1.

„Śmieci jednego są skarbem dla drugiego”.

2.

Jednakże, potraktowane dosłownie, to stare powiedzenie może służyć jako wymówka dla „imperializmu śmieciowego” ( 2 ). Twój stary telefon komórkowy? Zatruwa „burner boys” w zubożałych społecznościach Ghany ( 3 ). Twój stary samochód? Zanieczyszcza powietrze w Nigerii ( 4 ).

3.

Właśnie, aby zapobiec temu nowemu rodzajowi kolonializmu, rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 ( 5 ) (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie przemieszczania odpadów”) zakazuje wywozu odpadów i odpadów niebezpiecznych na między innymi kontynent afrykański. A jednak, jak pokazują niniejsze wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, problem nielegalnego handlu odpadami nadal istnieje.

4.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest przemieszczanie kontenerów ze Szwecji do Kamerunu (przez Belgię) i do Demokratycznej Republiki Konga (przez Niemcy). Kontrole przeprowadzone przez właściwe organy w Antwerpii (Belgia) i Hamburgu (Niemcy) wykazały, że przedmiotowe kontenery były załadowane między innymi pojazdami, produktami elektronicznymi, oponami, meblami, odzieżą i sprzętem AGD. Większość z tych przedmiotów została zaklasyfikowana przez właściwe organy jako „odpady” lub „odpady niebezpieczne”, w związku z czym ich wywóz z Unii Europejskiej jest zakazany ( 6 ).

5.

Właściwy organ państwa wywozu, Naturvårdsverket (szwedzki urząd ds. ochrony środowiska), odebrał przedmiotowe kontenery. Wbrew woli stron wnoszących skargę w pierwszej instancji organ ten również poddał unieszkodliwieniu i odzyskowi zawartość tych kontenerów. W postępowaniu odwoławczym zwrócono się do Trybunału o dokonanie wykładni zakresu „obowiązku odbioru odpadów” wynikającego z rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów oraz o ocenę jego zgodności z prawem własności.

6.

Unia Europejska i jej państwa członkowskie są stronami konwencji bazylejskiej ( 7 ). Celem tej konwencji jest ustanowienie globalnych ram kontroli przemieszczania odpadów niebezpiecznych lub innych odpadów, począwszy od minimalizacji wytwarzania takich odpadów i zachęcania do prawidłowego, pod względem ekologicznym, zarządzania nimi, zwłaszcza jeśli odpady te są transportowane przez granice.

7.

W 1995 r. Konferencja Stron Konwencji bazylejskiej przyjęła „poprawkę wprowadzającą zakaz” ( 8 ). Z inicjatywy koalicji krajów rozwijających się ( 9 ) poprawka wprowadzająca zakaz zakazuje wszelkiego transgranicznego przemieszczania odpadów niebezpiecznych „z krajów uprzemysłowionych do krajów rozwijających się” ( 10 ).

8.

Konwencja bazylejska oraz poprawka wprowadzająca zakaz stanowią część prawa Unii poprzez rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów ( 11 ).

9.

Rozporządzenie to ma na celu określenie procedur i systemów kontroli w zakresie przemieszczania odpadów ( 12 ). Ściśle organizuje ono i reguluje nadzór i kontrolę przemieszczania odpadów, uwzględniając potrzebę zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska ( 13 ), cel w postaci ograniczania przemieszczania odpadów do minimum oraz bezpiecznej dla środowiska i skutecznej gospodarki takimi odpadami ( 14 ), zgodnej między innymi z zasadą bliskości w gospodarce odpadami ( 15 ).

10.

Artykuły 34 i 36 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów zakazują wywozu odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia lub odzysku z Unii Europejskiej do określonych państw trzecich ( 16 ).

11.

Kamerun i Demokratyczna Republika Konga należą do grupy państw, do których wspomniany wywóz jest zakazany ( 17 ).

12.

Przemieszczenie odpadów dokonane z naruszeniem tego zakazu uznaje się za przemieszczenie „nielegalne” ( 18 ).

13.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów to zasadniczo zgłaszający (który faktycznie dokonał zgłoszenia lub był do tego zobowiązany), ewentualnie właściwy organ państwa wysyłki, musi odebrać odpady, które były nielegalnie przemieszczane.

14.

Ten właśnie obowiązek odbioru odpadów i jego konsekwencje są przedmiotem niniejszych wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

15.

Wnoszącymi skargę w postępowaniu głównym są UQ (w sprawie C‑221/24) i IC (w sprawie C‑222/24), którzy zamierzali przemieścić kontenery odpowiednio ze Szwecji do Kamerunu (przez Belgię) i do Demokratycznej Republiki Konga (przez Niemcy).

16.

Właściwe organy belgijskie i niemieckie uznały przedmioty znajdujące się w tych kontenerach za odpady i odpady niebezpieczne ( 19 ).

17.

Na podstawie tych informacji, uznając, że nie było wystarczających dowodów przeciwnych, Naturvårdsverket zdecydował, że UQ i IC brali udział w nielegalnym przemieszczaniu odpadów do państw trzecich. Spowodowało to powstanie obowiązku odbioru odpadów.

18.

Naturvårdsverket zapytał UQ i IC, czy zamierzają samodzielnie zająć się zwrotem kontenerów, czy też organ ten powinien sam je odebrać i zająć się odpadami na ich koszt. UQ i IC zwrócili się do Naturvårdsverket o przejęcie procesu zwrotu do Szwecji, ale zawnioskowali, aby zawartość kontenerów została im zwrócona. Naturvårdsverket oddalił ten ostatni wniosek, uznawszy, że UQ i IC nie przedstawili wystarczających dowodów na to, że będą w stanie poddać odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpady w sposób akceptowalny dla środowiska.

19.

W związku z tym organ ten postanowił samodzielnie poddać unieszkodliwieniu odpady i odpady niebezpieczne (w sprawie C‑221/24) lub poddać je odzyskowi (w sprawie C‑222/24). W tym celu sporządził zgłoszenie przemieszczenia odpadów, wskazując Naturvårdsverket jako zgłaszającego i osobę odpowiedzialną za przemieszczenie. Organy belgijskie i niemieckie odpowiednio zatwierdziły to zgłoszenie.

20.

Przedmiotowe kontenery zostały przetransportowane z powrotem do Szwecji, gdzie zostały złożone w punkcie odbioru i poddane kontroli przez właściwy organ nadzorczy, Länsstyrelsen i Norrbottens län (rada okręgu Norrbotten, Szwecja). Organ ten uznał, że zawartość kontenera stanowiły odpady zmieszane, z których część stanowiła odpady niebezpieczne. Zgodził się również z oceną odpowiednio organów belgijskich i niemieckich, że obie sprawy dotyczyły nielegalnego przemieszczania odpadów i że odpady powinny zostać unieszkodliwione w sposób akceptowalny dla środowiska (w sprawie C‑221/24) lub poddane odzyskowi (w sprawie C‑222/24).

21.

UQ i IC wnieśli skargi na decyzje Naturvårdsverket do Nacka tingsrätt, mark- och miljödomstolen (sądu pierwszej instancji w Nacka, sąd ds. gruntów i środowiska, Szwecja, zwanego dalej „sądem ds. gruntów i środowiska”). W obu przypadkach sąd ten utrzymał w mocy decyzje Naturvårdsverket w zakresie, w jakim dotyczyły one uprawnienia tego organu do odebrania zawartości kontenerów z powrotem do Szwecji. Sąd ten uchylił jednak decyzje w zakresie, w jakim dotyczyły one uprawnienia tego organu do poddania unieszkodliwieniu lub odzyskowi zawartości przedmiotowych kontenerów. Według sądu ds. nieruchomości i środowiska takie działanie ogranicza prawo własności bez podstawy prawnej.

22.

Naturvårdsverket złożył odwołanie od tego wyroku do Svea hovrätt, Mark- och miljööverdomstolen (sądu apelacyjnego dla Svea, sądu apelacyjnego ds. gruntów i środowiska, Sztokholm) (zwanego dalej „sądem apelacyjnym dla Svea”). Naturvårdsverket uważa, że jest niejasne, w jaki sposób ma funkcjonować system transgranicznego przemieszczania odpadów, a także odzysku nielegalnie przemieszczanych transgranicznie odpadów, jeżeli właściwy organ odbierający odpady, w tym wypadku Naturvårdsverket, nie jest uprawniony do zapewnienia, aby odebrane odpady zostały poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu.

23.

Powołując się na przysługujące im prawo własności, UQ i IC podnoszą, że wnioskowali jedynie, aby Naturvårdsverket zajął się zwrotem kontenerów do Szwecji w ich imieniu, ale nie wyrażali zgody, aby organ ten poddał unieszkodliwieniu lub odzyskowi ich zawartość. Według nich nie ma podstawy prawnej do przejęcia przez Naturvårdsverket własności mienia stanowiącego zawartość kontenerów bez ich zgody. Strony te twierdzą również, że przedmioty te nie były odpadami, ponieważ miały być w dalszym ciągu użytkowane w Afryce.

24.

Sąd odsyłający stoi na stanowisku, że nie jest jasne, jak należy interpretować obowiązek odbioru odpadów wynikający z rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów. Zauważa on, że przedmiotowe przemieszczenia są objęte tym rozporządzeniem i że w związku z tym zgłoszenie ich odbioru z powrotem do Szwecji było konieczne. Sąd ten wyraża jednak niepewność co do zakresu, w jakim można uznać, że uruchomienie obowiązku odbioru odpadów na podstawie art. 24 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów czyni właściwy organ posiadaczem odpadów, tak że organ ten może albo musi również poddać odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpady pomimo sprzeciwu pierwotnego nadawcy. Ponadto, jeżeli wykładnia rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów jest prawidłowa, sąd odsyłający pyta również o zgodność takiej wykładni z prawem własności.

25.

W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego sąd apelacyjny dla Svea postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

26.

Uwagi na piśmie zostały wniesione przez Parlament Europejski, Radę Unii Europejskiej i Komisję Europejską. Strony te oraz Naturvårdsverket przedstawiły ustne argumenty na rozprawie, która odbyła się w dniu 27 lutego 2025 r.

27.

W pytaniach pierwszym i drugim, które proponuję potraktować łącznie, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia warunków i skutków stosowania art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów oraz tego, w jaki sposób przepis ten wiąże się z lit. d) i e) tego samego artykułu.

28.

Artykuł 24 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów stanowi:

„Jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną:

29.

Komisja, jako jedyna strona, która przedstawiła uwagi na piśmie w przedmiocie tych pytań, uważa, że powyższe przepisy art. 24 ust. 2 mają ściśle określoną kolejność, tak że jedynie w przypadku gdy środki przewidziane w jednej literze nie mogą zostać wdrożone, można posłużyć się kolejną literą. Instytucja ta zauważa, że o ile prawdą jest, iż art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów nie przyznaje wprost właściwemu organowi „odbioru” uprawnienia do poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu przedmiotowego mienia, o tyle uprawnienie takie można by wyprowadzić z teleologicznej wykładni celu rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów. To samo wynikałoby z wykładni zgodnej z konwencją bazylejską.

30.

Parlament i Rada, poproszone przez Trybunał o zajęcie stanowiska w przedmiocie pytań pierwszego i drugiego, podczas rozprawy przychyliły się do uwag Komisji. Instytucje te uważają, że sama literalna wykładnia art. 24 ust. 2, a konkretnie lit. c), byłaby niewystarczająca dla należytego uwzględnienia celu, jaki ma zapewnić obowiązek odbioru odpadów. W związku z tym strony te wyjaśniły, że jeśli odczytywać go w kontekście celu, jakim jest bezpieczna dla środowiska gospodarka odpadami, odbiór nielegalnie przemieszczonych odpadów przez właściwy organ na podstawie art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów oznacza również obowiązek i uprawnienie tego organu do poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu tych odpadów.

31.

Zgadzam się z powyższym.

32.

Zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii Europejskiej wynikającymi z konwencji bazylejskiej prawodawca Unii przyjął stanowisko, że istnieje ryzyko, iż nie można zapewnić bezpiecznej dla środowiska gospodarki odpadami, jeśli odpady te są wywożone do określonych państw trzecich ( 20 ).

33.

Obowiązek odbioru odpadów zawarty w art. 24 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów jest bezpośrednią konsekwencją takiego stanowiska wyjściowego.

34.

Zgodnie z motywem 25 tego rozporządzenia wspomniany wyżej przepis wprowadza „obowiązek wobec osoby, której działanie leży u źródła nielegalnego przemieszczania odpadów, zapewnienia powrotu przedmiotowych odpadów lub dokonania innych uzgodnień w celu odzysku lub unieszkodliwienia tych odpadów. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku odpowiednio właściwe organy wysyłki lub właściwe organy miejsca przeznaczenia powinny interweniować samodzielnie”.

35.

Tak jak to na rozprawie zasadniczo wyjaśniły Naturvårdsverket, Parlament, Rada i Komisja, zamysł ten jest odzwierciedlony w strukturze art. 24 ust. 2 w następujący sposób:

36.

Z jednej strony lit. a), b) i c) dotyczą odbioru odpadów z powrotem w kraju wysyłki. Ta część art 24 ust. 2 reguluje zatem sytuacje, w których odpady będące przedmiotem sporu opuściły jurysdykcję terytorialną właściwego organu wysyłki ( 21 ). Powyższe litery określają dokładną hierarchiczną kolejność, w jakiej ten obowiązek jest realizowany – przy czym właściwy organ wysyłki działa jako „rozwiązanie awaryjne”, aby zapewnić zwrot wspomnianych odpadów do kraju wysyłki ( 22 ).

37.

Z drugiej strony art. 24 ust. 2 reguluje w lit. d) i e) sytuacje, w których przedmiotowe odpady nigdy nie opuściły państwa wysyłki, dotarły już do państwa przeznaczenia lub znajdują się w państwie trzecim. Aby zapobiec między innymi dalszemu niepotrzebnemu przemieszczaniu, a tym samym prawdopodobnie podkreślić cel polegający na ograniczeniu do minimum wszelkich przemieszczeń odpadów, przedmiotowe odpady muszą zostać poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w państwie wysyłki, państwie przeznaczenia lub państwie trzecim ( 23 ).

38.

W sytuacji takiej jak ta będąca przedmiotem niniejszej sprawy, gdy przemieszczane odpady opuściły kraj wysyłki i są przechowywane w tranzycie w państwie członkowskim, zastosowanie ma zatem wyłącznie art. 24 ust. 2 lit. a), b) i c).

39.

Litery d) i e) wobec tego nie mają zastosowania do stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

40.

Co do zasady to zgłaszający (de facto albo de iure), jest odpowiedzialny za odbiór przedmiotowych odpadów zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. a) i b).

41.

Gdyby UQ i IC zdecydowali się odebrać swoje nielegalnie przemieszczone odpady, zastosowanie miałby art. 24 ust. 2 lit. b).

42.

Jak wynika jednak z wyjaśnień sądu odsyłającego i akt krajowych, UQ i IC wyraźnie zawnioskowali, aby Naturvårdsverket zajął się zwrotem odpadów do Szwecji, zważywszy na ich brak wiedzy lub zasobów, aby mogli zrobić to samodzielnie.

43.

W ten sposób UQ i IC odmówili działania w charakterze zgłaszających zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. b) ( 24 ).

44.

W takiej sytuacji, jak zauważyły wszystkie strony uczestniczące w postępowaniu, to na Naturvårdsverket, jako właściwym organie, spoczywa na mocy art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów obowiązek zapewnienia zwrotu tych odpadów ( 25 ).

45.

Po podjęciu decyzji o przejęciu obowiązku odbioru odpadów i zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 24 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów Naturvårdsverket dokonał zatem zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów lub odpadów niebezpiecznych objętych zakresem rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów organom belgijskim i niemieckim.

46.

Jakie są konsekwencje przyjęcia przez ten organ obowiązku odbioru?

47.

W postępowaniu w pierwszej instancji sąd ds. nieruchomości i środowiska uznał, że obowiązek odbioru odpadów wynikający z art. 24 ust. 2 lit. c) nie oznacza, że właściwy organ ma możliwość lub obowiązek poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpadów pochodzących z nielegalnego przemieszczania, z uwagi na brak wyraźnego wskazania takiej możliwości lub obowiązku.

48.

Prawdą jest, że art. 24 ust. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów nie wskazuje konsekwencji wynikających z obowiązku odbioru odpadów. Tylko litery d) i e) wyraźnie odnoszą się do nielegalnych przemieszczeń odpadów, które mają być „poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób”.

49.

Jednakże przynajmniej w angielskiej wersji językowej sformułowanie to można rozumieć na dwa sposoby. Z jednej strony odniesienie do „poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób” [ang. „alternatively recovered or disposed of”] może wskazywać, że poddanie odzyskowi i unieszkodliwieniu stanowi alternatywę dla odbioru takich odpadów. Z drugiej strony sformułowanie to można rozumieć tak, że poddanie odzyskowi i unieszkodliwieniu musi zawsze mieć miejsce po odbiorze, ale może „w inny sposób” zostać wykonane bez odbioru tak przemieszczonych odpadów, dla których odbiór nie jest konieczny lub jest w inny sposób niewykonalny.

50.

W świetle wyjaśnień przedstawionych na rozprawie uważam, że Trybunał powinien przyjąć to drugie rozumienie.

51.

Po pierwsze, wskazuję, że zgodnie z wyjaśnieniami Parlamentu, Rady i Komisji art. 24 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów ma na celu odzwierciedlenie w prawie Unii art. 9 ust. 2 konwencji bazylejskiej. Przepis ten stanowi, że odpady przemieszczone w ramach „nielegalnego ruchu”, które nie mogą zostać odebrane przez eksportera, wytwórcę lub państwo eksportujące, muszą zostać „usunięte w inny sposób, zgodnie z postanowieniami [tej] konwencji” ( 26 ). Użycie sformułowania „usunięte w inny sposób”, w szczególności w świetle wersji językowych hiszpańskiej („eliminados de otro modo”) i francuskiej („éliminés d’une autre manière”) tego przepisu, wskazuje, że obowiązek odbioru już pociąga za sobą obowiązek poddania odzyskowi lub usunięcia danych odpadów i że jedynie w przypadku, gdy pierwotny odbiór nie może zostać dokonany, odpady mogą również zostać usunięte „w inny sposób” przez inną osobę lub organ.

52.

Po drugie, z art. 3 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, który jest objęty tym samym tytułem co art. 24 tego rozporządzenia, wynika, że odpady mają być przemieszczane wyłącznie w celu poddania ich unieszkodliwieniu lub odzyskowi ( 27 ). Innymi słowy, w przypadku gdy nielegalnie przemieszczone odpady są odbierane przez zgłaszającego, podmiot ten uważa się za zobowiązany do zapewnienia odzysku lub unieszkodliwienia ( 28 ). Żadne inne cele nie zostały przewidziane w tym rozdziale ( 29 ). Wobec tego celem obowiązku odbioru odpadów jest naprawienie nielegalnego charakteru tego przemieszczenia poprzez ponowne objęcie go ramami prawnymi Unii stworzonymi w celu zapewnienia ich odzysku i unieszkodliwienia ( 30 ).

53.

Wynika z tego, że brak wyraźnego odesłania w art. 24 ust. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów do konieczności zapewnienia, by odebrane w ten sposób odpady zostały odpowiednio poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu, nie oznacza braku obowiązku zgłaszającego lub właściwego organu, by tak uczynił.

54.

Wręcz przeciwnie, obowiązek poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu powstaje w przypadku wszystkich scenariuszy przewidzianych w art. 24 ust. 2 lit. a), b) i c) i jest dorozumiany w ramach rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów jako całości ( 31 ).

55.

W niniejszej sprawie oznacza to, że powierzając Naturvårdsverket odbiór odpadów ze spornych przemieszczeń ( 32 ), UQ i IC utracili możliwość poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu tych odpadów w wybranej przez siebie instalacji przetwarzania odpadów.

56.

Jak wyjaśnił Parlament, odwrotna wykładnia nadmiernie zachęcałaby podmioty gospodarcze do podejmowania prób nielegalnego przemieszczania odpadów, oczekiwania na ich zwrot przez właściwy organ, ponownego odbierania i podejmowania prób ich wywozu, co byłoby wprost sprzeczne z celem konwencji bazylejskiej i rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów ( 33 ).

57.

Z powyższych względów proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytania pierwsze i drugie sądu odsyłającego w ten sposób, że art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006 należy interpretować w ten sposób, że nakłada on na właściwy organ państwa wysyłki obowiązek odbioru odpadów pochodzących z nielegalnego przemieszczenia oraz poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu odpadów pochodzących z tego przemieszczenia.

58.

Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy – jeżeli na pytanie pierwsze zostanie udzielona odpowiedź twierdząca – uprawnienie przyznane właściwemu organowi do poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu odpadów pochodzących z nielegalnego przemieszczania po ich odebraniu, wyrażone w art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, jest zgodne z ochroną prawa własności wyrażoną w art. 17 Karty ( 34 ).

59.

Zarówno Parlament, Rada, jak i Komisja uważają, że prawo własności, które może być ograniczone w interesie publicznym, nie stoi na przeszkodzie ograniczeniom, które zmierzają do osiągnięcia celu ochrony środowiska, jeśli chodzi o nielegalne przemieszczanie odpadów. Instytucje te uważają ponadto, że rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów zapewnia odpowiednią równowagę między prawem własności z jednej strony a ochroną środowiska z drugiej. Równowagę tę ma odzwierciedlać art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia poprzez przypisanie w pierwszej kolejności prawa i odpowiedzialności za poddanie odzyskowi i unieszkodliwieniu tych odpadów ich posiadaczowi, a dopiero w dalszej kolejności właściwym organom państw członkowskich.

60.

Na rozprawie Naturvårdsverket przychylił się do tego stanowiska.

61.

Po pierwsze, nie uważam, aby spoczywający na właściwym organie obowiązek odbioru odpadów pochodzących z nielegalnego przemieszczania oraz poddania odzyskowi lub unieszkodliwieniu odebranych odpadów oznaczał przeniesienie prawa własności z właściciela odpadów na właściwe organy.

62.

Artykuł 24 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów przede wszystkim nakłada na zgłaszającego nielegalne przemieszczanie obowiązek odebrania tych odpadów oraz poddania ich odzyskowi i unieszkodliwieniu. Organizator nielegalnego przemieszczania może, ale nie musi, być właścicielem odpadów.

63.

W przypadku gdy podmiot ten nie wykonuje tego obowiązku odbioru lub nie jest w stanie go wykonać, art. 24 ust. 2 lit. c) ponownie przypisuje obowiązek poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu właściwemu organowi wysyłki.

64.

Ponowne przypisanie obowiązku poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu właściwemu organowi wysyłki nie prowadzi do przeniesienia prawa własności.

65.

Wszelkie prawa własności przedmiotowych odpadów pozostają zatem przy ich właścicielu, który niekoniecznie jest organizatorem nielegalnego przemieszczenia.

66.

Po drugie, art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów nie nakłada żadnych obowiązków poza tymi, które zostały już nałożone na zgłaszającego na mocy art. 24 ust. 2 lit. a) i b) tego rozporządzenia.

67.

Wobec tego ponowne przypisanie obowiązku nie oznacza żadnych dodatkowych ograniczeń prawa własności poza tymi, które w każdym razie wynikają z ram ustanowionych rozporządzeniem w sprawie przemieszczania odpadów.

68.

W niniejszej sprawie powyższe wnioski oznaczają, że przysługujące UQ i IC prawo własności przedmiotu przemieszczenia, o ile istniało, nie zostało naruszone ponownym przypisaniem Naturvårdsverket obowiązku poddania odzyskowi i unieszkodliwieniu ( 35 ).

69.

Jednakże, nawet przy założeniu, że możliwe byłoby twierdzenie, iż prawo własności do odpadów jest ograniczone, ponieważ osoba ta nie może swobodnie decydować, co zrobić z tymi odpadami – a zamiast tego może je jedynie poddać unieszkodliwieniu lub odzyskowi – to ograniczenie to nie wynika z przeniesienia obowiązku odbioru na właściwy organ na mocy art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów. Wynika ono z bardziej ogólnych regulacji prawnych dotyczących odpadów w Unii Europejskiej ( 36 ).

70.

To ograniczenie prawa własności ma zatem podstawę prawną i jest proporcjonalne do celu ochrony środowiska. Kwestia ta wykracza jednak poza to, czego niniejsza sprawa wymaga od Trybunału.

71.

W świetle powyższego proponuję, aby Trybunał odpowiedział na trzecie pytanie prejudycjalne w ten sposób, że analiza trzeciego pytania nie wykazała żadnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na ocenę ważności art. 24 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006 w świetle art. 17 karty.

72.

W świetle wszystkich powyższych rozważań sugeruję, aby Trybunał Sprawiedliwości udzielił odpowiedzi na następujące pytania Svea hovrätt, Mark- och miljööverdomstolen (sądu apelacyjnego dla Svea, sądu apelacyjnego ds. gruntów i środowiska, Sztokholm, Szwecja) w następujący sposób: