑1/02 SA Antippas przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2893, pkt 12).

11      Z powyższej wykładni art. 1 protokołu wynika, że immunitet, z którego korzystają Wspólnoty, nie ma charakteru bezwzględnego oraz że możliwe jest wydanie upoważnienia do zastosowania środka przymusu w postaci zajęcia, o ile nie spowoduje to przeszkód w ich działaniu (zob., tytułem przykładu, upoważnienie do zajęcia udzielone w ww. postanowieniu w sprawie Générale de Banque przeciwko Komisji).

12      Wykładnia taka jest zgodna z zasadami ogólnego prawa międzynarodowego, które znajdują zastosowanie w dziedzinie immunitetów państw i organizacji międzynarodowych.

13      Z powyższego wynika, że decyzja Trybunału odmawiająca upoważnienia do zastosowania środka przymusu, a wydana zgodnie z tą wykładnią, nie może zostać uznana za bezprawną i nieproporcjonalną ingerencję w wykonywanie praw człowieka chronionych umowami międzynarodowymi, w szczególności prawa do poszanowania własności lub prawa dostępu do sądu stanowiącego integralny składnik prawa do rzetelnego procesu.

14      Z orzecznictwa Trybunału wynika, że przeszkodami w działaniu Wspólnot mogą być środki przymusu wpływające na finansowanie wspólnych polityk lub wdrażanie programów działania ustanowionych przez Wspólnoty (wyżej cytowane postanowienia w sprawach Générale de Banque przeciwko Komisji, pkt 9 i 13; Cotecna Inspection przeciwko Komisji, pkt 12 i Antippas przeciwko Komisji, pkt 15).

15      Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. e) WE działalność Wspólnoty obejmuje wspólną politykę w dziedzinie rybołówstwa, której cele są określone w art. 32–38 WE.

16      Wspólnota, przede wszystkim na podstawie art. 37 WE, zawarła pokaźną liczbę umów dotyczących rybołówstwa z państwami trzecimi, ustanawiających na rzecz państw Wspólnoty dopuszczalne wielkości połowów na wodach terytorialnych tych państw, w zamian za wynagrodzenie.

17      Taka umowa, zawarta między Wspólnotą a Republiką Gwinei‑Bissau w dniu 27 lutego 1980 r. i dotycząca połowów na wodach przybrzeżnych tego państwa, została zatwierdzona rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2213/80 z dnia 27 czerwca 1980 r. (Dz.U. L 226, str. 33).

18      Rozporządzeniem nr 249/2002 Rada zatwierdziła zawarcie protokołu ustanawiającego wielkości dopuszczalne połowów oraz wynagrodzenie na okres od dnia 16 czerwca 2001 r. do dnia 15 czerwca 2006 r.

19      Wniosek Tertir‑Terminais dotyczy środków finansowych Wspólnoty, które przeznaczone są do wypłaty na rzecz Republiki Gwinei‑Bissau tytułem wynagrodzenia na podstawie tego rozporządzenia.

20      Należy zauważyć, że zajęcie, nawet zabezpieczające, mogłoby wywrzeć wpływ na działalność w zakresie wspólnej polityki rybołówstwa.

21      Tego rodzaju środek przymusu mógłby doprowadzić do zawieszenia umowy dotyczącej rybołówstwa z Republiką Gwinei‑Bissau. Na podstawie art. 6 protokołu zatwierdzonego rozporządzeniem nr 249/2002 państwo to bowiem jest uprawnione do zawieszenia stosowania umowy w przypadku, gdyby Wspólnota nie dokonała płatności wynagrodzenia z tytułu wielkości dopuszczalnych połowów.

22      Z drugiej strony, tego rodzaju zajęcie zabezpieczające mogłoby negatywnie rzutować na stosunki Wspólnoty z państwami trzecimi w dziedzinie rybołówstwa, w szczególności na możliwość zawierania z nimi umów dotyczących połowów.

23      W tych okolicznościach upoważnienie do dokonania zajęcia zabezpieczającego na mieniu Komisji Europejskiej może skutkować zaistnieniem przeszkód dla prawidłowego funkcjonowania i niezależności Wspólnot Europejskich.

24      Z powyższych rozważań wynika, że wniosek Tertir‑Terminais należy oddalić.

 W przedmiocie kosztów

25      Zgodnie z przepisem art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja złożyła wniosek o obciążenie kosztami Tertir‑Terminais, która sprawę przegrała, należy obciążyć ją kosztami postępowania.

Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) postanawia:

1)      Wniosek zostaje oddalony.

2)      Tertir‑Terminais de Portugal SA zostaje obciążona kosztami postępowania.

Podpisy


* Język postępowania: francuski.