Wydanie tymczasowe

WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)

z dnia 11 grudnia 2025 r.(*)

Odesłanie prejudycjalne – Obywatelstwo Unii – Artykuł 21 ust. 1 TFUE – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Przesłanki dokonania wpisu do rejestru krajowego umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim niż państwo wpisu – Podanie osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednego z małżonków – Ograniczenie – Względy uzasadniające – Dokładność i autentyczność danych zawartych w rejestrze krajowym – Proporcjonalność

W sprawie C‑789/23 [Tatrauskė](i)

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy) postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 21 grudnia 2023 r., w postępowaniu:

I.J.

przeciwko

„Registrų centras” VĮ,

TRYBUNAŁ (druga izba),

w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin, M. Gavalec i Z. Csehi sędziowie,

rzecznik generalny: M. Szpunar,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

–        w imieniu rządu litewskiego – K. Dieninis oraz V. Kazlauskaitė-Švenčionienė, w charakterze pełnomocników,

–        w imieniu Komisji Europejskiej – E. Montaguti oraz A. Steiblytė, w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 22 maja 2025 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 21 ust. 1 TFUE.

2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między I.J. a Registrų centras VĮ (centrum rejestrów, Litwa) w przedmiocie odmowy uwzględnienia przez to centrum rejestrów złożonego przez I.J. wniosku o wpisanie danych dotyczących jej małżeńskiego ustroju majątkowego do krajowego rejestru umów majątkowych małżeńskich.

 Ramy prawne

 Prawo Unii

3        Artykuł 21 ust. 1 TFUE stanowi:

„Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania”.

 Prawo litewskie

 Kodeks cywilny

4        Artykuł 3.101 Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas (kodeksu cywilnego Republiki Litewskiej, zwanego dalej „kodeksem cywilnym”), zatytułowany „Umowa majątkowa małżeńska”, stanowi:

„Umowa majątkowa małżeńska jest porozumieniem zawartym przez małżonków, które określa ich prawa i obowiązki majątkowe w czasie trwania małżeństwa, jak również w przypadku rozwodu lub separacji prawnej (separacji)”.

5        Artykuł 3.103 kodeksu cywilnego, zatytułowany „Forma umowy majątkowej małżeńskiej”, stanowi:

„1.      Umowę majątkową małżeńską zawiera się w formie aktu notarialnego.

2.      Umowę majątkową małżeńską, a także zmiany do niej, wpisuje się do rejestru umów majątkowych małżeńskich […].

3.      Umowa majątkowa małżeńska i jej zmiany są skuteczne wobec osób trzecich tylko wtedy, gdy umowa i jej zmiany zostały wpisane do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli w chwili dokonania czynności prawnej osoby trzecie wiedziały o umowie majątkowej małżeńskiej lub jej zmianach”.

 Przepisy mające zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich

6        W drodze Lietuvos Respublikos Vyriausybės nutarimas Nr. 1284 „Dėl Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo” (dekretu nr 1284 rządu Republiki Litewskiej w sprawie przyjęcia przepisów mających zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich) z dnia 13 sierpnia 2002 r. (Žin. 2002, nr 82‑3523) rząd Republiki Litewskiej przyjął przepisy mające zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Przepisy te zostały zmienione, przy czym zdaniem sądu odsyłającego do sporu w postępowaniu głównym miała zastosowanie wersja z dnia 10 września 2015 r., zmieniona Lietuvos Respublikos Vyriausybės nutarimas Nr. 773 (dekretem nr 773 rządu Republiki Litewskiej) z dnia 8 lipca 2020 r. (TAR, 2020, nr 2020‑15562) (zwane dalej „przepisami mającymi zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich”).

7        Zgodnie z pkt 13 przepisów mających zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich:

„Przedmiotem rejestracji w rejestrze są:

13.1.      umowy majątkowe małżeńskie;

[…]

13.3.      dokonanie podziału majątku, o których mowa w [kodeksie cywilnym];”.

8        Punkt 17 tych przepisów przewiduje:

„W rejestrze przetwarzane są następujące dane dotyczące podziału majątku:

17.1.      kod identyfikacyjny podziału majątku;

17.2.      podstawa podziału majątku (umowa lub orzeczenie sądu);

17.3.      data uwierzytelnienia umowy o podziale majątku wspólnego (»umowa o podziale majątku«) lub data wydania orzeczenia sądowego o podziale majątku (»orzeczenie o podziale majątku«);

17.4.      dane osobowe (osobisty numer identyfikacyjny, imię i nazwisko; a jeżeli brak jest danych osobowych w rejestrze ludności, data urodzenia, imię, nazwisko) osób fizycznych, które zawarły umowę o podziale majątku lub których majątek podlegał podziałowi na mocy orzeczenia sądu;

[…]

17.7.      nazwisko i imię notariusza oraz nazwa kancelarii notarialnej, w której uwierzytelniono umowę o podziale majątku, jej zmianę lub rozwiązanie, lub nazwa sądu, który wydał orzeczenie o podziale majątku;

[…]

17.9.      ustrój wskazany w umowie o podziale majątku lub orzeczeniu o podziale majątku;

[…]

17.12.      data i godzina wpisu o podziale majątku do rejestru lub jego wykreślenia z rejestru, a także rejestracji lub zmiany danych dotyczących tego podziału majątku”.

9        Dokonywanie wpisów do rejestru zdarzeń pranych i aktów poddanych rejestracji reguluje rozdział IV tych przepisów. Rozdział ten zawiera między innymi pkt 67 i 68, które mają następujące brzmienie:

„67.      Umowa majątkowa małżeńska lub umowa majątkowa zawarta przez osoby pozostające w konkubinacie zawarta w innym państwie może zostać wpisana do rejestru, jeżeli zawiera nadany przez litewski rejestr ludności osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednej z osób, które zawarły umowę.

68.      Jeżeli jedno z małżonków lub jedna z osób pozostających w konkubinacie chce zarejestrować umowę majątkową małżeńską lub umowę majątkową zawartą przez osoby pozostające w konkubinacie, lub zmiany do takiej umowy uwierzytelnione w innym państwie lub dotyczące zakończenia takiej umowy, jedno z małżonków lub konkubentów może dostarczyć te dane do rejestru osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika na potrzeby dokonania wpisu w rejestrze, drogą pocztową lub elektroniczną w trybie wskazanym przez administratora rejestru”.

 Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

10      Skarżąca w postępowaniu głównym jest obywatelką Unii wpisaną do litewskiego rejestru ludności. W związku z tym posiada ona osobisty numer identyfikacyjny nadany przez podmiot prowadzący ten rejestr oraz dowód tożsamości, na którym widnieje ten numer.

11      W 2006 r. skarżąca w postępowaniu głównym i C.B., obywatel włoski, zawarli związek małżeński we Włoszech. Małżeństwo zostało wpisane do rejestru małżeństw jednej z gmin włoskich. Wyciąg z aktu małżeństwa zawiera adnotację, iż małżonkowie wybrali ustrój rozdzielności majątkowej.

12      Małżeństwo, o którym mowa, zostało zarejestrowane w urzędzie stanu cywilnego w Litwie.

13      W dniu 15 lutego 2022 r. skarżąca w postępowaniu głównym złożyła w centrum rejestrów wniosek o wpisanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich zdarzenia prawnego związanego z jej małżeńskim ustrojem majątkowym, a mianowicie podziału majątku między małżonkami.

14      Decyzją z dnia 9 marca 2022 r. centrum rejestrów oddaliło ten wniosek, po pierwsze, ze względu na to, że osoba fizyczna nie była uprawniona do przekazania centrum rejestrów danych dotyczących podziału majątku między małżonkami, w związku z czym na wniosek skarżącej w postępowaniu głównym nie można było wpisać odnośnego podziału majątku do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Po drugie, centrum rejestrów stwierdziło, że przedstawiony przez nią wyciąg z aktu małżeństwa może zostać wpisany do rejestru umów majątkowych małżeńskich jako umowa majątkowa małżeńska pod warunkiem dołączenia do aktu małżeństwa uzupełnienia uwierzytelnionego przez notariusza lub innego właściwego urzędnika włoskiego, zawierającego litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków.

15      Skarżąca w postępowaniu głównym przedstawiła następnie kopię wiadomości elektronicznej, z której wynika, że zwróciła się do odnośnego urzędu stanu cywilnego we Włoszech o sporządzenie odpisu aktu małżeństwa wskazującego jej litewski osobisty numer identyfikacyjny, jaki znajduje się w jej dowodzie osobistym. Ów urząd stanu cywilnego odmówił dodania tej wzmianki na wyciągu z aktu małżeństwa ze względu na to, że nie był w stanie poświadczyć autentyczności wspomnianego osobistego numeru identyfikacyjnego skarżącej w postępowaniu głównym.

16      Ta ostatnia wniosła zatem skargę na decyzję z dnia 9 marca 2022 r. do Vilniaus apygardos administracinis teismas (okręgowego sądu administracyjnego w Wilnie, Litwa). Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r. skarga ta została oddalona jako bezzasadna w szczególności ze względu na to, że przesłanki dokonania wpisu do rejestru umów majątkowych małżeńskich „umowy zawartej za granicą”, przewidziane w pkt 67 przepisów mających zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich, nie zostały spełnione, ponieważ w umowie majątkowej małżeńskiej nie wskazano litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednej ze stron umowy.

17      Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła odwołanie od tego wyroku do Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższego sądu administracyjnego Litwy), będącego sądem odsyłającym.

18      Na wstępie sąd ten zauważa, że skarżąca w postępowaniu głównym zmierza w rzeczywistości do wpisania do rejestru umów majątkowych małżeńskich nie podziału majątku, na który małżonkowie wyrazili zgodę, lecz swojej umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w państwie członkowskim innym niż Republika Litewska. Jej sytuacja prawna jest objęta zakresem pkt 68 przepisów mających zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich, zgodnie z którym jedno z małżonków może wystąpić o wpisanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy majątkowej małżeńskiej uwierzytelnionej „za granicą”.

19      Podnosi on w tym względzie, że taki wpis jest uzależniony od przewidzianej w pkt 67 wspomnianych przepisów przesłanki, aby odnośna umowa majątkowa małżeńska zawierała litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednej ze stron umowy.

20      Sąd odsyłający stwierdza jednak, że litewski osobisty numer identyfikacyjny skarżącej w postępowaniu głównym nie figuruje w jej akcie małżeństwa ze względu na odmowę wpisania tej informacji przez odnośny włoski urząd stanu cywilnego, co oznacza, że przesłanka przewidziana w pkt 67 rzeczonych przepisów nie jest spełniona.

21      Sąd ten zauważa, że taka przesłanka jest jednak przewidziana jedynie w odniesieniu do umów majątkowych małżeńskich zawartych poza Litwą i że przepisy mające zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich nie przewidują żadnej alternatywy w odniesieniu do identyfikacji stron umowy majątkowej małżeńskiej zawartej „za granicą”.

22      W tych okolicznościach wspomniany sąd zastanawia się, czy można uznać, że uregulowania ustanowione w przepisach mających zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich mogą ograniczać ustanowione w art. 21 ust. 1 TFUE prawo każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.

23      W tych okolicznościach Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy art. 21 ust. 1 [TFUE] należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, na podstawie których umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej nie można zarejestrować w rejestrze umów majątkowych małżeńskich, jeżeli umowa ta nie zawiera osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednej ze stron umowy nadanego przez rejestr ludności Republiki Litewskiej, w sytuacji gdy – tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy – właściwe organy państwa członkowskiego, w którym zawarto umowę majątkową małżeńską, odmówiły wydania odpisu umowy uzupełnionego o odpowiedni osobisty numer identyfikacyjny?”.

 W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

24      Rząd litewski uważa, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. Twierdzi on, że w wyniku zmian wprowadzonych do przepisów mających zastosowanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich poprzez przyjęcie uregulowań, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2023 r., przepisy te nie przewidują już, że umowa majątkowa małżeńska zawarta za granicą powinna zawierać, do celów wpisu do krajowego rejestru umów majątkowych małżeńskich, litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków. W związku z tym pytanie prejudycjalne jest pozbawione znaczenia dla sprawy i w konsekwencji nie jest już konieczne, aby Trybunał wypowiadał się w tej kwestii.

25      W odpowiedzi na wezwanie Trybunału do udzielenia informacji skierowane do sądu odsyłającego w dniu 16 października 2024 r. sąd ten wyjaśnił, że zmiany te nie mają zastosowania ratione temporis do sporu w postępowaniu głównym.

26      Ponadto sąd ten wskazał, że skarżąca w postępowaniu głównym nie cofnęła odwołania i że zgodnie z posiadanymi przezeń informacjami nie złożyła nowego wniosku o wpis do rejestru umów majątkowych małżeńskich po wejściu w życie rzeczonych zmian. Wynika stąd, że sąd odsyłający pozostaje zobowiązany do wydania orzeczenia w przedmiocie zgodności z prawem i zasadności decyzji z dnia 9 marca 2022 r.

27      W tym względzie Trybunał konsekwentnie podkreślał, że procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów, oraz że odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu [zob. podobnie wyroki z dnia 16 grudnia 1981 r., Foglia, 244/80, EU:C:1981:302, pkt 18; a także z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 62].

28      Jak wynika z samego brzmienia art. 267 TFUE, orzeczenie w trybie prejudycjalnym musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” w zawisłej przed nim sprawie [zob. podobnie wyroki z dnia 17 lutego 2011 r., Weryński, C‑283/09, EU:C:2011:85, pkt 35; a także z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 63].

29      Trybunał przypominał w ten sposób, że zarówno z brzmienia, jak i z systematyki art. 267 TFUE wynika, iż warunkiem zastosowania procedury prejudycjalnej jest w szczególności rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego [zob. podobnie wyroki z dnia 21 kwietnia 1988 r., Pardini, 338/85, EU:C:1988:194, pkt 11; a także z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 64].

30      W niniejszej sprawie z informacji zawartych w pkt 25 i 26 niniejszego wyroku wynika, że odpowiedź Trybunału na pytanie zadane przez sąd odsyłający jest niezbędna, aby umożliwić mu rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi w zawisłej przed nim sprawie.

31      Wynika stąd, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.

 W przedmiocie pytania prejudycjalnego

32      Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 21 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które uzależniają wpisanie do krajowego rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim od przesłanki, by umowa ta zawierała nadany przez to pierwsze państwo członkowskie osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków, podczas gdy taka przesłanka nie jest przewidziana do celów wpisu do tego rejestru umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w tymże państwie członkowskim.

33      W tym względzie należy przypomnieć, że status obywatela Unii przysługujący skarżącej w postępowaniu głównym na podstawie art. 20 ust. 1 TFUE stanowi podstawowy status obywateli państw członkowskich [zob. podobnie wyroki: z dnia 20 września 2001 r., Grzelczyk, C‑184/99, EU:C:2001:458, pkt 31, z dnia 4 października 2024 r., Mirin, C‑4/23, EU:C:2024:845, pkt 51; z dnia 29 kwietnia 2025 r., Komisja/Malta (Obywatelstwo dla inwestorów), C‑181/23, EU:C:2025:283, pkt 92].

34      Wspomniany status pozwala tym spośród owych obywateli, którzy znajdują się w takiej samej sytuacji, korzystać z takiego samego traktowania wobec prawa w zakresie stosowania ratione materiae traktatu, bez względu na ich przynależność państwową i bez uszczerbku dla wyraźnie przewidzianych w tym względzie wyjątków [zob. podobnie wyroki: z dnia 20 września 2001 r., Grzelczyk, C‑184/99, EU:C:2001:458, pkt 31; z dnia 25 lipca 2018 r., A (Pomoc dla osoby niepełnosprawnej), C‑679/16, EU:C:2018:601, pkt 56].

35      Do sytuacji objętych zakresem stosowania ratione materiae prawa Unii należą sytuacje związane z korzystaniem z podstawowych swobód zagwarantowanych przez traktat, w szczególności w zakresie przyznanej w art. 21 TFUE swobody przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich [wyroki: z dnia 24 listopada 1998 r., Bickel i Franz, C‑274/96, EU:C:1998:563, pkt 15, 16; a także z dnia 25 lipca 2018 r., A (Pomoc dla osoby niepełnosprawnej), C‑679/16, EU:C:2018:601, pkt 57].

36      W obecnym stanie prawa Unii ustanowienie rejestrów umów majątkowych małżeńskich i zasad dotyczących ich funkcjonowania należy do kompetencji państw członkowskich. Jednakże państwa te, wykonując tę kompetencję, powinny postępować zgodnie z prawem Unii, a w szczególności zgodnie z postanowieniami traktatu FUE dotyczącymi prawa do przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich przyznanemu każdemu obywatelowi Unii, uznając w tym celu stan cywilny ustalony w innym państwie członkowskim zgodnie z prawem tego państwa (zob. podobnie wyroki: z dnia 2 października 2003 r., Garcia Avello, C‑148/02, EU:C:2003:539, pkt 25; z dnia 14 grudnia 2021 r., Stolichna obshtina, rayon „Pancharevo”, C‑490/20, EU:C:2021:1008, pkt 52; z dnia 4 października 2024 r., Mirin, C‑4/23, EU:C:2024:845, pkt 53).

37      W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca w postępowaniu głównym, jako obywatelka Unii, skorzystała ze swobody przemieszczania się. W ramach tego zawarła we Włoszech umowę majątkową małżeńską, którą obecnie pragnie wpisać do rejestru umów majątkowych małżeńskich w Litwie.

38      Odmówiono dokonania tego wpisu, ponieważ umowa ta nie zawierała przypisanego przez to państwo osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednego z małżonków.

39      Po pierwsze, z postanowienia odsyłającego wynika, że przesłanka dotycząca umieszczenia w umowie majątkowej małżeńskiej osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednego z małżonków jest przewidziana wyłącznie w odniesieniu do umów majątkowych małżeńskich zawartych w innym państwie członkowskim niż państwo rejestracji.

40      Po drugie, należy zauważyć, jak uczynił to w istocie rzecznik generalny w pkt 59, 61 i 77 opinii, że forma aktu publicznego podlega prawu państwa członkowskiego, w którym akt ten został sporządzony. Spełnienie przesłanki podania osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednego z małżonków w umowie majątkowej małżeńskiej zależy zatem od wymogów formalnych przewidzianych w prawie miejsca zawarcia umowy.

41      W niniejszej sprawie uregulowania krajowe państwa członkowskiego wpisu, czyli Republiki Litewskiej, wprowadzają rozróżnienie między umowami majątkowymi małżeńskimi zawartymi na jej terytorium, które mogą zostać wpisane do rejestru umów majątkowych małżeńskich bez szczególnego wymogu dotyczącego podania osobistego numeru identyfikacyjnego nadanego przez to państwo członkowskie, a umowami zawartymi w innym państwie członkowskim, które powinny zawierać taki numer, niezależnie od wymogów formalnych przewidzianych w prawie miejsca zawarcia umowy.

42      W tym względzie Trybunał wielokrotnie orzekał, że uregulowania krajowe, które stawiają w mniej korzystnej sytuacji niektórych obywateli państwa członkowskiego z tego tylko powodu, że korzystają oni ze swobody przemieszczania się i przebywania w innym państwie członkowskim, stanowią ograniczenie praw gwarantowanych w art. 21 ust. 1 TFUE każdemu obywatelowi Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 lipca 2006 r., De Cuyper, C‑406/04, EU:C:2006:491, pkt 39; z dnia 19 listopada 2020 r., ZW, C‑454/19, EU:C:2020:947, pkt 30).

43      Tymczasem, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 54 opinii, niemożność dokonania wpisu umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru umów majątkowych małżeńskich ma wpływ na sytuację prawną małżonków, ponieważ pozbawia ich możliwości skorzystania ze środka prawa krajowego, który pozwala na zapewnienie ochrony ich interesów majątkowych.

44      Należy zatem stwierdzić, że uregulowania państwa członkowskiego, które uzależniają wpisanie do krajowego rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim od przesłanki, by umowa ta zawierała osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków nadany przez to pierwsze państwo członkowskie, wprowadza różnicę w traktowaniu między obywatelami tego państwa członkowskiego, którzy skorzystali z przysługującego im prawa do przemieszczania się i przebywania, a tymi, którzy tego nie uczynili.

45      To odmienne traktowanie może wpływać na prawo do przemieszczania się i przebywania obywateli Unii w rozumieniu art. 21 ust. 1 TFUE, a nawet ograniczać go.

46      Niemniej jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ograniczenie prawa do przemieszczania się i przebywania obywateli Unii, które jest niezależne od przynależności państwowej zainteresowanych osób, może być uzasadnione, jeżeli jest oparte na obiektywnych względach interesu ogólnego i jest proporcjonalne do prawnie uzasadnionego celu realizowanego przez rozpatrywane przepisy krajowe. Środek jest proporcjonalny, gdy pozostając zdatnym do osiągnięcia zamierzonego celu, nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 lipca 2006 r., De Cuyper, C‑406/04, EU:C:2006:491, pkt 40, 42; a także z dnia 19 listopada 2020 r., ZW, C‑454/19, EU:C:2020:947, pkt 36).

47      W tym względzie należy zauważyć, że rząd litewski podniósł, iż przesłanka, zgodnie z którą umowa majątkowa małżeńska zawarta w państwie członkowskim innym niż państwo rejestracji musi wskazywać osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków, ma na celu umożliwienie identyfikacji osób, które zawarły tę umowę, oraz zapewnienie dokładności i autentyczności danych znajdujących się w rejestrze umów majątkowych małżeńskich. Rząd ten wyjaśnił w tym względzie, że przesłanka ta wynika z faktu, iż dane dotyczące umów majątkowych małżeńskich zawartych w państwie członkowskim innym niż państwo rejestracji mogą być dostarczane przez same osoby fizyczne, podczas gdy dane dotyczące umów majątkowych małżeńskich zawartych w Litwie mogą zostać przekazane wyłącznie przez notariusza, który uwierzytelnił umowę majątkową małżeńską, lub przez sąd za pomocą specjalnego oprogramowania.

48      Jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 46, 65 i 66 opinii, rejestry umów majątkowych małżeńskich gwarantują dokładność i autentyczność zawartych w nich danych, przyczyniając się w ten sposób, poprzez ich jawność, do zapewnienia pewności prawa, w związku z czym można uznać, że ustanowienie tych rejestrów opiera się na obiektywnych względach interesu ogólnego mogących uzasadniać ograniczenie przyznanego wszystkim obywatelom Unii prawa do przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, ustanowionej w art. 21 ust. 1 TFUE.

49      W związku z tym w zakresie, w jakim osobisty numer identyfikacyjny stanowi dane zapewniające prawidłową identyfikację osób fizycznych, wymóg umieszczenia go w umowie majątkowej małżeńskiej, w sytuacji gdy została ona zawarta w państwie członkowskim innym niż państwo wpisu i gdy jest ona przekazana przez same osoby fizyczne do rejestru umów majątkowych małżeńskich, jest odpowiedni do osiągnięcia celu realizowanego przez uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym, polegającego na zapewnieniu dokładności i autentyczności danych zawartych w tym rejestrze.

50      Natomiast w odniesieniu do konieczności tej przesłanki należy zauważyć, jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 74 opinii, że osobisty numer identyfikacyjny nie jest jedyną informacją pozwalającą na zapewnienie prawidłowej identyfikacji osoby pragnącej wpisać swą umowę majątkową małżeńską do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Inne dane zawarte w tej umowie, takie jak w szczególności nazwisko, imię, data i miejsce urodzenia tej osoby oraz, w stosownym przypadku, numer dokumentu przedstawionego przy zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej, mogą zapewnić dokładność i autentyczność danych zawartych w tym rejestrze, czego zweryfikowanie należy jednak do sądu odsyłającego.

51      W takim przypadku przesłankę nakazującą podanie osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednego z małżonków w umowie majątkowej małżeńskiej zawartej w państwie członkowskim innym niż państwo rejestracji należy uznać za wykraczającą poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu.

52      W świetle powyższych rozważań odpowiedź na zadane pytanie powinna brzmieć tak, iż art. 21 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które uzależniają wpisanie do krajowego rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim od przesłanki, by umowa ta zawierała nadany przez to pierwsze państwo członkowskie osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków, podczas gdy taka przesłanka nie jest przewidziana do celów wpisu do tego rejestru umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w tymże państwie, a dane figurujące w rzeczonej umowie pozwalają na identyfikację osób, które ją zawarły.

 W przedmiocie kosztów

53      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 21 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które uzależniają wpisanie do krajowego rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim od przesłanki, by umowa ta zawierała nadany przez to pierwsze państwo członkowskie osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków, podczas gdy taka przesłanka nie jest przewidziana do celów wpisu do tego rejestru umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w tymże państwie, a dane figurujące w rzeczonej umowie pozwalają na identyfikację osób, które ją zawarły.

Podpisy

*      Język postępowania: litewski.

i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.