WYROK SĄDU (trzecia izba w składzie powiększonym)
z dnia 25 czerwca 2025 r. ( *1 )
Energia – Rynek wewnętrzny energii elektrycznej – Rozporządzenie (UE) 2017/2195 – Decyzja ACER w sprawie zmiany metody wyceny energii bilansującej – Nałożenie tymczasowego limitu cen – Odwołanie wniesione do Komisji Odwoławczej ACER – Wymogi i warunki szczególne odwołań – Artykuł 28 ust. 1 i art. 29 rozporządzenia (UE) 2019/942 – Niedopuszczalność ze względu na brak legitymacji procesowej do wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej – Zarzut niezgodności z prawem – Równość wobec prawa i skuteczna ochrona sądowa – Brak indywidualnego oddziaływania – Nieprzywołane cechy charakterystyczne lub sytuacje faktyczne – Termin do wniesienia skargi – Brak usprawiedliwionego błędu
W sprawie T‑96/23
Uniper Global Commodities SE, z siedzibą w Düsseldorfie (Niemcy), którą reprezentowali T. Richter, M. Schellberg, C. Sieberg i M. Schleifenbaum, adwokaci,
strona skarżąca,
przeciwko
Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), którą reprezentowali P. Martinet, E. Tremmel i G. Bertrand, w charakterze pełnomocników, których wspierali R. van der Hout, J. Wiemer i C. Wagner, adwokaci,
strona pozwana,
SĄD (trzecia izba w składzie powiększonym),
w składzie: M. van der Woude, prezes, P. Škvařilová‑Pelzl (sprawozdawczyni), I. Nõmm, G. Steinfatt i D. Kukovec, sędziowie,
sekretarz: P. Cullen, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 września 2024 r.,
wydaje następujący
Wyrok
|
1 |
W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Uniper Global Commodities SE, wnosi, tytułem żądania głównego, o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) A‑003‑2022 z dnia 9 grudnia 2022 r. (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”), odrzucającej jako niedopuszczalne odwołanie wniesione przez skarżącą od decyzji ACER nr 03/2022 z dnia 25 lutego 2022 r. w przedmiocie zmiany metody wyceny energii bilansującej i międzyobszarowych zdolności przesyłowych stosowanych do wymiany energii bilansującej lub obsługi procesu kompensowania niezbilansowań (zwanej dalej „decyzją pierwotną”) w zakresie, w jakim w decyzji tej ACER ustalił, na okres 48 miesięcy począwszy od dnia 1 lipca 2022 r., limit ceny, po której dostawcy energii bilansującej, tacy jak sama skarżąca, mogli wymieniać się tą energią na europejskich platformach PICASSO i MARI, a tytułem żądania ewentualnego – stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej. |
Okoliczności powstania sporu
|
2 |
Decyzją nr 01/2020 z dnia 24 stycznia 2020 r. ACER przyjął, na wniosek operatorów systemów przesyłowych (zwanych dalej „OSP”), metodę wyceny energii bilansującej i międzyobszarowych zdolności przesyłowych stosowanych do wymiany energii bilansującej lub obsługi procesu kompensowania niezbilansowań (zwaną dalej „sporną metodą”), która przewidywała między innymi, że ceny dostaw energii bilansującej nie mogą być wyższe lub niższe od limitu cen wynoszącego plus i minus 99999 EUR za megawatogodzinę (MWh). |
|
3 |
W dniu 2 czerwca 2021 r. europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (zwana dalej „ENTSO‑E”) sporządziła w imieniu wszystkich OSP propozycję zmiany spornej metody w celu zastąpienia istniejącego limitu cen limitem cen wynoszącym plus i minus 15000 EUR/MWh (zwaną dalej „propozycją OSP”). Do tego wniosku dołączono notę wyjaśniającą z dnia 28 maja 2021 r. W ramach badania rynku rozpoczętego przez ENTSO‑E skarżąca przedstawiła ENTSO‑E negatywną opinię w sprawie tej propozycji w dniu 20 lipca 2021 r. |
|
4 |
Ponieważ ENTSO‑E przekazało propozycję OSP do zatwierdzenia ACER, ACER, w dniu 13 października 2021 r., przeprowadził na swojej stronie internetowej konsultacje społeczne i zwrócił się do zainteresowanych uczestników rynku o przedstawienie uwag na temat tej propozycji do dnia 10 listopada 2021 r. W tym kontekście skarżąca podniosła w szczególności kwestię, czy należy zatwierdzić tymczasowy limit cen na etapie uruchamiania europejskich platform wymiany energii bilansującej PICASSO i MARI. Skarżąca uczestniczyła w tych konsultacjach społecznych, przedstawiając w dniu 10 listopada 2021 r. uwagi w przedmiocie kwestii podniesionych przez ACER. |
|
5 |
Od dnia 22 listopada do dnia 6 grudnia 2021 r. ACER przedłożył do konsultacji OSP, ENTSO‑E i organom regulacyjnym państw członkowskich (zwanym dalej „KOR”) zmienioną przez siebie wersję przedłożonej im uprzednio przez ACER propozycji OSP wraz z uzasadnieniem zmian. |
|
6 |
Decyzją pierwotną, przyjętą w dniu 25 lutego 2022 r. i opublikowaną na jego stronie internetowej w dniu 28 lutego 2022 r., ACER odrzucił propozycję OSP ze względu na to, że nie spełniała ona warunków określonych w art. 30 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/2195 z dnia 23 listopada 2017 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące bilansowania (Dz.U. 2017, L 312, s. 6), i nakazał utrzymanie w mocy istniejącego limitu cen wynoszącego plus i minus 99999 EUR/MWh. Jednakże w drodze załącznika I do decyzji pierwotnej ACER zmienił sporną metodę, wprowadzając tymczasowy limit cen wynoszący plus i minus 15000 EUR/MWh, mający zastosowanie wyłącznie do wymiany energii bilansującej na europejskich platformach PICASSO i MARI na okres 48 miesięcy począwszy od dnia 1 lipca 2022 r. |
|
7 |
W dniu 28 kwietnia 2022 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji pierwotnej do Komisji Odwoławczej ACER (zwanej dalej „Komisją Odwoławczą”). |
|
8 |
W zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza odrzuciła odwołanie skarżącej od decyzji pierwotnej jako niedopuszczalne ze względu na to, że skarżąca nie miała legitymacji wymaganej do wniesienia takiego odwołania na podstawie art. 28 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/942 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiającego Agencję Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (Dz.U. 2019, L 158, s. 22), ponieważ nie była ona adresatem decyzji pierwotnej, a decyzja ta nie dotyczyła jej indywidualnie. |
Żądania stron
|
9 |
Skarżąca wnosi do Sądu o:
|
|
10 |
ACER wnosi do Sądu w istocie o:
|
Co do prawa
W przedmiocie żądania głównego, zmierzającego do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji
|
11 |
Na poparcie żądania głównego stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji skarżąca podnosi zasadniczo dwa zarzuty, z których pierwszy opiera się na naruszeniu przesłanki stosowania art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942, dotyczącej indywidualnego oddziaływania na stronę skarżącą, a drugi zasadniczo na wykładni art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942, która nie zapewnia skuteczności postępowania przed Komisją Odwoławczą i zgodności tego przepisu z zasadą skutecznej ochrony sądowej określoną w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz z zasadą równości wobec prawa zagwarantowaną w art. 20 Karty w zakresie, w jakim Komisja Odwoławcza odmówiła uznania, że skarżąca miała legitymację procesową do zaskarżenia aktu regulacyjnego, który dotyczył jej bezpośrednio i nie wymagał środków wykonawczych. |
|
12 |
ACER wnosi o oddalenie żądania głównego jako bezzasadnego. |
|
13 |
Należy rozpocząć od zbadania zarzutu drugiego. |
W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego tego, że interpretacja art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 nie zapewnia skuteczności (effet utile) postępowania przed Komisją Odwoławczą i zgodności tego przepisu z zasadą skutecznej ochrony sądowej określoną w art. 47 Karty oraz z zasadą równości wobec prawa zagwarantowaną w art. 20 Karty
|
14 |
Skarżąca uważa, że w zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza naruszyła art. 263 akapit czwarty TFUE, gdy uznała, że skarżąca nie ma legitymacji wymaganej do wniesienia do niej odwołania, podczas gdy decyzja pierwotna jest aktem regulacyjnym, który dotyczy skarżącej bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych. |
|
15 |
Skarżąca utrzymuje, że w zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza słusznie stwierdziła w świetle orzecznictwa, iż decyzja pierwotna stanowi akt regulacyjny, który dotyczy skarżącej bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych i który w związku z tym podlega zaskarżeniu do sądu Unii Europejskiej w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. Nie kwestionuje tego również ACER w ramach niniejszej skargi. |
|
16 |
Jednakże zdaniem skarżącej Komisja Odwoławcza błędnie uznała w zaskarżonej decyzji, że w świetle brzmienia art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 skarżąca nie ma legitymacji do wniesienia do niej odwołania od decyzji pierwotnej. Możliwe i konieczne byłoby jednak zinterpretowanie i zastosowanie tego przepisu w taki sposób, aby przyznać skarżącej legitymację procesową do zaskarżenia wspomnianej decyzji jako aktu regulacyjnego, który dotyczy jej bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych i który w związku z tym podlega zaskarżeniu do sądu Unii w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. Każda inna wykładnia art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 narusza bowiem skuteczność (effet utile) postępowania przed Komisją Odwoławczą i nie pozwala na zapewnienie zgodności tego przepisu z zasadą skutecznej ochrony sądowej określoną w art. 47 Karty oraz z zasadą równości wobec prawa zagwarantowaną w art. 20 Karty. |
|
17 |
Po pierwsze, skuteczność (effet utile) postępowania przed Komisją Odwoławczą, rozumianego jako uproszczony mechanizm pełnej samokontroli administracyjnej w interesie dobrej administracji i odciążenia sądów Unii, zależy od tego, czy jest ono otwarte dla licznych zainteresowanych stron, w które rzeczywiście godzą decyzje w sprawie regulacji rynku przyjmowane przez ACER, takie jak tymczasowy limit cen określony w decyzji pierwotnej. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem przepisy prawa Unii należy interpretować w sposób zapewniający ich skuteczność (effet utile). W niniejszej sprawie ścisła wykładnia prawa do wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej odniosła w praktyce skutek w postaci zwolnienia ACER z jakiejkolwiek samokontroli w wykonywaniu powierzonych tej agencji zasadniczych zadań w zakresie regulacji rynku – coraz liczniejszych i coraz ważniejszych. Gdyby osoby fizyczne lub prawne mogły zaskarżać decyzje ACER bezpośrednio przed Sądem, w przypadku gdy decyzje te są aktami regulacyjnymi pozbawionymi środków wykonawczych i dotyczą ich bezpośrednio, podważyłoby to skuteczność (effet utile) uproszczonego mechanizmu pełnej samokontroli administracyjnej przewidzianego w art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942, poprzez ryzyko pojawienia się konfliktów wynikających z równoległych skarg wniesionych do różnych instancji (a mianowicie Komisji Odwoławczej i Sądu) o różnych poziomach kontroli (to znaczy kontroli pełnej i kontroli ograniczonej). |
|
18 |
Po drugie, jedynie wniesienie odwołania do Komisji Odwoławczej pozwoliłoby zapobiec powstaniu luki w ramach skutecznej ochrony sądowej, która jest sprzeczna z prawem pierwotnym Unii i której miał właśnie zaradzić traktat z Lizbony. Zdaniem skarżącej o ile w świetle motywu 34 rozporządzenia 2019/942 i orzecznictwa wyczerpanie procedury odwoławczej, o której mowa w art. 28 ust. 1 tego rozporządzenia, jest niezbędnym warunkiem wstępnym wniesienia skargi do sądu Unii, o tyle brak w tym przepisie możliwości wniesienia odwołania przez osoby fizyczne lub prawne do Komisji Odwoławczej od aktów regulacyjnych ACER pozbawionych środków wykonawczych, które dotyczą ich bezpośrednio, ale nie indywidualnie, pozbawia je następnie przysługującego im prawa do wniesienia skargi do Sądu na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. |
|
19 |
Tymczasem zgodnie z doktryną i orzecznictwem warunki szczególne dotyczące wewnętrznych odwołań w ramach organów lub jednostek organizacyjnych Unii ustanowionych na podstawie art. 263 akapit piąty TFUE nie mogą podważać jurysdykcji Sądu. Takie warunki naruszają bowiem zasadę skutecznej ochrony sądowej wyrażoną w art. 47 Karty, która zgodnie z orzecznictwem wymaga skutecznej ochrony sądowej vis‑à‑vis wszelkich aktów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii. Ponadto gdyby należało uznać, że osoby fizyczne lub prawne powinny bezpośrednio zaskarżać przed Sądem decyzje ACER, w przypadku gdy zamierzają zakwestionować akty regulacyjne pozbawione środków wykonawczych, które dotyczą ich bezpośrednio w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, nie byłoby to zgodne z wolą prawodawcy Unii, aby dać pierwszeństwo mechanizmowi odwołania się do „organu odwoławczego” w ramach agencji Unii, tak aby umożliwić pełną kontrolę ich złożonych ocen pod względem technicznym lub naukowym, a kontrola sprawowana przez sąd Unii byłaby wówczas, zgodnie z orzecznictwem, kontrolą ograniczoną. |
|
20 |
Nie byłoby to również zgodne z zasadą równości wobec prawa zagwarantowaną w art. 20 Karty i stosowaną w orzecznictwie, ponieważ osoby fizyczne lub prawne, na które decyzje ACER mają najbardziej niekorzystny wpływ, byłyby traktowane, bez obiektywnego uzasadnienia, w sposób mniej korzystny niż inne osoby w odniesieniu do ich legitymacji procesowej, jak w niniejszej sprawie dostawcy energii bilansującej w porównaniu z OSP. Biorąc pod uwagę ograniczoną liczbę wydanych przez ACER decyzji indywidualnych o charakterze regulacyjnym, a także możliwość łącznego rozpatrywania lub powiązania różnych równoległych odwołań, Komisja Odwoławcza nie byłaby w rzeczywistości narażona na ryzyko przeciążenia i mogłaby wypełniać powierzone jej przez prawodawcę zadanie polegające na odciążeniu sądów Unii i zapewnieniu pełnej kontroli decyzji ACER. |
|
21 |
Zdaniem skarżącej Komisja Odwoławcza nie powinna była w zaskarżonej decyzji zatrzymać się wyłącznie na treści art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942. Z orzecznictwa wynika bowiem, że treść przepisu prawa wtórnego może i powinna być przedmiotem wykładni rozszerzającej, wykraczającej nawet poza jego brzmienie, jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – wymaga tego jego zgodność z prawem pierwotnym. Otóż przyjęcie bardziej restrykcyjnej wykładni legitymacji procesowej osób fizycznych lub prawnych w ramach art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 niż w ramach art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu nadanym przez traktat z Lizbony jest sprzeczne z prawem pierwotnym. |
|
22 |
ACER odpiera argumenty skarżącej i wnosi zasadniczo o oddalenie zarzutu drugiego. |
|
23 |
Na wstępie należy przypomnieć, że sąd Unii przyznał już, że przedstawienie zarzutów raczej ze względu na ich treść niż kwalifikację prawną może być wystarczające, pod warunkiem że zarzuty te wystarczająco jasno wynikają ze skargi (zob. wyroki: z dnia 23 września 2004 r.,Włochy/Komisja, C‑297/02, niepublikowany, EU:C:2004:550, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 24 września 2015 r., Włochy i Hiszpania/Komisja, T‑124/13 i T‑191/13, EU:T:2015:690, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r., Komisja/Frieberger i Vallin, T‑232/16 P, niepublikowany, EU:T:2017:15, pkt 33). |
|
24 |
Ponadto, zgodnie z orzecznictwem, można uznać, że zarzut niezgodności z prawem został podniesiony w sposób dorozumiany, jeśli ze skargi stosunkowo jasno wynika, że skarżąca faktycznie podnosi taki zarzut (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 czerwca 1996 r., Baiwir/Komisja, T‑262/94, EU:T:1996:75, pkt 37; z dnia 27 listopada 2018 r., Mouvement pour une Europe des nations et des libertés/Parlament, T‑829/16, EU:T:2018:840, pkt 66; z dnia 21 grudnia 2022 r., Falke/Komisja, T‑306/21, EU:T:2022:834, pkt 30). |
|
25 |
Otóż z treści zarzutu drugiego, rozwiniętego w pkt 138–151 i 159 skargi oraz w pkt 56–60 repliki, wynika, że skarżąca twierdzi w istocie, iż aby być zgodnym z zasadą skutecznej ochrony sądowej i z art. 47 Karty, wprowadzonym w życie przez art. 263 akapit czwarty TFUE, który przyznaje jej legitymację procesową do wniesienia do sądu Unii skargi o stwierdzenie nieważności każdego aktu, który, tak jak decyzja pierwotna, jest aktem regulacyjnym, który dotyczy jej bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych, a także z zasadą równości wobec prawa ustanowioną w art. 20 Karty, art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 powinien być interpretowany przez Komisję Odwoławczą w zaskarżonej decyzji w ten sposób, że umożliwia on skarżącej wniesienie do niej odwołania od tej decyzji. |
|
26 |
Wywody, o których mowa w pkt 25 powyżej, należy rozumieć w ten sposób, że obejmują one w istocie dwa zarzuty szczegółowe, które dotyczą bądź to dokonanej przez Komisję Odwoławczą w zaskarżonej decyzji wykładni art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942, niezgodnej z zasadą skutecznej ochrony sądowej i art. 47 Karty, wprowadzonym w życie przez art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, a także z zasadą równości wobec prawa ustanowioną w art. 20 Karty (pierwszy zarzut szczegółowy), bądź to dorozumianego zarzutu niezgodności z prawem art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 ze względu na niezgodność z tymi samymi zasadami i artykułami Karty (drugi zarzut szczegółowy). |
|
27 |
W odpowiedzi na środek organizacji postępowania przyjęty na podstawie art. 89 i 90 regulaminu postępowania przed Sądem skarżąca potwierdziła, że skarga zawierała w sposób dorozumiany taki zarzut niezgodności z prawem art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942. |
|
28 |
W zakresie, w jakim w odpowiedzi na inny środek organizacji postępowania ACER podniósł, że zarzut niezgodności z prawem art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 został podniesiony zbyt późno – w odpowiedzi skarżącej na środek organizacji postępowania, który skierował do niej Sąd – i powinien w związku z tym, zgodnie z orzecznictwem wynikającym z pkt 23 wyroku z dnia 15 maja 2008 r., Hiszpania/Rada (C‑442/04, EU:C:2008:276), z pkt 38 i 39 wyroku z dnia 26 czerwca 2008 r., Alferink i in./Komisja (T‑94/98, EU:T:2008:226), oraz z pkt 64–66 wyroku z dnia 24 września 2008 r., Reliance Industries/Rada i Komisja (T‑45/06, EU:T:2008:398), zostać odrzucony jako niedopuszczalny, należy zauważyć, że oba zarzuty szczegółowe wskazane w pkt 26 powyżej wynikały wystarczająco jasno z pkt 138–151 skargi. Należy zatem oddalić zastrzeżenie podniesione przez ACER i zbadać te dwa zarzuty szczegółowe co do istoty. |
|
29 |
Na wstępie należy zauważyć, że – jak przyznają strony w swoich pismach procesowych i Komisja Odwoławcza w pkt 42 i 52 zaskarżonej decyzji – decyzja pierwotna, mimo że została przyjęta w formie indywidualnej decyzji skierowanej do OSP w regionie obejmującym Belgię, Republikę Czeską, Niemcy, Francję, Chorwację, Luksemburg, Węgry, Niderlandy, Austrię, Polskę, Rumunię, Słowenię i Słowację (zwanym dalej „danym regionem CORE”), jest aktem regulacyjnym, który dotyczy skarżącej bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu trzeciego przypadku, o którym mowa w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, w związku z czym w świetle tej decyzji skarżąca należy do kategorii osób fizycznych lub prawnych, których dotyczy trzeci przypadek, o którym mowa w art. 263 akapit czwarty TFUE. |
|
30 |
Uściśliwszy powyższe, należy zbadać, czy – jak twierdzi skarżąca w ramach pierwszego zarzutu szczegółowego – art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 powinien był zostać zinterpretowany przez Komisję Odwoławczą w zaskarżonej decyzji w ten sposób, że przyznaje on skarżącej legitymację procesową do wniesienia odwołania od decyzji pierwotnej, w celu zapewnienia zgodności tego przepisu z zasadą skutecznej ochrony sądowej i z art. 47 Karty, wprowadzonym w życie przez art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, a także z zasadą równości wobec prawa ustanowioną w art. 20 Karty. |
|
31 |
Zgodnie z orzecznictwem wykładnia przepisu prawa Unii nie może skutkować pozbawieniem wszelkiej skuteczności jasnego i precyzyjnego brzmienia tego przepisu. W związku z tym jeżeli znaczenie takiego przepisu wynika jednoznacznie z samego jego brzmienia, sąd Unii nie może odejść od tej wykładni (zob. wyrok z dnia 23 listopada 2023 r., Ministarstvo financija, C‑682/22, EU:C:2023:920, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dokonując interpretacji przepisu prawa Unii, w przypadku gdy jego brzmienie nie określa wyraźnie zakresu jego stosowania, należy wziąć pod uwagę jego kontekst i cele, do których realizacji zmierza akt, którego jest on częścią (zob. wyrok z dnia 21 stycznia 2021 r., Whiteland Import Export, C‑308/19, EU:C:2021:47, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
32 |
Zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 dotyczącym „[d]ecyzji [ACER], od których przysługuje odwołanie”„[k]ażda osoba fizyczna lub prawna, w tym [KOR], może odwołać się od decyzji [ACER], o której mowa w art. 2 lit. d) [tego rozporządzenia], która jest do niej skierowana, lub od decyzji, która mimo że jest decyzją skierowaną do innej osoby, dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie”. |
|
33 |
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzja pierwotna, w której ACER rozstrzygnął w przedmiocie zmian spornej metody zaproponowanych przez OSP z danego regionu CORE zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 2019/942, jest decyzją ACER, o której mowa w art. 2 lit. d) tego rozporządzenia. |
|
34 |
Z jasnego i precyzyjnego brzmienia art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 wynika, że skarżąca, jako osoba prawna, która nie jest adresatem decyzji pierwotnej, która zgodnie z jej art. 2 jest skierowana do OSP z danego regionu CORE, może wnieść odwołanie od tej decyzji tylko wtedy, gdy decyzja ta dotyczy jej nie tylko bezpośrednio, ale również indywidualnie. |
|
35 |
O ile prawdą jest, że ustanowioną w ten sposób w art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 przesłankę indywidualnego oddziaływania należy interpretować w świetle ogólnych zasad prawa Unii zagwarantowanych w Karcie, o tyle taka wykładnia nie może oznaczać – bez dokonywania wykładni contra legem – wykluczenia stosowania tej przesłanki, która jest wyraźnie przewidziana w tekście. |
|
36 |
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dokonanie szerokiej wykładni jest możliwe jedynie pod warunkiem, że jest ona zgodna z treścią danego przepisu, oraz że nawet zasada wykładni zgodnej z wiążącą normą wyższego rzędu nie może służyć jako podstawa dla dokonywania wykładni contra legem (zob. postanowienie z dnia 15 grudnia 2023 r., Stan/Prokuratura Europejska,T‑103/23, EU:T:2023:871, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo; zob. także analogicznie wyroki: z dnia 19 września 2019 r., Rayonna prokuratura Lom, C‑467/18, EU:C:2019:765, pkt 61; z dnia 5 października 2020 r., Brown/Komisja, T‑18/19, EU:T:2020:465, pkt 111). |
|
37 |
W związku z tym należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza nie miała podstaw, by interpretować art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 w ten sposób, że zezwala on skarżącej jako osobie prawnej w rozumieniu tego przepisu na wniesienie do niej odwołania od decyzji pierwotnej bez konieczności wykazania, że rzeczona decyzja dotyczy jej nie tylko bezpośrednio, ale również indywidualnie. |
|
38 |
W konsekwencji pierwszy zarzut szczegółowy należy oddalić jako bezzasadny. |
|
39 |
Należy przystąpić do zbadania co do istoty drugiego zarzutu szczegółowego, dotyczącego dorozumianego zarzutu niezgodności z prawem, o którym mowa w pkt 26 powyżej. |
|
40 |
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z ogólną zasadą wykładni akt prawny Unii powinien być interpretowany, tak dalece jak to możliwe, w sposób, który nie podważa jego ważności (wyroki: z dnia 4 października 2001 r., Włochy/Komisja, C‑403/99, EU:C:2001:507, pkt 37; z dnia 19 listopada 2009 r., Sturgeon i in., C‑402/07 i C‑432/07, EU:C:2009:716, pkt 47). Podobnie spośród kilku możliwych wykładni przepisu prawa Unii pierwszeństwo należy dać wykładni zapewniającej jego skuteczność (wyrok z dnia 19 listopada 2009 r., Sturgeon i in., C‑402/07 i C‑432/07, EU:C:2009:716, pkt 47; zob. także podobnie wyrok z dnia 22 września 1988 r., Land de Sarre i in., 187/87, EU:C:1988:439, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
41 |
W niniejszej sprawie należy zauważyć, że w odpowiedziach na skierowane do nich przez Sąd środki organizacji postępowania, ACER – tytułem ewentualnym – a także Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej i Komisja Europejska – tytułem głównym – podniosły zasadniczo, że art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 nie jest sprzeczny z zasadą skutecznej ochrony sądowej ani z art. 47 Karty, wprowadzonym w życie przez art. 263 akapit czwarty TFUE, a także z zasadą równości wobec prawa ustanowioną w art. 20 Karty, ponieważ nie stoi on na przeszkodzie temu, by w przypadkach takich jak w niniejszej sprawie osoby fizyczne lub prawne, które nie są adresatami aktu ACER o charakterze generalnym pozbawionego środków wykonawczych i których akt ten dotyczy bezpośrednio, lecz nie indywidualnie – czyli kategoria osób fizycznych lub prawnych, których dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony – wniosły skargę o stwierdzenie nieważności tego aktu bezpośrednio do Sądu. |
|
42 |
Ponieważ decyzja pierwotna jest w stosunku do skarżącej aktem regulacyjnym, który dotyczy jej bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony (zob. pkt 29 powyżej), skarżąca należy do kategorii osób fizycznych lub prawnych, których dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE, które – podobnie jak dwie pozostałe kategorie osób fizycznych lub prawnych, których dotyczą pierwszy i drugi przypadek przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE, a mianowicie osoby fizyczne lub prawne, do których skierowany jest akt lub których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie – mogą wnieść skargę na ten akt do sądu Unii na warunkach przewidzianych w art. 263 akapity pierwszy i drugi TFUE. |
|
43 |
Jednakże art. 263 akapit piąty TFUE stanowi, iż akty ustanawiające organy i jednostki organizacyjne Unii mogą przewidywać wymogi i warunki szczególne dotyczące skarg wniesionych przez osoby fizyczne lub prawne na akty tych organów lub jednostek organizacyjnych zmierzające do wywołania skutków prawnych wobec tych osób. |
|
44 |
Na wniosek Komisji prawodawca Unii przewidział w art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942, interpretowanych w świetle motywu 34 tego rozporządzenia, że osoby fizyczne lub prawne, które są adresatami aktów ACER lub których akty te dotyczą bezpośrednio i indywidualnie, powinny, z uwagi na szybkość postępowania, mieć prawo odwołania się do Komisji Odwoławczej. |
|
45 |
W tym kontekście, i jak wynika z odpowiedzi Parlamentu, Rady i Komisji na skierowane do nich przez Sąd środki organizacji postępowania, instytucje te uznały, że nie należy zaliczać do osób fizycznych lub prawnych, które na podstawie art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 mogą wnieść odwołanie od decyzji ACER, o której mowa w art. 2 lit. d) tego rozporządzenia, osób fizycznych lub prawnych należących do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, ponieważ ACER co do zasady wydaje „decyzje indywidualne” na podstawie art. 2 lit. d) tego rozporządzenia, w odniesieniu do których dostępny jest środek odwoławczy przed Komisją Odwoławczą. Gdyby ACER, tak jak w niniejszej sprawie (zob. pkt 29 powyżej), przyjął akt regulacyjny, środek zaskarżenia przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE byłby wówczas bezpośrednio dostępny. |
|
46 |
W zakresie, w jakim skarżąca utrzymuje w tym względzie, że na podstawie art. 29 rozporządzenia 2019/942 nie mogła wnieść bezpośrednio do Sądu skargi o stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej na podstawie trzeciego przypadku, o którym mowa w art. 263 akapit czwarty TFUE, należy zauważyć, że prawdą jest, iż art. 29 rozporządzenia 2019/942 stanowi, że „[s]kargę w sprawie unieważnienia decyzji ACER wydanej na podstawie [tego] rozporządzenia […] można wnieść do Trybunału Sprawiedliwości [Unii Europejskiej] wyłącznie po wyczerpaniu [uprzedniej] procedury odwoławczej, o której mowa w art. 28 [tego rozporządzenia]” i że przepis ten nakłada na strony skarżące nieuprzywilejowane obowiązek dochodzenia przed Sądem stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez Komisję Odwoławczą (zob. podobnie wyrok z dnia 16 marca 2022 r., MEKH i FGSZ/ACER, T‑684/19 i T‑704/19, EU:T:2022:138, pkt 35–42). |
|
47 |
Należy jednak zauważyć, że wyrok z dnia 16 marca 2022 r., MEKH i FGSZ/ACER (T‑684/19 i T‑704/19, EU:T:2022:138), należy interpretować w świetle jego kontekstu, a w szczególności faktu, że strony skarżące w tej sprawie bezspornie miały legitymację procesową do wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej, lecz nie były uprawnione do zakwestionowania przed Sądem zgodności z prawem pierwotnych decyzji ACER w świetle art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942. |
|
48 |
W tym względzie, ponieważ z powodów przedstawionych w pkt 45 powyżej prawodawca Unii nie poddał kategorii osób fizycznych lub prawnych, do której należy skarżąca, uprzedniej procedurze odwoławczej, o której mowa w art. 28 rozporządzenia 2019/942, wyczerpanie tej procedury, którego wymaga art. 29 tego rozporządzenia, nie możne być interpretowane w ten sposób, że ma ono zastosowanie do tej kategorii. Wynika z tego, że osoby fizyczne lub prawne należące do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, nie są objęte zakresem stosowania przewidzianej w art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942 obowiązkowej uprzedniej procedury odwoławczej i powinny – w przeciwieństwie do osób należących do dwóch innych kategorii, o których mowa w art. 28 ust. 1 tego rozporządzenia – wnosić skargi na sporne akty ACER bezpośrednio do Sądu, zgodnie z trzecim przypadkiem, o którym mowa w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony. |
|
49 |
Jak bowiem utrzymują Parlament, Rada i Komisja w swoich odpowiedziach na środki organizacji postępowania, rozporządzenia 2019/942 nie można interpretować w ten sposób, że prawodawca Unii zamierzał poddać kontroli Komisji Odwoławczej wszystkie akty przyjmowane przez ACER, ponieważ przedmiotowy zakres stosowania art. 28 tego rozporządzenia ogranicza się do decyzji indywidualnych, o których mowa w art. 2 lit. d) tego rozporządzenia. Ponadto prawodawca Unii przyjął również to „hybrydowe” podejście przy tworzeniu organów odwoławczych kilku innych agencji, jak wynika to z rozporządzeń ustanawiających organy odwoławcze Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA), Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB), Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (SRB), Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA). W tym względzie należy zauważyć, że w odpowiedziach na środki organizacji postępowania Parlament, Rada i Komisja podkreśliły, iż brak wyraźnego odniesienia w rozporządzeniu 2019/942 do możliwości zwrócenia się bezpośrednio do sądu Unii w przypadkach, w których przesłanki dopuszczalności określone w art. 28 tego rozporządzenia nie zostały spełnione, jest pozbawiony znaczenia, ponieważ takie odniesienie miałoby charakter czysto deklaratoryjny, jako że art. 263 TFUE, aby mieć zastosowanie, nie musi być transponowany do prawa wtórnego Unii. |
|
50 |
Ponadto wykładnia proponowana w pkt 48 powyżej nie stoi w sprzeczności z pkt 57 wyroku z dnia 9 marca 2023 r., ACER/Aquind (C‑46/21 P, EU:C:2023:182), w którym Trybunał orzekł, że „organy odwoławcze [agencji Unii] stanowią […] właściwy środek ochrony praw zainteresowanych”, ponieważ takie stwierdzenie nie oznacza, że kontrola sprawowana przez Komisję Odwoławczą ACER jest jedynym właściwym środkiem ochrony – w odniesieniu do decyzji ACER – praw osób fizycznych lub prawnych, które nie mogą wnieść odwołania do tej komisji na podstawie art. 28 rozporządzenia 2019/942. |
|
51 |
Wykładnia ta nie jest również sprzeczna z motywem 34 rozporządzenia 2019/942, który wskazuje, że „[w] przypadku gdy ACER przysługują uprawnienia decyzyjne, z uwagi na szybkość postępowania zainteresowane strony powinny mieć prawo odwołania się do Komisji Odwoławczej”. Motyw ten należy bowiem interpretować w związku z treścią art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942 oraz orzecznictwem przytoczonym w pkt 50 powyżej, z których wynika, że Komisja Odwoławcza stanowi właściwy środek ochrony praw stron, których dotyczą akty ACER, o ile strony te spełniają przesłanki dopuszczalności wymienione w tym rozporządzeniu. Jednakże ani motywu 34 rozporządzenia 2019/942, ani przytoczonego powyżej orzecznictwa nie można interpretować w ten sposób, że wniesienie sprawy bezpośrednio do sądu Unii na podstawie art. 263 TFUE przez osoby fizyczne lub prawne, które nie są uprawnione do wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej na podstawie art. 28 tego rozporządzenia, nie stanowi właściwego środka kontroli w pierwszej instancji zgodności z prawem aktów ACER. |
|
52 |
Nawet jeśli, jak twierdzą ACER, Parlament, Rada i Komisja w ich odpowiedziach na pytania zadane ustnie przez Sąd na rozprawie lub na środki organizacji postępowania skierowane do nich przez Sąd, art. 263 akapit piąty TFUE przyznaje prawodawcy Unii zakres uznania w ramach decydowania o wymogach i warunkach szczególnych, jakimi należy obwarować skargi wnoszone przez osoby fizyczne lub prawne na akty organu lub jednostki organizacyjnej Unii zmierzające do wywarcia skutków prawnych wobec tych osób, to z takiego uprawnienia można korzystać wyłącznie z poszanowaniem prawa pierwotnego, a w szczególności ogólnych zasad prawa Unii. |
|
53 |
W związku z tym w pierwszej kolejności trzeba zastanowić się nad kwestią, czy, jak twierdzi skarżąca, wprowadzone w art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 odmienne traktowanie – jeśli chodzi o możliwość wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej – kategorii osób fizycznych lub prawnych, których dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, i innych kategorii osób fizycznych lub prawnych – których dotyczą przypadki pierwszy i drugi przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE, jest niezgodne z zasadą równości wobec prawa ustanowioną w art. 20 Karty. |
|
54 |
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem równość wobec prawa, o której mowa w art. 20 Karty, stanowi zasadę ogólną prawa Unii, która wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a sytuacje odmienne nie były traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest uzasadnione w sposób obiektywny [zob. wyrok z dnia 2 września 2021 r., État belge (Prawo pobytu w przypadku przemocy domowej),C‑930/19, EU:C:2021:657, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo]. |
|
55 |
Obowiązujący dla celów ustalenia, czy ma miejsce naruszenie zasady równego traktowania, wymóg występowania porównywalnych sytuacji należy ocenić z uwzględnieniem całościowej charakterystyki tych sytuacji, w szczególności w świetle przedmiotu aktu prawnego ustanawiającego dane rozróżnienie i celu realizowanego przez ten akt, mając na uwadze, że w tym celu należy uwzględnić zasady i cele obowiązujące w dziedzinie, do której dany akt prawny należy. W zakresie, w jakim sytuacje nie są porównywalne, odmienne traktowanie rozważanych sytuacji nie narusza ustanowionej w art. 20 Karty równości wobec prawa [zob. wyrok z dnia 2 września 2021 r., État belge (Prawo pobytu w przypadku przemocy domowej),C‑930/19, EU:C:2021:657, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo]. |
|
56 |
W niniejszej sprawie należy ocenić, czy, biorąc pod uwagę przedmiot i cel systemu wewnętrznego odwołania w ramach ACER ustanowionego w art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942, sytuacja osoby fizycznej lub prawnej należącej do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, która pragnie wnieść skargę o stwierdzenie nieważności decyzji ACER na podstawie tego rozporządzenia, jest porównywalna z sytuacją osoby fizycznej lub prawnej należącej do innych kategorii – których dotyczą przypadki pierwszy i drugi przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE – również pragnącej wnieść taką skargę. |
|
57 |
Na wstępie należy przypomnieć, że – jak sąd Unii miał już okazję potwierdzić – ponieważ prawodawca Unii zamierzał wyposażyć Komisję Odwoławczą w wiedzę fachową konieczną do tego, aby umożliwić jej samodzielne przeprowadzanie ocen dotyczących złożonych okoliczności faktycznych o charakterze technicznym i ekonomicznym związanych z energetyką, komisja ta nie może poprzestawać na przeprowadzaniu ograniczonej kontroli decyzji ACER. Przeciwnie, opierając się na ekspertyzie naukowej swoich członków, komisja ta powinna zbadać, czy za pomocą argumentów przedstawionych przez stronę wnoszącą odwołanie można wykazać, że podstawy, na których opiera się decyzja ACER, są błędne (zob. podobnie wyroki: z dnia 9 marca 2023 r., ACER/Aquind, C‑46/21 P, EU:C:2023:182, pkt 53–72; z dnia 18 listopada 2020 r., Aquind/ACER, T‑735/18, EU:T:2020:542, pkt 45–71). |
|
58 |
W tym kontekście sąd Unii wyjaśnił, że ustanowienie Komisji Odwoławczej wpisuje się w ogólne podejście przyjęte przez prawodawcę Unii, które ma na celu wyposażenie agencji Unii w organy odwoławcze, w przypadku gdy powierzono im uprawnienia do podejmowania decyzji w sprawach złożonych pod względem technicznym lub naukowym, które mogą mieć bezpośredni wpływ na sytuację prawną zainteresowanych stron. Te organy odwoławcze stanowią w tym względzie właściwy środek ochrony praw zainteresowanych w sytuacji, w której zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ponieważ organy Unii dysponują szerokim zakresem uznania, w szczególności co do oceny wysoce złożonych okoliczności faktycznych o charakterze naukowym i technicznym w celu określenia charakteru i zakresu przyjmowanych przez nie środków, kontrola sądu Unii powinna ograniczać się do zbadania, czy skorzystanie z tego zakresu nie jest obarczone oczywistym błędem lub nadużyciem władzy lub też czy organy te nie przekroczyły w sposób oczywisty granic przysługującego im zakresu uznania (wyrok z dnia 9 marca 2023 r., ACER/Aquind, C‑46/21 P, EU:C:2023:182, pkt 56, 57; zob. także podobnie wyrok z dnia 7 marca 2013 r., Bilbaína de Alquitranes i in./ECHA, T‑93/10, EU:T:2013:106, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
59 |
Należy zatem stwierdzić, że art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942, nie pozwalając osobom fizycznym lub prawnym, które tak jak skarżąca należą do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, na wniesienie odwołania do Komisji Odwoławczej, wprowadza odmienne traktowanie, ponieważ osoby te mogą skorzystać wyłącznie z ograniczonej kontroli decyzji ACER sprawowanej przez Sąd w odniesieniu do złożonych ocen naukowych, technicznych lub ekonomicznych dotyczących energetyki, podczas gdy osoby fizyczne lub prawne należące do kategorii, których dotyczy pierwszy i drugi przypadek przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE, mogą skorzystać z pełnej kontroli przeprowadzanej przez Komisję Odwoławczą w odniesieniu do wspomnianych ocen naukowych, technicznych lub ekonomicznych. |
|
60 |
Parlament, Rada i Komisja, podobnie jak ACER, podniosły zasadniczo w swoich odpowiedziach na skierowane do nich przez Sąd środki organizacji postępowania, że to odmienne traktowanie w odniesieniu do dostępu do pełnej kontroli przeprowadzonej przez Komisję Odwoławczą jest jednak uzasadnione mniej lub bardziej ścisłym związkiem, jaki zachodzi między różnymi kategoriami zainteresowanych osób fizycznych lub prawnych a decyzjami ACER. O ile bowiem osoby fizyczne lub prawne należące do kategorii, których dotyczą przypadki pierwszy i drugi przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu nadanym traktatem z Lizbony, zostały przez te decyzje zindywidualizowane, ponieważ są ich adresatami lub decyzje te dotyczą ich w sposób podobny jak adresata aktu z uwagi na pewne właściwe im cechy lub szczególne okoliczności odróżniające je od wszelkich innych osób (wyroki: z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja, 25/62, EU:C:1963:17, s. 223; z dnia 17 września 2015 r., Mory i in./Komisja, C‑33/14 P, EU:C:2015:609, pkt 93), o tyle nie jest tak w przypadku osób fizycznych lub prawnych należących do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE. |
|
61 |
To odmienne traktowanie, oparte na obiektywnych kryteriach określonych w art. 28 rozporządzenia 2019/942, jest zatem uzasadnione, ponieważ pozostaje w związku z dopuszczalnym prawnie celem realizowanym przez rozpatrywane przepisy i jest proporcjonalne do celu realizowanego za pomocą danego traktowania (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 lipca 1977 r., Bela‑Mühle Bergmann, 114/76, EU:C:1977:116, pkt 7; z dnia 16 grudnia 2008 r., Arcelor Atlantique et Lorraine i in., C‑127/07, EU:C:2008:728, pkt 47). |
|
62 |
Zastosowanie obiektywnych kryteriów określonych przez prawodawcę Unii w art. 28 rozporządzenia 2019/942 pozostaje bowiem w związku z celem realizowanym przez ten przepis, który polega na ustanowieniu systemu administracyjnych środków odwoławczych dotyczących konkretnych kategorii aktów ACER i osób fizycznych lub prawnych mających z nimi ścisły związek. |
|
63 |
Ze względu na mniej ścisły związek, jaki mają one z „decyzjami indywidualnymi” ACER w porównaniu z osobami fizycznymi lub prawnymi należącymi do kategorii, których dotyczą przypadki pierwszy i drugi przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE w wersji wynikającej z traktatu z Lizbony, uzasadnione i właściwe jest, aby osoby fizyczne lub prawne, które – tak jak skarżąca – należą do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 TFUE akapit czwarty TFUE, miały jedynie możliwość uzyskania ograniczonej kontroli tych decyzji przed Sądem, przy czym, w odróżnieniu od osób należących do dwóch pozostałych kategorii, osoby te nie podlegają ani nałożonemu przez art. 29 rozporządzenia 2019/942 obowiązkowi wyczerpania wstępnej procedury odwoławczej, o której mowa w art. 28 tego rozporządzenia (zob. pkt 47 powyżej), ani procedurze wstępnego przyjęcia odwołań do rozpoznania przewidzianej w art. 58a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. |
|
64 |
Ponadto, zgodnie z orzecznictwem, w celu skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia zasady równego traktowania wobec prawodawcy Unii konieczne jest zaistnienie odmiennego traktowania sytuacji podobnych, stawiającego niektóre osoby w sytuacji niekorzystnej w stosunku do innych osób (wyroki: z dnia 13 lipca 1962 r., Klöckner‑Werke i Hoesch przeciwko Wysokiej Władzy, 17/61 i 20/61, EU:C:1962:30, s. 652; z dnia 16 grudnia 2008 r., Arcelor Atlantique et Lorraine i in., C‑127/07, EU:C:2008:728, pkt 39). |
|
65 |
W tym względzie nie można uznać, że kontrola bezpośrednia dokonywana przez Sąd jest niekorzystna dla osób fizycznych lub prawnych, które nie znajdują się, w odniesieniu do aktu ACER, w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 28 rozporządzenia 2019/942. |
|
66 |
Okoliczności, że badanie aktu ACER przez Komisję Odwoławczą zostało uznane za właściwy środek ochrony praw osób fizycznych lub prawnych mających ścisły związek z tym aktem, w sytuacji gdy organy Unii dysponują szerokim zakresem uznania, w szczególności co do oceny wysoce złożonych okoliczności faktycznych o charakterze naukowym i technicznym w celu określenia charakteru i zakresu przyjmowanych przez nie środków (zob. podobnie wyrok z dnia 9 marca 2023 r., ACER/Aquind, C‑46/21 P, EU:C:2023:182, pkt 57), nie można bowiem interpretować w ten sposób, że bezpośredniej skargi do Sądu na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE nie można również uznać za odpowiedni środek ochrony praw osób fizycznych lub prawnych, które mają mniej ścisły związek z tym aktem. |
|
67 |
Wynika z tego, że prawodawca Unii wprowadził w art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 uzasadnioną różnicę w sposobie traktowania osób fizycznych lub prawnych, które nie znajdują się wobec decyzji ACER w identycznej lub porównywalnej sytuacji, a zatem nie muszą podlegać tym samym wymogom lub warunkom szczególnym dotyczącym skarg, które wnoszą od tych decyzji, w związku z czym nie można uznać, że to odmienne traktowanie narusza zasadę równości wobec prawa ustanowioną w art. 20 Karty. |
|
68 |
W drugiej kolejności należy zastanowić się nad kwestią, czy – jak twierdzi skarżąca – niemożność wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej przez osoby fizyczne lub prawne, które tak jak ona należą do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, narusza zasadę skutecznej ochrony sądowej i art. 47 Karty, wprowadzony w życie przez art. 263 akapit czwarty TFUE. |
|
69 |
Zgodnie z art. 47 Karty każdy, czyje prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym artykule. Z orzecznictwa Trybunału oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika, że prawo dostępu do sądu nie jest prawem bezwzględnym i że w związku z tym może ono podlegać proporcjonalnym ograniczeniom, które służą osiągnięciu zgodnego z prawem celu i nie naruszają samej istoty tego prawa (zob. postanowienie z dnia 6 kwietnia 2017 r., PITEE/Komisja, C‑464/16 P, niepublikowane, EU:C:2017:291, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z art. 52 ust. 1 Karty ograniczenie prawa do skutecznego środka prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, gdy jest przewidziane ustawą, nie narusza istoty tego prawa i – z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności – jest konieczne i rzeczywiście odpowiada celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub wynika z potrzeby ochrony praw i wolności innych osób (wyroki: z dnia 4 maja 2016 r., Pillbox 38, C‑477/14, EU:C:2016:324, pkt 160; z dnia 15 września 2016 r., Star Storage i in., C‑439/14 i C‑488/14, EU:C:2016:688, pkt 49). |
|
70 |
W niniejszej sprawie, jak już zauważono (zob. pkt 47 i 67 powyżej), z art. 263 akapit czwarty TFUE w związku z art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942, interpretowanych w świetle ogólnej zasady wykładni przypomnianej w pkt 40 powyżej, wynika, że osoby fizyczne lub prawne, które, tak jak skarżąca, należą do kategorii, której dotyczy trzeci przypadek przewidziany w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony, mogą wnieść bezpośrednio do Sądu skargę na decyzje ACER. |
|
71 |
W tym względzie należy zauważyć, że w zakresie, w jakim tryb skargi o stwierdzenie nieważności przed Sądem pozostaje otwarty, nie można uznać, że prawodawca Unii naruszył prawo do skutecznej ochrony sądowej przyjmując art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942. |
|
72 |
Prawdą jest, jak wskazała Komisja Odwoławcza w pkt 57 zaskarżonej decyzji i skarżąca na rozprawie, że wymogi i warunki szczególne odwołania do Komisji Odwoławczej ustanowione przez prawodawcę Unii w art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942 prowadzą do skomplikowanych i mało zadowalających konsekwencji proceduralnych. Po pierwsze, mogą one wiązać się z wniesieniem równoległych skarg na te same decyzje ACER do Komisji Odwoławczej i Sądu albo przez te same osoby fizyczne lub prawne w przypadku wątpliwości co do kategorii, o której mowa w art. 263 akapit czwarty TFUE, do której osoby te należą, albo przez osoby fizyczne lub prawne należące do różnych kategorii, o których mowa w tym przepisie, ze wszystkimi komplikacjami związanymi z rozpoznawaniem takich skarg (zawieszenie, umorzenie itp.). Po drugie, w wypadku uzależnienia właściwości, odpowiednio, Komisji Odwoławczej i Sądu do rozpoznania skargi wniesionej przez osobę fizyczną lub prawną, która nie jest adresatem aktu ACER, lecz wobec której akt ten wywołuje skutki prawne, a tym samym drogi proceduralnej, jaką osoba ta powinna podążać w celu zakwestionowania wspomnianego aktu, od złożonej kwestii prawnej dotyczącej tego, czy akt ten dotyczy tej osoby „indywidualnie”, stosowanie tych wymogów i tych warunków szczególnych mogłoby prowadzić do licznych sporów przed Komisją Odwoławczą, Sądem i Trybunałem. |
|
73 |
Niemniej jednak, po pierwsze, ryzyko wniesienia równoległych skarg na ten sam akt ACER istnieje niezależnie od art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942, ponieważ, jak wynika w szczególności z pkt 31 wyroku z dnia 16 marca 2022 r., MEKH i FGSZ/ACER (T‑684/19 i T‑704/19, EU:T:2022:138), strony skarżące uprzywilejowane mają prawo wnieść bezpośrednio do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności decyzji ACER. Po drugie, złożony charakter pojęcia „indywidualnego oddziaływania” nie wynika konkretnie z administracyjnego systemu odwoławczego ustanowionego w art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942. |
|
74 |
W każdym wypadku pozostaje faktem, że takie komplikacje proceduralne nie mogą wystarczyć do stwierdzenia, że ustanowiony system odwoławczy jest sam w sobie sprzeczny z zasadą skutecznej ochrony sądowej zagwarantowaną w art. 47 Karty. |
|
75 |
W związku z tym nie można również uznać, że art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 narusza zasadę skutecznej ochrony sądowej i art. 47 Karty, wprowadzony w życie przez art. 263 akapit czwarty TFUE. |
|
76 |
W konsekwencji zarzut niezgodności z prawem należy oddalić jako bezzasadny, w związku z czym zarzut drugi należy w całości oddalić. |
|
77 |
Należy zatem przystąpić do zbadania co do istoty zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942. |
W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942
|
78 |
Skarżąca uważa, że Komisja Odwoławcza naruszyła w zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942, uznając, że nie miała ona legitymacji do wniesienia do niej odwołania od decyzji pierwotnej, podczas gdy decyzja ta dotyczyła skarżącej bezpośrednio i indywidualnie. |
|
79 |
Skarżąca zauważa, że w pkt 41 i nast. zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza słusznie stwierdziła w świetle orzecznictwa, że decyzja pierwotna, która wpływała bezpośrednio na sytuację prawną skarżącej, dotyczyła jej bezpośrednio, uniemożliwiając jej tymczasowo swobodne ustalanie cen jej ofert na rynku energii bilansującej, ponieważ oferty przekraczające tymczasowy limit cen określony w decyzji pierwotnej nie mogły już być akceptowane przez OSP z danego regionu CORE za pośrednictwem europejskich platform PICASSO i MARI. |
|
80 |
Natomiast zdaniem skarżącej Komisja Odwoławcza błędnie odmówiła stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, że decyzja pierwotna dotyczy jej indywidualnie, zgodnie z zasadami wypracowanymi w orzecznictwie w ramach stosowania art. 263 akapit czwarty TFUE, dostosowanymi do celu postępowania przed Komisją Odwoławczą, które zgodnie z motywem 34 rozporządzenia 2019/942 zostało pomyślane jako uproszczony mechanizm pełnej samokontroli administracyjnej w interesie dobrej administracji, otwarty dla licznych stron zainteresowanych decyzjami w sprawie regulacji rynku przyjmowanymi przez ACER, takimi jak tymczasowy limit cen określony w decyzji pierwotnej. Mechanizm ten stanowi odpowiedź na obawy wyrażone przez Trybunał w odniesieniu do delegowania organom lub agencjom indywidualnych decyzji wiążących się z korzystaniem z szerokiego zakresu uznania. |
|
81 |
Tymczasem w niniejszej sprawie niektóre podmioty rynkowe, a mianowicie OSP, są szczególnie włączone w proces decyzyjny i oznaczone jako jedyni adresaci aktów, które są wprawdzie wydawane w formie decyzji indywidualnych w rozumieniu art. 288 akapit czwarty zdanie drugie TFUE, lecz które mają w praktyce znaczenie regulacyjne, co oznacza, że innym uczestnikom rynku, na które akty te mają wpływ, należy zapewnić pełną kontrolę, tak aby mogli oni bronić swoich interesów, które mogliby przeciwstawiać interesom OSP. |
|
82 |
W odpowiedzi na tę sytuację skarżąca podnosi, że art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 należy interpretować w sposób spójny z art. 5 ust. 8 rozporządzenia 2017/2195, który przyznaje każdej ze stron, w tym uczestnikom rynku, prawo do wniesienia skargi do KOR na decyzje OSP. Wykładnia art. 28 rozporządzenia 2019/942 proponowana przez ACER jest nie tylko „niesatysfakcjonująca”, jak stwierdziła Komisja Odwoławcza w pkt 57 zaskarżonej decyzji, ale jest również sprzeczna z zasadami skutecznej ochrony sądowej i niedyskryminacji oraz podważa cel mechanizmu ustanowionego w tym artykule, jakim jest odciążenie sądów Unii. |
|
83 |
Po pierwsze, skarżąca wskazuje, że brała czynny udział w postępowaniu, które doprowadziło do wydania decyzji pierwotnej, co zgodnie z orzecznictwem stanowi jedną z istotnych okoliczności umożliwiających wykazanie indywidualnego oddziaływania na stronę skarżącą. W niniejszej sprawie skarżąca brała czynny udział w konsultacjach publicznych rozpoczętych przez ENTSO‑E na podstawie art. 10 rozporządzenia 2017/2195 przed przedłożeniem ACER propozycji OSP, przedkładając ACER swoją opinię z dnia 30 lipca 2021 r. Ponadto brała ona również czynny udział w konsultacjach publicznych dotyczących wspomnianej propozycji przeprowadzonych przez ACER, przedstawiając tej agencji uwagi z dnia 10 listopada 2021 r. Zgodnie z art. 10 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195 OSP, a ostatecznie ACER, powinni byli zastosować się do opinii z dnia 30 lipca 2021 r. lub wyjaśnić w swojej propozycji dokładne powody, dla których od niej odstąpili. |
|
84 |
Po drugie, skarżąca wskazuje, że decyzja pierwotna dotyczy jej indywidualnie, w sposób podobny (jeśli nie bardziej) jak OSP, którzy są jej adresatami, ponieważ zgodnie z orzecznictwem decyzja ta wpływa w istotny i niekorzystny sposób na jej pozycję konkurencyjną na rynku dostaw energii bilansującej, sztuczne obniżając cenę, po jakiej może ona sprzedawać tę energię elektryczną OSP, którzy są jedynymi wnioskującymi o nią podmiotami, tak że nie może ona czasowo korzystać z ceny rynkowej, która powinna być wyższa (aby pokryć koszt alternatywny ofert) lub konkurować ceną za tę energię elektryczną. Skarżąca uważa, że decyzja pierwotna jest skierowana przeciwko niej i w nią godzi, podobnie jak w kilku innych dostawców energii bilansującej, którzy wstępnie zakwalifikowali instalacje o wysokich zmiennych kosztach krańcowych, podczas gdy OSP, którzy są jej adresatami, są przez tę decyzję faworyzowani. |
|
85 |
Skarżąca jest zatem, z faktycznego punktu widzenia, jednym z głównych adresatów decyzji pierwotnej, która narusza wolność prowadzenia działalności gospodarczej skarżącej, uniemożliwiając jej sprzedaż energii bilansującej po cenie pokrywającej nie tylko koszty zmienne jej elektrowni, ale również znaczne inwestycje poczynione w celu utrzymania dostępności eksploatacji tych elektrowni na rynku energii bilansującej, pomimo niskiego prawdopodobieństwa ich uruchomienia, ze względu na ich wysokie zmienne koszty krańcowe, a w konsekwencji ich pozycję na dole listy priorytetów ekonomicznych. |
|
86 |
Zgodnie z orzecznictwem istotny wpływ na sytuację skarżącej na rynku wynika w niniejszym przypadku z utraconych korzyści mających swe źródło w decyzji pierwotnej, niezależnie od faktu, że wpływ tej decyzji na innych konkurentów mógł być podobny jak na skarżącą. W tym względzie skarżąca powołuje się w szczególności na sytuację dwóch elektrowni, Audorf i Itzehoe, które prowadzi w Niemczech, w których to elektrowniach dokonała znacznych inwestycji w celu utrzymania ich zdolności do funkcjonowania i dostępności operacyjnej na rynku energii bilansującej. Ponadto zdaniem skarżącej decyzja pierwotna dotyczy jej w sposób szczególny jako dostawcy energii bilansującej działającego w Niemczech, to znaczy w jednym z nielicznych obszarów regulacyjnych, który jest już podłączony do europejskich platform PICASSO i MARI, któremu udało się, po przeprowadzeniu długiego i kosztownego postępowania, wstępnie zakwalifikować instalacje do dostarczania energii bilansującej i któremu uniemożliwiono składanie ofert po cenach uzasadnionych wysokimi zmiennymi kosztami krańcowymi rozpatrywanych instalacji, które mogą znacznie przekraczać 15000 EUR/MWh. |
|
87 |
Skarżąca zarzuca Komisji Odwoławczej, że w zaskarżonej decyzji wyszła ona z założenia, iż skarżąca powinna była wykazać, że decyzja dotyczy jej w sposób jakościowo odmienny od wszystkich innych uczestników rynku energii bilansującej. Tymczasem taki warunek nie wynika z zasad wypracowanych w orzecznictwie w ramach stosowania art. 263 akapit czwarty TFUE ani też nie jest uzasadniony przypomnianym w pkt 80 powyżej celem postępowania przed Komisją Odwoławczą. |
|
88 |
Po trzecie, skarżąca podnosi, że została zindywidualizowana w decyzji pierwotnej w taki sam sposób jak OSP będący jej adresatami, ponieważ decyzja ta naruszyła gwarancje proceduralne, jakie prawo Unii przyznało jej w ramach przyjęcia tej decyzji, w rozumieniu orzecznictwa. Otóż ACER, począwszy od momentu, w którym zastąpił OSP z danego regionu CORE, zmieniając ich propozycję, powinien był również przestrzegać prawa do konsultacji przewidzianego w art. 10 rozporządzenia 2017/2195. W niniejszej sprawie skarżąca, uczestnicząc w konsultacjach publicznych rozpoczętych przez ENTSO‑E na podstawie tego artykułu, przed przedłożeniem ACER propozycji OSP, a następnie w procedurze konsultacji wszczętej przez ACER, wyraziła zamiar obrony swoich interesów i praw w ramach zmiany spornej metody. Na etapie repliki skarżąca zarzuca ponadto ACER, że nie przestrzegał przysługującego jej prawa do bycia uprzednio wysłuchaną zagwarantowanego w art. 14 ust. 6 rozporządzenia 2019/942. |
|
89 |
ACER odpiera argumenty skarżącej i wnosi o oddalenie zarzutu pierwszego. |
|
90 |
Na wstępie należy przypomnieć że „wymogi i warunki szczególne” w rozumieniu art. 263 akapit piąty TFUE należy interpretować w ten sposób, że dotyczą one ustanowienia przez instytucję, organ lub przez jednostkę organizacyjną Unii jedynie czysto wewnętrznych wymogów i warunków, które mają charakter wstępny w stosunku do skargi sądowej, regulujących między innymi funkcjonowanie mechanizmu samokontroli lub przebieg postępowania polubownego celem uniknięcia sporu przed sądami Unii (zob. podobnie postanowienie z dnia 12 września 2013 r., European Dynamics Luxembourg i in./OHIM, T‑556/11, EU:T:2013:514, pkt 60; wyrok z dnia 25 października 2018 r., KF/Satcen, T‑286/15, EU:T:2018:718, pkt 107). Te wymogi i warunki szczególne powinny zatem być w pełni spójne z ogólnym systemem przewidzianym w art. 263 TFUE, jeżeli chodzi o właściwość sądu Unii do rozpoznawania skarg, które zostały mu przekazane [zob. podobnie wyroki: z dnia 4 lutego 2016 r., Italian International Film/EACEA, T‑676/13, EU:T:2016:62, pkt 27; z dnia 8 czerwca 2016 r., Monster Energy/EUIPO (Przedstawienie symbolu pokoju), T‑583/15, EU:T:2016:338, pkt 43; z dnia 8 czerwca 2016 r., Monster Energy/EUIPO (GREEN BEANS), T‑585/15, niepublikowany, EU:T:2016:339, pkt 41]. |
|
91 |
Wynika z tego, że jeżeli te same przesłanki dopuszczalności istnieją w ogólnym systemie przewidzianym w art. 263 TFUE oraz w ramach wymogów i warunków szczególnych przyjętych na podstawie art. 263 akapit piąty TFUE, należy je co do zasady interpretować w sposób jednolity. W celu dokonania oceny, czy kwestionowany akt, a mianowicie decyzja pierwotna, zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 dotyczy skarżącej indywidualnie, należy zatem odwołać się do orzecznictwa wydanego w przedmiocie drugiego przypadku, o którym mowa w art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony. |
|
92 |
Co się tyczy przesłanki indywidualnego oddziaływania w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, należy przypomnieć, że dana osoba, fizyczna lub prawna, inna niż adresat aktu może utrzymywać, iż akt ten dotyczy jej indywidualnie tylko wtedy, gdy ma on wpływ na jej sytuację ze względu na szczególne dla niej cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia ją od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata aktu (wyrok z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja, 25/62, EU:C:1963:17, s. 223). |
|
93 |
Ponadto z orzecznictwa wydanego na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE wynika zasada, zgodnie z którą do strony skarżącej, będącej osobą fizyczną lub prawną, która nie jest adresatem aktu, który kwestionuje, należy powołanie i wykazanie na poparcie swojej skargi szczególnych dla niej cech charakterystycznych lub sytuacji faktycznej, która odróżnia ją od wszelkich innych osób i indywidualizuje ją w sposób podobny jak adresata aktu (zob. podobnie postanowienia: z dnia 28 września 2011 r., UCAPT/Rada, T‑96/09, niepublikowane, EU:T:2011:542, pkt 47; z dnia 6 maja 2020 r., Sabo i in./Parlament i Rada, T‑141/19, niepublikowane, EU:T:2020:179, pkt 32). W tym względzie art. 15 § 1 lit. d) regulaminu postępowania przed Komisją Odwoławczą przypomina, że to do strony skarżącej należy wykazanie, iż decyzja ACER dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie, zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942. |
|
94 |
W niniejszej sprawie, jak wynika z opisu argumentów skarżącej zawartego w pkt 45 zaskarżonej decyzji, który to opis nie został zakwestionowany w ramach niniejszego odwołania, w związku z pkt 99–110 jej pisma przedstawiającego podstawy odwołania do Komisji Odwoławczej z dnia 28 kwietnia 2022 r., skarżąca twierdziła przed Komisją Odwoławczą, że decyzja pierwotna dotyczy jej indywidualnie ze względu na to, że wpływa w istotny sposób na jej pozycję konkurencyjną na niemieckim rynku energii bilansującej, na którym jest jednym z największych działających dostawców. Skarżąca aktywnie broniła swoich interesów na tym rynku, a w szczególności uczestniczyła w procedurze konsultacji w przedmiocie propozycji OSP i odpowiedziała na pytania ACER. Decyzja pierwotna dotyczy jej w szczególności ze względu na to, że wiele z jej wcześniej zakwalifikowanych instalacji generowało wysokie zmienne koszty krańcowe. Decyzja ta ma wpływ na z góry określoną grupę podmiotów gospodarczych, której skarżąca jest częścią, składającą się z dostawców energii bilansującej, którym udało się wstępnie zakwalifikować instalacje do dostarczania energii bilansującej lub których instalacje są w trakcie wstępnej kwalifikacji. |
|
95 |
W pkt 46–50 zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza zbadała „cechy charakterystyczne” lub „sytuacje faktyczne”, na które powołuje się skarżąca, i stwierdziła, że nie są one wystarczające, aby ją zindywidualizować w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223). |
|
96 |
W ramach niniejszej skargi skarżąca zarzuca w istocie Komisji Odwoławczej, że ta nie stwierdziła w zaskarżonej decyzji, iż decyzja pierwotna dotyczyła skarżącej indywidualnie ze względu na szczególne dla niej cechy charakterystyczne, które odróżniały ją od każdej innej osoby. |
|
97 |
Po pierwsze, skarżąca powołuje się na swój aktywny udział w konsultacjach publicznych rozpoczętych przez ENTSO‑E na podstawie art. 10 rozporządzenia 2017/2195, przed przedłożeniem ACER propozycji OSP, poprzez przedstawienie opinii z dnia 30 lipca 2021 r., oraz udział w konsultacjach publicznych dotyczących tej propozycji prowadzonych przez ACER poprzez przedstawienie uwag z dnia 10 listopada 2021 r. oraz fakt, że zgodnie z art. 10 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195 OSP i ostatecznie ACER powinni byli zastosować się do opinii skarżącej z dnia 30 lipca 2021 r. lub wyjaśnić w swojej propozycji dokładne powody, dla których od niej odstąpili. |
|
98 |
Po drugie, skarżąca powołuje się na istotny i negatywny wpływ decyzji pierwotnej na jej pozycję konkurencyjną na niemieckim rynku dostaw energii bilansującej. Decyzja pierwotna stanowi ingerencję w ten rynek, uniemożliwiając swobodne kształtowanie cen, ograniczając możliwości konkurencji cenowej, jak również uniemożliwiając niektórym dostawcom energii bilansującej, działającym na jednym z nielicznych obszarów regulacyjnych już podłączonych do europejskich platform PICASSO i MARI i posiadającym wstępnie zakwalifikowane instalacje o wysokich zmiennych kosztach krańcowych, w które zainwestowali znacznie środki i w związku z tym byli narażeni na wysokie koszty alternatywne ze względu na ich pozycję na dole listy priorytetów ekonomicznych, odzyskanie ich kosztów. |
|
99 |
Po trzecie, skarżąca powołuje się na naruszenie gwarancji proceduralnych, które prawo Unii przyznało jej w ramach przyjęcia decyzji pierwotnej w rozumieniu orzecznictwa, ponieważ ACER nie poszanował jej prawa do konsultacji na podstawie art. 10 ust. 1 rozporządzenia 2017/2195 ani prawa do bycia uprzednio wysłuchaną zagwarantowanego w art. 14 ust. 6 rozporządzenia 2019/942. |
|
100 |
W swoich pismach procesowych ACER popiera stanowisko Komisji Odwoławczej, zgodnie z którym „cechy charakterystyczne” lub „sytuacje faktyczne”, na które powołuje się skarżąca przed Sądem, nie są wystarczające, aby ją zindywidualizować w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223) (zob. pkt 95 powyżej). |
|
101 |
Co się tyczy „cech charakterystycznych” lub „sytuacji faktycznych”, na które skarżąca powołała się przed Komisją Odwoławczą i które zostały zbadane przez tę komisję w zaskarżonej decyzji, a mianowicie okoliczności, że prowadzi ona działalność na niemieckim rynku energii bilansującej, oraz okoliczności, że jest jednym z największych dostawców na tym rynku, które następnie rozwinęła w ramach niniejszej skargi, podnosząc, że jej pozycja na tym rynku uległa istotnej zmianie wskutek decyzji pierwotnej (zob. pkt 84–87, 94 i 98 powyżej), skarżąca odsyła do orzecznictwa sądu Unii w dziedzinie pomocy państwa i koncentracji. |
|
102 |
W tym względzie należy niewątpliwie stwierdzić, że zgodnie z orzecznictwem za podmioty, których decyzja Komisji kończąca formalne postępowanie wyjaśniające w sprawie pomocy państwa dotyczy indywidualnie, uznane zostały między innymi – poza przedsiębiorstwem, które jest beneficjentem środka pomocy będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji – przedsiębiorstwa z nim konkurujące, które odegrały aktywną rolę w ramach tego postępowania, o ile ich pozycja na rynku uległa istotnej zmianie wskutek tego środka pomocy (zob. wyrok z dnia 2 września 2021 r., Ja zum Nürburgring/Komisja, C‑647/19 P, EU:C:2021:666, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym kontekście przedsiębiorstwo nie może powoływać się jedynie na okoliczność, że jest konkurentem przedsiębiorstwa będącego beneficjentem pomocy, lecz winno wykazać ponadto, że znajduje się w sytuacji faktycznej, która indywidualizuje je w sposób analogiczny do adresata decyzji (wyrok z dnia 22 grudnia 2008 r., British Aggregates/Komisja, C‑487/06 P, EU:C:2008:757, pkt 48). |
|
103 |
Ponadto z orzecznictwa w dziedzinie koncentracji wynika, że w przypadku decyzji stwierdzającej zgodność koncentracji z rynkiem wewnętrznym oceny, czy decyzja dotyczy indywidualnie przedsiębiorstwa trzeciego, które nie jest stroną koncentracji, należy dokonać na podstawie, po pierwsze, udziału tego przedsiębiorstwa w postępowaniu administracyjnym, a po drugie, wpływu na jego pozycję rynkową. Aby uznać w tym kontekście wpływ na pozycję rynkową strony skarżącej, sąd Unii bierze pod uwagę albo to, że jest ona jednym z głównych konkurentów stron koncentracji, którzy są beneficjentami decyzji zezwalającej na koncentrację (zob. podobnie wyroki: z dnia 4 lipca 2006 r., easyJet/Komisja, T‑177/04, EU:T:2006:187, pkt 37; z dnia 20 grudnia 2023 r., Mainova/Komisja, T‑64/21, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:843, pkt 85; z dnia 20 grudnia 2023 r., enercity/Komisja, T‑65/21, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:844, pkt 83), albo to, że jest ona zwykłym konkurentem tych stron, ale koncentracja ma konkretnie wskazany potencjalny wpływ na jej sytuację gospodarczą, taki jak obniżenie wartości istotnych inwestycji zrealizowanych i skalkulowanych w perspektywie długoterminowej, z uwzględnieniem istniejącej wcześniej struktury rynku (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 maja 2023 r., EVH/Komisja, T‑312/20, odwołanie w toku, EU:T:2023:252, pkt 42, 46; z dnia 17 maja 2023 r., TEAG/Komisja, T‑315/20, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:259, pkt 42, 46; z dnia 17 maja 2023 r., GGEW/Komisja, T‑319/20, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:263, pkt 42, 46), albo to, że jest ona potencjalnym konkurentem stron koncentracji w przypadku rynków oligopolistycznych, albo, w pewnych okolicznościach, że jest obecna na rynkach sąsiednich, wyższego lub niższego szczebla względem rynków, na których działa przedsiębiorstwo posiadające pozycję monopolistyczną, które postrzega swoją pozycję jako wzmocnioną w wyniku koncentracji (zob. podobnie wyrok z dnia 30 września 2003 r., ARD/Komisja, T‑158/00, EU:T:2003:246, pkt 78). |
|
104 |
Jednakże orzecznictwo przytoczone w pkt 102 i 103 powyżej opiera się, przynajmniej częściowo, na istnieniu aktualnego lub potencjalnego stosunku konkurencji między beneficjentami spornej decyzji na rynku, którego decyzja ta dotyczy, a stroną skarżącą, której pozycja na tym rynku lub na rynkach sąsiednich wyższego lub niższego szczebla uległa, w konkretnie wskazany sposób, negatywnej – a w stosownym przypadku istotnej – zmianie wskutek wspomnianej decyzji. |
|
105 |
W niniejszej sprawie skarżąca nie twierdzi ani tym bardziej nie wykazuje, że niektórzy z jej konkurentów na niemieckim rynku energii bilansującej, na którym działa i którego dotyczy decyzja pierwotna, czerpią korzyści ze wspomnianej decyzji na tym rynku. Przeciwnie, z jej argumentacji wynika, że ogranicza się ona do wskazania ogólnego wpływu decyzji pierwotnej na niemiecki rynek energii bilansującej, która negatywnie wpływa na wszystkich dostawców energii bilansującej, działających tak jak skarżąca na tym rynku, a także na rynkach czeskim i austriackim. |
|
106 |
Nawet jeśli założyć, że skarżąca, jako jeden z największych dostawców na niemieckim rynku bilansującym energii, poniosła większe szkody gospodarcze niż niektórzy z jej konkurentów na tym rynku, to nie wystarcza to do zindywidualizowania jej w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223). Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że okoliczność, iż dany akt dotyczy niektórych podmiotów gospodarczych w większym stopniu niż ich konkurentów, nie wystarcza, aby uznać, że akt ten dotyczy ich indywidualnie. Tak więc nawet przy założeniu, że decyzja ma szczególny wpływ na sytuację ekonomiczną strony skarżącej, okoliczność ta nie wystarcza do odróżnienia jej od wszelkich innych osób (postanowienia: z dnia 2 kwietnia 2004 r., Gonnelli i AIFO/Komisja, T‑231/02, EU:T:2004:105, pkt 45; z dnia 12 marca 2007 r., Confcooperative, Unione regionale della Cooperazione Fvg Federagricole i in./Komisja, T‑418/04, niepublikowane, EU:T:2007:83, pkt 57; z dnia 13 listopada 2008 r., Lemaître Sécurité/Komisja, T‑301/06, niepublikowane, EU:T:2008:495, pkt 24). |
|
107 |
Ponadto okoliczność, że decyzja pierwotna dotyczy stosunkowo niewielkiej i stabilnej liczby dostawców energii bilansującej, którym – tak jak skarżąca – udało się wstępnie zakwalifikować instalacje do dostarczania energii bilansującej i którzy prowadzą działalność na niemieckim rynku energii bilansującej, a także na rynkach czeskim i austriackim, również nie może wystarczyć do zindywidualizowania skarżącej w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223). Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem również, że możliwość ustalenia z większą lub mniejszą dokładnością liczby czy też nawet tożsamości podmiotów prawa, wobec których ma zastosowanie dany środek, w żaden sposób nie skutkuje tym, że należy uznać, iż środek ten dotyczy ich indywidualnie, skoro stosowany jest on ze względu na zaistnienie określonej w danym akcie obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej (zob. wyrok z dnia 18 października 2018 r., Internacional de Productos Metálicos/Komisja, C‑145/17 P, EU:C:2018:839, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo; postanowienia: z dnia 19 września 2022 r., TDK Foil Italy/Komisja, T‑788/21, niepublikowane, EU:T:2022:581, pkt 18; z dnia 7 grudnia 2022 r., Sunrise Medical i Sunrise Medical Logistics/Komisja, T‑721/21, niepublikowane, EU:T:2022:791, pkt 53). Tymczasem w niniejszej sprawie, jak zauważyła zasadniczo Komisja Odwoławcza w pkt 50 zaskarżonej decyzji, decyzja pierwotna dotyczy wszystkich dostawców energii bilansującej w ten sam sposób, ponieważ ma ona zastosowanie do wszystkich uczestników rynku, którzy pragną wymieniać energię bilansującą w Niemczech, ale także w Republice Czeskiej i w Austrii, na europejskich platformach PICASSO i MARI. |
|
108 |
Ponadto skarżąca nie twierdzi ani tym bardziej nie wykazuje, że pozostaje w aktualnym lub potencjalnym stosunku konkurencji z adresatami i – jej zdaniem – rzeczywistymi beneficjentami decyzji pierwotnej na niemieckim rynku energii bilansującej, czyli z OSP, których ta decyzja dotyczy. |
|
109 |
Wreszcie w odniesieniu do inwestycji dokonanych przez skarżącą w dwóch elektrowniach Audorf i Itzehoe, które prowadzi ona w Niemczech, w celu utrzymania ich zdolności do funkcjonowania i dostępności operacyjnej na rynku energii bilansującej (zob. pkt 86 powyżej) prawdą jest, że z orzecznictwa wynika, iż obniżenie wartości istotnych inwestycji zrealizowanych i skalkulowanych w perspektywie długoterminowej, z uwzględnieniem istniejącej wcześniej struktury rynku, zostało już uwzględnione w celu ustalenia indywidualnego oddziaływania decyzji na stronę skarżącą (wyroki: z dnia 17 maja 2023 r., EVH/Komisja, T‑312/20, odwołanie w toku, EU:T:2023:252, pkt 42, 46; z dnia 17 maja 2023 r., TEAG/Komisja, T‑315/20, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:259, pkt 42, 46; z dnia 17 maja 2023 r., GGEW/Komisja, T‑319/20, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:263, pkt 42, 46). Jednakże w niniejszej sprawie, nawet przy założeniu, że konkretne inwestycje wymienione przez skarżącą uległy „dewaluacji” wskutek decyzji pierwotnej w zakresie, w jakim decyzja ta miała wpływ na ich amortyzację, skarżąca nie przedstawiła danych wystarczających do stwierdzenia, że jej sytuacja konkurencyjna na rynku energii bilansującej uległa istotnej zmianie. W szczególności skarżąca nie przedstawiła danych, które umożliwiłyby ocenę względnego znaczenia dwóch omawianych elektrowni w jej całkowitej produkcji, pod względem wartości lub ilości, energii bilansującej w Niemczech. |
|
110 |
W tych okolicznościach skarżąca, która nie wykazała, że pozostaje w aktualnym lub potencjalnym stosunku konkurencji z beneficjentami decyzji pierwotnej na niemieckim rynku energii bilansującej, na którym działa i którego dotyczy decyzja pierwotna, nie może skutecznie powoływać się na orzecznictwo przytoczone w pkt 102 i 103 powyżej, aby twierdzić, jak to czyni w niniejszej sprawie, że jej pozycja na tym rynku uległa istotnej zmianie wskutek rzeczonej decyzji. |
|
111 |
Co się tyczy zatem „cech charakterystycznych” lub „sytuacji faktycznych”, na które skarżąca powołała się przed Komisją Odwoławczą, a mianowicie okoliczności, że prowadzi ona działalność na niemieckim rynku energii bilansującej, oraz okoliczności, że jest jednym z największych dostawców na tym rynku, które następnie rozwinęła ona w ramach niniejszej skargi, podnosząc, że jej pozycja na tym rynku uległa istotnej zmianie wskutek decyzji pierwotnej w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 102 i 103 powyżej, należy stwierdzić, że Komisja Odwoławcza słusznie uznała w pkt 46–50 zaskarżonej decyzji, iż okoliczności te nie mogą same w sobie zindywidualizować skarżącej w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223). |
|
112 |
Co się tyczy „cech charakterystycznych” lub „sytuacji faktycznych”, które nie zostały wymienione w zaskarżonej decyzji jako te, na które skarżąca powołała się przed Komisją Odwoławczą i które w związku z tym nie zostały zbadane przez tę komisję we wspomnianej decyzji, lecz na które skarżąca powołuje się w ramach niniejszej skargi (zob. pkt 83, 88, 97 i 99 powyżej), Sąd wezwał strony w ramach środków organizacji postępowania do zajęcia stanowiska w przedmiocie ich dopuszczalności. |
|
113 |
W tym względzie skarżąca podniosła, że w pkt 134 pisma przedstawiającego podstawy odwołania oraz w pkt 31 i nast. jej odpowiedzi na pytanie zadane przez Komisję Odwoławczą z dnia 22 sierpnia 2022 r. powołała się ona na okoliczność, że jej prawo do konsultacji na podstawie art. 10 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195 zostało naruszone w ramach postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania decyzji pierwotnej. Późniejsze powołanie się na naruszenie przysługującego jej prawa do bycia wysłuchaną zagwarantowanego w art. 14 ust. 6 rozporządzenia 2019/942 stanowi jedynie rozszerzenie argumentów, które zostały już przedstawione przed Komisją Odwoławczą. |
|
114 |
W odniesieniu do indywidualnego oddziaływania na skarżącą ACER uznał, że oparła się ona zasadniczo w pkt 94–101 pisma przedstawiającego podstawy odwołania, które odnoszą się do tej kwestii, na okoliczności, że jest ona jednym z największych dostawców działających na niemieckim rynku energii bilansującej i że jest niedopuszczalne, bo spóźnione, późniejsze podnoszenie przez nią innych „cech charakterystycznych” lub „sytuacji faktycznych”, które mogły ją zindywidualizować w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223). |
|
115 |
W tym względzie należy stwierdzić, że „cechy charakterystyczne” lub „sytuacje faktyczne”, które nie zostały podniesione lub wykazane przez stronę skarżącą przed Komisją Odwoławczą, nie mogą zostać uwzględnione przez Sąd przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 29 rozporządzenia 2019/942 w związku z art. 263 TFUE zadaniem Sądu jest zbadanie zgodności z prawem decyzji podjętej przez Komisję Odwoławczą poprzez przeprowadzenie kontroli zastosowania prawa Unii przez tę komisję, zwłaszcza w świetle okoliczności faktycznych, jakie zostały jej przedstawione. Sąd nie może natomiast przeprowadzić takiej kontroli uwzględniając nowe okoliczności faktyczne, na które się przed nim powołano lub które mu przedłożono (zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 13 marca 2007 r., OHIM/Kaul, C‑29/05 P, EU:C:2007:162, pkt 54; z dnia 15 kwietnia 2010 r., Schräder/CPVO, C‑38/09 P, EU:C:2010:196, pkt 76). |
|
116 |
Ponadto z przepisów regulujących postępowanie przed sądami Unii, w szczególności z art. 21 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z art. 76 i art. 84 § 1 regulaminu postępowania wynika, że co do zasady to strony określają spór i ustalają jego zakres oraz że sąd Unii nie może orzekać ultra petita (zob. wyrok z dnia 17 września 2020 r., Alfamicro/Komisja, C‑623/19 P, niepublikowany, EU:C:2020:734, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., Parlament/Moi, C‑246/21 P, niepublikowany, EU:C:2022:1026, pkt 55). Ponadto zgodnie z art. 21 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, art. 120 lit. c) i d) regulaminu postępowania przed Trybunałem oraz art. 76 akapit pierwszy lit. d) i e) regulaminu postępowania w ramach skargi bezpośredniej przed sądami Unii skarga powinna zawierać w szczególności przedmiot sporu, zwięzłe przedstawienie podniesionych zarzutów oraz żądania strony skarżącej. |
|
117 |
W niniejszej sprawie w pkt 94–101 pisma przedstawiającego podstawy odwołania skarżąca oparła się zasadniczo – aby twierdzić, że decyzja pierwotna, która doprowadziła do czasowego zablokowania ceny sprzedaży energii bilansującej OSP, dotyczy jej indywidualnie – na szczególnej okoliczności, zgodnie z którą jest ona jednym z największych dostawców działających na niemieckim rynku tej energii. |
|
118 |
Tymczasem zgodnie z orzecznictwem i brzmieniem art. 15 § 1 lit. d) regulaminu postępowania przed Komisją Odwoławczą, o których mowa w pkt 93 powyżej, wspomniana komisja mogła zasadnie uznać w zaskarżonej decyzji jedynie taką szczególną okoliczność, na którą skarżąca prawidłowo się przed nią powołała jako mogącą ją zindywidualizować w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223), bez konieczności badania, czy inne „cechy charakterystyczne” lub inne „sytuacje faktyczne”, które mogą ją indywidualizować, można wywieść z pisma przedstawiającego podstawy odwołania, z załączników do niego, z uwag uzupełniających lub, bardziej ogólnie, z akt sprawy. |
|
119 |
Nawet przy założeniu, że Komisja Odwoławcza niezgodnie z prawem nie uwzględniła w zaskarżonej decyzji wszystkich „cech charakterystycznych” lub „sytuacji faktycznych”, na które powołała się przed nią skarżąca, do skarżącej należało przedstawienie tego zarzutu sformułowanego w taki sposób, aby spełniał wymogi jasności i precyzji określone w art. 76 lit. d) regulaminu postępowania (zob. pkt 116 powyżej). |
|
120 |
Pominięcie rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania może bowiem prowadzić do stwierdzenia nieważności, przynajmniej w części, decyzji wydanej przez niezależną izbę odwoławczą jednego z organów lub jednostek organizacyjnych Unii, o których mowa w art. 58a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 8 czerwca 2016 r., GREEN BEANS, T‑585/15, niepublikowany, EU:T:2016:339, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
121 |
Tymczasem o ile w pkt 89–92 i 117–120 skargi skarżąca powołuje się, jako na okoliczności mogące ją zindywidualizować w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17, s. 223), na swój aktywny udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji pierwotnej i na naruszenie jej prawa do konsultacji przed wydaniem tej decyzji, zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia 2017/2195, o tyle nie podniosła ona w tym względzie w sposób jasny i precyzyjny zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji opartego na tym, że w decyzji tej Komisja Odwoławcza niezgodnie z prawem zaniechała wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie tych „cech charakterystycznych” lub „sytuacji faktycznych”, które zostały przed nią należycie podniesione. |
|
122 |
W związku z tym nie jest dopuszczalne powoływanie się przez skarżącą w ramach niniejszej skargi na „cechy charakterystyczne” lub „sytuacje faktyczne”, które nie zostały wymienione w zaskarżonej decyzji jako te, na które skarżąca powołała się przed Komisją Odwoławczą, i które w związku z tym nie zostały zbadane przez tę komisję we wspomnianej decyzji (zob. pkt 83, 88, 97 i 99 powyżej). |
|
123 |
Należy zatem oddalić zarzut pierwszy jako bezzasadny, w związku z czym żądanie główne, zmierzające do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, które jest pozbawione jakichkolwiek podstaw, należy oddalić jako bezzasadne. Należy zatem przystąpić do zbadania żądania ewentualnego. |
W przedmiocie żądania ewentualnego, zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej
|
124 |
Na poparcie żądania ewentualnego skarżąca podnosi sześć zarzutów, dotyczących zasadniczo, po pierwsze, braku właściwości ACER do wydania decyzji pierwotnej, która odbiega od propozycji OSP, po drugie, naruszenia przez ACER ustanowionego w art. 10 rozporządzenia 2017/2195 obowiązku konsultacji z zainteresowanymi stronami na rynku przed przyjęciem nowej metody, po trzecie – braku podstawy prawnej do przyjęcia decyzji pierwotnej, po czwarte – braku uzasadnienia, po piąte – naruszenia celów realizowanych przez rozporządzenie 2017/2195, i po szóste – naruszenia zasady proporcjonalności. |
|
125 |
ACER podnosi oczywistą niedopuszczalność żądania ewentualnego, złożonego w dniu 17 lutego 2023 r., ze względu na niedochowanie terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej wynoszącego dwa miesiące i dziesięć dni, określonego w art. 263 akapit szósty TFUE w związku z art. 60 regulaminu postępowania, który to termin biegł najpóźniej od dnia wniesienia przez skarżącą odwołania do Komisji Odwoławczej, czyli od dnia 28 kwietnia 2022 r. Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na żaden usprawiedliwiony błąd, przy czym należy zauważyć, że informacje o środkach odwoławczych zawarte w decyzji pierwotnej były wyraźnie skierowane do jej adresatów i że wykładnia zgodna art. 29 rozporządzenia 2019/942 wymagała uznania, że przepis ten nie narusza prawa skarżącej do wniesienia bezpośrednio do Sądu skargi o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony. W każdym wypadku żądanie ewentualne należy oddalić jako bezzasadne. |
|
126 |
Skarżąca uważa, że żądanie ewentualne spełnia przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ Unii, a mianowicie ACER, wniesionej na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. Zdaniem skarżącej skarga ta nie jest uzależniona od wyczerpania środków odwoławczych zgodnie z art. 263 akapit piąty TFUE i art. 29 rozporządzenia 2019/942, ponieważ możliwość wniesienia przez nią bezpośredniej skargi jest wymagana przez prawo pierwotne. Ponadto skarżąca utrzymuje, że upływ terminu dwóch miesięcy od publikacji decyzji pierwotnej w dniu 28 lutego 2022 r. również nie powinien stać na przeszkodzie dopuszczalności skargi ewentualnej, ponieważ nie mogła ona spodziewać się, w świetle kwalifikacji decyzji pierwotnej jako decyzji indywidualnej w rozumieniu motywu 34, art. 2 lit. d) oraz art. 28 i 29 rozporządzenia 2019/942, orzecznictwa, informacji dotyczących środków odwoławczych zawartych w decyzji pierwotnej, a także braku ochrony sądowej i wynikających z tego potencjalnych konfliktów, że powinna wnieść skargę bezpośrednią na tę decyzję, nie będąc w stanie uzyskać, z powodu domniemanego braku legitymacji procesowej, uprzedniej decyzji Komisji Odwoławczej. Otóż zgodnie z orzecznictwem niedochowanie terminu do wniesienia skargi nie stoi na przeszkodzie dopuszczalności skargi, jeżeli wynika ono z usprawiedliwionego naruszenia prawa przez stronę skarżącą, która została wprowadzona w błąd przez autora aktu. |
|
127 |
Co się tyczy podniesionego przez ACER zarzutu niedopuszczalności żądania ewentualnego, należy przede wszystkim zauważyć, że – jak wynika z pkt 47 powyżej – skarżąca mogła w niniejszej sprawie wnieść skargę o stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej bezpośrednio do sądu Unii na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony. |
|
128 |
Ponadto z art. 263 akapit szósty TFUE wynika, że skargi o stwierdzenie nieważności wnosi się w terminie dwóch miesięcy od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania stronie skarżącej, stosownie do przypadku, lub, w razie ich braku, od daty powzięcia przez skarżącą wiadomości o tym akcie. |
|
129 |
Od stosowania uregulowań Unii dotyczących terminów procesowych można odstąpić jedynie w zupełnie wyjątkowych okolicznościach, w razie wystąpienia nieprzewidywalnych okoliczności lub przypadku siły wyższej, zgodnie z art. 45 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ponieważ ścisłe stosowanie tych norm odpowiada wymogom pewności prawa oraz konieczności zapobieżenia jakiejkolwiek dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w ramach wymiaru sprawiedliwości (zob. wyrok z dnia 14 grudnia 2016 r., SV Capital/ABE, C‑577/15 P, EU:C:2016:947, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
130 |
Z orzecznictwa wynika również, że w ramach uregulowań Unii dotyczących terminów procesowych pojęcie „usprawiedliwionego błędu”, pozwalającego na odstąpienie od tych terminów, dotyczy jedynie wyjątkowych okoliczności, w szczególności kiedy zachowanie danej instytucji samo doprowadziło albo w decydującym zakresie przyczyniło się do powstania zrozumiałych wątpliwości w świadomości osoby działającej w dobrej wierze, zachowującej wszelką staranność wymaganą od osoby przeciętnie zorientowanej (zob. wyrok z dnia 14 grudnia 2016 r., SV Capital/ABE, C‑577/15 P, EU:C:2016:947, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
131 |
W niniejszej sprawie decyzja pierwotna została opublikowana na stronie internetowej ACER w dniu 28 lutego 2022 r., a skarżąca wniosła odwołanie do Komisji Odwoławczej w dniu 28 kwietnia 2022 r. Nawet przy założeniu, że skarżąca powzięła wiadomość o decyzji pierwotnej w tym samym dniu, w którym wniosła odwołanie do Komisji Odwoławczej, to w zastosowaniu zasady obliczania terminów przewidzianych w art. 58 i 60 regulaminu postępowania, które odpowiadają art. 49 i 51 regulaminu postępowania przed Trybunałem, należy stwierdzić, że w dniu wniesienia niniejszej skargi, czyli w dniu 17 lutego 2023 r., skarżąca nie mogła już zaskarżyć wspomnianej decyzji. |
|
132 |
Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie ma podstaw, by powoływać się na usprawiedliwiony błąd w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 130 powyżej. |
|
133 |
Po pierwsze bowiem, ACER nie udzielił skarżącej żadnego konkretnego zapewnienia co do właściwości Komisji Odwoławczej do rozpoznania odwołania wniesionego przez nią od decyzji pierwotnej, ponieważ wskazówki dotyczące środków odwoławczych znajdujące się na końcu decyzji pierwotnej były wyraźnie przeznaczone dla „adresatów” tej decyzji, czyli OSP z danego regionu CORE, w odniesieniu do których były one zresztą prawidłowe (zob. pkt 47 powyżej). Natomiast decyzja pierwotna nie zawierała żadnych informacji na temat środków odwoławczych, z jakich powinny skorzystać osoby fizyczne lub prawne inne niż ci adresaci. W związku z tym wspomnianych wskazówek nie można uznać za zachowanie ACER mogące wywołać u skarżącej zrozumiałe wątpliwości co do właściwości Komisji Odwoławczej do rozpoznania odwołania wniesionego przez nią od decyzji pierwotnej. |
|
134 |
Po drugie, wykładnia brzmienia art. 29 rozporządzenia 2019/942 zgodna z prawem pierwotnym Unii wymagała uznania, że przepis ten nie stoi na przeszkodzie temu, by osoby fizyczne lub prawne, których akt o charakterze generalnym ACER pozbawiony środków wykonawczych dotyczył – podobnie jak skarżącej – bezpośrednio, ale nie dotyczył indywidualnie, mogły wnieść skargę o stwierdzenie nieważności tego aktu bezpośrednio do sądu Unii na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE w brzmieniu wynikającym z traktatu z Lizbony. Ponadto w pkt 165 skargi sama skarżąca podniosła, że w ramach niniejszej skargi „należy przyznać [jej] […] prawo do wniesienia do sądu skargi na akt regulacyjny na mocy [części trzeciej] art. 263 akapit czwarty […] TFUE”, gdyż „[t]en środek zaskarżenia jest wyraźnie przewidziany w [części trzeciej] art. 263 akapit czwarty […] TFUE”. |
|
135 |
Tak więc w niniejszej sprawie skarżąca nie może skutecznie powoływać się na orzecznictwo, które opierało się na ogólnym brzmieniu pewnych aktów regulujących środki odwoławcze lub na istniejących praktykach do celów stwierdzenia usprawiedliwionego błędu w związku ze spóźnionym wniesieniem skargi do sądu Unii po wyczerpaniu wewnętrznego środka odwoławczego, który w tym konkretnym przypadku i zgodnie z orzecznictwem nie miał zastosowania (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 czerwca 1972 r., Marcato/Komisja, 44/71, EU:C:1972:53, pkt 5–9; z dnia 5 kwietnia 1979 r., Orlandi/Komisja, 117/78, EU:C:1979:109, pkt 9–11). |
|
136 |
Wynika z tego, że skarżąca nie może powoływać się na jakikolwiek usprawiedliwiony błąd, który mógłby pozwolić jej na odstąpienie w niniejszej sprawie od obowiązku dochowania wyznaczonego terminu do wniesienia skargi. |
|
137 |
W konsekwencji żądanie ewentualne, zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej, również należy odrzucić jako niedopuszczalne, co skutkuje oddaleniem skargi w całości. |
W przedmiocie kosztów
|
138 |
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. |
|
139 |
Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem ACER – obciążyć ją kosztami postępowania. |
|
Z powyższych względów SĄD (trzecia izba w składzie powiększonym) orzeka, co następuje: |
|
|
|
van der Woude Škvařilová-Pelzl Nõmm Steinfatt Kukovec Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2025 r. Podpisy |
Spis treści
|
Okoliczności powstania sporu |
|
|
Żądania stron |
|
|
Co do prawa |
|
|
W przedmiocie żądania głównego, zmierzającego do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji |
|
|
W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego tego, że interpretacja art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 nie zapewnia skuteczności (effet utile) postępowania przed Komisją Odwoławczą i zgodności tego przepisu z zasadą skutecznej ochrony sądowej określoną w art. 47 Karty oraz z zasadą równości wobec prawa zagwarantowaną w art. 20 Karty |
|
|
W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2019/942 |
|
|
W przedmiocie żądania ewentualnego, zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej |
|
|
W przedmiocie kosztów |
( *1 ) Język postępowania: niemiecki.