Wyrok Sądu (dziesiąta izba) z dnia 9 listopada 2022 r. –
Ryanair/Komisja (Croatia Airlines; COVID-19)

(sprawa T‑111/21)

Pomoc państwa – Chorwacki rynek transportu lotniczego – Pomoc przyznana przez Chorwację na rzecz przewoźnika lotniczego w ramach pandemii COVID-19 – Dotacja bezpośrednia – Decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń – Skarga o stwierdzenie nieważności – Indywidualne oddziaływanie – Dopuszczalność – Poważne trudności – Pomoc przeznaczona na naprawę szkód spowodowanych zdarzeniem nadzwyczajnym – Równość traktowania – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Ocena szkody – Obowiązek uzasadnienia

1. 

Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Pojęcie aktu regulacyjnego w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE – Każdy akt o charakterze generalnym, z wyjątkiem aktów ustawodawczych – Decyzja Komisji dotycząca indywidualnej pomocy – Wykluczenie

(art. 263 akapit czwarty TFUE)

(zob. pkt 15)

2. 

Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym bez wszczynania formalnego postępowania wyjaśniającego – Pojęcie zainteresowanych w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE – Skarga mająca na celu ochronę uprawnień procesowych zainteresowanych – Dopuszczalność

[art. 108 ust. 2, art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 1 lit. h)]

(zob. pkt 17, 19–21, 33, 34)

3. 

Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Indywidualne oddziaływanie – Kryteria – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Skarga konkurencyjnego przedsiębiorstwa niedowodzącego istotnego wpływu na jego pozycję na rynku – Niedopuszczalność

(art. 263 akapit czwarty TFUE)

(zob. pkt 18, 22–32)

4. 

Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym bez wszczynania formalnego postępowania wyjaśniającego – Pojęcie zainteresowanych w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE – Określenie przedmiotu skargi – Skarga mająca na celu ochronę uprawnień procesowych zainteresowanych – Zarzuty, jakie mogą być podniesione

[art. 108 ust. 2, art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 1 lit. h)]

(zob. pkt 36–39)

5. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Plany pomocy – Badanie przez Komisję – Etap wstępny i etap kontradyktoryjny postępowania – Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Trudności z oceną – Obowiązek wszczęcia postępowania kontradyktoryjnego przez Komisję – Poważne trudności – Pojęcie – Charakter obiektywny – Ciężar dowodu – Okoliczności pozwalające na poświadczenie istnienia takich trudności – Obowiązek poszukiwania przez Komisję z własnej inicjatywy i w braku jakichkolwiek wskazówek w tym zakresie informacji, które mogłyby być istotne, a nie zostały przekazane jej do wiadomości – Brak

(art. 108 ust. 2, 3 TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 4 ust. 3, 4)

(zob. pkt 44–48)

6. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Ścisła wykładnia – Konieczność korelacji między kwotą pomocy a kwotą szkody

[art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE]

(zob. pkt 57–58, 66)

7. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Plany pomocy – Badanie przez Komisję – Etap wstępny i etap kontradyktoryjny postępowania – Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Trudności z oceną – Obowiązek wszczęcia postępowania kontradyktoryjnego przez Komisję – Poważne trudności – Pojęcie – Charakter obiektywny – Ciężar dowodu – Okoliczności pozwalające na poświadczenie istnienia takich trudności – Brak

(art. 107 ust. 1, art. 108 ust. 2, 3 TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 4 ust. 3, 4)

(zob. pkt 73–92, 102)

8. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Dotacje bezpośrednie na rzecz przewoźnika lotniczego celem naprawienia poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE – Kryteria

[art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE]

(zob. pkt 95–97, 100)

9. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Dotacje bezpośrednie na rzecz przewoźnika lotniczego celem naprawienia poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE – Ocena zgodności z zasadą niedyskryminacji – Kryteria – Cel pomocy – Konieczność pomocy – Proporcjonalność pomocy

[art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE]

(zob. pkt 107–127)

10. 

Swoboda świadczenia usług – Postanowienia traktatu – Zakres stosowania – Usługi w dziedzinie transportu w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE – Usługi transportu lotniczego – Szczególny reżim prawny

(art. 56, art. 58 ust. 1, art. 100 ust. 2 TFUE)

(zob. pkt 130, 131)

11. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Dotacje bezpośrednie na rzecz przewoźnika lotniczego celem naprawienia poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE – Naruszenie swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości – Brak

[art. 58 ust. 1, art. 100 ust. 2, art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE]

(zob. pkt 133, 134)

12. 

Pomoc przyznawana przez państwa – Decyzja Komisji o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec systemu pomocy – Obowiązek uzasadnienia – Zakres – Uwzględnienie kontekstu i całości przepisów prawa regulujących daną dziedzinę

[art. 107 ust. 2 lit. b), art. 296 TFUE]

(zob. pkt 144–150)

Sentencja

1) 

Skarga zostaje oddalona.

2) 

Ryanair DAC pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską.

3) 

Republika Chorwacji pokrywa własne koszty.