Wyrok Sądu (dziesiąta izba) z dnia 9 listopada 2022 r. –
Ryanair/Komisja (Croatia Airlines; COVID-19)
(sprawa T‑111/21)
Pomoc państwa – Chorwacki rynek transportu lotniczego – Pomoc przyznana przez Chorwację na rzecz przewoźnika lotniczego w ramach pandemii COVID-19 – Dotacja bezpośrednia – Decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń – Skarga o stwierdzenie nieważności – Indywidualne oddziaływanie – Dopuszczalność – Poważne trudności – Pomoc przeznaczona na naprawę szkód spowodowanych zdarzeniem nadzwyczajnym – Równość traktowania – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Ocena szkody – Obowiązek uzasadnienia
|
1. |
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Pojęcie aktu regulacyjnego w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE – Każdy akt o charakterze generalnym, z wyjątkiem aktów ustawodawczych – Decyzja Komisji dotycząca indywidualnej pomocy – Wykluczenie (art. 263 akapit czwarty TFUE) (zob. pkt 15) |
|
2. |
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym bez wszczynania formalnego postępowania wyjaśniającego – Pojęcie zainteresowanych w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE – Skarga mająca na celu ochronę uprawnień procesowych zainteresowanych – Dopuszczalność [art. 108 ust. 2, art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 1 lit. h)] (zob. pkt 17, 19–21, 33, 34) |
|
3. |
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Indywidualne oddziaływanie – Kryteria – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Skarga konkurencyjnego przedsiębiorstwa niedowodzącego istotnego wpływu na jego pozycję na rynku – Niedopuszczalność (art. 263 akapit czwarty TFUE) (zob. pkt 18, 22–32) |
|
4. |
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym bez wszczynania formalnego postępowania wyjaśniającego – Pojęcie zainteresowanych w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE – Określenie przedmiotu skargi – Skarga mająca na celu ochronę uprawnień procesowych zainteresowanych – Zarzuty, jakie mogą być podniesione [art. 108 ust. 2, art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 1 lit. h)] (zob. pkt 36–39) |
|
5. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Plany pomocy – Badanie przez Komisję – Etap wstępny i etap kontradyktoryjny postępowania – Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Trudności z oceną – Obowiązek wszczęcia postępowania kontradyktoryjnego przez Komisję – Poważne trudności – Pojęcie – Charakter obiektywny – Ciężar dowodu – Okoliczności pozwalające na poświadczenie istnienia takich trudności – Obowiązek poszukiwania przez Komisję z własnej inicjatywy i w braku jakichkolwiek wskazówek w tym zakresie informacji, które mogłyby być istotne, a nie zostały przekazane jej do wiadomości – Brak (art. 108 ust. 2, 3 TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 4 ust. 3, 4) (zob. pkt 44–48) |
|
6. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Ścisła wykładnia – Konieczność korelacji między kwotą pomocy a kwotą szkody [art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE] (zob. pkt 57–58, 66) |
|
7. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Plany pomocy – Badanie przez Komisję – Etap wstępny i etap kontradyktoryjny postępowania – Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Trudności z oceną – Obowiązek wszczęcia postępowania kontradyktoryjnego przez Komisję – Poważne trudności – Pojęcie – Charakter obiektywny – Ciężar dowodu – Okoliczności pozwalające na poświadczenie istnienia takich trudności – Brak (art. 107 ust. 1, art. 108 ust. 2, 3 TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 4 ust. 3, 4) (zob. pkt 73–92, 102) |
|
8. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Dotacje bezpośrednie na rzecz przewoźnika lotniczego celem naprawienia poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE – Kryteria [art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE] (zob. pkt 95–97, 100) |
|
9. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Dotacje bezpośrednie na rzecz przewoźnika lotniczego celem naprawienia poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE – Ocena zgodności z zasadą niedyskryminacji – Kryteria – Cel pomocy – Konieczność pomocy – Proporcjonalność pomocy [art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE] (zob. pkt 107–127) |
|
10. |
Swoboda świadczenia usług – Postanowienia traktatu – Zakres stosowania – Usługi w dziedzinie transportu w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE – Usługi transportu lotniczego – Szczególny reżim prawny (art. 56, art. 58 ust. 1, art. 100 ust. 2 TFUE) (zob. pkt 130, 131) |
|
11. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Dotacje bezpośrednie na rzecz przewoźnika lotniczego celem naprawienia poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE – Naruszenie swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości – Brak [art. 58 ust. 1, art. 100 ust. 2, art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE] (zob. pkt 133, 134) |
|
12. |
Pomoc przyznawana przez państwa – Decyzja Komisji o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec systemu pomocy – Obowiązek uzasadnienia – Zakres – Uwzględnienie kontekstu i całości przepisów prawa regulujących daną dziedzinę [art. 107 ust. 2 lit. b), art. 296 TFUE] (zob. pkt 144–150) |
Sentencja
|
1) |
Skarga zostaje oddalona. |
|
2) |
Ryanair DAC pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską. |
|
3) |
Republika Chorwacji pokrywa własne koszty. |