–

w imieniu Celní jednatelství Zelinka s. r. o. – J. Slunečko, advokát,

–

w imieniu Generální ředitelství cel – P. Polák, vedoucí oddělení,

–

w imieniu rządu czeskiego – L. Březinová, M. Smolek oraz J. Vláčil, w charakterze pełnomocników,

–

w imieniu Komisji Europejskiej – A. Demeneix, B. Eggers oraz J. Hradil, w charakterze pełnomocników,

1

Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 116 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. 2013, L 269, s. 1, zwanego dalej „unijnym kodeksem celnym”).

2

Wniosek ten został złożony w ramach sporu, jaki zaistniał między pomiędzy Celní jednatelství Zelinka s. r. o. a Generální ředitelství cel (głównym urzędem celnym, Republika Czeska) w przedmiocie decyzji przywracającej dług celny.

3

Artykuł 26 unijnego kodeksu celnego jest sformułowany następująco:

„W celu zapewnienia równowagi pomiędzy obowiązkiem organów celnych zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego a prawem przedsiębiorców do sprawiedliwego traktowania należy nadać organom celnym szerokie uprawnienia w zakresie kontroli, a przedsiębiorcom zapewnić prawo do odwołania się”.

4

Zgodnie z art. 28 ust. 1 tego kodeksu:

1. Korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona w przypadkach innych niż określone w art. 27:

[…]”.

5

Artykuł 103 ust. 1 tego kodeksu przewiduje:

„O długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego”.

6

Artykuł 116 tego kodeksu stanowi, że:

„1.   Z zastrzeżeniem warunków ustanowionych w niniejszej sekcji kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych podlegają zwrotowi lub umorzeniu z następujących powodów:

Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi, w przypadku gdy została ona uiszczona, a dotyczące ich zgłoszenie celne zostało unieważnione zgodnie z art. 174.

[…]

7.   Jeżeli […] organy celne omyłkowo przyznały zwrot lub umorzenie, pierwotny dług celny zostaje przywrócony, jeżeli nie uległ przedawnieniu na mocy art. 103.

[…]”.

7

Celní jednatelství Zelinka importuje do Unii Europejskiej produkty elektroniczne (zwane dalej „rozpatrywanymi towarami”). W swoim zgłoszeniu celnym zaklasyfikowało ono początkowo rozpatrywane towary do pozycji 8521900090 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz.U. 1987, L 256, s. 1, zwanej dalej „NS”). Pozycji tej odpowiada stawka celna w wysokości 8,7 %. Na podstawie tego oświadczenia Celní úřad pro hlavní město Prahu (urząd celny dla miasta stołecznego Pragi, Republika Czeska) wymierzył Celní jednatelství Zelinka należność celną w wysokości 1541018 koron czeskich (CZK) (około 60000 EUR).

8

Celní jednatelství Zelinka zwróciło się następnie do urzędu celnego dla miasta stołecznego Pragi z wnioskiem o zmianę klasyfikacji rozpatrywanych towarów oraz o zwrot uiszczonych należności celnych. W tym celu powołało się ono na wiążącą informację taryfową udzieloną innemu podmiotowi gospodarczemu przez Celní úřad pro Olomoucký kraj (urząd celny dla regionu ołomunieckiego, Republika Czeska), zgodnie z którą identyczne towary zostały zaklasyfikowane do pozycji CN 8517620000, której odpowiada stawka celna w wysokości 0 %. Urząd celny dla miasta stołecznego Pragi uwzględnił ten wniosek.

9

W dniu 8 czerwca 2021 r. Celní úřad pro Jihomoravský kraj (urząd celny regionu południowomorawskiego, Republika Czeska) przeprowadził u Celní jednatelství Zelinka kontrolę zwolnionych towarów, mającą na celu weryfikację klasyfikacji taryfowej rozpatrywanych towarów. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że towary te powinny były zostać zaklasyfikowane do pozycji CN 8521900090, tak jak uczyniono to pierwotnie i jak wyraźnie wynika to zresztą z NS w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/532 z dnia 22 marca 2021 r. (Dz.U. 2021, L 106, s. 55).

10

W dniu 17 marca 2022 r. urząd celny dla miasta stołecznego Pragi postanowił, na podstawie art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego, nałożyć na Celní jednatelství Zelinka domiarowo obowiązek zapłaty łącznej kwoty 1541018 CZK (około 60000 EUR) z tytułu przywrócenia długu celnego. Uzasadnił on tę decyzję tym, że należności celne zostały zwrócone z powodu popełnienia błędu przez organ celny, który zaklasyfikował rozpatrywane towary do niewłaściwej pozycji taryfowej.

11

Ponieważ główny urząd ceł oddalił wniesioną na tę decyzję skargę, Celní jednatelství Zelinka wniosło do Městský soud v Praze (sądu miejskiego w Pradze, Republika Czeska) skargę, która również została oddalona.

12

Celní jednatelství Zelinka wniosło od tego orzeczenia odwołanie do Nejvyšší správní soud (najwyższego sądu administracyjnego, Republika Czeska), będącego sądem odsyłającym. Na poparcie tego odwołania Celní jednatelství Zelinka podniosło, że w czeskiej wersji językowej art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego dotyczy wyłącznie sytuacji, w których cło zostało zwrócone z powodu nieumyślnego błędu organu celnego. Chodzi zatem o sytuacje wynikające z niezamierzonego działania tego organu, nie zaś o sytuacje, w których celowo dokonał on klasyfikacji taryfowej, która następnie okazała się błędna.

13

Sąd odsyłający uważa, że rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu wymaga dokonania wykładni zawartego w art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego wyrażenia „omyłkowo”.

14

W tych okolicznościach Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny, Republika Czeska) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniem prejudycjalnym:

„Czy pojęcie »omyłkowo« zawarte w art. 116 ust. 7 [unijnego kodeksu celnego] należy interpretować w ten sposób, że dług celny może zostać przywrócony tylko wtedy, gdy do zwrotu należności celnej doszło wskutek nieumyślnego działania organu celnego, czy też za omyłkę w rozumieniu tego przepisu można uznać również przeprowadzoną przez organ celny błędną analizę klasyfikacji taryfowej towaru?”.

15

Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że dotyczy on wyłącznie sytuacji, w których należności celne zostały zwrócone w następstwie błędu popełnionego przez organy celne nieumyślnie, czy też obejmuje on również sytuacje, w których organy te celowo dokonały klasyfikacji taryfowej, która następnie okazała się błędna.

16

Na wstępie należy stwierdzić, że unijny kodeks celny nie zawiera definicji wyrażenia „omyłkowo” ani „przyznanego omyłkowo”.

17

W odniesieniu do brzmienia rozpatrywanego przepisu sąd odsyłający wskazuje, że z niektórych wersji językowych tego przepisu można wywnioskować, iż przywrócenie długu celnego jest uzależnione od popełnienia przez organ celny czynu omyłkowo, lecz w sposób nieumyślny. Tak jest w przypadku czeskiej wersji językowej tego przepisu, w której posłużono się terminem „omylem”, a także w wersjach językowych polskiej i słowackiej, w których używane są odpowiednio wyrażenia „omyłkowo” i „omylom”.

18

Należy natomiast stwierdzić, że w innych wersjach językowych art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego znajdują się wyrażenia o szerszym znaczeniu, które nie odnoszą się wyłącznie do nieumyślnego działania organów celnych. Jest tak przykładowo w wersjach językowych hiszpańskiej, niemieckiej, angielskiej, francuskiej, włoskiej, niderlandzkiej, portugalskiej i szwedzkiej, użyto, odpowiednio, terminów „erróneamente”, „zu Unrecht”, „error”, „à tort”„errore”, „ten onrechte”„erradamente” i „felaktigt”.

19

W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sformułowania użytego w jednej z wersji językowych przepisu prawa Unii nie można traktować jako jedynej podstawy jego wykładni lub przyznawać mu w tym zakresie pierwszeństwa względem innych wersji językowych. Przepisy prawa Unii należy bowiem interpretować i stosować w sposób jednolity w świetle wersji sporządzonych we wszystkich językach urzędowych Unii. W przypadku wystąpienia rozbieżności między różnymi wersjami językowymi tekstu aktu prawnego Unii dany przepis należy interpretować z uwzględnieniem ogólnej systematyki i celu uregulowania, którego stanowi część (wyroki: z dnia 27 października 1977 r., Bouchereau, 30/77, EU:C:1977:172, pkt 14; z dnia 9 lipca 2020 r., Banca Transilvania, C‑81/19, EU:C:2020:532, pkt 33; z dnia 21 grudnia 2021 r., Trapeza Peiraios, C‑243/20, EU:C:2021:1045, pkt 32).

20

Co się tyczy ogólnej systematyki uregulowania, którego częścią jest art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego, należy stwierdzić, że przepis ten znajduje się w sekcji 3, poświęconej „Zwrotowi i umorzeniu”, rozdziału 3, zatytułowanego „Pokrycie, zwrot i umorzenie kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych”, który z kolei znajduje się w tytule III tego kodeksu, zatytułowanym „Dług celny i zabezpieczenia”. Przepis ten należy zatem, jak podkreśla Komisja Europejska w swych uwagach pisemnych, do przepisów dotyczących umorzenia i zwrotu długu celnego, które z kolei stanowią część większej całości zawartych w tym kodeksie uregulowań dotyczących pokrycia należności celnych przywozowych lub wywozowych.

21

Umorzenie należności, ze względu na to, że stanowi zgodnie z art. 124 akapit pierwszy lit. d) kodeksu celnego przypadek wygaśnięcia długu celnego, winno być przedmiotem ścisłej interpretacji. Przepis ten uwzględnia bowiem potrzebę ochrony zasobów własnych Unii (zob. wyrok z dnia 17 lutego 2011 r., Berel i in., C‑78/10, EU:C:2011:93, pkt 46 oraz przytoczone tam orzecznictwo).

22

W konsekwencji art. 116 ust. 7 akapit pierwszy unijnego kodeksu celnego – na podstawie którego w przypadku, gdy organy celne omyłkowo przyznały zwrot lub umorzenie, pierwotny dług celny zostaje przywrócony – należy interpretować szeroko.

23

Co się tyczy celu uregulowania, którego elementem jest rozpatrywany przepis, należy zauważyć, że w interesie zarówno podmiotów gospodarczych, jak i organów celnych leży to, aby decyzje dotyczące długu celnego były prawidłowe pod względem materialnym, przy równoczesnym uczynieniu zadość wymogom wynikającym z zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Celem unijnego kodeksu celnego jest zaś, jak wynika z jego motywu 26, zapewnienie prawidłowego stosowania należności celnych (zob. analogicznie wyroki: z dnia 27 lutego 2014 r., Greencarrier Freight Services Latvia, C‑571/12, EU:C:2014:102, pkt 32; z dnia 10 grudnia 2015 r., Veloserviss, C‑427/14, EU:C:2015:803, pkt 26).

24

I tak w tytule I unijnego kodeksu celnego, regulującego jego kwestie ogólne, zawarty jest art. 28 ust. 1 lit. a), który przewiduje, że korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona, jeżeli co najmniej jeden z warunków jej wydania nie został spełniony lub nie jest już spełniony. W świetle tego przepisu Trybunał w dziedzinie wiążących informacji taryfowych orzekł już, że jeżeli dokonana przez organy celne wykładnia przepisów prawa mających zastosowanie do klasyfikacji taryfowej danych towarów okazuje się błędna, organy te mają prawo uchylić swoją decyzję poprzez zmianę klasyfikacji taryfowej. Dotyczy to zarówno błędu będącego wynikiem nieprawidłowej oceny, jak i rozwoju koncepcji w dziedzinie klasyfikacji taryfowej (zob. podobnie wyrok z dnia 22 stycznia 2004 r., Timmermans Transport i Hoogenboom Production, C‑133/02 i C‑134/02, EU:C:2004:43, pkt 24 i 25).

25

Względy te przemawiają za przyjęciem takiej wykładni art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego, zgodnie z którą organy celne mają możliwość przywrócenia pierwotnego długu celnego, w przypadku gdy początkowo przyznały one zwrot tego długu na podstawie klasyfikacji taryfowej towarów, która następnie okazała się błędna.

26

Za przyjęciem takiej wykładni przemawia również orzecznictwo dotyczące art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 1992, L 302, s. 1), uchylonego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającym wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (Dz.U. 2008, L 145, s. 1), który z kolei został zastąpiony unijnym kodeksem celnym. Zgodnie z tym przepisem jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli przeprowadzonej przez organy celne po zwolnieniu towarów wynika, że należności celne zostały obliczone w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy te podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. W tym względzie Trybunał orzekł, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż zezwala on w szczególności organom celnym na powtórne przeprowadzenie rewizji zgłoszenia celnego lub jego kontroli po zwolnieniu towarów i na wyciągnięcie z tego konsekwencji w postaci ustalenia nowego długu celnego. W tym kontekście uwzględnił on specyficzną logikę leżącą u podstaw tego przepisu, zmierzającą do dostosowania procedury celnej do rzeczywistej sytuacji poprzez skorygowanie pomyłek lub braków rzeczowych oraz błędów w interpretacji mających zastosowanie przepisów (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 lipca 2012 r., Südzucker i in., C‑608/10, C‑10/11 i C‑23/11, EU:C:2012:444, pkt 47; z dnia 10 grudnia 2015 r., Veloserviss, C‑427/14, EU:C:2015:803, pkt 22–28). Ze względu na to, że art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego został oparty na tej samej logice, powinien on zatem umożliwiać organom celnym przywrócenie pierwotnego długu celnego, w przypadku gdy okaże się, że jego zwrotu dokonano na podstawie błędnej klasyfikacji taryfowej.

27

W swoich uwagach na piśmie Celní jednatelství Zelinka podnosi, że przestrzeganie zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań powinno jednak prowadzić do przyjęcia takiej wykładni art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego, zgodnie z którą dług celny może zostać przywrócony tylko wtedy, gdy należności celne zostały zwrócone w następstwie błędu popełnionego przez organy celne nieumyślnie.

28

W tym względzie możliwość podjęcia przez organy celne działań niezbędnych w celu uregulowania sytuacji podlega niewątpliwie wymogom wynikającym z tych zasad (zob. podobnie wyrok z dnia 10 grudnia 2015 r., Veloserviss, C‑427/14, EU:C:2015:803, pkt 29). Niemniej jednak wykładnia tego przepisu, zgodnie z którą jego zakres stosowania nie ogranicza się do nieumyślnych błędów organów celnych, nie wydaje się jako taka niezgodna z tymi wymogami.

29

Co się tyczy bowiem zasady pewności prawa, należy zauważyć, że możliwość przywrócenia pierwotnego długu celnego jest uzależniona od spełnienia warunku, by dług ten nie uległ przedawnieniu na mocy art. 103 unijnego kodeksu celnego. Zgodnie z tym ostatnim przepisem termin przedawnienia upływa co do zasady po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego.

30

Z orzecznictwa Trybunału wynika zaś, że ustanowienie rozsądnego terminu przedawnienia leży w interesie pewności prawa, która chroni zarówno podmiot prywatny, jak i zainteresowany organ administracji publicznej, i nie wyklucza, by podmiot prywatny wykonywał swe prawa przyznane mu przez prawo Unii. Tak więc organy celne powinny być w stanie zmienić ten dług celny przed upływem terminu przedawnienia (zob. analogicznie wyrok z dnia 10 grudnia 2015 r., Veloserviss, C‑427/14, EU:C:2015:803, pkt 32, 37).

31

Co się tyczy zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, należy zauważyć, że przed upływem terminu przedawnienia osoba zobowiązana do uiszczenia należności powinna, jako podmiot gospodarczy, zaakceptować ryzyko, że organy celne zmienią decyzję dotyczącą długu celnego, uwzględniając przy tym nowe informacje (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 10 grudnia 2015 r., Veloserviss, C‑427/14, EU:C:2015:803, pkt 41, 42).

32

W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 116 ust. 7 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że dotyczy on nie tylko sytuacji, w których należności celne zostały zwrócone w następstwie błędu popełnionego przez organy celne nieumyślnie, lecz obejmuje również sytuacje, w których organy te celowo dokonały klasyfikacji taryfowej, która następnie okazała się błędna.

33

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 116 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny

należy interpretować w ten sposób, że

dotyczy on nie tylko sytuacji, w których należności celne zostały zwrócone w następstwie błędu popełnionego przez organy celne nieumyślnie, lecz obejmuje również sytuacje, w których organy te celowo dokonały klasyfikacji taryfowej, która następnie okazała się błędna.