Sprawa T‑346/21

Hecht Pharma GmbH

przeciwko

Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej

Wyrok Sądu (piąta izba) z dnia 11 stycznia 2023 r.

Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku – Słowny unijny znak towarowy Gufic – Rzeczywiste używanie znaku towarowego – Artykuł 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2017/1001 – Używanie znaku towarowego publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz – Zakres używania – Charakter i forma używania – Używanie w odniesieniu do towarów, dla których znak towarowy jest zarejestrowany

Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Dowód używania – Rzeczywiste używanie – Pojęcie – Kryteria oceny – Wymóg przedstawienia konkretnych i obiektywnych dowodów

[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1 lit. a), art. 58 ust. 1 lit. a)]

(zob. pkt 22–24, 41, 54, 60, 61)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Wykorzystanie znaku towarowego w postaci różniącej się pod względem elementów, które nie zmieniają charakteru odróżniającego znaku – Przedmiot i zakres stosowania art. 18 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 – Badanie zmiany charakteru odróżniającego

[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1 lit. a), art. 58 ust. 1 lit. a)]

(zob. pkt 62–64)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Dowód używania – Rzeczywiste używanie – Pojęcie – Kryteria oceny – Firma, nazwa handlowa lub szyld

[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1 lit. a), art. 58 ust. 1 lit. a)]

(zob. pkt 71, 72)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Dokonanie zgłoszenia unijnego znaku towarowego – Określenie towarów lub usług, do których odnosi się znak towarowy – Stosowanie ogólnych określeń nagłówków klas klasyfikacji nicejskiej – Zakres

(rozporządzenie Komisji nr 2868/95, art. 1, zasada 2 ust. 4)

(zob. pkt 94)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Używanie w odniesieniu do towarów oznaczanych znakiem towarowym – Sposób postrzegania przez właściwy krąg odbiorców tych towarów – Słowny znak towarowy Gufic

[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1 lit. a), art. 58 ust. 1 lit. a)]

(zob. pkt 95–108)

Streszczenie

Gufic Biosciences Ltd jest właścicielem słownego unijnego znaku towarowego Gufic zarejestrowanego dla produktów kosmetycznych, lekarstw i produktów medycznych oraz suplementów żywnościowych należących do klas 3, 5 i 29 ( 1 ).

W dniu 9 października 2017 r. Hecht Pharma GmbH wystąpiła do Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do tego znaku w odniesieniu do wszystkich oznaczanych nim towarów ( 2 ). Wydział Unieważnień stwierdził wygaśnięcie prawa do tego znaku w całości z tego powodu, że zakres używania owego znaku nie został wystarczająco wykazany.

Izba Odwoławcza EUIPO częściowo uwzględniła odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień w odniesieniu do „lekarstw” należących do klasy 5 i stwierdziła wygaśnięcie prawa do spornego znaku towarowego w odniesieniu do pozostałych towarów należących do klas 3, 5 i 29.

Po rozpatrzeniu skargi wniesionej na tę decyzję Sąd oddalił ją i dostarczył wyjaśnień dotyczących kwalifikacji towarów, w tym wypadku przypadku „lekarstw”, w stosunku do ich klasyfikacji na podstawie porozumienia nicejskiego, w świetle prawa znaków towarowych, a w szczególności orzecznictwa Trybunału i Sądu określanego jako doktryna „Dermavita” ( 3 ).

Ocena Sądu

Na wstępie Sąd przypomniał, że klasyfikacja towarów i usług na podstawie porozumienia nicejskiego ma zasadniczo odzwierciedlać potrzeby rynku, a nie narzucać sztuczną segmentację towarów. Wobec powyższego tytuły klas zawierają „ogólne wskazania” dotyczące sektora, do którego należą „co do zasady” towary lub usługi. Jednocześnie klasyfikacja ta jest stosowana wyłącznie do celów wyłącznie administracyjnych. Klasyfikacja nicejska nie może też sama w sobie przesądzać o charakterze i właściwościach rozpatrywanych towarów.

Ponadto klasyfikacja towaru na podstawie innych przepisów prawa Unii, takich jak wspólnotowy kodeks odnoszący się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi ( 4 ), nie jest co do zasady rozstrzygająca do celów jego klasyfikacji na potrzeby rejestracji unijnego znaku towarowego. Z jednej strony bowiem towary i usługi są klasyfikowane zgodnie z klasyfikacją nicejską. Z drugiej strony zaś, chociaż ten akt ustawodawczy Unii ma podstawowe znaczenie dla właściwego sektora, ponieważ chroni proces wytwarzania, etykietowania i dystrybucji produktów leczniczych, to niekoniecznie ma on wpływ na sposób, w jaki towary i usługi są klasyfikowane w ramach klasyfikacji nicejskiej.

Następnie Sąd podkreślił, że dla celów oceny rzeczywistego używania spornego znaku towarowego konieczne jest ustalenie, czy towary, dla których znak towarowy jest używany, są takie same jak towary z klasy 5, dla których znak towarowy został zarejestrowany. Tym samym sposób postrzegania właściwego kręgu odbiorców spornych towarów ma decydujące znaczenie.

W tym względzie okoliczność, że towar jest wydawany w aptece wyłącznie za okazaniem recepty lekarskiej, stanowi istotny czynnik, który należy wziąć pod uwagę przy definiowaniu towarów jako produktów leczniczych.

W konsekwencji, zważywszy na znaczenie wyglądu w kształtowaniu sposobu postrzegania właściwego kręgu odbiorców rozpatrywanych towarów i biorąc pod uwagę zarazem fakt, że towary te były sprzedawane wyłącznie w aptece za okazaniem recepty, jak i okoliczność, że na opakowaniach widniały wzmianki i wskazania ułatwiające właściwemu kręgowi odbiorców postrzeganie tych towarów jako produktów leczniczych, można zasadnie uznać, że owe towary należy zaklasyfikować jako lekarstwa w rozumieniu klasy 5.

Wreszcie Sąd wyjaśnił, że towar, który ze względu na sposób prezentowania go może być postrzegany przez konsumenta jako produkt leczniczy, również może zostać zakwalifikowany jako lekarstwo w rozumieniu klasy 5 dokładnie tak samo jak produkty lecznicze ze względu na funkcje, które mają działanie farmakologiczne. Ponadto brak pozwolenia na dopuszczenie danych towarów do obrotu, czyli okoliczność, o której konsument niekoniecznie musi wiedzieć, nie jest w stanie podważyć stwierdzenia, zgodnie z którym właściwy krąg odbiorców będzie mógł z łatwością postrzegać te towary jako produkty lecznicze.

( 1 ) Dokładniej rzecz ujmując, słowny znak towarowy Gufic dotyczy towarów należących do klasy 3 „kadzidła; kosmeceutyki; wyroby perfumeryjne, preparaty do pielęgnacji zdrowia jako środki do pielęgnacji ciała i urody”, do klasy 5: „preparaty do odstraszania owadów zawierające zapach kadzidła; lekarstwa; produkty medyczne do przyjmowania lub stosowania ich na ciele ludzkim, które jednak nie działają farmakologicznie, ani immunologicznie, ani poprzez metabolizm i o ile te produkty są ujęte w klasie 05; dietetyczne substancje przystosowane do celów medycznych; suplementy żywnościowe, do celów medycznych i niemedycznych” oraz do klasy 29: „suplementy żywnościowe do celów niemedycznych na bazie białek/protein” w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami.

( 2 ) Na podstawie art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1).

( 3 ) Zobacz wyroki z dnia 18 listopada 2020 r., Dermavita/EUIPO – Allergan Holdings France (JUVEDERM ULTRA) (T‑643/19, niepublikowany, EU:T:2020:549); z dnia 6 października 2021 r., Dermavita Company/EUIPO – Allergan Holdings France (JUVEDERM) (T‑372/20, niepublikowany, EU:T:2021:652); postanowienia: z dnia 3 grudnia 2020 r., Dermavita/EUIPO (C‑400/20 P, niepublikowane, EU:C:2020:997); z dnia 4 maja 2021 r., Dermavita/EUIPO (C‑26/21 P, niepublikowane, EU:C:2021:355).

( 4 ) Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. 2001, L 311, s. 67)