1.

Niniejsza sprawa daje Trybunałowi możliwość wypowiedzenia się w przedmiocie systemu mającego zastosowanie do produktów przeznaczonych zarówno do użytku jako środki spożywcze, jak i do użytku jako środki czyszczące lub dezynfekujące [te same] środki spożywcze (zwane dalej „produktami podwójnego zastosowania”), oraz konsekwencji, jakie ten system pociąga za sobą w szczególności w odniesieniu do etykietowania tych produktów na podstawie rozporządzeń (UE) nr 528/2012 ( 2 ) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie produktów biobójczych”), (WE) nr 1272/2008 ( 3 ) (zwanego dalej „rozporządzeniem CLP”), a także (WE) nr 1907/2006 ( 4 ) (zwanego dalej „rozporządzeniem REACH”).

2.

W kontekście niniejszej sprawy istotne są: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 lit. e), art. 2 ust. 2 akapit drugi, art. 2 ust. 3 lit. j) i m), art. 2 ust. 5 lit. a), art. 3 ust. 1 lit. a), u) i y), art. 25 akapit pierwszy, art. 25 lit. a), art. 69 ust. 1 i art. 72 ust. 1, załącznik I i kategoria 1 grupa 4 załącznika V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych; art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 lit. a), art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004 ( 5 ) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie higieny środków spożywczych”); art. 2 rozporządzenia nr 178/2002 ( 6 ) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie żywności”); art. 1 ust. 5 lit. e) pkt (i) rozporządzenia CLP; a także art. 2 ust. 6 lit. d), art. 31 ust. 1 lit. a) rozporządzenia REACH.

3.

Speyer & Grund GmbH & Co KG (zwana dalej „Speyer & Grund”) jest spółką, która sprzedaje i promuje pod marką „SURIG” produkty składające się z wody i kwasu octowego (7,5 %) pod nazwą „SURIG Essigspray UNIVERSAL”, a także produkty składające się z wody, kwasu octowego (10 %) i kwasu cytrynowego (1,5 %), zwane „SURIG Essigspray EXTRA”. Produkty te są pakowane w przezroczyste butelki z rozpylaczem. Oprócz nazw marki i poszczególnych produktów, na ich przednich etykietach widać nieprzetworzone warzywa, błyszczący zlew kuchenny oraz pieczęć z napisami „sprawdzona jakość żywności” i „100 % pochodzenia roślinnego”. Tylne etykiety tych produktów wskazują między innymi następujące informacje: „[…] „Praktyczna butelka z rozpylaczem umożliwia łatwe zwilżanie sałatek, owoców i warzyw”. […] nadaje się nie tylko do pysznych dresingów sałatkowych, ale także poprawia smak innych potraw […]”. Na jednym z produktów widnieje dodatkowo informacja, że jest to ocet spożywczy.

4.

Werner & Mertz GmbH (zwana dalej „Werner & Mertz”), spółka zajmująca się sprzedażą środków czyszczących, uważa, że sprzedaż i promowanie przez Speyer & Grund wyżej wymienionych produktów jako żywności – ze względu na to, że nie są przestrzegane wymogi dotyczące etykietowania i reklamy – narusza przepisy dotyczące uczciwej konkurencji odczytywane w związku z rozporządzeniami w sprawie produktów biobójczych, CLP i REACH. Mogą one również wprowadzać konsumentów w błąd, ponieważ sporne produkty są w rzeczywistości środkami czyszczącymi. Werner & Mertz wniosła w istocie o nakazanie Speyer & Grund zaprzestania promowania tych produktów lub promowania ich jako żywności, bez oznaczeń wynikających w szczególności z rozporządzeń w sprawie produktów biobójczych i REACH.

5.

Landgericht Frankfurt am Main (sąd krajowy we Frankfurcie nad Menem, Niemcy), uznając, że produkty Speyer & Grund w ogólnym ujęciu stanowią produkty biobójcze – ponieważ kształt butelki, który docelowym odbiorcom kojarzy się wyłącznie ze środkami czyszczącymi, jak i umieszczone na tych produktach ilustracje przemawiają za takim wnioskiem – uwzględnił powództwo w całości. W wyniku apelacji Oberlandesgericht Frankfurt am Main (wyższy sąd krajowy we Frankfurcie nad Menem, Niemcy), uznając, że produkty podwójnego zastosowania nie są zwolnione ze stosowania obowiązków wynikających z rozporządzeń w sprawie produktów biobójczych, CLP i REACH, utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji.

6.

W postępowaniu ze skargi rewizyjnej wniesionej przez Speyer & Grund sąd krajowy rozważa w istocie, czy produkty podwójnego zastosowania, takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, wchodzą w zakres stosowania rozporządzeń w sprawie produktów biobójczych, CLP i REACH.

7.

W tych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

8.

Postanowienie odsyłające wydane w dniu 27 czerwca 2024 r. wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu 4 lipca 2024 r. Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez strony powodową i pozwaną w postępowaniu głównym, rząd niemiecki oraz Komisję Europejską. Strona powodowa i strona pozwana w postępowaniu głównym, a także Komisja i rząd niemiecki wzięli także udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 22 maja 2025 r.

9.

Przed przystąpieniem do analizy pytań skierowanych przez sąd odsyłający do Trybunału w niniejszej sprawie należy przedstawić specyfikę dotyczącą w szczególności charakteru spornych produktów. Tytułem przypomnienia, niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony w ramach postępowania w sprawie sporu między dwiema konkurującymi ze sobą spółkami dotyczącego sprzedaży przez pozwaną w postępowaniu głównym produktów składających się z wody i kwasu octowego (7,5 %) oraz produktów składających się z wody, kwasu octowego (10 %) i kwasu cytrynowego (1,5 %).

10.

Do celów praktycznych należy zauważyć, że główną substancją wykorzystywaną w składzie spornych produktów jest kwas octowy, który jest przede wszystkim kwasem karboksylowym. Jako substancja czynna jest ona wymieniona pod numerem 200–580–7 w załączniku I do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zatytułowanym „Wykaz substancji czynnych, o których mowa w art. 25 lit. a)” ( 7 ). Wpis ten opatrzono następującym zastrzeżeniem: „[s]tężenie podlega ograniczeniu, tak aby żaden produkt biobójczy nie wymagał klasyfikowania wg dyrektywy 1999/45/WE[ ( 8 )] lub rozporządzenia [CLP]”.

11.

Kwas octowy jest głównym składnikiem octu, który można otrzymać w szczególności poprzez rozcieńczenie tego kwasu wodą. Biorąc pod uwagę, wynikający właśnie z takiego rozcieńczenia, skład spornych produktów rozumiem, że niektóre strony oraz strony zainteresowane – zarówno w swoich uwagach, jak i na rozprawie – a także sąd odsyłający w swoim wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym mówiąc o tych produktach odnoszą się do octu. Z tego samego powodu w poniższej analizie uwzględnione zostaną również rozważania dotyczące octu.

12.

Niemniej wydaje się bezsporne, że ocet może być głównie stosowany zarówno jako środek spożywczy ( 9 ), jak również jako produkt gospodarstwa domowego. Tym samym produkt ten ma podwójne zastosowanie w rozumieniu wskazanym w pkt 1 niniejszej opinii. Jak rozumiem, to stężenie przedmiotowej substancji, a mianowicie kwasu octowego, wpływa na kwasowość produktu, a tym samym determinuje jego jadalny charakter. W szczególności jedynie produkty o niskim stężeniu kwasu octowego są uważane za jadalne ( 10 ), podczas gdy te przeznaczone do użytku domowego mają zazwyczaj wyższe stężenie, co je odróżnia.

13.

Jednakże, jeżeli produkt o niskim stężeniu kwasu octowego jest jadalny i zasadniczo przeznaczony do użytku kulinarnego, ta cecha nie wyklucza możliwości jego zastosowania również do celów gospodarczych. Natomiast odwrotna sytuacja nie zachodzi: wyższe stężenie kwasu octowego czyni produkt bardziej odpowiednim do zastosowań domowych jako roztwór skuteczniejszy, lecz jednocześnie nieprzydatnym do spożycia ( 11 ).

14.

Na mocy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/1819 ( 12 ) ocet został włączony jako substancja czynna do załącznika I do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych. Wpis ten opatrzono jednak następującymi zastrzeżeniami: „[z] wyłączeniem octu, który nie stanowi żywności, oraz z wyłączeniem octu, który zawiera ponad 10 % kwasu octowego (niezależnie od tego, czy stanowi żywność)”. Te zastrzeżenia zasługują na szczególną uwagę. W istocie sugerują one, że aby można było złożyć wniosek w trybie uproszczonej procedury udzielania pozwoleń, substancja czynna „ocet” musi być albo możliwa do zakwalifikowania jako żywność ( 13 ), albo mieć stężenie kwasu octowego niższe niż 10 %. W praktyce z powyższego należy wywnioskować, że każdy produkt zawierający ocet, który nie może być zakwalifikowany jako żywność lub mający stężenie kwasu octowego wyższe niż 10 %, nie może być przedmiotem wniosku w trybie uproszczonej procedury udzielania pozwoleń, ponieważ uważa się, że wykazuje on pewien stopień szkodliwości uzasadniający bardziej rygorystyczną procedurę dopuszczenia. Moim zdaniem ta praktyczna konsekwencja potwierdza, że stężenie kwasu octowego stanowi kryterium decydujące przy ocenie, czy dany produkt jest jadalny, czy też nie.

15.

Po tym doprecyzowaniu, jeżeli chodzi w szczególności o kwalifikację jako „produkt biobójczy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, produkt musi spełniać trzy warunki, aby podlegać tej regulacji. Po pierwsze, produkt ten musi składać się z jednej lub kilku „substancji czynnych”, niezależnie od tego, czy je zawiera, czy też je wytwarza. Po drugie, wspomniany produkt powinien służyć określonym celom, a mianowicie być przeznaczony do niszczenia, odstraszania, unieszkodliwiania organizmów szkodliwych, zapobiegania ich działaniu lub ich zwalczania. Po trzecie, sposób działania tego produktu powinien być „inny niż działanie czysto fizyczne lub mechaniczne”. Warunki te mają charakter kumulatywny ( 14 ).

16.

W tym względzie, w przypadku gdy produkt spełnia prawną definicję „produktu biobójczego” i wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych ( 15 ), posiadacze pozwoleń na produkty biobójcze ( 16 )„zapewniają, aby produkty biobójcze były klasyfikowane, pakowane i oznakowane zgodnie z zatwierdzoną charakterystyką produktu biobójczego” ( 17 ). Ponadto, reklama takiego produktu musi, co do zasady, także być zgodna z rozporządzeniem CLP i zawierać sformułowania: „Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu” ( 18 ). To właśnie brak takich informacji powódka zarzuca pozwanej w postępowaniu głównym.

17.

Po tym doprecyzowaniu należy przystąpić do rozpoznania pytań prejudycjalnych przedstawionych przez sąd odsyłający.

18.

W pierwszym pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zmierza do ustalenia zakresu pojęcia „produktu biobójczego” zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych. Sąd ten zmierza do ustalenia, czy, aby produkt podlegał temu pojęciu, musi on mieć wyłączne albo przeważające przeznaczenie biobójcze, czy też do tego wystarcza przeznaczenie drugorzędne.

19.

W drugim pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy produkt biobójczy przeznaczony do czyszczenia lub dezynfekcji żywności jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych jako produkt należący do grupy produktowej 4 (dziedzina żywności i pasz) [powierzchnie mające kontakt z żywnością i paszami] w kategorii 1 (środki dezynfekujące) w rozumieniu art. 2 ust. 1 zdanie drugie w związku z załącznikiem V do tego rozporządzenia.

20.

Innymi słowy, poprzez te pytania sąd odsyłający zmierza do ustalenia czy produkty podwójnego zastosowania, takie jak produkty, których dotyczy postępowanie główne, podlegają rozporządzeniu w sprawie produktów biobójczych.

21.

Jak wskazano w pkt 15 niniejszej opinii, produkt może zostać sklasyfikowany jako „produkt biobójczy” tylko wtedy, gdy kumulatywnie spełnia trzy warunki. Jednak w kontekście niniejszej sprawy należy dokonać wykładni tylko drugiego warunku, dotyczącego przeznaczenia produktu.

22.

Na wstępie należy zauważyć, że pomimo wątpliwości wyrażonych w szczególności przez Komisję co do dokładnego przeznaczenia spornych produktów – a mianowicie tego, czy są one przeznaczone do czyszczenia lub dezynfekcji żywności lub także powierzchni mających z nimi kontakt – z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że do Trybunału zwrócono się z pytaniem o to pierwsze przeznaczenie produktów będących przedmiotem postępowania głównego, odnoszące się do czyszczenia lub dezynfekcji żywności. W tym względzie wydaje się bezsporne, że takie przeznaczenie może być uznane za przeznaczenie biobójcze ( 19 ). Natomiast niepewność dotyczy tego, czy, aby produkt został zakwalifikowany jako produkt biobójczy, wystarczy, by to przeznaczenie zostało uznane za drugorzędne, czy też musi ono stanowić jedyne przeznaczenie tego produktu.

23.

W rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych takimi produktami są produkty przeznaczone do niszczenia, odstraszania, unieszkodliwiania organizmów szkodliwych, zapobiegania ich działaniu lub ich zwalczania. Innymi słowy, zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 lit. a), produkt może zostać sklasyfikowany jako środek biobójczy jedynie wtedy, gdy jest przeznaczony do jednego z wyraźnie wymienionych zastosowań.

24.

Prawdą jest, że brzmienie art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych podkreśla przeznaczenie, które nadaje danemu produktowi skutek biobójczy ( 20 ). Jednakże w sformułowaniu tym nie ma nic, co wskazywałoby, że przeznaczenie to musi być wyłączne lub że do tego celu wystarczyłoby zastosowanie drugorzędne. Wobec braku uregulowań w art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze tego rozporządzenia, jestem zdania, że to kontekst tego artykułu i cele, do których dąży to rozporządzenie, rzucają światło na wykładnię, jaką należy mu nadać.

25.

W odniesieniu do kontekstu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 2 akapit drugi tego rozporządzenia, zatytułowanym „Zakres stosowania”, „jeżeli dany produkt biobójczy wchodzi w zakres zastosowania jednego z wymienionych [w ust. 2 lit. a)-k)] aktów prawnych i jest przeznaczony do zastosowań nieobjętych zakresem tych aktów prawnych, niniejsze rozporządzenie stosuje się również do tego produktu biobójczego w zakresie, w jakim zastosowania te nie zostały uwzględnione w tych aktach prawnych”. Ponadto w motywie 18 rozporządzenia stwierdzono, że „niektóre produkty biobójcze oraz wyroby poddane ich działaniu zdefiniowane w niniejszym rozporządzeniu podlegają również innym aktom ustawodawczym Unii[, konieczne] jest zatem wytyczenie jasnej granicy, aby zachować pewność prawa”. Motyw 19 tego samego rozporządzenia wyraźnie stanowi, że „[p]rodukty biobójcze, które mają być stosowane nie tylko do celów niniejszego rozporządzenia, ale również z wyrobami medycznymi […] mogą stanowić ryzyko inne niż objęte zakresem niniejszego rozporządzenia[, dlatego] takie produkty biobójcze powinny spełniać – oprócz wymogów niniejszego rozporządzenia – stosowne wymogi podstawowe określone [w wymienionych aktach prawnych]”.

26.

Wynika z tego, że produkt biobójczy, zgodnie z jego definicją zawartą w art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, może mieć kilka zastosowań, pod warunkiem że jedno z nich ma zdolność niszczenia, odstraszania lub unieszkodliwiania organizmów szkodliwych, zapobiegania ich działaniu lub zwalczania ich. Zaś zastosowania są zasadniczo określane na podstawie przeznaczenia produktu.

27.

I tak, kontekst art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych potwierdza, moim zdaniem, że zakwalifikowanie produktu jako produktu biobójczego – w odniesieniu do warunku dotyczącego jego przeznaczenia – nie może być wykluczone wyłącznie z tego powodu, że produkt ten ma kilka przeznaczeń.

28.

Jeśli chodzi o klasyfikację prawną produktu, należy zauważyć, że rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych nie zawiera żadnego konkretnego przepisu ustanawiającego hierarchię między własną definicją „produktu biobójczego” a innymi definicjami, które mogą mieć zastosowanie w przypadku wątpliwości lub potencjalnego pokrywania się ich celów ( 21 ). Wydaje mi się, że brak takich przepisów przemawia na korzyść wniosku przedstawionego w pkt 27 niniejszej opinii.

29.

Tytułem uzupełnienia należy podkreślić, że powyższego wniosku nie może podważyć wyjaśnienie zawarte w definicji „wyrobu poddanego działaniu produktów biobójczych” ( 22 ), zgodnie z którym taki wyrób jest klasyfikowany jako „produkt biobójczy”, jeżeli jego podstawowym przeznaczeniem jest działanie biobójcze. W rzeczywistości to wyraźne wyjaśnienie pojawia się jedynie w definicji wyrobu poddanego działaniu produktów biobójczych, a nie w definicji mającej zastosowanie do jakiejkolwiek substancji lub mieszaniny sklasyfikowanej jako „produkt biobójczy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, której dotyczy postawione przez sąd odsyłający pytanie. Dlatego moim zdaniem nie można z tego wnioskować, że kwalifikacja „produktu biobójczego” powinna być zastrzeżona jedynie dla substancji lub mieszanin, których jedynym przeznaczeniem jest działanie biobójcze.

30.

Wynika stąd, że kontekst ten przemawia za wnioskiem, iż zakwalifikowanie produktu jako produktu biobójczego – o ile chodzi o warunek dotyczący przeznaczenia produktu – nie może być wykluczone wyłącznie z tego powodu, że produkt ten ma kilka przeznaczeń. Nie oznacza to jednak, że kwalifikacja ta jest nieograniczona. Istotnie, wydaje mi się konieczne, aby to przeznaczenie biobójcze podlegało dopuszczeniu administracyjnemu. Aby produkt biobójczy mógł zostać wprowadzony do obrotu, zasadniczo muszą zostać spełnione następujące wymogi. Z jednej strony, zarówno ten produkt ( 23 ), jak i zawarta w nim substancja czynna muszą być zatwierdzone do stosowania w jednej z grup produktowych, o których mowa w załączniku V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych ( 24 ). Po drugie, produkt ten musi być wystarczająco skuteczny w funkcji biobójczej, którą spełnia, przy czym ta ostatnia cecha musi koniecznie odnosić się do jego przeznaczenia polegającego na niszczeniu, odstraszaniu, unieszkodliwianiu organizmów szkodliwych, zapobieganiu ich działaniu lub zwalczaniu organizmów szkodliwych. Oznacza to między innymi uznanie jego skutku biobójczego ( 25 ).

31.

Wniosek, że klasyfikacja produktu jako produktu biobójczego – w odniesieniu do warunku dotyczącego jego przeznaczenia – nie może zostać wykluczona wyłącznie na tej podstawie, że produkt ma kilka przeznaczeń, znajduje potwierdzenie w celu rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

32.

Zatem jak wynika z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia w związku z jego motywem 3, jego celem jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez harmonizację przepisów dotyczących udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, przy czym przepisy tego rozporządzenia opierają się na zasadzie ostrożności. Jednakże taki poziom ochrony mógłby być poważnie zagrożony, gdyby kwalifikacja jako produkty biobójcze miała być zastrzeżona wyłącznie dla produktów, których jedynym przeznaczeniem byłoby działanie biobójcze, tj. niszczenie, odstraszanie lub unieszkodliwianie organizmów szkodliwych, zapobieganie ich działaniu lub zwalczanie ich ( 26 ).

33.

Ponadto, jak wynika w istocie z motywu 5 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zmiana przepisów dyrektywy 98/8/WE ( 27 ) w ramach tego rozporządzenia musi odbyć się „w świetle zdobytych doświadczeń”, również w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony zdrowia ludzi, jak i zdrowia zwierząt oraz ochrony środowiska.

34.

Wynika z tego, że okoliczność, iż produkt jest przeznaczony do celów biobójczych, nawet jeśli nie jest to jego jedyne przeznaczenie, nie wyklucza uznania go za „produkt biobójczy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

35.

Wniosek ten wymaga jednak kilku dodatkowych uwag dotyczących określenia przeznaczenia produktu. Takie określenie powinno opierać się bowiem na elementach obiektywnych, to znaczy powinno wynikać z całokształtu obiektywnych okoliczności potwierdzających, że produkt został przypisany do określonego zastosowania ( 28 ). Jednakże poprzestanie, przy ustalaniu przeznaczenia produktu, na tej jedynej przesłance niosłoby ryzyko pominięcia produktów, które z obiektywnego punktu widzenia mogą mieć kilka zastosowań. W takim przypadku, czy zamiar producenta – aby przypisać sprzedawanemu przez siebie produktowi określone zastosowanie zamiast innego – wyrażony w szczególności poprzez wybór określonego opakowania oraz oznaczenia na nim wskazujące na to zastosowanie, nie powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu przeznaczenia produktu ( 29 )? Takie jest w każdym razie stanowisko wyrażone w niniejszej sprawie między innymi przez rząd niemiecki i Komisję.

36.

Rząd niemiecki uważa, że decydującym czynnikiem przy określaniu zastosowania, do jakiego przeznaczony jest produkt jest oświadczenie promocyjne, wyraźne lub dorozumiane, przedstawione przez producenta. Zdaniem Komisji należy określić przewidziane przeznaczenie spornych produktów na podstawie wszystkich istotnych informacji dostępnych dla konsumentów ( 30 ). Na rozprawie Komisja wyjaśniła, że w celu określenia przeznaczenia spornych produktów należy wziąć pod uwagę szereg obiektywnych elementów, do których dochodzą także elementy subiektywne, takie jak te wynikające z opisu produktu podanego przez producenta przy jego sprzedaży.

37.

W niniejszej sprawie uwagi przedstawione przez rząd niemiecki i Komisję wydają mi się szczególnie trafne ze względu na charakter produktów, które – podobnie jak te w postępowaniu głównym – mają z obiektywnego punktu widzenia kilka przeznaczeń. Jak wynika z pkt 12 i 13 niniejszej opinii, ocet może być stosowany zarówno jako środek spożywczy, jak i jako produkt gospodarstwa domowego. W szczególności stężenie w nim kwasu octowego jest czynnikiem decydującym przy ocenie takiego czy innego zastosowania. Jednakże, o ile niskie stężenie czyni go zdatnym do spożycia, nie wyklucza ono jednocześnie wykorzystania go do celów gospodarczych. W takiej sytuacji, moim zdaniem, producent dysponuje pewnym zakresem swobody przy wyborze zastosowania, jakie zamierza przypisać swemu produktowi, a wybór ten konkretyzuje się w chwili jego sprzedaży ( 31 ).

38.

W tym względzie czynniki takie jak charakter i skład produktu, jego prezentacja, opakowanie ( 32 ), informacje dotyczące przewidzianego zastosowania, które się na nim znajdują, reklama czy też kanały dystrybucji stanowią, moim zdaniem, szereg elementów mogących ujawnić intencję producenta co do zastosowania, jakie zamierza on przypisać sprzedawanemu produktowi, czego weryfikacja należy ostatecznie do sądu odsyłającego ( 33 ).

39.

Niemniej jednak, aby wchodzić w zakres rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, produkty te muszą jeszcze dać się zaklasyfikować do jednej z grup produktowych wymienionych w załączniku V do tego rozporządzenia, co zostanie przeanalizowane poniżej.

40.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zatytułowanym „Zakres stosowania”, to „rozporządzenie ma zastosowanie do produktów biobójczych[, a] wykaz grup produktów biobójczych objętych niniejszym rozporządzeniem oraz ich opisy znajdują się w załączniku V” ( 34 ). Tak więc, aby wejść w zakres wspomnianego rozporządzenia, produkt musi przejść dwuetapowe badanie. Musi on, po pierwsze, spełniać warunki uznania go za „produkt biobójczy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze tego rozporządzenia, a po drugie, dać się zaklasyfikować do jednej z grup produktów biobójczych wymienionych w załączniku V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

41.

Jeśli chodzi o załącznik V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zawiera on wykaz grup produktów biobójczych oraz ich opisy, o których mowa w art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Z brzmienia kategorii 1, zatytułowanej „Środki dezynfekujące”, wynika, że kategoria ta nie obejmuje grup produktowych produktów czyszczących, które nie mają na celu działania biobójczego. Grupa produktowa 4 zatytułowana „Dziedzina żywności i pasz” [powierzchnie mające kontakt z żywnością i paszą], obejmuje produkty stosowane do dezynfekcji urządzeń, kontenerów, przyborów kuchennych, powierzchni i rurociągów związanych z procesem produkcji, transportu, przechowywania i spożycia żywności lub pasz (włącznie z wodą pitną) przeznaczonych dla ludzi i zwierząt, a także produkty stosowane do celów umieszczania w materiałach, które mogą mieć kontakt z żywnością.

42.

Z brzmienia załącznika V wyraźnie wynika, że grupa produktowa 4 w kategorii 1 nie obejmuje produktów przeznaczonych do czyszczenia lub dezynfekcji środków spożywczych. W tym względzie nie podzielam poglądu sądu odsyłającego, popieranego również przez Werner & Mertz, że powierzchnie używane do spożywania żywności należy traktować w taki sam sposób jak powierzchnię samej żywności.

43.

Moim zdaniem należy dokonać wyraźnego rozróżnienia między, z jednej strony, powierzchniami mającymi kontakt z żywnością, takimi jak blat kuchenny lub stół, a z drugiej strony, powierzchnią samej tej żywności, taką jak skórka owocu lub sera. Istotnie, powierzchnia mająca kontakt z żywnością jest przede wszystkim odrębna od tej żywności, podczas gdy powierzchnia żywności oznacza jej bezpośrednią część zewnętrzną. W szczególności powierzchnia żywności jest uważana za jej integralną część i jako taka będzie przeznaczona do spożycia przez konsumenta. Natomiast powierzchnia mająca kontakt z żywnością nie stanowi jej części: jest elementem otoczenia tej żywności i spełnia odrębną funkcję, jak np. przy obróbce, przygotowaniu lub przechowywaniu tej żywności.

44.

Należy podkreślić, że z orzecznictwa wynika, że wykaz grup produktowych zawarty w załączniku V jest wyczerpujący ( 35 ). Ponadto, jak wskazuje Komisja, dyrektywa 98/8, która poprzedzała rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych, zawierała dodatkową grupę produktową w porównaniu do tego ostatniego, a mianowicie produkt typu 20 zatytułowany „Środki konserwujące żywność lub pasze”, który nie został powtórzony w tym rozporządzeniu w świetle doświadczeń zdobytych podczas stosowania tej dyrektywy ( 36 ).

45.

Niezależnie od tego, nawet jeśli motyw 18 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych stanowi, że „wykaz grup produktowych objętych niniejszym rozporządzeniem oraz wstępny zestaw opisów w ramach każdej grupy powinien zostać określony w załączniku do [tego] rozporządzenia”, należy zauważyć, że przymiotnik „wstępny” odnosi się do słowa „zestaw”, a nie do słowa „wykaz”. W związku z tym użycie tego przymiotnika w odniesieniu do tego wykazu nie pozwala go interpretować jako mającego charakter niewyczerpujący. Taka interpretacja nie może być również przyjęta pod pretekstem realizacji celu ochronnego, jakiemu służy owo rozporządzenie. Cel ten nie może bowiem uzasadniać rozszerzenia zakresu stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych na grupy produktowe, które nie zostały wyraźnie przewidziane przez prawodawcę Unii. Z motywu 18 tego rozporządzenia wyraźnie wynika, że wprowadzenie tego samego wykazu grup produktowych objętych rzeczonym rozporządzeniem ma na celu „wytyczenie jasnej granicy, aby zachować pewność prawa”.

46.

Wreszcie, tytułem uzupełnienia, uważam, że produkty takie jak sporne, które są przeznaczone do czyszczenia lub dezynfekcji żywności, nie należą do żadnej innej z grup produktowych, o których mowa w kategorii 1 załącznika V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

47.

Po pierwsze, należy przypomnieć, że kategoria 1 obejmuje grupę produktową zatytułowaną „Higiena ludzi”, która dotyczy produktów biobójczych stosowanych do celów utrzymania higieny ludzi, stosowanych na skórze lub skórze głowy ludzi lub w kontakcie z taką skórą przede wszystkim w celu ich dezynfekcji. Oczywiste jest, że ocet, ze względu na swoją kwasowość, która może podrażniać skórę, nie może być obiektywnie uznany za produkt higieny ludzi. W każdym razie jest bezsporne między stronami, że produkty będące przedmiotem postępowania głównego nie są przeznaczone do takiego zastosowania.

48.

Po drugie, grupa produktowa 2 w kategorii 1, zatytułowana „Środki dezynfekcyjne lub glonobójcze nieprzeznaczone do bezpośredniego stosowania wobec ludzi ani zwierząt” wyraźnie stanowi, że nie obejmuje ona produktów stosowanych w bezpośrednim kontakcie, w szczególności, z żywnością. Zaś w niniejszej sprawie wysunięto zarzut, że produkty będące przedmiotem postępowania głównego są stosowane do tej ostatniej.

49.

Po trzecie, grupa produktowa 3 zatytułowana „Higiena weterynaryjna” obejmuje produkty stosowane do celów dezynfekcji powierzchni mających kontakt ze zwierzętami, a więc w żaden sposób nie dotyczy spornych produktów.

50.

Po czwarte i ostatnie, grupa produktowa 5 zatytułowana „Woda przeznaczona do spożycia” wprost obejmuje produkty biobójcze „stosowane do dezynfekcji wody przeznaczonej do spożycia dla ludzi i zwierząt”. Moim zdaniem nie ulega wątpliwości, że sporne produkty przeznaczone do czyszczenia lub dezynfekcji żywności nie mogą zostać zakwalifikowane do tej grupy produktowej, gdyż dotyczy ona wyłącznie wody przeznaczonej do spożycia, ściśle ograniczonej swoim opisem. W istocie woda różni się od żywności swoim szczególnym przeznaczeniem, jakim jest spożycie przez ludzi jako napój, w odróżnieniu od żywności przeznaczonej do odżywiania.

51.

Z tych wszystkich względów proponuję odpowiedzieć na pierwsze i drugie pytanie prejudycjalne, że art. 3 ust. 1 lit. a) zdanie pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych należy interpretować w ten sposób, że przeznaczenie danego produktu – które jest niezbędne do nadania mu statusu produktu biobójczego – nie może być jego jedynym przeznaczeniem. Jednakże produkt biobójczy przeznaczony do czyszczenia lub dezynfekcji żywności nie jest objęty zakresem stosowania tego rozporządzenia jako produkt grupy produktowej 4 (dziedzina żywności i pasz) [powierzchnie mające kontakt z żywnością i paszami] w kategorii 1 (Środki dezynfekujące) w rozumieniu art. 2 ust. 1 zdanie drugie w związku z załącznikiem V do tego rozporządzenia.

52.

Poprzez swoje trzecie pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy produkt biobójczy przeznaczony do czyszczenia lub dezynfekcji żywności jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie higieny środków spożywczych, czy też zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych w rozumieniu wyjątku przewidzianego w art. 2 ust. 2 akapit drugi tego rozporządzenia.

53.

W tym względzie należy na wstępie przypomnieć, że art. 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych określa warunki stosowania tego rozporządzenia, a mianowicie, że ma ono zastosowanie do produktów sklasyfikowanych jako produkty biobójcze lub wyroby poddane działaniu produktów biobójczych, pod warunkiem że są objęte wykazem grup produktowych produktów biobójczych, których opis znajduje się w załączniku V do tego rozporządzenia. Artykuł 2 ust. 2 akapit pierwszy przewiduje wyłączenie z zakresu jego stosowania, w przypadku gdy produkty biobójcze i wyroby poddane działaniu produktów biobójczych wchodzą w zakres stosowania innych aktów prawnych wymienionych w tym ustępie, a w szczególności w lit. e), która dotyczy rozporządzenia w sprawie higieny środków spożywczych. W art. 2 ust. 2 akapit drugi ustanowiono wyjątek od tego wyłączenia, stanowiąc, że stosuje się go do produktów biobójczych, które – mimo że wchodzą w zakres stosowania aktów prawnych wymienionych w art. 2 akapit pierwszy – są przeznaczone do zastosowań nieobjętych zakresem tych aktów prawnych.

54.

W związku z tym, jak wskazano w pkt 40-51 niniejszej opinii, moim zdaniem sporne produkty nie wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, ponieważ nie można ich zaklasyfikować do grup produktowych znajdujących się w załączniku V do tego rozporządzenia, a co za tym idzie – nie przechodzą one drugiego etapu dwuetapowego badania warunkującego stosowanie tego rozporządzenia. Biorąc zaś pod uwagę, że art. 2 ust. 2 akapit drugi tegoż rozporządzenia stanowi wyjątek od art. 2 ust. 2 akapit pierwszy, który z kolei dotyczy wyłączenia ze stosowania art. 2 ust. 1 produktów, które od samego początku nie spełniają kryteriów określonych w art. 2 ust. 1, nie mogą być one następnie badane w świetle art. 2 ust. 2. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, moim zdaniem, obejście przepisów dotyczących wyznaczania zakresu stosowania tegoż rozporządzenia i jego sztuczne rozszerzenie, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą prawodawcy Unii, jaką jest „wytyczenie jasnej granicy, aby zachować pewność prawa” ( 37 ) przy określaniu zakresu stosowania różnych aktów prawnych.

55.

Dodatkowo, zważywszy, że poprzez swoje trzecie pytanie sąd odsyłający wychodzi z założenia, iż sporne produkty podlegają zakresowi stosowania rozporządzenia dotyczącego higieny środków spożywczych, należy stwierdzić – jak to w istocie podnosi rząd niemiecki – że określanie zakresu stosowania tego rozporządzenia do spornych produktów jest pozbawione znaczenia Nie znajduje bowiem zastosowania samo rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych, które przewiduje wyjątek dotyczący jego stosowania w przypadku zastosowania rozporządzenia w sprawie higieny środków spożywczych,

56.

W związku z tym proponuję, aby na trzecie pytanie prejudycjalne udzielić odpowiedzi, że kwestia, czy produkt przeznaczony do czyszczenia lub dezynfekcji żywności jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zależy, po pierwsze, od jego zakwalifikowania, a po drugie, od jego klasyfikacji do grup produktowych, o których mowa w załączniku V do tego rozporządzenia. Produkty, które nie są objęte zakresem stosowania tego rozporządzenia na podstawie art. 2 ust. 1, nie mogą być badane w świetle wyłączenia z tego zakresu stosowania w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

57.

W swoim czwartym pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy rozporządzenie CLP ma zastosowanie do produktu podwójnego zastosowania, który jest zarówno środkiem spożywczym, jak i produktem biobójczym, niezależnie od tego, że rozporządzenie to przewiduje wyłączenie środków spożywczych z jego zakresu pod warunkiem, że przeważa przeznaczenie do stosowania jako produkt biobójczy. Sąd odsyłający zwraca się zatem tutaj do Trybunału z pytaniem o zakres wyłączenia spod stosowania tego rozporządzenia w rozumieniu jego art. 1 ust. 5 lit. e).

58.

Na wstępie należy zauważyć, że pytanie to sugeruje, iż sąd odsyłający uważa, że sporne produkty mieszczą się w klasyfikacji zarówno środków spożywczych, jak i produktów biobójczych, a także, że wchodzą w zakres rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych. W tym względzie należy przypomnieć, że moim zdaniem produkty będące przedmiotem postępowania głównego, w zakresie, w jakim są przeznaczone do czyszczenia lub dezynfekcji żywności, spełniają przesłanki kwalifikacji w rozumieniu art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Nie zmienia to jednak faktu, że wobec braku możliwości sklasyfikowania ich w którejś z grup produktowych wymienionych w załączniku V, a zatem z powodu niespełnienia warunku drugiego etapu dwuetapowego badania przy stosowaniu tego rozporządzenia, produkty te są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

59.

Jeszcze tytułem wstępu należy zauważyć, że samo pogodzenie tych dwóch kwalifikacji, w tym zastosowanie rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych do produktu przeznaczonego między innymi do użytku spożywczego, może rzeczywiście rodzić wątpliwości. W przeciwieństwie bowiem do środka spożywczego, produkt biobójczy nie jest przeznaczony do spożycia przez człowieka. Jednakże, jak wyjaśniono w punktach 9-14 niniejszej opinii, sporne produkty mają pewne cechy szczególne związane z ich składem, w szczególności obecność substancji czynnych, których stężenie może sprawiać, że dopuszczalne jest podwójne zakwalifikowanie tych produktów, o ile kwalifikacja ta zależy od ich przeznaczenia. Zaś skoro produkty te składają się z substancji lub mieszanin, może powstać pytanie, czy posiadają one właściwości uzasadniające, w stosownym przypadku, ich klasyfikację jako produktów stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska ( 38 ). A zatem, w przypadku odpowiedzi twierdzącej, produkty te nie mogłyby zostać wyłączone spod reżimów prawnych mających na celu zagwarantowanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska ( 39 ).

60.

W tym stanie rzeczy, z przyczyn przedstawionych w pkt 58 niniejszej opinii, odpowiedź na czwarte pytanie prejudycjalne dotyczące relacji między rozporządzeniem CLP, z jednej strony, a rozporządzeniem w sprawie produktów biobójczych, z drugiej strony, wydaje mi się pozbawiona użyteczności dla sądu odsyłającego w kontekście wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym. Jeżeli jednak Trybunał nie przychyli się do zaproponowanych przeze mnie odpowiedzi na pierwsze dwa pytania prejudycjalne, należałoby kontynuować analizę w następujący sposób.

61.

Zgodnie z art. 1 ust. 5 lit. e) rozporządzenia CLP, rozporządzenie to „nie ma zastosowania do substancji lub mieszanin w następujących postaciach, w stanie gotowym i przeznaczonych dla użytkownika końcowego: […] żywności lub pasz zdefiniowanych w rozporządzenia [w sprawie żywności] […]”. Określono również, że wyłączenie to ma zastosowanie do żywności stosowanej jako dodatki, środki aromatyzujące w środkach spożywczych, dodatki paszowe i w żywieniu zwierząt, w rozumieniu aktów prawnych, do których odnosi się ten artykuł.

62.

Gdyby ten ostatni przepis interpretować dosłownie, to należałoby dojść do wniosku, że każda substancja lub mieszanina, w stanie gotowym, przeznaczona dla użytkownika końcowego jako żywność, powinna być z tego powodu automatycznie wyłączona z zakresu stosowania rozporządzenia CLP. Taka substancja lub mieszanina wymykałaby się zatem wymogom dotyczącym w szczególności klasyfikacji zagrożeń i informowania o nich za pomocą etykiet. Tym samym każdy produkt składający się z tej substancji lub z tej mieszaniny i przeznaczony do spożycia przez człowieka w rozumieniu kwalifikacji żywności, powinien zostać wyłączony z zakresu stosowania tego rozporządzenia. Z drugiej strony brzmienie art. 1 ust. 5 lit. e) tegoż rozporządzenia nie wnosi żadnych wyjaśnień w odniesieniu do sytuacji produktu posiadającego kilka przeznaczeń, z których jednym byłoby przeznaczenie spożywcze.

63.

W tym względzie należy zauważyć, że rozporządzenie CLP co do zasady znajduje zastosowanie do wszystkich substancji i mieszanin dostarczanych w Unii, z wyjątkiem przypadków, w których bardziej szczegółowe przepisy dotyczące klasyfikacji i oznakowania zostały określone w innych aktach prawnych Unii, jak ma to miejsce w szczególności w przypadku rozporządzenia w sprawie żywności ( 40 ). Rozporządzenie to opiera się głównie na pojęciach „substancji” ( 41 ) oraz „mieszaniny” ( 42 ) które, jak wynika z tegoż rozporządzenia, jako podstawę mają właściwości substancji i mieszanin. Dodatkowo to samo rozporządzenie ustanawia zasady w celu zharmonizowania „kryteriów klasyfikacji substancji i mieszanin oraz przepisów dotyczących oznakowania i pakowania substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie” ( 43 ). Zasady te zobowiązują, w szczególności, producentów do określenia, które właściwości substancji i mieszanin powinny prowadzić do klasyfikacji ich jako stwarzających zagrożenie, aby odpowiadające im zagrożenia mogły być prawidłowo określone i podane do wiadomości ( 44 ).

64.

Zaś wyłączenie z zakresu stosowania rozporządzenia CLP w rozumieniu jego art. 1 ust. 5 lit. e) opiera się na definicji żywności w rozumieniu rozporządzenia w sprawie żywności, której podstawą jest przeznaczenie produktu, a nie właściwości substancji lub mieszanin, z których się składa ( 45 ). Pozostałe wyłączenia przewidziane w art. 1 ust. 5 tego rozporządzenia odnoszą się również do szczególnych kwalifikacji produktów leczniczych, weterynaryjnych produktów leczniczych, produktów kosmetycznych lub wyrobów medycznych w rozumieniu szczególnych aktów prawnych wskazanych w tym rozporządzeniu, które są również określane w zależności od ich przeznaczenia.

65.

Można z tego wywieść, że to wyłączenie ( 46 ), stanowiące wyjątek od ogólnej zasady dotyczącej zakresu stosowania rozporządzenia CLP, ma charakter warunkowy, ponieważ uzależnia swoje zastosowanie od przeznaczenia substancji i mieszanin w określonej postaci, w stanie gotowym, jako żywności lub – innymi słowy – od szczególnego przeznaczenia jako środka spożywczego. Wyłączenie to jest zatem związane z ich szczególnym wykorzystaniem jako żywności w rozumieniu rozporządzenia w sprawie żywności. Wskazanie odnoszące się do postaci i stanu gotowego, zawarte w tym wyłączeniu, wiąże się – moim zdaniem – z wprowadzeniem produktów do obrotu jako produktów gotowych, co zakłada zamiar producenta przedstawienia ich jako przeznaczonych, zgodnie z wszelkim racjonalnym oczekiwaniem, do celów spożywczych.

66.

Moim zdaniem wyłączenie to ma zastosowanie, gdy produkt jest przeznaczony wyłącznie do użytku spożywczego ( 47 ). W tym względzie z pewnością prawdą jest, że motyw 11 rozporządzenia CLP stanowi, że jako zasadę ogólną przyjmuje się, że owo rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do wszystkich substancji i mieszanin wprowadzonych na rynek w Unii, z wyjątkiem przypadków, w których bardziej szczegółowe przepisy dotyczące klasyfikacji i oznakowania zostały określone w innych przepisach prawa Unii, jak ma to miejsce w szczególności w przypadku rozporządzenia w sprawie żywności. Można z tego wywnioskować, że intencją prawodawcy Unii było zapobieganie powielaniu przepisów mających zastosowanie do produktów, które mogą mieć wpływ na zdrowie ludzi, poprzez zapewnienie poddania ich odrębnym wymogom, w szczególności w zakresie etykietowania.

67.

Wydaje mi się jednak logiczne, że produkt, który jednocześnie kwalifikuje się jako środek spożywczy, jak i produkt biobójczy, nie może być wyłączony spod reżimu prawnego przewidzianego w rozporządzeniu CLP wyłącznie z tego powodu, że został zakwalifikowany jako środek spożywczy, i to niezależnie od tego, czy jego przeznaczenie biobójcze przeważa, czy też nie ( 48 ). Taki wniosek jest konieczny wobec celu tego rozporządzenia, jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi oraz środowiska. Skoro bowiem produkt biobójczy zawiera substancje czynne, które z natury mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi oraz środowisko, nie może on być wyłączony spod reżimów prawnych mających na celu zapewnienie takiej ochrony.

68.

Ponadto, moim zdaniem, przy określaniu, jaki reżim prawny należy stosować do spornych produktów, należy mieć także na uwadze ochronę, jaką mają zapewnić, po pierwsze, przepisy dotyczące żywności, a po drugie, przepisy dotyczące produktów biobójczych lub substancji i mieszanin. Celem rozporządzenia w sprawie żywności jest w istocie ochrona życia i zdrowia ludzi, jednocześnie biorąc pod uwagę, tam, gdzie jest to właściwe, ochronę zdrowia i warunków życia zwierząt, zdrowia roślin i środowiska naturalnego ( 49 ), w zakresie, w jakim chodzi o ochronę zdrowia związaną z bezpieczeństwem żywności. Jednakże to przede wszystkim rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych i CLP mają na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska ( 50 ). Z obu tych rozporządzeń wynika, że ustanowione w nich zasady klasyfikacji i etykietowania obejmują szersze spektrum zagrożeń, w tym zagrożeń dla środowiska, niż przewidywałoby prawo żywnościowe, którego celem jest wciąż przede wszystkim ochrona zdrowia ludzi, a w szczególności ochrona żywności.

69.

Należy zatem stwierdzić, że cele zasad klasyfikacji i oznakowania mających zastosowanie do żywności oraz do substancji i mieszanin różnią się. Zaś cele te nie zostałyby osiągnięte, gdyby uznano, że produkt podwójnego zastosowania nie jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia CLP z powodu wyłączenia dotyczącego środków spożywczych. Prawdą jest, że przepisy prawa żywnościowego okazują się bardziej szczegółowe w zakresie ochrony zdrowia ludzi, jednakże nie obejmują w szczególności ochrony środowiska. Dlatego nie mogą mieć one pierwszeństwa przed przepisami regulującymi substancje i mieszaniny, lecz powinny być stosowane łącznie ( 51 ).

70.

Ponadto z art. 2 ust. 3 lit. m) rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych wynika, że „[z] zastrzeżeniem jakichkolwiek przepisów wyraźnie stanowiących inaczej zawartych w niniejszym rozporządzeniu lub innych przepisach unijnych, niniejsze rozporządzenie nie narusza następujących aktów prawnych: […] rozporządzenia [CLP]”. Ponadto art. 69 ust. 1 i art. 72 ust. 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, które odnoszą się do reklamowania tych produktów, precyzują w istocie, że zasady przewidziane w rozporządzeniu CLP mają również zastosowanie do produktów biobójczych. Otóż kontekst ten wydaje się przemawiać, moim zdaniem, za wnioskiem, że rozporządzenie to powinno stosować się do produktów podwójnego zastosowania.

71.

Wreszcie, jedynie tytułem uzupełnienia i bez wpływu na odpowiedź, której proponuję udzielić na czwarte pytanie prejudycjalne, wskazuję, że sporne produkty składają się z wody i kwasu octowego (7,5 %) (SURIG Essigspray Universal) lub wody, kwasu octowego (10 %) i kwasu cytrynowego (1,5 %) (SURIG Essigspray EXTRA). W tym względzie podkreślam, że z wniosku o wydanie orzeczenia prejudycjalnego wynika, iż ten ostatni produkt został zakwalifikowany jako „mieszanina stwarzająca zagrożenie” w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy w związku z załącznikiem I do rozporządzenia CLP. Zaś w tym kontekście nie można wykluczyć postawienia pytania, czy substancja lub mieszanina, zakwalifikowana jako stwarzająca zagrożenie i tym samym uruchamiająca stosowanie przepisów dotyczących w szczególności jej oznakowania zgodnie z tym rozporządzeniem, może jednocześnie podlegać kwalifikacji jako środek spożywczy. Artykuł 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie żywności wyraźnie stanowi, że żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek ( 52 ).

72.

Należy również dodać, że zagrożenia objęte rozporządzeniem CLP obejmują w szczególności toksyczność ostrą, działanie żrące lub drażniące na skórę, czy też poważne uszkodzenie oczu ( 53 ). W związku z tym może być trudno wyobrazić sobie, że substancje stwarzające takie zagrożenia mogą, w stosownych przypadkach, być przeznaczone do spożycia przez ludzi, a zatem mogą być kwalifikowane jako środki spożywcze, czego weryfikacja będzie należała do sądu odsyłającego.

73.

Ponadto, w moim rozumieniu, wymogi rozporządzenia CLP, w szczególności w odniesieniu do oznakowania, mają zastosowanie tylko wtedy, gdy w wyniku oceny substancji zostanie ona zidentyfikowana jako stwarzająca zagrożenie wynikające z właściwości fizycznych, zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska, jak przewiduje załącznik I do tego rozporządzenia ( 54 ). Szczególne przepisy dotyczące oznaczania przewidziane w tym rozporządzeniu, odnoszące się – zgodnie z jego własnym brzmieniem – do „substancji lub mieszaniny zaklasyfikowanej jako stwarzająca zagrożenie”, nie mogą być bowiem stosowane do środków spożywczych. W związku z tym może pozostać niepewność co do stosowania tych przepisów do produktów, które nawet gdyby zostały zakwalifikowane jako produkt biobójczy, to jednak nie zostałyby zaklasyfikowane jako substancje lub mieszaniny stwarzające zagrożenie. A zatem, moim zdaniem, odpowiedź na pytanie, czy to samo rozporządzenie ma zastosowanie do produktu, który podlega jednocześnie kwalifikacji jako środek spożywczy i jako produkt biobójczy, zależy bardziej od badania właściwości substancji lub mieszanin, które go tworzą, niż od jego ewentualnej podwójnej kwalifikacji ( 55 ). Do sądu odsyłającego należy ocena, czy sporne produkty zawierają substancje lub mieszaniny stwarzające zagrożenie i jako takie podlegają szczególnym przepisom przewidzianych dla takich substancji i mieszanin w rozumieniu rozporządzenia CLP. Odpowiedź proponowana na czwarte pytanie prejudycjalne opiera się na przesłance przyjętej przez sąd odsyłający, zgodnie z którą tak miałoby być, przynajmniej w odniesieniu do produktu SURIG Essigspray EXTRA.

74.

W świetle powyższego proponuję odpowiedzieć na czwarte pytanie prejudycjalne, że wyłączenie środków spożywczych z zakresu stosowania rozporządzenia CLP, przewidziane w jego art. 1 ust. 5 lit. e), należy interpretować w ten sposób, że nie ma ono zastosowania do produktów przeznaczonych do stosowania zarówno jako środki spożywcze, jak i jako produkty biobójcze objęte zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

75.

W piątym pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy produkt, który może być zakwalifikowany zarówno jako środek spożywczy, jak i jako produkt biobójczy, wchodzi w zakres tytułu IV rozporządzenia REACH, mimo że żywność jest z niego wyłączona. Sąd odsyłający zwraca się zatem do Trybunału o rozstrzygnięcie w przedmiocie zakresu wyjątku przewidzianego w art. 2 ust. 6 lit. d) tego rozporządzenia.

76.

Na wstępie należy zauważyć, że podobnie jak w przypadku czwartego pytania prejudycjalnego, sąd odsyłający zdaje się uważać, że sporne produkty podlegają podwójnej kwalifikacji ( 56 ). W związku z tym, do celów praktycznych, piąte pytanie prejudycjalne należy przeanalizować w następujący sposób.

77.

Dla przypomnienia, art. 2 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Zastosowanie”, stanowi w ust. 6 lit. d), że „przepisy tytułu IV nie dotyczą następujących mieszanin w stanie gotowym, przeznaczonych dla użytkownika końcowego: […] żywności […] zgodnie z rozporządzeniem [w sprawie żywności], w tym stosowanych: i) jako dodatek do żywności w środkach spożywczych […]”.

78.

Brzmienie art. 2 ust. 6 lit. d) rozporządzenia REACH nie odnosi się wprost do sytuacji wskazanej przez sąd odsyłający, a mianowicie do przypadku produktu, który podlega jednocześnie podwójnej kwalifikacji – zarówno jako środek spożywczy, jak i jako produkt biobójczy – oraz wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych. Innymi słowy, brzmienie tego przepisu nie daje żadnej wskazówki co do tego, czy kwalifikacja jako środek spożywczy ma pierwszeństwo przed kwalifikacją jako produkt biobójczy w celu ustalenia, czy produkt o podwójnej kwalifikacji jest wyłączony, czy też nie, z zakresu stosowania tego rozporządzenia.

79.

Należy zauważyć, że rozporządzenie REACH, podobnie jak rozporządzenie CLP, które zmienia to pierwsze, umieszcza pojęcia „substancji” ( 57 ) i „mieszaniny” w centrum swojego systemu ( 58 ). Zasadniczo rozporządzenie REACH ma zastosowanie do wszystkich substancji i mieszanin ( 59 ), z wyjątkiem wyraźnych wyłączeń określonych w art. 2. W tym względzie należy zauważyć, że przewidziane tam wyłączenia można, moim zdaniem, rozróżnić i sklasyfikować według dwóch kategorii: po pierwsze, wyłączeń ogólnych, takich jak te określone w ust. 1 tego artykułu, które wyłączają niektóre rodzaje substancji i mieszanin z zakresu jego stosowania, nawet jeśli spełniałyby one kryteria tego pojęcia, a po drugie, wyłączeń warunkowych, takich jak te przewidziane w ust. 6 tego artykułu, które mają zastosowanie do danych substancji i mieszanin ze względu na ich szczególne wykorzystanie, jak ma to miejsce w niniejszym przypadku w odniesieniu do żywności.

80.

Jeżeli chodzi o wyłączenie środków spożywczych, można wywnioskować, że prawodawca Unii uznał, iż mieszaniny przeznaczone do spożycia przez ludzi nie stwarzają ryzyka o takiej wadze, która uzasadniałaby objęcie takich mieszanin systemem kontroli ustanowionym w rozporządzeniu REACH, w tym ich rejestracją, oceną i udzielaniem zezwoleń ( 60 ), w celu kontroli ryzyka, na jakie takie mieszaniny narażają zdrowie ludzi i środowisko.

81.

Tym niemniej, gdy produkt ma także inne przeznaczenia – jak w niniejszym przypadku przeznaczenie biobójcze – wyłączenie przewidziane w art. 2 ust. 6 lit. d) rozporządzenia REACH nie może, moim zdaniem, znaleźć zastosowania do takiego produktu. W tym względzie należy podkreślić, po pierwsze, że z samego rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych wynika, że ma ono zastosowanie nie naruszając rozporządzenia REACH ( 61 ). Po drugie, przeciwny wniosek byłby sprzeczny z celem tego rozporządzenia, którym jest ochrona zdrowia ludzi przed narażeniem na substancje chemiczne oraz ochrona środowiska ( 62 ). Jak bowiem podnosi Komisja, wspomniane rozporządzenie zmierza do zapewnienia szerszej ochrony zdrowia ludzi niż ta, którą gwarantuje rozporządzenie w sprawie żywności, zasadniczo ograniczające się do bezpieczeństwa żywności. Ponadto ochrona środowiska nie byłaby w pełni zapewniona, gdyby producenci mogli uchylać się od stosowania przepisów, w szczególności dotyczących rejestracji i udzielania pozwoleń na substancje i mieszaniny, poprzez przypisanie swojemu produktowi jednego z przeznaczeń, dla którego rozporządzenie REACH przewiduje wyłączenie. Wreszcie, biorąc pod uwagę różnice w zakresie tych celów oraz fakt, że wyjątki należy interpretować ściśle, uważam, że na piąte pytanie zadane przez sąd odsyłający należy odpowiedzieć twierdząco ( 63 ).

82.

W świetle powyższego proponuję odpowiedzieć na piąte pytanie prejudycjalne, że wyłączenie żywności z przepisów tytułu IV rozporządzenia REACH, przewidziane w jego art. 2 ust. 6 lit. d), należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje ono produktów, które są przeznaczone do stosowania zarówno jako środki spożywcze, jak również jako produkty biobójcze objęte zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.

83.

W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytania prejudycjalne przedstawione przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) w następujący sposób: