–

w imieniu Uniunea Producătorilor de Fonograme din România (UPFR) – G. Cracea oraz A. Strătulă, avocaţi,

–

w imieniu DADA Music SRL – M.‑C. Furtună, avocat,

–

w imieniu rządu rumuńskiego – E. Gane, L. Ghiţă oraz A. Rotăreanu, w charakterze pełnomocników,

–

w imieniu rządu duńskiego – D. Elkan, M.D.B. Jespersen oraz C.A.‑S. Maertens, w charakterze pełnomocników,

–

w imieniu Komisji Europejskiej – A. Biolan oraz J. Samnadda, w charakterze pełnomocników,

1

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej (Dz.U. 2006, L 376, s. 28) oraz art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/26/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym (Dz.U. 2014, L 84, s. 72) w związku z art. 17 i 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”).

2

Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Uniunea Producătorilor de Fonograme din România (UPFR) [związkiem producentów fonogramów Rumunii (UPFR)], organizacją zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi producentów fonogramów, a spółką DADA Music SRL, operatorem lokalnej stacji radiowej, w przedmiocie zapłaty przez tę ostatnią minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego.

3

Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych, podpisana w Bernie w dniu 9 września 1886 r. (akt paryski z dnia 24 lipca 1971 r.), w brzmieniu uwzględniającym zmiany z dnia 28 września 1979 r. (zwana dalej „konwencją berneńską”), która została podpisana przez wszystkie państwa członkowskie, przewiduje w art. 11 bis ust. 1 i 2:

[…]

4

W dniu 20 grudnia 1996 r. Światowa Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) przyjęła traktat WIPO o prawie autorskim oraz traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach (zwany dalej „WPPT”). Oba te traktaty zostały zatwierdzone w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2000/278/WE z dnia 16 marca 2000 r. w sprawie zatwierdzenia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Traktatu WIPO o prawach autorskich oraz Traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach (Dz.U. 2000, L 89, s. 6) i w odniesieniu do Unii weszły w życie w dniu 14 marca 2010 r.

5

Artykuł 15 WPPT, zatytułowany „Prawo do wynagrodzenia za nadania i komunikowanie publiczności”, stanowi w ust. 1 i 2:

6

Motywy 5, 7 i 12 dyrektywy 2006/115 głoszą:

[…]

[…]

7

Artykuł 8 tej dyrektywy, zatytułowany „Nadawanie i odtwarzanie publiczne”, stanowi w ust. 2:

„Państwa członkowskie ustanawiają prawo w celu zapewnienia wypłaty jednorazowego godziwego wynagrodzenia płatnego przez użytkownika, jeżeli fonogram opublikowany w celach handlowych lub powielony egzemplarz takiego fonogramu zostaną użyte do nadania przez środki bezprzewodowe lub w jakikolwiek sposób odtworzone publicznie oraz zapewnienia jego podziału między właściwych wykonawców i producentów fonogramów. W braku porozumienia w tej sprawie między wykonawcami i producentami fonogramów państwo członkowskie może określić warunki podziału wynagrodzenia”.

8

Motywy 2 i 31 dyrektywy 2014/26 głoszą:

[…]

9

Artykuł 12 tej dyrektywy, zatytułowany „Potrącenie”, przewiduje w ust. 1:

„Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku gdy podmiot uprawniony upoważnia organizację zbiorowego zarządzania do zarządzania jego prawami, ta organizacja zbiorowego zarządzania była zobowiązana do przekazania podmiotowi uprawnionemu informacji o opłatach z tytułu zarządzania oraz innych potrąceniach z przychodów z praw i z wszelkich zysków pochodzących z inwestowania przychodów z praw, przed uzyskaniem jego zgody na zarządzanie jego prawami”.

10

Artykuł 16 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Udzielanie licencji”, stanowi w ust. 2 akapit drugi:

„Podmioty uprawnione otrzymują odpowiednie wynagrodzenie za korzystanie z ich praw. Stawki wynagrodzeń za prawa wyłączne i prawa do wynagrodzenia pozostają w rozsądnym stosunku między innymi do wartości ekonomicznej użytkowania praw w obrocie handlowym, z uwzględnieniem rodzaju i zakresu wykorzystania utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, a także w odniesieniu do wartości ekonomicznej usług świadczonych przez organizację zbiorowego zarządzania. Organizacje zbiorowego zarządzania informują zainteresowanego użytkownika o kryteriach stosowanych do określenia tych stawek”.

11

Artykuł 17 tej dyrektywy, zatytułowany „Obowiązki użytkowników”, ma następujące brzmienie:

„Państwa członkowskie przyjmują przepisy zapewniające, aby użytkownicy przekazywali organizacji zbiorowego zarządzania w uzgodnionym lub wcześniej ustalonym czasie i w uzgodnionym lub wcześniej ustalonym formacie będące w ich dyspozycji stosowne informacje na temat wykorzystania praw, które organizacje zbiorowego zarządzania reprezentują, niezbędne do pobrania przychodów z praw oraz podziału i wypłaty podmiotom uprawnionym należnych im kwot […]”.

12

Artykuł 112 Legea nr. 8/1996 privind dreptul de autor și drepturile conexe (ustawy nr 8/1996 o prawie autorskim i prawach pokrewnych) z dnia 14 marca 1996 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 60 z dnia 26 marca 1996 r., ponownie opublikowanej w Monitorul Oficial al României, część I, nr 489 z dnia 14 czerwca 2018 r., zwanej dalej „ustawą o prawie autorskim”) stanowi:

„1)   Wykonawcy i producenci fonogramów mają prawo do jednorazowego godziwego wynagrodzenia za bezpośrednie lub pośrednie korzystanie z fonogramów opublikowanych w celach handlowych lub z powielonych egzemplarzy takich fonogramów poprzez nadawanie lub jakiekolwiek publiczne udostępnianie.

2.   Kwotę tego wynagrodzenia ustala się według metod zgodnych z procedurami przewidzianymi w art. 163–165.

[…]”.

13

Artykuł 145 ustawy o prawie autorskim przewiduje:

„Zbiorowe zarządzanie jest obowiązkowe przy wykonywaniu następujących praw:

[…]

[…]”.

14

Artykuł 164 tej ustawy ma następujące brzmienie:

„1.   Metoda jest negocjowana przez organizacje zbiorowego zarządzania z przedstawicielami, o których mowa w art. 163 ust. 3 lit. b) i c), z poszanowaniem następujących głównych kryteriów:

2.   W ramach negocjacji organizacje zbiorowego zarządzania mogą żądać od tej samej kategorii użytkowników albo wynagrodzenia ryczałtowego, albo wynagrodzenia wyrażonego procentowo ustalonego jako odsetek przychodów uzyskanych przez każdego użytkownika z działalności, w ramach której wykorzystuje się repertuar, lub – w przypadku braku przychodów – kosztów wynikających z korzystania. W przypadku działalności nadawczej organizacje zbiorowego zarządzania mogą żądać jedynie wynagrodzenia wyrażonego procentowo, zróżnicowanego wprost proporcjonalnie do zakresu, w jakim każdy użytkownik – organizacja nadawcza – korzysta ze wspólnie zarządzanego repertuaru w ramach tej działalności.

3.   Wynagrodzenia, o których mowa w ust. 2, pozostają w rozsądnym stosunku do wartości ekonomicznej i zakresu korzystania ze spornych praw, z uwzględnieniem rodzaju i zakresu wykorzystania utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, a także wartości ekonomicznej usług świadczonych przez organizację zbiorowego zarządzania. Organizacje zbiorowego zarządzania i użytkownicy muszą uzasadnić metodę obliczania tych wynagrodzeń”.

15

Zgodnie z art. 166 wspomnianej ustawy:

„1.   Organizacje zbiorowego zarządzania, użytkownicy lub stowarzyszenia użytkowników, o których mowa w art. 163 ust. 3 lit. b) i c), mogą złożyć nowy wniosek o wszczęcie procedur negocjacji stawek i metod dopiero po upływie trzech lat od dnia ich opublikowania w ostatecznej formie w Monitorul Oficial al României, część I.

2.   W przypadku negocjacji, o których mowa w art. 114 ust. 4, każda ze stron może złożyć nowy wniosek o wszczęcie procedur negocjacji metod dopiero po upływie trzech lat od dnia ich opublikowania w ostatecznej formie w Monitorul Oficial al României, część I.

3.   Poprzednio obowiązujące metody pozostają w mocy do czasu opublikowania nowych metod”.

16

Artykuł II Legea nr. 74/2018 pentru modificarea si completarea legii nr. 8/1996 privind dreptul de autor și drepturile conexe (ustawy nr 74/2018 zmieniającej i uzupełniającej ustawę nr 8/1996 o prawie autorskim i prawach pokrewnych) z dnia 22 marca 2018 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 268 z dnia 27 marca 2018 r.), obowiązującej od dnia 30 marca 2018 r., przewiduje w ust. 2 i 3:

„2. Metody przewidziane w art. 131 [ustawy o prawie autorskim], wraz z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami, pozostają w mocy do upływu okresu, na jaki zostały przyjęte.

3. Przepisy metod opracowanych zgodnie z art. 131 i 1311 [ustawy o prawie autorskim], wraz z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami, które zawierają przepisy dotyczące stałych lub minimalnych kwot/wynagrodzeń mających zastosowanie w przypadku nadawania, sprzeczne z przepisami art. 1311 ust. 2, w brzmieniu zmienionym niniejszą ustawą, przestają obowiązywać z dniem upływu 90‑dniowego okresu od dnia opublikowania niniejszej ustawy w Monitorul Oficial al României, część I”.

17

Metodologia privind remunerația datorată artiștilor interpreți sau executanți și producătorilor de fonograme pentru radiodifuzarea fonogramelor publicate în scop comercial ori a reproducerilor acestora de către organismele de radiodifuziune (metoda dotycząca wynagrodzenia należnego wykonawcom i producentom fonogramów z tytułu nadawania fonogramów opublikowanych w celach handlowych lub powielonych egzemplarzy takich fonogramów przez organizacje nadawcze) (zwana dalej „metodą dotyczącą wynagrodzenia”) przewiduje w pkt 4–6:

„4. Organizacje nadawcze, do celów niniejszej metody zwane »użytkownikami«, są zobowiązane do uiszczania co 3 miesiące na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania wyznaczonych przez [Oficiul Român pentru Drepturile de Autor (rumuński urząd prawa autorskiego)] jako podmioty odpowiedzialne za pobieranie wynagrodzeń na rzecz wykonawców i producentów fonogramów wynagrodzenia z tytułu pokrewnych praw majątkowych związanych z korzystaniem z komercyjnych fonogramów lub powielonych egzemplarzy takich fonogramów, ustalonego poprzez zastosowanie określonej w poniższej tabeli wartości procentowej do podstawy obliczenia przewidzianej w pkt 5 metody w odniesieniu do każdej posiadanej stacji radiowej.

Organizacje nadawcze są zobowiązane do uiszczania co 3 miesiące na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania wyznaczonych przez [rumuński urząd prawa autorskiego] jako podmioty odpowiedzialne za pobieranie wynagrodzeń na rzecz wykonawców i producentów fonogramów wynagrodzenia z tytułu pokrewnych praw majątkowych związanych z korzystaniem z fonogramów opublikowanych w celach handlowych lub powielonych egzemplarzy takich fonogramów, obliczonego poprzez zastosowanie do całkowitej kwoty miesięcznych przychodów brutto z działalności nadawczej wartości procentowej wynoszącej 3 % w przypadku korzystania z fonogramów w zakresie 100 % całkowitego czasu nadawania programów. W przypadku wykorzystania w mniejszym zakresie wartość procentowa wynosząca 3 % jest obniżana wprost proporcjonalnie do zakresu wykorzystania fonogramu w stosunku do całkowitego czasu nadawania programów.

[…]

5. Podstawą obliczenia, do której stosuje się wartości procentowe, o których mowa w ust. 3, jest suma miesięcznych przychodów brutto pomniejszonych o podatek od wartości dodanej, uzyskanych przez użytkowników z tytułu działalności nadawczej, w tym między innymi przychodów z reklam, zamiany, abonamentów, ogłoszeń i informacji, połączeń telefonicznych i wiadomości SMS o podwyższonej opłacie, sponsoringu, konkursów i gier radiowych i telewizyjnych, wynajmu pomieszczeń nadawczych, innych wkładów finansowych, zezwoleń na odbiór, przychodów z nadawania na zlecenie, przychodów ze stowarzyszeń lub innych rodzajów działalności związanej z nadawaniem. Podstawa obliczenia obejmuje również przychody spółek trzecich, w szczególności przychody spółek prowadzących działalność w zakresie produkcji i reklamy, w zakresie, w jakim są one uzyskiwane w związku z działalnością nadawczą użytkownika odpowiadającą fonogramowi lub fonogramom opublikowanym w celach handlowych i nadawanym, oraz w zakresie, w jakim dochodzi do niesprawiedliwego przeniesienia, sprzecznego z praktykami handlowymi stosowanymi w dobrej wierze, właściwymi dla danego sektora.

W przypadku braku przychodów podstawę obliczenia stanowią całkowite koszty poniesione przez użytkownika w związku z działalnością nadawczą (np. koszty personelu, koszty usług świadczonych przez osoby trzecie, wszelkiego rodzaju nabycia itp.) w okresie 3 miesięcy, za który należne jest wynagrodzenie.

6. Kwoty wynikające z zastosowania wartości procentowych do podstawy obliczenia nie mogą być niższe niż równowartość 500 EUR za 3 miesiące w lejach rumuńskich (RON) – obliczona według kursu BNR [Banca Națională a României (narodowego banku Rumunii)] w dniu wymagalności – tytułem minimalnego wynagrodzenia należnego od użytkowników za każdą posiadaną lokalną stację radiową oraz 1000 EUR za 3 miesiące tytułem minimalnego wynagrodzenia należnego od użytkowników za każdą posiadaną krajową stację radiową”.

18

W dniu 20 października 2011 r. UPFR, będący organizacją zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi producentów fonogramów, zawarł z DADA Music niewyłączną umowę licencyjną na nadawanie fonogramów komercyjnych. Na mocy tej umowy DADA Music nabyła prawo do rozpowszechniania takich fonogramów za pośrednictwem swojego kanału radiowego, przejmując związany z tym obowiązek uiszczenia wynagrodzenia przewidzianego w metodzie, która określa jego obliczenie.

19

Wspomniana umowa przewidywała, że w zależności od zakresu wykorzystania fonogramów w programach radiowych spółka DADA Music jest zobowiązana do zapłaty na rzecz UPFR wynagrodzenia procentowego obliczonego od całości jej przychodów lub, w przypadku braku przychodów, od całości jej wydatków na działalność nadawczą.

20

Zgodnie z tą umową należne w ten sposób wynagrodzenie nie mogło być niższe od zryczałtowanej kwoty odpowiadającej ekwiwalentowi 250 EUR w lejach rumuńskich (RON) za 3 miesiące tytułem minimalnego wynagrodzenia należnego od użytkowników za każdą posiadaną lokalną stację radiową lub 500 EUR za 3 miesiące, stanowiącej minimalne wynagrodzenie ryczałtowe należne od użytkowników za każdą posiadaną krajową stację radiową, zgodnie z metodą dotyczącą wynagrodzenia.

21

W następstwie wejścia w życie ustawy nr 74/2018, która uchyliła, ze skutkiem następującym 90 dni po jej opublikowaniu, przepisy dotyczące minimalnych wynagrodzeń mających zastosowanie do nadawania, DADA Music odmówiła dalszego wypłacania wynagrodzenia ryczałtowego, uznając, że ustawa ta ma natychmiastowe zastosowanie i że była ona zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia wyłącznie w zależności od rzeczywiście uzyskanych przychodów.

22

UPFR ze swej strony utrzymywał, że minimalne wynagrodzenie ryczałtowe, obliczane zgodnie z metodą dotyczącą wynagrodzenia, pozostaje należne do czasu przyjęcia nowej metody.

23

W dniu 24 czerwca 2019 r. UPFR wniósł do Tribunalul București (sądu okręgowego w Bukareszcie, Rumunia) powództwo, w którym zażądał zasądzenia od DADA Music na jego rzecz kwot należnych z tytułu umowy licencyjnej, zgodnie z metodą dotyczącą wynagrodzenia.

24

W dniu 28 stycznia 2022 r. sąd ten częściowo uwzględnił to powództwo i zasądził od DADA Music na rzecz UPFR kwotę 16,13 RON (około 3 EUR) oraz kwotę 70,68 RON (około 14 EUR) tytułem odsetek za zwłokę. Sąd orzekł w istocie, że zarówno art. 164 ust. 2 ustawy o prawie autorskim, jak i art. II ustawy nr 74/2018 mają zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym. Biorąc pod uwagę fakt, że przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego nie obowiązywały już w spornym okresie, uznał on, że za ten okres należne było jedynie wynagrodzenie procentowe odpowiadające rzeczywiście uzyskanym dochodom, z wyłączeniem jakiegokolwiek minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego.

25

UPFR i DADA Music wniosły apelację od tego wyroku do Curtea de Apel București (sądu apelacyjnego w Bukareszcie, Rumunia), który jest sądem odsyłającym.

26

Na poparcie odwołania UPFR podniósł w istocie, że przepisy art. II ustawy nr 74/2018 mają zastosowanie wyłącznie w kontekście przyjęcia nowej metody. Do czasu przyjęcia takiej metody metoda dotycząca wynagrodzenia pozostaje w pełni stosowana. Zdaniem UPFR gdyby przepisy te należało interpretować jako mające bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie, byłyby one sprzeczne z art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 dyrektywy 2014/26.

27

Sąd odsyłający zauważa, że w niniejszej sprawie powstaje pytanie, czy art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 w związku z art. 17 i 52 Karty stoją na przeszkodzie przepisom ustawodawstwa krajowego, które nie zapewniają podmiotom uprawnionym reprezentowanym przez organizacje zbiorowego zarządzania minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego, niezależnie od uzyskiwanych przychodów lub kosztów ponoszonych przez organizacje nadawcze.

28

W tym względzie sąd ten zauważa, po pierwsze, że nic w wyżej wymienionych przepisach nie wydaje się uzasadniać wykładni, zgodnie z którą ustanowienie minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego byłoby obowiązkowe.

29

Po drugie, wspomniany sąd podkreśla, że art. II ustawy nr 74/2018 uchyla ze skutkiem natychmiastowym na rzecz nadawców część składową mającego zastosowanie systemu wynagradzania, nie zmieniając kryteriów obliczania wynagrodzenia i nie przewidując maksymalnego terminu na zawarcie nowych umów w celu określenia wysokości godziwego wynagrodzenia, ponieważ istniejąca sytuacja uległa zmianie na korzyść nadawców, przy czym nie przewidziano systemu zapewniającego, by wynagrodzenia należne producentowi fonogramów były rozsądne.

30

Po trzecie, co się tyczy godziwego i rozsądnego charakteru wynagrodzenia, sąd ten zastanawia się nad kryteriami, które mogą zostać wykorzystane do celów takiej oceny, które wchodzą w zakres prawa Unii. W szczególności zmierza on do ustalenia, czy w przypadku gdy stwierdzi on, że wynagrodzenie należne na podstawie kryteriów określonych w uregulowaniach ma charakter zaniżony, może on lub powinien zastosować alternatywne kryteria w celu zagwarantowania, że podmioty uprawnione otrzymają odpowiednie wynagrodzenie.

31

W tych okolicznościach Curtea de Apel Bucureşti (sąd apelacyjny w Bukareszcie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

32

Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115, art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 oraz art. 17 ust. 2 Karty w związku z jej art. 52 ust. 1 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom ustawodawstwa krajowego, które nie gwarantują producentom fonogramów minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego z tytułu nadawania fonogramów opublikowanych w celach handlowych i które uchylają ze skutkiem następującym 90 dni po ich opublikowaniu przepisy dotyczące minimalnych wynagrodzeń ryczałtowych mających zastosowanie do nadawania, ustalonych na podstawie poprzednio stosowanej metody, nie zmieniając jednak kryteriów obliczania tego wynagrodzenia i nie przewidując maksymalnego terminu na przyjęcie nowej metody określania jego wysokości.

33

Na wstępie należy zauważyć, że ani art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115, ani art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 nie odsyłają do prawa państw członkowskich dotyczącego znaczenia, jakie należy nadać zawartym w nich pojęciom.

34

W tym zakresie należy przypomnieć, że zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują na to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, którą należy ustalić, uwzględniając kontekst przepisu i zamierzony cel danego uregulowania (wyroki: z dnia 18 stycznia 1984 r., Ekro, 327/82, EU:C:1984:11, pkt 11; z dnia 8 września 2020 r., Recorded Artists Actors Performers, C‑265/19, EU:C:2020:677, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

35

W pierwszej kolejności, co się tyczy brzmienia rozpatrywanych przepisów, art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 stanowi, że państwa członkowskie są zobowiązane ustanowić prawo w celu zapewnienia wypłaty jednorazowego godziwego wynagrodzenia płatnego przez użytkownika, jeżeli fonogram opublikowany w celach handlowych lub powielony egzemplarz takiego fonogramu zostaną użyte do nadania przez środki bezprzewodowe lub w jakikolwiek sposób odtworzone publicznie oraz zapewnienia jego podziału między właściwych wykonawców i producentów fonogramów. W braku porozumienia w tej sprawie między wykonawcami i producentami fonogramów państwo członkowskie może określić warunki podziału wynagrodzenia.

36

Zgodnie z brzmieniem art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 podmioty uprawnione otrzymują odpowiednie wynagrodzenie za korzystanie z ich praw. Stawki wynagrodzeń za prawa wyłączne i prawa do wynagrodzenia winny pozostawać w rozsądnym stosunku między innymi do wartości ekonomicznej użytkowania praw w obrocie handlowym, z uwzględnieniem rodzaju i zakresu wykorzystania utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, a także w odniesieniu do wartości ekonomicznej usług świadczonych przez organizację zbiorowego zarządzania. Organizacje zbiorowego zarządzania informują zainteresowanego użytkownika o kryteriach stosowanych do określenia tych stawek.

37

Tak więc ani z brzmienia art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115, ani z brzmienia art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 nie wynika, że państwa członkowskie powinny zapewnić podmiotom uprawnionym minimalne wynagrodzenie ryczałtowe z tytułu nadawania fonogramu opublikowanego w celach handlowych, ponieważ przepisy te przewidują, odpowiednio, że wynagrodzenie musi być „godziwe” lub „odpowiednie”. Określenie „minimalne wynagrodzenie ryczałtowe” oznacza bowiem, zgodnie z jego zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, wynagrodzenie, które może być pozbawione jakiegokolwiek związku z wartością ekonomiczną odpłatnego świadczenia, niezależnie od jego godziwego lub odpowiedniego charakteru.

38

W tym względzie, po pierwsze, o ile prawdą jest, że art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 odnosi się do pojęcia godziwego „wynagrodzenia”, podczas gdy art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 zawiera określenie „odpowiednie wynagrodzenie”, o tyle należy stwierdzić, że oba te przepisy mają na celu zagwarantowanie na rzecz podmiotów uprawnionych zapłaty wynagrodzenia pozostającego w związku z wartością ekonomiczną wykonanego świadczenia. Po drugie, jak już Trybunał wielokrotnie orzekał, z uwagi na wymogi jedności i spójności porządku prawnego Unii pojęcia używane w dyrektywie 2006/115 i w dyrektywie 2014/26 muszą mieć takie samo znaczenie, chyba że prawodawca Unii w szczególnym kontekście prawnym wyraził odmienną wolę (zob. podobnie wyrok z dnia 31 maja 2016 r., Reha Training, C‑117/15, EU:C:2016:379, pkt 28), w związku z czym pojęcia „godziwego wynagrodzenia” i „odpowiedniego wynagrodzenia”, o których mowa w tych dyrektywach, powinny być interpretowane w sposób jednolity.

39

W drugiej kolejności, co się tyczy kontekstu, w jaki wpisują się art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26, należy przypomnieć, że przepisy tych dyrektyw należy interpretować w świetle prawa międzynarodowego, a w szczególności postanowień umów międzynarodowych, których wykonaniu służą właśnie te akty, jak przypomniano w motywie 7 tej pierwszej dyrektywy i w istocie w motywie 2 dyrektywy 2014/26 (zob. podobnie wyrok z dnia 18 listopada 2020 r., Atresmedia Corporación de Medios de Comunicación, C‑147/19, EU:C:2020:935, pkt 34).

40

W tym kontekście, po pierwsze, art. 15 ust. 1 WPPT przewiduje w szczególności, że producentom fonogramów przysługuje prawo do jednorazowego godziwego wynagrodzenia za korzystanie z fonogramów opublikowanych w celach handlowych poprzez nadawanie lub jakiekolwiek publiczne udostępnienie. Trybunał orzekł, że wdrożenie tego obowiązku do prawa Unii było – w chwili wejścia w życie WPPT w przypadku Unii, czyli w dniu 14 marca 2010 r. – już zapewnione przez art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 (wyrok z dnia 8 września 2020 r., Recorded Artists Actors Performers, C‑265/19, EU:C:2020:677, pkt 63).

41

Po drugie, należy stwierdzić, że art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 są w istocie zbieżne z art. 11 bis ust. 2 konwencji berneńskiej, który w ust. 1 tego artykułu dotyczy konkretnie nadawania utworów literackich i artystycznych. Artykuł 11bis ust. 2 tej konwencji przewiduje bowiem w istocie, że autorom utworów literackich i artystycznych przysługuje prawo do otrzymania „słusznego wynagrodzenia” w przypadku nadawania tych utworów. Tymczasem gdy Trybunał dokonuje wykładni tego pojęcia w rozumieniu tych przepisów prawa Unii, czyni to, na mocy utrwalonego orzecznictwa Trybunału, w zgodzie ze wspomnianym postanowieniem konwencji berneńskiej (zob. podobnie wyrok z dnia 16 marca 2017 r., AKM, C‑138/16, EU:C:2017:218, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo.

42

W tym względzie z „Przewodnika po traktatach o prawie autorskim i prawach pokrewnych sporządzonych pod egidą WIPO”, będącego dokumentem o charakterze interpretacyjnym opracowanym przez WIPO, który mimo braku mocy wiążącej, przyczynia się jednak do wykładni konwencji berneńskiej (zob. podobnie wyrok z dnia 4 października 2011 r., Football Association Premier League i in., C‑403/08 i C‑429/08, EU:C:2011:631, pkt 201 i przytoczone tam orzecznictwo), wynika, że wynagrodzenie można uznać za godziwe tylko wtedy, gdy odpowiada ono mniej lub bardziej kwocie zapłaty, którą autor mógłby uzgodnić po negocjacjach w braku licencji przymusowej.

43

W trzeciej kolejności, co się tyczy celów realizowanych przez dyrektywy 2006/115 i 2014/26, po pierwsze, motywy 5 i 12 dyrektywy 2006/115 uściślają w istocie, że stosowna ochrona prawna podmiotów uprawnionych powinna gwarantować tym podmiotom zarówno możliwość otrzymania godziwego wynagrodzenia, którego nie można się zrzec, jak i amortyzację inwestycji związanych w szczególności z produkcją fonogramów i filmów. Po drugie, jak wynika z motywu 31 dyrektywy 2014/26, wynagrodzenie podmiotów uprawnionych, jeżeli jest ono ustalane przez organizację zbiorowego zarządzania, powinno pozostawać w rozsądnym stosunku między innymi do wartości ekonomicznej korzystania z praw w określonym kontekście.

44

W świetle tych celów pojęcia „godziwego wynagrodzenia” lub „odpowiedniego wynagrodzenia” należy rozumieć jako mające na celu umożliwienie osiągnięcia odpowiedniej równowagi między interesem producentów fonogramów polegającym na otrzymaniu wynagrodzenia z tytułu nadawania określonego fonogramu a interesem osób trzecich w postaci możliwości nadawania tego fonogramu na rozsądnych warunkach (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 lutego 2003 r., SENA, C‑245/00, EU:C:2003:68, pkt 36).

45

Ocena tego wynagrodzenia, które stanowi świadczenie wzajemne za wykorzystania fonogramu komercyjnego, zwłaszcza w celu transmisji, powinna być dokonywana w szczególności pod względem wartości handlowej tego wykorzystania (wyrok z dnia 6 lutego 2003 r., SENA, C‑245/00, EU:C:2003:68, pkt 37).

46

Jak wynika z orzecznictwa Trybunału, do nie należy jednak do niego zastępowanie państw członkowskich, które dysponują zakresem uznania przy ustalaniu kryteriów godziwego wynagrodzenia, ani ustanowienie ogólnych i z góry ustalonych granic ustalania takich kryteriów. Może on natomiast dostarczyć sądowi odsyłającemu elementów pozwalających mu ocenić, czy krajowe kryteria służące ustaleniu wynagrodzenia producentów fonogramów mogą zapewnić im godziwe wynagrodzenie z poszanowaniem prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 6 lutego 2003 r., SENA, C‑245/00, EU:C:2003:68, pkt 40).

47

I tak Trybunał orzekł, że art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 nie stoi na przeszkodzie sposobowi obliczania godziwego wynagrodzenia wykonawców i producentów fonogramów, o ile w szczególności sposób ten nie jest sprzeczny z żadną zasadą prawa Unii (wyrok z dnia 6 lutego 2003 r., SENA, C‑245/00, EU:C:2003:68, pkt 46).

48

W związku z tym określenie kryteriów, na podstawie których ustala się godziwe lub odpowiednie wynagrodzenie, powinno odbywać się z poszanowaniem prawa Unii. W szczególności państwa członkowskie nie mogą, czyniąc to, naruszać postanowień Karty.

49

Tymczasem zgodnie z pytaniami prejudycjalnymi pierwszym i drugim sąd odsyłający wyraźnie zastanawia się nad zgodnością z art. 17 ust. 2 Karty metod ustalania wynagrodzenia podmiotów uprawnionych określonych w ustawie nr 74/2018, która uchyliła ze skutkiem następującym 90 dni po jej opublikowaniu przepisy dotyczące minimalnych wynagrodzeń ryczałtowych mających zastosowanie do nadawania. Niemniej jednak należy przypomnieć, że zgodnie z art. 51 ust. 1 Karty jej postanowienia mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii.

50

Aby określić, czy dana regulacja krajowa mieści się w granicach „stosowania prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty, należy między innymi zbadać, czy uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym mają na celu wykonanie przepisu prawa Unii (wyrok z dnia 5 maja 2022 r., BPC Lux 2 i in., C‑83/20, EU:C:2022:346, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).

51

W niniejszym przypadku, gdy podmioty uprawnione i użytkownicy nie osiągną porozumienia co do metod ustalania wynagrodzenia tych podmiotów, metody te są określone w ustawie nr 74/2018 zgodnie z kryteriami, które Rumunia określiła w ramach korzystania z przysługującego jej w tym względzie zakresu uznania. Tymczasem z postanowienia odsyłającego wydaje się wynikać, że przepisy tej ustawy stanowią stosowanie prawa Unii, a w szczególności art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26, czego potwierdzenie należy jednak do sądu odsyłającego.

52

W takich okolicznościach przy stosowaniu tych przepisów do państwa członkowskiego należy przestrzeganie postanowień Karty, a w szczególności jej art. 17.

53

W tym względzie należy podkreślić, że art. 17 Karty, który opiera się na art. 1 protokołu dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., przewiduje w ust. 1, że każdy ma prawo do władania mieniem nabytym zgodnie z prawem i nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za słusznym odszkodowaniem za jej utratę wypłaconym we właściwym terminie. Ochrona własności intelektualnej jest wyraźnie wymieniona w ust. 2 tego artykułu ze względu na jej znaczenie, a gwarancje przewidziane w ust. 1 mają zastosowanie, w stosownych przypadkach, do własności intelektualnej.

54

Z orzecznictwa wynika, że prawo do godziwego wynagrodzenia należy w Unii do kategorii praw pokrewnych prawu autorskiemu, a zatem stanowi integralną część systemu ochrony własności intelektualnej ustanowionego w art. 17 ust. 2 Karty (wyrok z dnia 8 września 2020 r., Recorded Artists Actors Performers, C‑265/19, EU:C:2020:677, pkt 85 i przytoczone tam orzecznictwo).

55

Ponieważ art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26 gwarantują podmiotom uprawnionym prawo do wynagrodzenia w przypadku korzystania z ich praw, uregulowania krajowe, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które uchyliły ze skutkiem następującym 90 dni po ich opublikowaniu przepisy dotyczące minimalnych wynagrodzeń ryczałtowych mających zastosowanie do nadawania, może zatem stanowić ograniczenie systemu ochrony prawa własności intelektualnej ustanowionego w art. 17 ust. 2 Karty.

56

Niemniej jednak ani z tego postanowienia, ani z orzecznictwa Trybunału nie wynika, by prawo własności intelektualnej określone w tym postanowieniu było nienaruszalne i w konsekwencji powinno zostać objęte bezwzględną ochroną (zob. podobnie wyrok z dnia 26 kwietnia 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑401/19, EU:C:2022:297, pkt 92 i przytoczone tam orzecznictwo).

57

W tym względzie art. 52 ust. 1 Karty dopuszcza wprowadzenie ograniczeń w wykonywaniu praw ustanowionych w Karcie, o ile ograniczenia te są przewidziane ustawą, szanują istotę wspomnianych praw oraz, z poszanowaniem zasady proporcjonalności, są one konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób (wyroki: z dnia 9 listopada 2010 r., Volker und Markus Schecke i Eifert, C‑92/09 i C‑93/09, EU:C:2010:662, pkt 50; z dnia 5 maja 2022 r., BPC Lux 2 i in., C‑83/20, EU:C:2022:346, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).

58

O ile ostatecznie to do sądu krajowego, który jest wyłącznie właściwy do oceny okoliczności faktycznych i dokonania wykładni przepisów ustawodawstwa krajowego, należy ustalenie, czy przewidziane w nich wymogi odpowiadają warunkom ustanowionym w prawie Unii, o tyle Trybunał, w ramach odesłania prejudycjalnego, jest właściwy do udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznych wskazówek na podstawie akt sprawy w postępowaniu głównym, a także uwag, które zostały mu przedstawione ustnie i na piśmie, tak aby umożliwić temu sądowi rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu (wyrok z dnia 4 października 2024 r., Tecno*37, C‑242/23, EU:C:2024:831, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).

59

Po pierwsze, bezsporne jest, że zawarte w systemie rozpatrywanym w postępowaniu głównym ograniczenia w korzystaniu z praw, o których mowa w art. 17 ust. 2 Karty, są przewidziane w ustawie nr 74/2018.

60

Po drugie, w zakresie, w jakim przepisy ustawodawstwa krajowego, które nie gwarantują producentom fonogramów minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego, a które uchyliły ze skutkiem następującym 90 dni po ich opublikowaniu przepisy dotyczące takiego wynagrodzenia mające zastosowanie do nadawania, nie prowadzą do pozbawienia własności, nie mogą one naruszać samej istoty prawa własności (zob. analogicznie wyrok z dnia 5 maja 2022 r., BPC Lux 2 i in., C‑83/20, EU:C:2022:346, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo. Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika bowiem, że metody przewidziane w rozpatrywanym w postępowaniu głównym ustawodawstwie w celu ustalenia wynagrodzeń podmiotów uprawnionych doprowadziły do wypłaty na ich rzecz wynagrodzeń proporcjonalnych do rzeczywiście uzyskanych dochodów przez lokalne stacje radiowe.

61

Po trzecie, z akt tych wynika, że celem ustawy nr 74/2018 jest ustanowienie systemu uwzględniającego sytuację gospodarczą lokalnych stacji radiowych, które ze względu na ograniczoną oglądalność i często ograniczone dochody nie są w stanie ponieść kosztów nadmiernych w stosunku do swoich przychodów. Z zastrzeżeniem weryfikacji, której dokonanie należy do sądu odsyłającego, taki cel wydaje się prawnie uzasadniony, ponieważ zmierza on do zapewnienia rentowności tych stacji.

62

Po czwarte, co się tyczy proporcjonalnego charakteru ograniczenia prawa ustanowionego w art. 17 ust. 2 Karty w stosunku do celu realizowanego przez ustawodawstwo rozpatrywane w postępowaniu głównym, wydaje się przede wszystkim – z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający – że określenie wynagrodzenia należnego podmiotom uprawnionym wyłącznie na podstawie przychodów nadawców jest odpowiednie do realizacji celu zamierzonego przez rozpatrywane w postępowaniu głównym ustawodawstwo, ponieważ pozwala na uwzględnienie zdolności ekonomicznej lokalnych stacji.

63

Następnie, co się tyczy niezbędności środka przewidzianego w tym ustawodawstwie, do sądu odsyłającego należy zweryfikowanie, z uwzględnieniem zakresu uznania, jakim dysponuje Rumunia, o którym mowa w pkt 51 niniejszego wyroku, czy jest oczywiste, że istnieją mniej restrykcyjne środki umożliwiające realizację celu zamierzonego przez wspomniane ustawodawstwo.

64

Wreszcie, w odniesieniu do proporcjonalności sensu stricto tego ustawodawstwa, w celu dostarczenia sądowi odsyłającemu informacji pozwalających mu na przeprowadzenie takiej analizy należy podkreślić, że określenie godziwego lub odpowiedniego wynagrodzenia, które powinno być wypłacane podmiotom uprawnionym, powinno uwzględniać wartość ekonomiczną korzystania z utworów w ramach nadawania. Jedynie bowiem pod tym warunkiem właściwa równowaga między z jednej strony interesem podmiotów praw autorskich i praw pokrewnych, jaki mają one w ochronie ich prawa własności intelektualnej, która jest obecnie ustanowiona w art. 17 ust. 2 Karty, a z drugiej strony ochroną interesów użytkowników fonogramów może zostać zagwarantowana (zob. analogicznie wyrok z dnia 29 lipca 2019 r., Pelham i in., C‑476/17, EU:C:2019:624, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo.

65

W szczególności wynagrodzenie, którego wysokość jest znacznie niższa od tej wartości, nie może być uznane za godziwe lub odpowiednie w świetle zasady proporcjonalności.

66

W świetle powyższych rozważań na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć, że art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115, art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26, a także art. 17 ust. 2 Karty w związku z jej art. 52 ust. 1 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie przepisom ustawodawstwa krajowego, które nie gwarantują producentom fonogramów minimalnego wynagrodzenia ryczałtowego z tytułu nadawania fonogramów opublikowanych w celach handlowych i które uchylają ze skutkiem następującym 90 dni po ich opublikowaniu przepisy dotyczące minimalnych wynagrodzeń ryczałtowych mających zastosowanie do nadawania, ustalanych na podstawie poprzednio stosowanej metody, nie zmieniając jednak kryteriów obliczania tego wynagrodzenia i nie określając maksymalnego terminu na przyjęcie nowej metody ustalania jego wysokości, pod warunkiem że przepisy tego ustawodawstwa gwarantują godziwy lub odpowiedni charakter wynagrodzenia wypłacanego podmiotom uprawnionym i są zgodne z zasadą proporcjonalności.

67

DADA Music podnosi, że pytania trzecie i czwarte są niedopuszczalne ze względu na to, że pytania te nie mają związku z rozstrzygnięciem sporu w postępowaniu głównym. UPFR nie zwrócił się bowiem do sądu krajowego o zweryfikowanie, czy wynagrodzenia wyrażone procentowo w stosunku do rzeczywistych dochodów zadeklarowanych przez organizacje nadawcze mają charakter godziwy i rozsądny.

68

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału procedura przewidziana w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy między Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne dla rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów (wyroki: z dnia 20 czerwca 2013 r., Impacto Azul, C‑186/12, EU:C:2013:412, pkt 26; z dnia 1 sierpnia 2022 r., Vyriausioji tarnybinės etikos komisija, C‑184/20, EU:C:2022:601, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).

69

Należy w tym względzie przypomnieć, że w ramach tego postępowania wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy się spór w postępowaniu głównym i który musi przyjąć odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy – przy uwzględnieniu okoliczności każdej konkretnej sprawy – zarówno ocena, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena znaczenia przedstawionych Trybunałowi pytań. W konsekwencji jeżeli zadane pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia. Wynika stąd, że pytania dotyczące prawa Unii korzystają z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Odrzucenie przez Trybunał wniosku sądu krajowego jest możliwe tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu przed sądem krajowym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego albo prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione (wyrok z dnia 3 czerwca 2021 r., BalevBio, C‑76/20, EU:C:2021:441, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

70

Z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że konieczność dokonania wykładni prawa Unii użytecznej dla sądu odsyłającego wymaga, aby sąd ten określił okoliczności faktyczne i prawne, na tle których wyłoniły się przedstawione przezeń pytania, albo co najmniej wskazał stan faktyczny stanowiący podstawę sformułowania tych pytań. Ponadto postanowienie odsyłające musi wskazywać dokładne powody, dla których sąd odsyłający ma wątpliwości co do wykładni prawa Unii i dla których uznał za konieczne zadanie pytań prejudycjalnych (wyrok z dnia 1 sierpnia 2022 r., Roma Multiservizi i Rekeep, C‑332/20, EU:C:2022:610, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).

71

W niniejszej sprawie sąd odsyłający przedstawił w sposób wystarczająco jasny powody, dla których uważa, że odpowiedź na pytania prejudycjalne trzecie i czwarte jest niezbędna, aby umożliwić mu rozstrzygnięcie sporu w postępowaniu głównym. W szczególności, jak wskazano w pkt 30 niniejszego wyroku, sąd ten wskazał, że zastanawia się nad kryteriami, które można zastosować w celu oceny godziwego i rozsądnego charakteru wynagrodzenia, jakie należy wypłacić podmiotom uprawnionym, oraz nad kwestią, czy w wypadku gdyby stwierdził, że wynagrodzenie należne na podstawie kryteriów określonych w uregulowaniach ma charakter zaniżony, może on lub powinien zastosować alternatywne kryteria w celu zagwarantowania, że podmioty uprawnione otrzymają odpowiednie wynagrodzenie.

72

Z powyższego wynika, że pytania trzecie i czwarte są dopuszczalne.

73

Poprzez pytania trzecie i czwarte, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy i w jakich okolicznościach do niego należy zweryfikowanie, czy kwota wynagrodzenia wypłacanego podmiotom uprawnionym, obliczona zgodnie z metodą określoną w przepisach ustawodawstwa krajowego, gwarantuje odpowiednią równowagę między interesem podmiotów uprawnionych a interesem użytkowników fonogramów, a jeśli tak, to czy może on, rozpoznając spór między jednostkami, stosować bezpośrednio przepisy dyrektywy 2006/115 i dyrektywy 2014/26 w celu odstąpienia od stosowania przepisów ustawodawstwa krajowego, które nie gwarantują takiej równowagi.

74

W świetle rozważań przypomnianych w pkt 45 i 46 niniejszego wyroku to do sądu krajowego rozpoznającego spór dotyczący godziwego lub odpowiedniego charakteru wynagrodzenia należnego podmiotom uprawnionym należy dokonanie takiej weryfikacji, z uwzględnieniem w szczególności, jak wynika z art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26, wartości ekonomicznej praw w obrocie handlowym, z uwzględnieniem rodzaju i zakresu wykorzystania utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, a także w odniesieniu do wartości usług świadczonych przez organizację zarządzania.

75

W tym kontekście do sądu krajowego należy w szczególności wzięcie pod uwagę szczególnego charakteru prawa autorskiego oraz poszukiwanie odpowiedniej równowagi między interesem podmiotów uprawnionych polegającym na pobieraniu wynagrodzenia z tytułu korzystania z ich praw a interesem użytkowników fonogramów polegającym na umożliwieniu korzystania z danych utworów i innych przedmiotów objętych ochroną na rozsądnych warunkach (zob. analogicznie wyrok z dnia 25 listopada 2020 r., SABAM, C‑372/19, EU:C:2020:959, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

76

W tym względzie zasada pierwszeństwa prawa Unii ustanawia prymat prawa Unii nad prawem państw członkowskich i nakłada na wszystkie organy państw członkowskich obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności różnych norm prawa Unii, a prawo państw członkowskich nie może mieć wpływu na skuteczność przyznaną tym różnym normom w obrębie terytorium tych państw (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 25 i przytoczone orzecznictwo).

77

Zasada ta wymaga w szczególności, w celu zapewnienia skuteczności wszystkich przepisów prawa Unii, dokonywania przez sądy krajowe wykładni ich prawa krajowego w możliwie najszerszym zakresie zgodnej z prawem Unii i przyznania jednostkom możliwości uzyskania odszkodowania, w przypadku gdy ich prawa zostały naruszone przez naruszenie prawa Unii, które można przypisać państwu członkowskiemu (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 26 i przytoczone orzecznictwo).

78

Dokładniej rzecz ujmując, Trybunał wielokrotnie orzekał, że sąd krajowy, który rozstrzyga spór pomiędzy jednostkami, w ramach stosowania przepisów prawa wewnętrznego wydanych w celu transpozycji zobowiązań przewidzianych przez dyrektywę ma obowiązek uwzględnić całość przepisów prawa krajowego i interpretować je tak dalece, jak to możliwe, w świetle treści, jak również celu dyrektywy, aby uzyskać wynik zgodny z zamierzonym przez nią celem (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 27 i przytoczone orzecznictwo).

79

Zasada wykładni zgodnej prawa krajowego ma jednak pewne granice. Spoczywający na sądzie krajowym obowiązek odniesienia się do treści dyrektywy przy dokonywaniu wykładni i stosowaniu odpowiednich przepisów prawa krajowego jest bowiem ograniczony przez ogólne zasady prawa i nie może służyć jako podstawa dla dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 28 i przytoczone orzecznictwo).

80

Ponadto również na podstawie zasady pierwszeństwa w razie niemożności dokonania wykładni uregulowań krajowych w sposób zgodny z wymogami prawa Unii sąd krajowy, do którego należy w ramach jego właściwości stosowanie przepisów prawa Unii, jest zobowiązany zapewnić pełną ich skuteczność, w razie konieczności odstępując z własnej inicjatywy od stosowania wszelkich sprzecznych z nimi przepisów ustawodawstwa krajowego, także późniejszych, bez konieczności wnoszenia o uprzednie uchylenie tych przepisów w drodze ustawodawczej lub w jakimkolwiek innym trybie konstytucyjnym i bez konieczności oczekiwania na takie uchylenie (zob. podobnie wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

81

Niemniej należy jeszcze wziąć pod uwagę inne podstawowe cechy charakterystyczne prawa Unii, a w szczególności charakter i skutki prawne dyrektyw (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 31 i przytoczone orzecznictwo).

82

Dyrektywa nie może sama w sobie tworzyć obowiązków wobec jednostki, a zatem nie można powoływać się na dyrektywę jako taką przeciwko jednostce przed sądem krajowym. Zgodnie bowiem z art. 288 akapit trzeci TFUE prawnie wiążący charakter dyrektywy, na którym opiera się możliwość powołania się na nią, istnieje wyłącznie w stosunku do „każdego państwa członkowskiego, do którego jest ona skierowana”, przy czym Unia ma uprawnienia do nakładania w sposób ogólny, abstrakcyjny i bezpośrednio skuteczny zobowiązań na jednostki wyłącznie w obszarach, w których powierzono jej uprawnienie do wydawania rozporządzeń. W związku z tym nawet jasny, precyzyjny i bezwarunkowy przepis dyrektywy nie pozwala sądowi krajowemu na odstąpienie od stosowania przepisu prawa krajowego, który jest z sprzeczny z takim przepisem dyrektywy, jeżeli w wyniku tego odstąpienia zostałby nałożony na jednostkę dodatkowy obowiązek (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 32 i przytoczone orzecznictwo).

83

Z powyższego wynika, że sąd krajowy nie jest zobowiązany odstąpić – jedynie na podstawie prawa Unii – od stosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z przepisem prawa Unii, jeżeli ten ostatni przepis nie wywiera bezpośredniego skutku, z zastrzeżeniem jednak możliwości odstąpienia przez ten sąd oraz przez wszystkie właściwe krajowe organy administracyjne, na mocy prawa krajowego, od stosowania wszelkich przepisów prawa krajowego sprzecznych z przepisem prawa Unii, który jest pozbawiony takiego skutku (wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r., Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, pkt 33 i przytoczone orzecznictwo).

84

W świetle powyższych rozważań na pytania trzecie i czwarte należy odpowiedzieć, że do sądu krajowego rozpoznającego spór między jednostkami dotyczący godziwego lub odpowiedniego charakteru wynagrodzenia wypłacanego podmiotom uprawnionym z tytułu nadawania fonogramów opublikowanych w celach handlowych, obliczonego zgodnie z metodą określoną w przepisach ustawodawstwa krajowego, należy zweryfikowanie, czy wynagrodzenie to jest godziwe lub odpowiednie w rozumieniu art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 i art. 16 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2014/26, a konkretnie czy gwarantuje ono równowagę między interesami podmiotów uprawnionych a interesami użytkowników tych fonogramów. Jeżeli stosowanie przepisów tego ustawodawstwa nie pozwala na ustalenie takiego wynagrodzenia, nie można powoływać się na przepisy tych dyrektyw w celu odstąpienia od stosowania przepisów wspomnianego ustawodawstwa, chyba że prawo krajowe stanowi inaczej.

85

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje: