1

W swoim odwołaniu Ryanair DAC wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 14 kwietnia 2021 r., Ryanair/Komisja (SAS, Dania; Covid‑19) (T‑378/20, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2021:194), w którym Sąd oddalił jej skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2020) 2416 final z dnia 15 kwietnia 2020 r. w sprawie pomocy państwa SA.56795 (2020/N) – Dania – Naprawienie szkód wyrządzonych SAS AB przez pandemię COVID‑19 (Dz.U. 2020, C 220, s. 7; zwanej dalej „sporną decyzją”).

2

Okoliczności powstania sporu przedstawione w zaskarżonym wyroku mogą zostać streszczone w następujący sposób.

3

W dniu 10 kwietnia 2020 r. Królestwo Danii zgłosiło Komisji zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE środek pomocy w postaci gwarancji obejmującej odnawialną linię kredytową w maksymalnej wysokości 1,5 mld koron szwedzkich (SEK) (około 137 mln EUR) na rzecz SAS AB (zwany dalej „rozpatrywanym środkiem”). Środek ten miał na celu częściowe naprawienie wyrządzonej spółce SAS szkody wynikającej z odwołania lub reorganizacji jej lotów w następstwie wprowadzenia ograniczeń w zakresie przemieszczania się w kontekście pandemii COVID‑19.

4

W dniu 15 kwietnia 2020 r. Komisja wydała sporną decyzję, w której uznała w oparciu o art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, że rozpatrywany środek jest zgodny z rynkiem wewnętrznym.

5

Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 19 czerwca 2020 r. spółka Ryanair wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji.

6

Na poparcie skargi spółka Ryanair podniosła pięć zarzutów, z których pierwszy dotyczył tego, że Komisja naruszyła wymóg, zgodnie z którym pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE nie może mieć na celu zaradzenia szkodom doznanym przez jednego poszkodowanego; drugi – tego, że Komisja niesłusznie uznała, iż ów środek był proporcjonalny do szkód wyrządzonych spółce SAS przez pandemię COVID‑19; trzeci – naruszenia przez Komisję różnych przepisów odnoszących się do liberalizacji transportu lotniczego w Unii; czwarty – naruszenia przez Komisję jej praw proceduralnych poprzez odmowę wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego pomimo istnienia poważnych trudności które powinny były prowadzić do wszczęcia takiego postępowania, zaś piąty – naruszenia przez Komisję art. 296 akapit drugi TFUE.

7

Mając na uwadze w szczególności względy, które doprowadziły do nadania temu postępowaniu trybu przyspieszonego, oraz znaczenie uzyskania szybkiego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty zarówno dla spółki Ryanair, jak i dla Komisji i Królestwa Danii, Sąd uznał, że należało od razu przystąpić do badania zasadności skargi, bez uprzedniego orzekania o jej dopuszczalności.

8

W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił podniesione przez spółkę Ryanair zarzuty od pierwszego do trzeciego i zarzut piąty jako bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu czwartego uznał on, w szczególności w świetle powodów, które doprowadziły do oddalenia zarzutów od pierwszego do trzeciego, że nie było konieczne badanie jego zasadności. Wreszcie, w odniesieniu do zarzutu piątego, Sąd orzekł, że sporna decyzja jest uzasadniona w sposób wystarczający pod względem prawnym w świetle art. 296 TFUE. W konsekwencji Sąd oddalił skargę w całości, nie orzekając w przedmiocie dopuszczalności tej skargi.

9

W odwołaniu Ryanair wnosi do Trybunału o:

10

Komisja i spółka SAS wnoszą do Trybunału o:

11

Republika Francuska i Królestwo Danii wnoszą do Trybunału o oddalenie odwołania.

12

Na poparcie odwołania Ryanair podnosi sześć zarzutów. Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia prawa przez Sąd poprzez oddalenie argumentu skarżącej (obecnie wnoszącej odwołanie, zwanej dalej „wnoszącą odwołanie”), zgodnie z którym pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE nie ma na celu naprawienia szkód poniesionych przez jednego poszkodowanego. Zarzut drugi dotyczy naruszenia prawa i oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych przy stosowaniu art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE) i zasady proporcjonalności, jeśli chodzi o szkody wyrządzone spółce SAS przez pandemię COVID‑19. Zarzut trzeci dotyczy naruszenia prawa poprzez niesłuszne oddalenie przez Sąd argumentu spółki Ryanair dotyczącego naruszenia zasady niedyskryminacji. Zarzut czwarty dotyczy naruszenia prawa i oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych poprzez oddalenie przez Sąd argumentu wnoszącej odwołanie dotyczącego naruszenia swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług. Zarzut piąty dotyczy naruszenia prawa i oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych poprzez zrezygnowanie przez Sąd z rozpoznania co do istoty zarzutu czwartego skargi w pierwszej instancji, opartego na naruszeniu uprawnień proceduralnych wnoszącej odwołanie. Zarzut szósty dotyczy naruszenia prawa i oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych poprzez błędne uznanie przez Sąd, że Komisja nie naruszyła obowiązku uzasadnienia spoczywającego na niej na mocy art. 296 akapit drugi TFUE.

13

W zarzucie pierwszym, dotyczącym pkt 21–26 zaskarżonego wyroku, Ryanair w istocie podnosi, że Sąd naruszył prawo, ponieważ błędnie uznał, iż pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE może mieć na celu naprawienie szkód poniesionych przez tylko jednego poszkodowanego w wyniku zdarzenia nadzwyczajnego, mimo że konkurenci tego poszkodowanego, tacy jak wnosząca odwołanie, również ucierpieli w związku z tym zdarzeniem.

14

Zdaniem spółki Ryanair powody przedstawione w pkt 22 i 23 zaskarżonego wyroku nie uzasadniają oddalenia zarzutu pierwszego skargi w pierwszej instancji. Jej zdaniem chodzi nie to, czy Królestwo Danii powinno było przyznać większą pomoc, lecz raczej o to, czy państwo to powinno było przyznać spółce SAS jakąkolwiek pomoc. Okoliczność, że państwo członkowskie nigdy nie jest zobowiązane do przyznania pomocy, nie może uzasadniać przyznania przez nie takiej pomocy z naruszeniem właściwej podstawy prawnej, a mianowicie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE. Podobnie chodzi tu nie o to, czy pomoc obejmuje całość szkód spowodowanych zdarzeniem nadzwyczajnym, lecz o to, czy jest ona przyznawana wszystkim działającym na danym rynku konkurującym przedsiębiorstwom, które poniosły tę szkodę, czy tylko jednemu, wybranemu w sposób arbitralny, przy czym ten ostatni przypadek nie stanowi prawidłowego zastosowania tego przepisu.

15

Ryanair podnosi, że Sąd powinien był stwierdzić, iż zasadność tego argumentu znajduje potwierdzenie w wyraźnym sformułowaniu i systematyce art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, który powinien być przedmiotem ścisłej interpretacji, a także w praktyce decyzyjnej Komisji sprzed pandemii COVID‑19. W tym względzie zdaniem spółki Ryanair właściwym celem tego postanowienia jest umożliwienie państwom członkowskim działania jako „ostateczny ubezpieczyciel”, jeżeli ryzyko związane z klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi nie może zostać pokryte przez przedsiębiorstwa rynkowe. Według spółki Ryanair chodzi tu o podstawową rolę gospodarczą każdego państwa. Jej zdaniem owa funkcja „ostatecznego ubezpieczyciela” oznacza z definicji, iż państwo oferuje taką samą ochronę w takich samych warunkach wszystkim przedsiębiorstwom narażonym na odnośne ryzyko. Państwo, które oferowałoby swoją ochronę jedynie niewielkiej liczbie przedsiębiorstw lub, jak ma to miejsce w niniejszym przypadku, jednemu przedsiębiorstwu, działałoby zatem już nie jako ostateczny ubezpieczyciel, lecz z innych względów dotyczących polityki ogólnej, takich jak względy polityki przemysłowej.

16

Tymczasem zdaniem spółki Ryanair równoczesne dążenie przez państwo członkowskie do różnych celów z zakresu polityki ogólnej w drodze pomocy przyznanej na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE osłabia bezpośredni związek między zdarzeniem nadzwyczajnym, szkodą i przyznaną pomocą, który to związek stanowi kluczową przesłankę stosowania tego postanowienia, opartego na logice czysto kompensacyjnej.

17

Komisja, Królestwo Danii i Republika Francuska twierdzą, że zarzut pierwszy odwołania należy oddalić jako bezpodstawny.

18

Na wstępie należy przypomnieć, że w spornej decyzji rozpatrywany środek został uznany za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, który przewiduje, iż zgodna z rynkiem wewnętrznym jest „pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi”.

19

W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że ponieważ chodzi o odstępstwo od ustanowionej w art. 107 ust. 1 TFUE ogólnej zasady niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym, postanowienia art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE należy interpretować ściśle. Trybunał orzekł już w szczególności, że na mocy tych ostatnich postanowień mogą być naprawione jedynie szkody bezpośrednio spowodowane klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi. Jak z tego wynika, między szkodami spowodowanymi nadzwyczajnymi zdarzeniami a pomocą państwa musi istnieć bezpośredni związek, jak również że konieczne jest możliwie dokładne oszacowanie szkód poniesionych przez zainteresowanych przedsiębiorców (zob. podobnie wyrok z dnia 23 lutego 2006 r., Atzeni i in., C‑346/03 i C‑529/03, EU:C:2006:130, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo).

20

Zdaniem spółki Ryanair w przypadku gdyby państwo członkowskie postanowiło przyjąć środki wsparcia na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, byłoby ono zobowiązane do uczynienia tego wobec wszystkich poszkodowanych przedsiębiorstw.

21

W tym względzie chociaż prawdą jest, że odstępstwo przewidziane w tym postanowieniu należy interpretować w sposób ścisły, nie oznacza to jednak, że pojęcia użyte w celu zdefiniowania odstępstwa powinny być interpretowane w sposób, który pozbawiałby je skuteczności, ponieważ odstępstwo należy interpretować w sposób zgodny z celami, jakim ono służy (zob. podobnie wyrok z dnia 11 września 2014 r., Fastweb,C‑19/13, EU:C:2014:2194, pkt 40).

22

Tymczasem z brzmienia art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE interpretowanego w świetle celu tego postanowienia w żaden sposób nie wynika, że za zgodną z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu tego postanowienia mogłaby zostać uznana jedynie pomoc przyznana wszystkim przedsiębiorstwom, których dotyczą szkody spowodowane, w szczególności, zdarzeniem nadzwyczajnym. Nawet jeśli bowiem pomoc zostaje przyznana tylko jednemu przedsiębiorstwu, może ona w danym wypadku być przeznaczona na naprawienie tych szkód i – w pełnej zgodności z prawem Unii – spełniać cel wyraźnie określony w tym postanowieniu.

23

W związku z tym, jak wskazał w istocie rzecznik generalny G. Pitruzzella w pkt 17 opinii w sprawie Ryanair/Komisja (C‑320/21 P, EU:C:2023:54), cel realizowany przez art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, polegający na zrekompensowaniu niekorzystnych skutków spowodowanych bezpośrednio zdarzeniem nadzwyczajnym, nie wyklucza, że państwo członkowskie może – nie kierując się wolą faworyzowania jednego przedsiębiorstwa w stosunku do jego konkurentów – z obiektywnych powodów postanowić, że tylko jedno przedsiębiorstwo będzie korzystać ze środka przyjętego na podstawie tego postanowienia.

24

Przeciwna wykładnia art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE pozbawiłaby zresztą to postanowienie znacznej części jego skuteczności (effet utile). Gdyby bowiem postanowienie to uprawniało państwo członkowskie jedynie do przyznania pomocy wszystkim ofiarom zdarzenia nadzwyczajnego, bez możliwości zastrzeżenia tej pomocy dla ograniczonej liczby przedsiębiorstw, a nawet dla tylko jednego przedsiębiorstwa, zniechęcałoby to często państwa członkowskie do korzystania z tej możliwości ze względu na koszty, jakie wiązałyby się z udzieleniem w takich okolicznościach znaczącej pomocy wszystkim poszkodowanym przedsiębiorstwom podlegającym jego właściwości.

25

Z powyższych rozważań wynika, że wykładni art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE nie można dokonywać w sposób popierany przez spółkę Ryanair, gdyż w przeciwnym razie zagrożone byłyby cel i skuteczność tego postanowienia.

26

Niemniej jednak w zakresie, w jakim Ryanair podnosi w istocie na poparcie zarzutu pierwszego, że państwo członkowskie, które na podstawie tego postanowienia przyznałoby pomoc tylko niewielkiej liczbie przedsiębiorstw, które zostały poszkodowane w wyniku zdarzenia nadzwyczajnego, a nawet tylko jednemu spośród nich, dążyłoby do osiągnięcia nie celu, o którym mowa w tym postanowieniu, a mianowicie naprawienia szkód spowodowanych w wyniku takiego zdarzenia, tylko celów ogólnej polityki, co ponadto osłabiałoby wymagany bezpośredni związek między szkodami spowodowanymi zdarzeniem nadzwyczajnym a przyznaną pomocą, należy przypomnieć, jak wynika w istocie z orzecznictwa przytoczonego w pkt 19 niniejszego wyroku, że środek pomocy może zostać uznany za zgodny z rynkiem wewnętrznym na mocy odstępstwa na podstawie art. 107 ust. 2 TFUE tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie przesłanki jego zastosowania, co oznacza w szczególności, że przyczynia się on do realizacji określonego tam celu i jest proporcjonalny do zamierzonego celu.

27

Wynika z tego, jak wskazał w istocie rzecznik generalny G. Pitruzzella w pkt 17 opinii w sprawie Ryanair/Komisja (C‑320/21 P, EU:C:2023:54), że nie można uznać za zgodne z rynkiem wewnętrznym środków pomocy przyznanych na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, które – choć zmierzają do naprawienia szkód poniesionych w wyniku zdarzenia nadzwyczajnego – są w rzeczywistości motywowane względami arbitralnymi lub niezależnymi od tego celu, takimi jak wola faworyzowania, z powodów niezwiązanych z tym celem, jakiegoś przedsiębiorstwa zwłaszcza w stosunku do jego konkurentów, w szczególności przedsiębiorstwa, które znajdowało się już w trudnej sytuacji przed wystąpieniem danego zdarzenia.

28

Zatem gdyby przy okazji badania zgodności z rynkiem wewnętrznym środka pomocy z tytułu art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE Komisja stwierdziła w szczególności, że wybór beneficjenta nie jest zgodny z celem polegającym na zrekompensowaniu niekorzystnych skutków spowodowanych bezpośrednio w szczególności przez zdarzenie nadzwyczajne, o którym mowa w tym postanowieniu, i że w związku z tym jest on w rzeczywistości podyktowany nie troską o osiągnięcie tego celu, lecz innymi względami, które są mu obce, wspomniany środek nie mógłby zostać uznany za zgodny z rynkiem wewnętrznym na mocy odstępstwa ustanowionego w tym postanowieniu.

29

W tym względzie pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 TFUE powinna być konieczna do osiągnięcia celów przewidzianych w tym postanowieniu, wobec czego pomoc, która przynosi poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa będącego jej beneficjentem, lecz nie jest konieczna do osiągnięcia tych celów, nie może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym (zob. analogicznie wyroki: z dnia 13 czerwca 2013 r., HGA i in./Komisja, od C‑630/11 P do C‑633/11 P, EU:C:2013:387, pkt 104; a także z dnia 19 lipca 2016 r., Kotnik i in., C‑526/14, EU:C:2016:570, pkt 49).

30

Natomiast wbrew temu, co sugeruje Ryanair, sam fakt, że pomoc z tytułu art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE została przyznana na rzecz tylko jednego przedsiębiorstwa – jak w niniejszej sprawie na rzecz spółki SAS – spośród kilku przedsiębiorstw potencjalnie poszkodowanych w wyniku rozpatrywanego zdarzenia nadzwyczajnego, nie oznacza jednak, że pomoc ta musi mieć inne cele oprócz celu realizowanego przez to postanowienie lub że jest przyznawana w sposób arbitralny.

31

W tym kontekście należy oddalić argumentację spółki Ryanair opartą na tym, że cel art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE zakłada, iż dane państwo członkowskie działa jako „ostateczny ubezpieczyciel”, ponieważ taka wykładnia nie wynika ani z brzmienia, ani z celu tego postanowienia, które zostały przypomniane w pkt 18 i 19 niniejszego wyroku.

32

Wreszcie w zakresie, w jakim Ryanair powołuje się na praktykę decyzyjną Komisji sprzed pandemii COVID‑19, wystarczy zauważyć, że w niniejszym przypadku zgodność z prawem spornej decyzji, a następnie zaskarżonego wyroku, należy oceniać wyłącznie w ramach art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, nie zaś w świetle rzekomej wcześniejszej praktyki decyzyjnej tej instytucji (zob. analogicznie wyroki: z dnia 21 lipca 2011 r., Freistaat Sachsen i Land Sachsen‑Anhalt/Komisja, C‑459/10 P, EU:C:2011:515, pkt 50; a także z dnia 26 marca 2020 r., Larko/Komisja,C‑244/18 P, EU:C:2020:238, pkt 114).

33

Z powyższego wynika, że Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w pkt 25 zaskarżonego wyroku, iż spółka Ryanair nie miała podstaw, by twierdzić, że Komisja naruszyła prawo z tego tylko powodu, iż rozpatrywany środek nie przynosi korzyści wszystkim przedsiębiorstwom, które poniosły szkody spowodowane pandemią COVID‑19.

34

W konsekwencji zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.

35

W zarzucie drugim, który dotyczy pkt 29–54 zaskarżonego wyroku i składa się z sześciu części, Ryanair podnosi naruszenie prawa przez Sąd i oczywiste przeinaczenie okoliczności faktycznych ze względu na błędne uznanie, że rozpatrywany środek jest oparty na art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE i że jest on proporcjonalny do szkód poniesionych przez spółkę SAS w wyniku pandemii COVID‑19.

36

W części pierwszej zarzutu drugiego Ryanair utrzymuje, że w pkt 30 zaskarżonego wyroku Sąd przyjął błędną wykładnię pkt 40 i 41 wyroku z dnia 11 listopada 2004 r., Hiszpania/Komisja (C‑73/03, EU:C:2004:711) w zakresie, w jakim wywiódł z nich kryterium prawdopodobieństwa. Zdaniem spółki Ryanair jeżeli dany środek ma na celu pokrycie przyszłych szkód, jak ma to miejsce w niniejszym przypadku, każdą pomoc, która mogłaby przekroczyć szkody poniesione przez przedsiębiorstwa będące jej beneficjentami, należy bowiem uznać za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia nadmiernej rekompensaty. Wprowadzenie mechanizmu odzyskania nadpłaconej pomocy nie jest według spółki Ryanair wystarczające, aby uniknąć tego, że przedsiębiorstwu będącemu beneficjentem zostaje przyznana nienależna korzyść, nawet jeżeli jest ona tymczasowa.

37

W części drugiej zarzutu Ryanair podnosi naruszenie prawa przez Sąd i oczywiste przeinaczenie okoliczności faktycznych przy stosowaniu art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE i leżącego u jego podstaw kryterium proporcjonalności, ponieważ błędnie uznał on, że Komisja prawidłowo uzasadniła sporną decyzję, podczas gdy metoda obliczenia szkody poniesionej przez spółkę SAS przyjęta przez tę instytucję nie była wystarczająco precyzyjna.

38

W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że pomoc może zostać zatwierdzona na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE jedynie na podstawie dokładnej metody oszacowania poniesionych szkód. W niniejszym przypadku uzasadnienie zawarte w pkt 36 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym Komisja przedstawiła w zaskarżonej decyzji w sposób wystarczająco precyzyjny metodę obliczeniową mającą na celu oszacowanie szkody, zdaniem spółki Ryanair jest nie do pogodzenia z treścią tej decyzji, a w szczególności z jej pkt 34, w którym wyjaśniono, że władze duńskie zobowiązały się do przedłożenia do dnia 31 grudnia 2020 r. do uprzedniego zatwierdzenia przez Komisję metody, która zostanie wykorzystana do określenia wysokości szkody. Według spółki Ryanair rozpatrywany środek jest zatem niczym innym jak czekiem in blanco przyznanym spółce SAS na ponad rok, czyli do pierwszego sprawozdania dotyczącego rzeczywistych strat poniesionych przez tego przewoźnika lotniczego.

39

W części trzeciej zarzutu drugiego spółka Ryanair podnosi naruszenie prawa przez Sąd i oczywiste przeinaczenie okoliczności faktycznych w zakresie, w jakim stwierdził on w pkt 37 zaskarżonego wyroku, że nie przedstawiła ona żadnego dowodu mogącego wykazać, iż metoda obliczania zdefiniowana w spornej decyzji umożliwiłaby wypłatę pomocy państwa przewyższającej szkodę rzeczywiście poniesioną przez spółkę SAS. Zdaniem wnoszącej odwołanie, w celu sprawdzenia, czy metoda obliczania przedstawiała w niniejszym przypadku takie ryzyko, Sąd zbadał, czy jej zastosowanie „mogło” prowadzić do nadmiernej rekompensaty. Tymczasem spółka Ryanair twierdzi, że przedstawiła liczne dowody na to, iż pomoc na rzecz spółki SAS była rzeczywiście wyższa niż straty. W szczególności, jej zdaniem, w celu obliczenia szkody Sąd uznał znaczenie kosztów zmiennych, które należy wykluczyć w celu ustalenia wysokości szkody. Jeżeli koszty stałe i zmienne są nieznane, istnieje według niej ryzyko nadmiernej rekompensaty. Powinno to więc wystarczyć, aby stwierdzić, że pomoc nie była proporcjonalna do poniesionej przez spółkę SAS szkody z powodu kryzysowej sytuacji zawiązanej z pandemią COVID‑19. Ponadto zdaniem spółki Ryanair Sąd naruszył prawo, ponieważ stale nakładał ciężar dowodu na wnoszącą odwołanie, a nie na Komisję.

40

W części czwartej zarzutu Ryanair podnosi, że Sąd naruszył prawo, oddalając w pkt 39 zaskarżonego wyroku, poprzez proste odesłanie do pkt 24 tego wyroku, argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym Komisja powinna była uwzględnić szkodę poniesioną przez innych przewoźników lotniczych prowadzących działalność w Danii. Zasada, zgodnie z którą pomoc musi być proporcjonalna do szkody, wymaga bowiem zdaniem spółki Ryanair, aby oszacowana została szkoda nie tylko po stronie beneficjenta pomocy, ale również po stronie jego konkurentów. Ryanair uważa, że w niniejszym przypadku należy zatem przeprowadzić ocenę wpływu rozpatrywanego środka na innych przewoźników lotniczych prowadzących działalność w Danii. W każdym wypadku, zdaniem spółki Ryanair, Sąd nie mógł stwierdzić, jak uczynił to w pkt 70 i 72 zaskarżonego wyroku, że sporny środek jest uzasadniony ze względu na większą szkodę poniesioną przez spółkę SAS z powodu jej sytuacji konkurencyjnej ani odmówić uwzględnienia tej sytuacji przy ocenie proporcjonalności pomocy w stosunku do szkody poniesionej przez tę spółkę.

41

W części piątej zarzutu drugiego wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd uznał za uzasadnioną okoliczność, iż Komisja nie uwzględniła pomocy przyznanej przez Królestwo Norwegii, biorąc pod uwagę zobowiązanie Danii do żądania zwrotu pomocy ex post, w przypadku gdyby rozpatrywany środek, w połączeniu z innymi, w tym przyznanymi przez władze zagraniczne, przekraczał szkodę rzeczywiście poniesioną przez spółkę SAS, podczas gdy Komisja powinna była od razu uwzględnić pomoc przyznaną przez Królestwo Norwegii, ponieważ była ona znana w momencie wydania spornej decyzji, zamiast ograniczyć się do oszacowania ex post.

42

W części szóstej tego zarzutu spółka Ryanair podnosi, że Sąd naruszył prawo w zakresie, w jakim oddalił on w pkt 50 i 51 zaskarżonego wyroku jej argument, zgodnie z którym przewaga konkurencyjna wynikająca z faktu, że spółka SAS była jedynym przewoźnikiem lotniczym będącym beneficjentem rozpatrywanego środka, powinna była zostać uwzględniona przy ocenie zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE. Zdaniem spółki Ryanair taka ocena ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy system pomocy nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego deklarowanego celu, a zatem czy jest proporcjonalny.

43

Komisja, Królestwo Danii, Republika Francuska i spółka SAS twierdzą, że zarzut drugi należy oddalić jako bezpodstawny. Republika Francuska uważa ponadto, że zarzut ten jest w części niedopuszczalny.

44

Zarzut drugi jest skierowany przeciwko pkt 29–54 zaskarżonego wyroku, w których Sąd zbadał i oddalił zarzut drugi skargi w pierwszej instancji, mający na celu zakwestionowanie proporcjonalności rozpatrywanego środka w stosunku do szkód poniesionych przez spółkę SAS, w szczególności ze względu na zezwolenie przez Komisję na możliwą nadmierną rekompensatę tych szkód.

45

Dla potrzeb zbadania tego zarzutu w jego sześciu częściach należy zaznaczyć na wstępie, jak wynika z pkt 29 niniejszego wyroku, że pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 TFUE powinna być konieczna do osiągnięcia celów przewidzianych w tym postanowieniu, wobec czego pomoc, która przynosi poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa będącego beneficjentem pomocy, lecz nie jest konieczna do osiągnięcia owych celów, nie może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym (zob. analogicznie wyroki: z dnia 13 czerwca 2013 r., HGA i in./Komisja, od C‑630/11 P do C‑633/11 P, EU:C:2013:387, pkt 104; a także z dnia 19 lipca 2016 r., Kotnik i in., C‑526/14, EU:C:2016:570, pkt 49).

46

Co się tyczy art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, jak wynika z orzecznictwa Trybunału przypomnianego w pkt 19 niniejszego wyroku, na mocy tego postanowienia naprawione mogą być jedynie szkody spowodowane bezpośrednio klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi.

47

Jak z tego wynika, przyznana pomoc nie może być wyższa niż straty poniesione przez jej beneficjentów w wyniku danego zdarzenia, jak w istocie orzekł już Trybunał w pkt 40 i 41 wyroku z dnia 11 listopada 2004 r., Hiszpania/Komisja (C‑73/03, EU:C:2004:711), wspomnianego w pkt 30 zaskarżonego wyroku.

48

W tym względzie w zakresie, w jakim w części pierwszej zarzutu drugiego Ryanair podnosi, że w tym punkcie zaskarżonego wyroku Sąd wprowadził błędne kryterium prawdopodobieństwa, które jest niezgodne ze wskazówkami zawartymi w wyroku z dnia 11 listopada 2004 r., Hiszpania/Komisja (C‑73/03, EU:C:2004:711), należy zaznaczyć, że ta część zarzutu opiera się na błędnym zrozumieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ Sąd nie wprowadził takiego kryterium. W pkt 30 owego wyroku Sąd wyjaśnił jedynie, że w zakresie, w jakim kwota pomocy byłaby wyższa od szkód poniesionych przez beneficjenta, tej części pomocy nie można uzasadnić na podstawie tego postanowienia. W każdym razie z zaskarżonego wyroku nie wynika, że w celu sprawdzenia, czy w spornej decyzji Komisja zatwierdziła nadmierną rekompensatę szkody rzeczywiście poniesionej przez spółkę SAS, Sąd przyjął takie kryterium i czy w ten sposób wpłynęło ono na wynik tego badania.

49

Z powyższego wynika, że część pierwszą zarzutu drugiego należy oddalić jako bezzasadną.

50

W zakresie, w jakim w części drugiej tego zarzutu Ryanair podnosi w pierwszej kolejności, że Sąd naruszył prawo, ponieważ w pkt 36 zaskarżonego wyroku uznał, iż w spornej decyzji Komisja przedstawiła wystarczająco dokładną metodę obliczania szkody poniesionej przez spółkę SAS, należy stwierdzić, że w pkt 35 tego wyroku Sąd odsyła do pkt 31 tego wyroku, w którym szczegółowo określił wszystkie elementy uwzględnione przez Komisję w celu oszacowania tej szkody. To właśnie na podstawie tego szczegółowego opisu Sąd uznał w owym pkt 35, że Komisja, po pierwsze, określiła w spornej decyzji elementy, które zostały uwzględnione w celu obliczenia wysokości szkody, a mianowicie utratę dochodów, nieponiesione koszty zmienne oraz dostosowanie marży zysku, a także okres, w którym szkoda ta mogła się zmaterializować, a po drugie, wyjaśniła, że utrata dochodu powinna zostać ustalona z uwzględnieniem wszystkich dochodów spółki SAS, a nie tylko dochodów pochodzących z lotniczego przewozu pasażerów. Ponadto Sąd wskazał, że Komisja wzięła pod uwagę zobowiązanie się przez władze duńskie z jednej strony do szczegółowego i konkretnego oszacowania ex post szkody poniesionej przez spółkę SAS, jak również kwoty pomocy, z której ostatecznie spółka ta skorzystała, a z drugiej strony do zapewnienia, że SAS dokona zwrotu ewentualnej nadmiernej rekompensaty wspomnianej szkody.

51

Zważywszy na wszystkie uwzględnione przez Komisję okoliczności dotyczące ustalenia szkody poniesionej przez spółkę SAS Sąd mógł, nie naruszając prawa, orzec w pkt 36 zaskarżonego wyroku, że ze względu na okoliczności niniejszego przypadku, a w szczególności siłą rzeczy perspektywiczny charakter określenia wysokości tej szkody i ostatecznie przyznanej kwoty pomocy, sporna decyzja zawierała wystarczająco precyzyjne przedstawienie metody obliczania wspomnianej szkody.

52

Wbrew temu, co twierdzi Ryanair, wniosku tego nie można podważyć z tego tylko powodu, że władze duńskie zobowiązały się przedstawić Komisji szczegółową metodę obliczeniową, która miała zostać użyta w celu określenia ex post wysokości szkody.

53

W zakresie, w jakim w drugiej kolejności w owej części drugiej zarzutu Ryanair podnosi, że Sąd przeinaczył przedstawione mu okoliczności faktyczne, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE oraz z art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, iż jedynie Sąd jest właściwy do dokonywania, po pierwsze, ustaleń faktycznych, z wyjątkiem sytuacji, gdy nieprawidłowość jego ustaleń wynika z przedłożonych mu dokumentów zawartych w aktach sprawy, a po drugie, oceny tych okoliczności faktycznych (wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., CSUE/KF,C‑14/19 P, EU:C:2020:492, pkt 103 i przytoczone tam orzecznictwo).

54

Jak z tego wynika, ocena stanu faktycznego nie stanowi, z zastrzeżeniem przeinaczenia dowodów przedstawionych przed Sądem, kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału (wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., CSUE/KF,C‑14/19 P, EU:C:2020:492, pkt 104 i przytoczone tam orzecznictwo).

55

W sytuacji gdy strona wnosząca odwołanie powołuje się na przeinaczenie przez Sąd materiału dowodowego, powinna ona – zgodnie z art. 256 TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i art. 168 § 1 lit. d) regulaminu postępowania przed Trybunałem – dokładnie wskazać, które dowody zostały jej zdaniem przeinaczone przez Sąd, oraz wykazać błędy w analizie, które w jej opinii doprowadziły do takiego przeinaczenia. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przeinaczenie powinno w oczywisty sposób wynikać z akt sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny faktów i dowodów (wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., CSUE/KF,C‑14/19 P, EU:C:2020:492, pkt 105 i przytoczone tam orzecznictwo).

56

W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że na poparcie tej części zarzutu Ryanair nie precyzuje dowodów, które Sąd jakoby przeinaczył, aby dojść do wniosku, że Komisja przedstawiła wystarczająco precyzyjną metodę obliczania szkody, a tym bardziej nie wykazuje, w jaki sposób dowody te miały zostać przeinaczone.

57

Jak z tego wynika, część druga zarzutu drugiego jest bezzasadna.

58

W części trzeciej tego zarzutu Ryanair podnosi naruszenie prawa przez Sąd i oczywiste przeinaczenie okoliczności faktycznych obarczające pkt 37 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym wnosząca odwołanie nie przedstawiła żadnego dowodu mogącego wykazać, że metoda obliczeniowa Komisji umożliwia wypłatę pomocy wyższej od szkody rzeczywiście poniesionej przez spółkę SAS.

59

Jednakże w zakresie, w jakim na poparcie tej części zarzutu spółka Ryanair ogranicza się do stwierdzenia, że okoliczności faktyczne, które przedstawiła ona Sądowi, mogły wykazać zasadność tego argumentu, należy odrzucić tę część zarzutu jako niedopuszczalną zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 53 i 54 niniejszego wyroku, ponieważ w braku konkretnych dowodów pozwalających na stwierdzenie ewentualnego przeinaczenia okoliczności faktycznych wnosząca odwołanie zmierza w rzeczywistości do podważenia niezależnej oceny okoliczności faktycznych, której Sąd dokonał, aby w pkt 38 zaskarżonego wyroku stwierdzić, że Komisja nie popełniła błędu w ocenie w odniesieniu do oszacowania szkody poniesionej przez spółkę SAS.

60

W zakresie, w jakim spółka Ryanair utrzymuje ponadto, że Sąd w ten sposób odwrócił ciężar dowodu, który jej zdaniem powinien był spoczywać na Komisji, należy przypomnieć, że co do zasady to na osobie, która powołuje się na okoliczności faktyczne na poparcie żądania lub argumentu, spoczywa ciężar udowodnienia ich prawdziwości [zob. podobnie wyrok z dnia26 czerwca 2001 r., Brunnhofer,C‑381/99, EU:C:2001:358, pkt 52; postanowienie prezesa Trybunału z dnia 25 stycznia 2008 r., Provincia di Ascoli Piceno i Comune di Monte Urano/Apache Footwear i in., C‑464/07 P(I), EU:C:2008:49, pkt 9].

61

Zatem bez naruszenia zasad dotyczących rozkładu ciężaru dowodu Sąd mógł stwierdzić, że spółka Ryanair nie przedstawiła dowodu na okoliczności faktyczne powołane na poparcie swojej argumentacji, zgodnie z którą Komisja popełniła błędy w odniesieniu do oszacowania szkody poniesionej przez spółkę SAS.

62

W konsekwencji część trzecią zarzutu drugiego należy w części odrzucić jako niedopuszczalną, a w części oddalić jako bezzasadną.

63

Część czwarta tego zarzutu dotyczy w istocie tego, iż Sąd – badając, czy Komisja mogła zgodnie z prawem uznać, że rozpatrywany środek był proporcjonalny w świetle szkód poniesionych przez spółkę SAS z powodu pandemii COVID‑19 i czy spółka ta nie skorzystała z nadmiernej rekompensaty za poniesioną przez nią szkodę – niesłusznie oddalił w pkt 39 zaskarżonego wyroku argument spółki Ryanair, przedstawiony w pkt 34 owego wyroku, zgodnie z którym Komisja powinna była uwzględnić szkody poniesione przez innych przewoźników lotniczych prowadzących działalność w Danii.

64

W tym względzie, co się tyczy proporcjonalności środka pomocy przyznanego na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE w świetle kwoty rozpatrywanej pomocy, z pkt 47 niniejszego wyroku wynika, że środek ten nie może być większy niż straty poniesione przez jego beneficjenta. Jeżeli chodzi, tak jak w niniejszym przypadku, o pomoc indywidualną, do Komisji należy zatem sprawdzenie, w ramach oceny zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, czy beneficjent nie otrzyma kwoty pomocy, która przekraczałaby szkodę, jaką rzeczywiście poniósł w wyniku danego zdarzenia nadzwyczajnego.

65

Do celów dokonania takiej oceny w odniesieniu do określonego przewoźnika lotniczego kwestia, czy lub w jakim zakresie inni przewoźnicy również ponieśli szkody w wyniku tego samego zdarzenia, okazuje się w sposób oczywisty pozbawiona znaczenia.

66

Ponadto z pkt 21–26 niniejszego wyroku wynika, że na poparcie zarzutu pierwszego odwołania Ryanair niesłusznie utrzymuje, iż Sąd naruszył prawo, orzekając, że dane państwo członkowskie nie jest zobowiązane do uwzględnienia wszystkich szkód spowodowanych przez omawiane zdarzenie nadzwyczajne lub do udzielenia pomocy wszystkim poszkodowanym. Zatem w pkt 39 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie orzekł, w oparciu o te rozważania, że zezwolenie na przyznanie pomocy wyłącznie na rzecz spółki SAS nie było uzależnione od wykazania przez Komisję, iż zdarzenie to wyrządziło szkodę tylko temu przedsiębiorstwu.

67

Wreszcie Ryanair poprzestaje na stwierdzeniu, że to, iż Sąd uzasadnił konieczność rozpatrywanego środka, powołując się na sytuację konkurencyjną spółki SAS, ale nie uwzględnił tej sytuacji przy ocenie proporcjonalności pomocy, jest wewnętrzne sprzeczne, i nie wskazuje w precyzyjny sposób argumentów prawnych na poparcie tego twierdzenia.

68

Z powyższego wynika, że należy oddalić część czwartą zarzutu drugiego.

69

W zakresie, w jakim Ryanair podnosi w części piątej tego zarzutu, iż wbrew temu, co Sąd uznał w pkt 48 i 49 zaskarżonego wyroku, Komisja powinna była od razu uwzględnić przy ocenie istnienia nadmiernej rekompensaty szkody poniesionej przez spółkę SAS pomoc przyznaną przez Królestwo Norwegii, zamiast ograniczyć się do oszacowania ex post, wystarczy zauważyć, że w pkt 49 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, iż Komisja w istocie uwzględniła w spornej decyzji pomoc przyznaną przez Królestwo Norwegii, i że spółka Ryanair nie przedstawiła żadnego argumentu mającego na celu podważenie tego stwierdzenia.

70

Część piątą zarzutu drugiego należy zatem oddalić jako bezzasadną.

71

W części szóstej tego zarzutu Ryanair podnosi w istocie, że Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 51 i 52 zaskarżonego wyroku, iż Komisja nie była zobowiązana do uwzględnienia – do celów oceny zgodności rozpatrywanego środka z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, a w szczególności jego proporcjonalności – przewagi konkurencyjnej wynikającej dla spółki SAS z faktu, że była ona jedynym beneficjentem tej pomocy.

72

W tym względzie należy stwierdzić, jak uczynił to rzecznik generalny G. Pitruzzella w pkt 48 opinii w sprawie Ryanair/Komisja (C‑320/21 P, EU:C:2023:54), że wbrew temu, co utrzymuje Ryanair, wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Komisja/Aer Lingus i Ryanair Designated Activity (C‑164/15 P i C‑165/15 P, EU:C:2016:990, pkt 92), na który Sąd powołał się w pkt 51 zaskarżonego wyroku, chociaż dotyczy ustalenia kwoty bezprawnie przyznanej pomocy w celu jej odzyskania, ma znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ ze wspomnianego pkt 92 można wywnioskować, że korzyść, jaką pomoc przynosi swojemu beneficjentowi, nie obejmuje ewentualnej korzyści ekonomicznej, jaką beneficjent ten osiągnąłby poprzez jej gospodarcze wykorzystanie.

73

Zatem w przypadku rozpatrywanego środka, a mianowicie pomocy w formie gwarancji, kwota pomocy przyznanej spółce SAS, którą według Komisji należy uwzględnić przy ustaleniu, czy nie doszło do nadmiernej rekompensaty za szkodę poniesioną przez tego przewoźnika lotniczego w wyniku rozpatrywanego zdarzenia nadzwyczajnego, odpowiada co do zasady – jak wynika z obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. [107 i 108 TFUE] do pomocy państwa w formie gwarancji (Dz.U. 2008, C 155, s. 10) i jak słusznie zauważył Sąd w pkt 42 zaskarżonego wyroku – różnicy stopy procentowej przyznanej spółce SAS z rozpatrywanym środkiem lub bez niego w dniu wydania spornej decyzji. Natomiast do celów tego ustalenia Komisja nie powinna brać pod uwagę ewentualnej korzyści, jaką spółka SAS uzyskałaby pośrednio, takiej jak przewaga konkurencyjna podnoszona przez spółkę Ryanair.

74

Jak z tego wynika, Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 51–53 zaskarżonego wyroku, iż Komisja nie była zobowiązana do uwzględnienia przewagi konkurencyjnej, na której istnienie powoływała się spółka Ryanair.

75

W świetle powyższego część szóstą zarzutu drugiego należy oddalić jako bezzasadną, a w konsekwencji zarzut ten należy oddalić w całości.

76

W zarzucie trzecim, dotyczącym pkt 58–76 zaskarżonego wyroku, Ryanair zarzuca Sądowi naruszenie prawa i oczywiste przeinaczenie okoliczności faktycznych poprzez oddalenie części pierwszej zarzutu trzeciego skargi w pierwszej instancji i orzeczenie w pkt 76 zaskarżonego wyroku, że przyznanie korzyści z rozpatrywanego środka wyłącznie spółce SAS było uzasadnione i że środek ten nie narusza zasady niedyskryminacji.

77

W tym względzie Ryanair podnosi w pierwszej części zarzutu trzeciego, że Sąd nie zastosował należycie zasady zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową będącej podstawową zasadą porządku prawnego Unii. Według spółki Ryanair chociaż w pkt 68 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że różnica w traktowaniu ustanowiona przez rozpatrywany środek, ze względu na to, że przysparza ona korzyści jedynie spółce SAS, może zostać zrównana z dyskryminacją, to błędnie uznał, że taka dyskryminacja powinna być oceniana wyłącznie w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, ponieważ postanowienie to stanowi postanowienie szczególne przewidziane w traktatach w rozumieniu art. 18 TFUE. Ponadto jej zdaniem Sąd powinien był zbadać, czy taka dyskryminacja była uzasadniona względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego w rozumieniu art. 52 TFUE lub czy w każdym razie była ona oparta na obiektywnych przesłankach niezależnych od przynależności państwowej zainteresowanych osób.

78

W części drugiej tego zarzutu wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd w pkt 62–65 zaskarżonego wyroku naruszył prawo i dopuścił się oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych w odniesieniu do ustalenia celu rozpatrywanego środka. W szczególności według niej Sąd błędnie uznał w pkt 62 i 63 zaskarżonego wyroku, że środek ten nie miał na celu zachowania „skomunikowania” Danii i „dostępności wewnątrz Skandynawii”, co stanowi zbyt formalistyczną wykładnię spornej decyzji. Jej zdaniem twierdzenie to jest ponadto sprzeczne z pkt 70 zaskarżonego wyroku. Zdaniem spółki Ryanair błędne jest również twierdzenie Sądu zawarte w pkt 65 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym dyskryminacja była nierozerwalnie związana z indywidualnym charakterem pomocy.

79

W części trzeciej zarzutu trzeciego Ryanair podnosi, że Sąd dopuścił się szeregu naruszeń prawa ze względu na to, iż błędnie uznał w pkt 72 zaskarżonego wyroku, że odmienne traktowanie ustanowione przez rozpatrywany środek było uzasadnione, ponieważ spółka SAS, ze względu na swoje większe udziały w rynku, została bardziej dotknięta ograniczeniami odnoszącymi się do pandemii COVID‑19 niż inni przewoźnicy lotniczy działający w Danii.

80

Tymczasem, po pierwsze, według spółki Ryanair uzasadnienie to nie zostało nigdzie zawarte w spornej decyzji. Po drugie, jej zdaniem takie twierdzenie sprowadza się w istocie do twierdzenia, że przedsiębiorstwu posiadającemu znaczny udział w rynku przysługuje prawo do otrzymania całej pomocy przyznanej na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, co jest sprzeczne z zasadami proporcjonalności i niezakłóconej konkurencji. Po trzecie, w zakresie, w jakim w pkt 73 zaskarżonego wyroku takie prawo SAS do całości pomocy Sąd uzasadniał tym, że „proporcjonalnie ograniczenia te znacznie bardziej dotknęły spółkę SAS niż skarżącą”, twierdzenie to jest zdaniem spółki Ryanair „absurdalne i w sposób oczywisty błędne”. Po czwarte, według spółki Ryanair Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 75 zaskarżonego wyroku, że z uwagi na niewielką kwotę rozpatrywanego środka wnosząca odwołanie nie wykazała ona, iż podział tej kwoty pomiędzy wszystkich przewoźników lotniczych obecnych w Danii nie pozbawiłby tego środka skuteczności. Tymczasem kryterium związane z taką „skutecznością”, niesprecyzowane przez Sąd, stanowi zdaniem spółki Ryanair „wykładnię czysto sui generis”. W każdym razie taka analiza nie została nigdzie zawarta w spornej decyzji.

81

Komisja, Królestwo Danii i Republika Francuska twierdzą, że zarzut trzeci odwołania należy oddalić jako bezpodstawny. Republika Francuska uważa ponadto, że zarzut ten jest w części niedopuszczalny.

82

W części drugiej zarzutu trzeciego, którą należy zbadać w pierwszej kolejności, Ryanair przede wszystkim podnosi w istocie, że Sąd w pkt 62–64 wyroku błędnie określił cel rozpatrywanego środka, który wynika ze spornej decyzji, i że niesłusznie uznał, iż cel ten nie polegał na zachowaniu „skomunikowania” Danii i „dostępności wewnątrz Skandynawii”.

83

W tym względzie należy stwierdzić, jak wskazał Sąd w pkt 63 zaskarżonego wyroku, że z motywu 5 spornej decyzji, który znajduje się w punkcie zatytułowanym „Cel środka”, wyraźnie wynika, że celem tym jest „naprawienie szkody poniesionej przez spółkę SAS w wyniku odwołania lub reorganizacji jego lotów w następstwie wprowadzenia ograniczeń w zakresie przemieszczania się w kontekście pandemii COVID‑19”. Jeśli chodzi natomiast o zachowanie „skomunikowania” Danii i „dostępności wewnątrz Skandynawii”, aspekty te zostały przywołane w innej części spornej decyzji, a mianowicie w punkcie zatytułowanym „Beneficjenci”, który zmierza wyłącznie do opisania profilu przedsiębiorstwa będącego adresatem rozpatrywanego środka, nie zaś celu tego środka.

84

W tych okolicznościach Sąd nie naruszył prawa ani nie przeinaczył treści spornej decyzji, gdy uznał w pkt 62 zaskarżonego wyroku, że celem rozpatrywanego środka nie było, w świetle tej decyzji, oprócz częściowego naprawienia szkody poniesionej przez spółkę SAS w wyniku pandemii COVID‑19, zachowanie „skomunikowania” Danii, a także „dostępności wewnątrz Skandynawii”.

85

W zakresie, w jakim Ryanair podnosi następnie istnienie sprzeczności między uzasadnieniem zawartym z jednej strony w pkt 63 i 64 zaskarżonego wyroku, a z drugiej strony w jego pkt 70, wystarczy stwierdzić, że w tym ostatnim punkcie Sąd przeprowadzał już nie badanie celu rozpatrywanego środka, o którym mowa w pkt 63 i 64 tego wyroku, lecz badanie proporcjonalności zasad przyznania tego środka w świetle tego celu, będące przedmiotem pkt 68–75 wspomnianego wyroku.

86

Wreszcie w zakresie, w jakim część druga zarzutu trzeciego odnosi się do pkt 64 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd oddalił argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym rozpatrywany środek został przyznany spółce SAS ze względu na to, że jako jedyna posiadała ona duńską koncesję, stwierdzenie to, na tej samej podstawie co wskazana w pkt 83 niniejszego wyroku, w żaden sposób nie narusza prawa.

87

W związku z powyższym należy oddalić część drugą zarzutu trzeciego jako pozbawioną w tym zakresie podstaw.

88

W ramach ostatniego argumentu przedstawionego zarówno w części pierwszej, jak i drugiej tego zarzutu Ryanair podnosi, że Sąd w pkt 65 i 68 zaskarżonego wyroku naruszył prawo przy stosowaniu zasady niedyskryminacji, a w szczególności zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, ustanowionego w art. 18 akapit pierwszy TFUE.

89

W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o twierdzenie spółki Ryanair dotyczące naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd w pkt 65 zaskarżonego wyroku, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału uznanie środka krajowego za „pomoc państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE wymaga spełnienia wszystkich następujących przesłanek: po pierwsze, musi mieć miejsce interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych; po drugie, interwencja ta musi być w stanie wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi; po trzecie, musi ona przyznawać beneficjentowi selektywną korzyść; po czwarte, musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem (zob. w szczególności wyrok z dnia 28 czerwca 2018 r., Niemcy/Komisja,C‑208/16 P, EU:C:2018:506, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo).

90

Dlatego też w odniesieniu do środków o takich cechach, ze względu na to, że mogą one zakłócać konkurencję i wpływać na handel między państwami członkowskimi, art. 107 ust. 1 TFUE ustanawia zasadę ich niezgodności z rynkiem wewnętrznym.

91

W szczególności wymóg selektywności wynikający z art. 107 ust. 1 TFUE zakłada, że Komisja wykaże, iż szeroko rozumiana korzyść gospodarcza wynikająca bezpośrednio lub pośrednio z danego środka przysługuje konkretnie jednemu lub kilku przedsiębiorstwom. Aby to uczynić, powinna ona w szczególności wykazać, że dany środek wprowadza rozróżnienie między przedsiębiorstwami znajdującymi się, w świetle zamierzonego celu, w porównywalnej sytuacji. Korzyść powinna zatem zostać przyznana w sposób selektywny oraz powinna móc doprowadzić do tego, że niektóre przedsiębiorstwa znajdą się w sytuacji bardziej korzystnej niż inne (zob. podobnie wyrok z dnia 30 czerwca 2016 r., Belgia/Komisja,C‑270/15 P, EU:C:2016:489, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).

92

Jeżeli, tak jak w niniejszym przypadku, dany środek jest traktowany jako pomoc indywidualna, ustalenie istnienia korzyści gospodarczej pozwala w zasadzie domniemywać selektywność tego środka (wyrok z dnia 30 czerwca 2016 r., Belgia/Komisja,C‑270/15 P, EU:C:2016:489, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).

93

Jak z tego wynika, stwierdzając w istocie w pkt 65 zaskarżonego wyroku, że pomoc indywidualna ze względu na swój charakter wprowadza różnicę w traktowaniu między przedsiębiorstwem będącym beneficjentem tej pomocy a wszystkimi innymi przedsiębiorstwami znajdującymi się, w świetle zamierzonego celu, w porównywalnej sytuacji, Sąd w żaden sposób nie naruszył prawa. Ponadto, wbrew temu, co zdaje się twierdzić Ryanair, rzeczonego pkt 65 nie można rozumieć w ten sposób, że Sąd stwierdza w nim, iż pomoc indywidualna, która jego zdaniem jest sprzeczna z zasadą niedyskryminacji, jest jednak zgodna z rynkiem wewnętrznym, ponieważ wyraźnie wyjaśnił on pod koniec tego punktu, że prawo Unii zezwala państwom członkowskim na przyznanie takiej pomocy, „pod warunkiem że są spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 107 TFUE”.

94

W tym ostatnim względzie art. 107 ust. 2 i 3 TFUE przewiduje pewne odstępstwa od przywołanej w pkt 90 niniejszego wyroku zasady niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym. Jest zatem zgodna lub może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym pomoc państwa przyznana dla celów i zgodnie z wymogami przewidzianymi przez owe postanowienia wprowadzające odstępstwa, niezależnie od faktu, że posiada ona cechy charakterystyczne i wywołuje skutki, o których mowa w pkt 89 niniejszego wyroku.

95

Jak z tego wynika, aby wspomniane postanowienia wprowadzające odstępstwa nie zostały pozbawione wszelkiej skuteczności, pomoc państwa, która została przyznana zgodnie z tymi wymogami, to znaczy aby osiągnąć cel, który został w nich uznany, i w granicach tego, co jest konieczne i proporcjonalne do realizacji tego celu, nie może zostać uznana za niezgodną z rynkiem wewnętrznym jedynie w świetle cech charakterystycznych lub skutków, o których mowa w pkt 89 niniejszego wyroku, które są nierozerwalnie związane z każdą pomocą państwa, czyli w szczególności ze względów związanych z tym, że pomoc jest selektywna lub zakłóca konkurencję (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 marca 1977 r., Iannelli & Volpi, 74/76, EU:C:1977:51, pkt 14, 15; a także z dnia 26 września 2002 r., Hiszpania/Komisja,C‑351/98, EU:C:2002:530, pkt 57).

96

Pomoc nie może zatem zostać uznana za niezgodną z rynkiem wewnętrznym z powodów związanych wyłącznie z tym, że jest selektywna lub zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem.

97

W tym stanie rzeczy, w drugiej kolejności, w odniesieniu do twierdzenia spółki Ryanair, zgodnie z którym Sąd naruszył prawo, nie stosując w pkt 68 zaskarżonego wyroku zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową ustanowionej w art. 18 TFUE, lecz zbadał rozpatrywany środek w świetle art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, należy przypomnieć, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż postępowanie przewidziane w art. 108 TFUE nigdy nie powinno prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z konkretnymi postanowieniami traktatu. Pomocy, która jako taka bądź ze względu na niektóre z jej aspektów narusza ogólne zasady prawa Unii, nie można zatem uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Komisja/Braesch i in., C‑284/21 P, EU:C:2023:58, pkt 96 i przytoczone tam orzecznictwo).

98

Jednak, jeśli chodzi konkretnie o art. 18 TFUE, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem artykuł ten może być stosowany samodzielnie wyłącznie w stanach faktycznych podlegających prawu Unii, w odniesieniu do których traktat FUE nie zawiera szczególnych postanowień o zakazie dyskryminacji (wyrok z dnia 18 lipca 2017 r., Erzberger,C‑566/15, EU:C:2017:562, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo).

99

Ponieważ, jak przypomniano w pkt 94 niniejszego wyroku, art. 107 ust. 2 i 3 TFUE przewiduje odstępstwa od wskazanej w ust. 1 tego artykułu zasady niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym i dopuszcza w ten sposób w szczególności różnice w traktowaniu przedsiębiorstw, z zastrzeżeniem spełnienia wymogów przewidzianych w tych odstępstwach, odstępstwa te należy uznać, jak zauważył rzecznik generalny G. Pitruzzella w pkt 64 opinii w sprawie Ryanair/Komisja (C‑320/21 P, EU:C:2023:54), za „postanowienia szczególne” przewidziane w traktatach w rozumieniu art. 18 akapit pierwszy TFUE.

100

Jak z tego wynika, Sąd nie naruszył prawa, uznając w pkt 68 zaskarżonego wyroku, że art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE stanowi takie postanowienie szczególne i że należy jedynie zbadać, czy odmienne traktowanie wprowadzone przez rozpatrywany środek jest dopuszczalne w świetle tego postanowienia.

101

Oznacza to, że wbrew temu, co twierdzi Ryanair, odmienne traktowanie, które powoduje rozpatrywany środek, również nie musi być uzasadnione względami wymienionymi w art. 52 TFUE.

102

W świetle powyższego ostatni zarzut szczegółowy części drugiej i część pierwszą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezzasadne.

103

W części trzeciej zarzutu trzeciego Ryanair podnosi, że Sąd naruszył prawo i dopuścił się oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych, badając – w szczególności w pkt 72, 73 i 75 zaskarżonego wyroku, w kontekście kwestii proporcjonalności rozpatrywanego środka – zasadność argumentacji wnoszącej odwołanie, przytoczonej w pkt 71 tego wyroku, zgodnie z którą odmienne traktowanie wynikające z tego środka nie było proporcjonalne, ponieważ środek ten przyznaje spółce SAS całą pomoc mającą na celu naprawienie szkody spowodowanej pandemią COVID‑19, podczas gdy spółka SAS poniosła jedynie mniej niż 35 % tej szkody.

104

W tym względzie Ryanair podnosi w istocie, w pierwszym zarzucie szczegółowym, że stwierdzając w szczególności w pkt 72 zaskarżonego wyroku, iż spółka SAS ze względu na swoje większe udziały w rynku została bardziej dotknięta ograniczeniami nałożonymi w ramach pandemii COVID‑19 niż inni przewoźnicy lotniczy działający w Danii, Sąd przedstawił uzasadnienie, którego nie zawierała sporna decyzja, w związku z czym zastąpił własnym uzasadnieniem uzasadnienie przyjęte przez Komisję na poparcie tej decyzji.

105

Otóż chociaż co prawda z orzecznictwa Trybunału wynika, że w ramach kontroli legalności, o której mowa w art. 263 TFUE, Trybunał i Sąd nie mogą w żadnym wypadku zastąpić własnym uzasadnieniem uzasadnienia autora zaskarżonego aktu (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2021 r., World Duty Free Group i Hiszpania/Komisja, C‑51/19 P i C‑64/19 P, EU:C:2021:793, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo), należy stwierdzić, że w pkt 72 zaskarżonego wyroku Sąd ograniczył się, w odpowiedzi na argumentację wnoszącej odwołanie, o której mowa w pkt 103 niniejszego wyroku, do przypomnienia treści spornej decyzji, a w szczególności do wyciągnięcia wniosków z zawartych w niej wskazówek, nie zastępując jednak uzasadnienia tej decyzji.

106

W zakresie, w jakim w trzecim zarzucie szczegółowym w ramach tej części trzeciej zarzutu wnosząca odwołanie odnosi się do twierdzeń Sądu zawartych w pkt 72 i 73 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którymi udział spółki SAS w rynku był „znacznie wyższy niż w przypadku [jej] najbliższego konkurenta” i że „proporcjonalnie ograniczenia te znacznie bardziej dotknęły [spółkę] SAS” –a mowa o ograniczeniach nałożonych w ramach pandemii COVID‑19 – należy stwierdzić, że chodzi o suwerenne oceny okoliczności faktycznych dokonane przez Sąd, a co więcej – tytułem uzupełniającym.

107

Należy zatem odrzucić ten zarzut szczegółowy jako niedopuszczalny, tym bardziej że wnosząca odwołanie nie wykazała żadnego przeinaczenia tych okoliczności faktycznych przez Sąd.

108

Ponadto w zakresie, w jakim na poparcie zarzutów szczegółowych drugiego i trzeciego w tej części trzeciej zarzutu Ryanair podnosi, że zgodnie z zasadą proporcjonalności pomoc powinna była zostać rozdzielona między wszystkich poszkodowanych w wyniku rozpatrywanego zdarzenia nadzwyczajnego proporcjonalnie do poniesionych przez nich szkód, rozumowanie to opiera się na błędnym założeniu, jak wynika z pkt 20–25 niniejszego wyroku.

109

W odniesieniu do czwartego zarzutu szczegółowego w części trzeciej zarzutu trzeciego wnoszącej odwołanie wystarczy stwierdzić, że zmierza on do zakwestionowania pkt 75 zaskarżonego wyroku, który ma charakter uzupełniający w stosunku do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 74 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym różnica w traktowaniu na korzyść spółki SAS nie narusza zasady proporcjonalności. Argument ten należy zatem oddalić jako nieskuteczny.

110

W świetle powyższego część trzecią zarzutu trzeciego, a w konsekwencji zarzut ten w całości, należy oddalić.

111

W zarzucie czwartym, dotyczącym pkt 81–83 zaskarżonego wyroku, Ryanair podnosi, że Sąd naruszył prawo i dopuścił się oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych i dowodów poprzez oddalenie części drugiej zarzutu trzeciego jej skargi w pierwszej instancji, w której podnosiła naruszenie swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług.

112

W ramach części pierwszej tego zarzutu spółka Ryanair podnosi, że Sąd – stwierdzając w pkt 81 zaskarżonego wyroku, iż nie wykazała ona, w jaki sposób wyłączny charakter rozpatrywanego środka, z którego korzystała jedynie spółka SAS, mógł „zniechęcać ją do podjęcia działalności w Danii lub świadczenia usług z i do tego kraju” – wybrał błędne kryterium dla dokonania oceny, czy środek ten utrudnia lub czyni mniej atrakcyjnym korzystanie ze swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości. Zgodnie z orzecznictwem Sąd powinien raczej zbadać, czy rozpatrywany środek mógł zniechęcić „każdy zainteresowany podmiot”, a zatem w niniejszym przypadku prowadzących działalność w Danii przewoźników lotniczych innych niż spółka SAS, do podjęcia działalności lub do świadczenia usług w tym państwie członkowskim.

113

W części drugiej tego zarzutu spółka Ryanair podnosi, że w ramach skargi w pierwszej instancji wykazała w sposób wystarczający pod względem prawnym, zgodnie z właściwym kryterium, że rozpatrywany środek stawia w niekorzystnej sytuacji w praktyce jedynie przewoźników lotniczych mających siedzibę w państwie członkowskim innym niż Królestwo Danii. Uważa ona bowiem, że przedstawiła liczne dowody dotyczące ograniczającego skutku tego środka dla swobody świadczenia usług i że nie badając ich, Sąd naruszył prawo, a także przeinaczył dowody.

114

W części trzeciej tego zarzutu spółka Ryanair utrzymuje, że wbrew temu, co uznał Sąd w pkt 81 zaskarżonego wyroku, wykazała ona, iż ograniczenie swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości nie było uzasadnione. Według niej Sąd naruszył prawo, odwołując się w sposób ogólny do swojego rozumowania dotyczącego art. 107 TFUE w kontekście art. 18 TFUE, podczas gdy odnosił się do ograniczenia swobody świadczenia usług. Jej zdaniem w rzeczywistości Sąd, a przed nim Komisja, powinny były zbadać, czy ograniczenie swobody świadczenia usług wynikające z rozpatrywanego środka było uzasadnione nadrzędnym względem interesu ogólnego, niedyskryminacyjnym, koniecznym i proporcjonalnym stosunku do zamierzonego celu interesu ogólnego. Wnosząca odwołanie uważa zaś, że wskazała okoliczności faktyczne i prawne świadczące o tym, że rozpatrywany środek miał skutki ograniczające swobodę świadczenia usług, które nie były ani konieczne, ani odpowiednie, ani proporcjonalne w świetle deklarowanego celu tego środka. Według niej Sąd „zanegował ten fakt”, a zatem naruszył prawo i oczywiście przeinaczył okoliczności faktyczne.

115

Komisja, Królestwo Danii i Republika Francuska twierdzą, że zarzut czwarty odwołania należy oddalić jako bezpodstawny.

116

W zakresie, w jakim w części pierwszej tego zarzutu odwołania Ryanair podnosi, że Sąd w pkt 81 zdanie pierwsze zaskarżonego wyroku zastosował błędne kryterium dla dokonania oceny, czy rozpatrywany środek utrudnia lub czyni mniej atrakcyjnym korzystanie ze swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości, należy stwierdzić, że ta część zarzutu opiera się na błędnym rozumieniu tego punktu. Bez konieczności badania, czy – jak twierdzi Ryanair – Sąd naruszył prawo w odniesieniu do zakresu spoczywającego na niej ciężaru dowodu, z drugiego zdania tego punktu, odsyłającego do pkt 58–76 zaskarżonego wyroku, w których Sąd przeanalizował proporcjonalność rozpatrywanego środka w świetle sytuacji wszystkich przewoźników lotniczych obecnych w Danii, wynika bowiem – jak słusznie podniósł rząd francuski w odpowiedzi na odwołanie – że Sąd odniósł się do istnienia skutków ograniczających, które dotyczą nie tylko spółki Ryanair, lecz wszystkich przewoźników lotniczych prowadzących lub zamierzających prowadzić działalność w Danii.

117

Wobec tego tę część zarzutu należy oddalić jako bezpodstawną.

118

W częściach drugiej i trzeciej zarzutu czwartego, które należy zbadać łącznie, Ryanair podnosi w istocie, że zaskarżony wyrok jest obarczony naruszeniami prawa, ponieważ Sąd jedynie zbadał okoliczność, iż rozpatrywany środek przysparzał korzyści wyłącznie SAS, w świetle kryteriów określonych w art. 107 TFUE, zamiast zbadać, czy środek ten był uzasadniony w świetle powodów, o których mowa w postanowieniach dotyczących swobody świadczenia usług lub swobody przedsiębiorczości. Tymczasem spółka Ryanair uważa, że przedstawiła Sądowi okoliczności faktyczne i prawne świadczące o naruszeniu tych postanowień.

119

W tym względzie, jak zostało przypomniane w pkt 97 niniejszego wyroku, postępowanie przewidziane w art. 108 TFUE nie powinno nigdy prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z konkretnymi postanowieniami traktatu. Pomocy, która jako taka bądź ze względu na niektóre z jej aspektów narusza ogólne zasady prawa Unii, nie można zatem uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym

120

Jednakże, z jednej strony, jak wskazał w istocie rzecznik generalny G. Pitruzzella w pkt 85 opinii w sprawie Ryanair/Komisja (C‑320/21 P, EU:C:2023:54), skutki ograniczające, jakie środek pomocy wywiera na swobodę świadczenia usług lub na swobodę przedsiębiorczości, nie stanowią jednak ograniczenia zakazanego przez traktat, w zakresie, w jakim może chodzić o skutek nierozerwalnie związany z samym charakterem pomocy państwa, taki jak jej selektywny charakter.

121

Z drugiej strony z orzecznictwa Trybunału wynika, że w przypadku gdy szczegółowe zasady pomocy są do tego stopnia nierozerwalnie związane z przedmiotem pomocy, że nie jest możliwe dokonanie ich odrębnej oceny, ich wpływ na zgodność lub niezgodność pomocy jako całości z rynkiem wewnętrznym należy oceniać w ramach postępowania przewidzianego w art. 108 TFUE (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 marca 1977 r., Iannelli & Volpi, 74/76, EU:C:1977:51, pkt 14; a także z dnia 31 stycznia 2023 r., Komisja/Braesch i in., C‑284/21 P, EU:C:2023:58, pkt 97).

122

W niniejszym zaś przypadku, jak wynika z pkt 83 niniejszego wyroku, wybór spółki SAS jako beneficjenta rozpatrywanego środka stanowi element przedmiotu tego środka, a w każdym razie, nawet gdyby wybór ten miał być uznany za szczegółową zasadę wspomnianego środka, Ryanair nie kwestionuje, że taka szczegółowa zasada jest nierozerwalnie związana z tym przedmiotem, którym jest częściowe naprawienie szkody poniesionej przez to przedsiębiorstwo w wyniku pandemii COVID‑19. Jak z tego wynika, skutek wynikający z wyboru spółki SAS jako beneficjenta rozpatrywanego środka dla rynku wewnętrznego nie może być przedmiotem badania odrębnego od badania zgodności tego środka pomocy jako całości z rynkiem wewnętrznym w ramach postępowania przewidzianego w art. 108 TFUE.

123

Z powyższego uzasadnienia oraz z tego, co zostało wskazane w szczególności w pkt 95 i 96 niniejszego wyroku, wynika, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając w istocie w pkt 81 zaskarżonego wyroku, że aby wykazać, iż rozpatrywany środek – ze względu na to, iż przysparza korzyści wyłącznie SAS – stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, wnosząca odwołanie powinna była wykazać w niniejszym przypadku, że środek ten wywołuje skutki ograniczające, które wykraczają poza skutki nierozerwalnie związane z pomocą państwa przyznaną zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE.

124

Tymczasem argumentacja przedstawiona przez spółkę Ryanair na poparcie części drugiej i trzeciej zarzutu czwartego ma w całości na celu skrytykowanie wyboru spółki SAS jako jedynego beneficjenta rozpatrywanego środka i konsekwencji samego tego wyboru, chociaż jest on nierozerwalnie związany z selektywnym charakterem tego środka.

125

Ponadto w odniesieniu do dowodów, które przedstawiła ona przed Sądem, należy stwierdzić, że spółka Ryanair nie podniosła żadnego argumentu mogącego wykazać, że Sąd przeinaczył te dowody.

126

Z powyższego wynika, że zarzut czwarty należy oddalić.

127

W zarzucie piątym spółka Ryanair podnosi, że poprzez zawarte w pkt 86 i 87 zaskarżonego wyroku stwierdzenie, iż zarzut czwarty podniesiony przez nią w skardze w pierwszej instancji, dotyczący odmowy wszczęcia przez Komisję formalnego postępowania wyjaśniającego, był pozbawiony deklarowanego celu i autonomicznej treści, Sąd naruszył prawo i dopuścił się oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych.

128

Jej zdaniem, wbrew temu, co stwierdził Sąd, zarzut ten miał bowiem autonomiczną treść, różniącą się od trzech pierwszych zarzutów skargi w pierwszej instancji, ponieważ kryterium kontroli w przypadku stwierdzenia poważnych trudności, które powinny były doprowadzić do wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego, jest inne i może być spełnione, nawet jeśli nie zostało wykazane, że badanie Komisji jest obarczone oczywistym błędem w ocenie lub naruszeniem prawa, które to argumenty stanowią podstawę tych trzech pierwszych zarzutów.

129

Podobnie według spółki Ryanair zarzut czwarty skargi w pierwszej instancji nie był pozbawiony deklarowanego celu, ponieważ wykazanie istnienia oczywistego błędu w ocenie ze strony Komisji jest całkowicie różne od wykazania poważnych trudności, które powinny były doprowadzić do wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego. Ponadto spółka Ryanair twierdzi, że podniosła w tym względzie autonomiczne argumenty, wykazujące w szczególności, że Komisja nie dysponowała danymi rynkowymi dotyczącymi struktury sektora lotnictwa ani informacjami na temat oceny wysokości szkód spowodowanych kryzysem związanym z pandemią COVID‑19 i kwoty pomocy przyznanej spółce SAS. Zdaniem spółki Ryanair oznacza to, że wskazała ona przed Sądem luki i braki w informowaniu Komisji, które ujawniły poważne trudności i stanowiły „autonomiczną treść” w stosunku do innych zarzutów.

130

Komisja, Królestwo Danii i Republika Francuska twierdzą, że zarzut piąty odwołania należy oddalić jako bezpodstawny.

131

Gdy skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Komisji o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec pomocy państwa, kwestionuje on głównie fakt, że owa decyzja została wydana bez wszczęcia przez tę instytucję formalnego postępowania wyjaśniającego, a co za tym idzie – z naruszeniem przysługujących mu uprawnień proceduralnych. Aby wniesiona przez skarżącego skarga o stwierdzenie nieważności została uwzględniona, może on podnieść wszelkie zarzuty wykazujące, że ocena informacji i danych posiadanych przez Komisję podczas wstępnego etapu badania zgłoszonego środka powinna była wzbudzić wątpliwości co do zgodności tego środka z rynkiem wewnętrznym. Wykorzystanie takich argumentów nie może jednak prowadzić do zmiany przedmiotu skargi ani do zmiany przesłanek jej dopuszczalności. Przeciwnie, istnienie wątpliwości co do wymienionej zgodności stanowi właśnie dowód, jaki powinien zostać przeprowadzony, aby wykazać, że Komisja zobowiązana była wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 108 ust. 2 TFUE i art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania [art. 108 TFUE] (Dz.U. 2015, L 248, s. 9) (zob. podobnie wyrok z dnia 24 maja 2011 r., Komisja/Kronoply i Kronotex, C‑83/09 P, EU:C:2011:341, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).

132

Do podmiotu występującego z takim żądaniem należy wykazanie, że istniały wątpliwości co do tej zgodności, wobec czego Komisja była zobowiązana wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 108 ust. 2 TFUE. Dowodu takiego należy poszukiwać zarówno w okolicznościach wydania tej decyzji, jak i w jej treści, na podstawie zbioru zgodnych poszlak (zob. podobnie wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Tempus Energy i Tempus Energy Technology, C‑57/19 P, EU:C:2021:663, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo).

133

W szczególności niewystarczający lub niekompletny charakter badania przeprowadzonego przez Komisję w toku wstępnego postępowania wyjaśniającego stanowi przesłankę wskazującą na istnienie poważnych trudności w ocenie spornego środka, których obecność zobowiązuje Komisję do wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego (zob. podobnie wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Tempus Energy i Tempus Energy Technology, C‑57/19 P, EU:C:2021:663, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).

134

W tym względzie, jeśli chodzi przede wszystkim o zarzut szczegółowy dotyczący tego, że Sąd orzekł w pkt 87 zaskarżonego wyroku, iż zarzut czwarty skargi w pierwszej instancji jest pozbawiony autonomicznej treści, należy zauważyć, że prawdą jest, jak podniosła spółka Ryanair w swoim odwołaniu, że gdyby zostało wykazane istnienie „poważnych trudności” w rozumieniu orzecznictwa Trybunału, o którym mowa w poprzednim punkcie, z tego tylko powodu możliwe byłoby stwierdzenie nieważności spornej decyzji, nawet gdyby nie zostało ponadto wykazane, że ocena merytoryczna dokonana przez Komisję była błędna pod względem prawnym lub faktycznym (zob. analogicznie wyrok z dnia 2 kwietnia 2009 r., Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, C‑431/07 P, EU:C:2009:223, pkt 66).

135

Ponadto istnienia takich trudności można szukać w szczególności w ramach tej oceny i co do zasady można je wykazać za pomocą zarzutów lub argumentów podniesionych przez skarżącego w celu zakwestionowania zasadności decyzji o niewnoszeniu zastrzeżeń, nawet jeśli analiza tych zarzutów lub argumentów nie prowadzi do wniosku, że ocena merytoryczna dokonana przez Komisję jest błędna pod względem faktycznym lub prawnym (zob. podobnie wyrok z dnia 2 kwietnia 2009 r., Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, C‑431/07 P, EU:C:2009:223, pkt 63, 66 i przytoczone tam orzecznictwo).

136

W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że zarzut czwarty skargi spółki Ryanair w pierwszej instancji dotyczył w istocie niepełnego i niewystarczającego charakteru badania przeprowadzonego przez Komisję w toku wstępnego postępowania wyjaśniającego i odmiennej oceny zgodności rozpatrywanego środka, do której Komisja doszła zdaniem tej spółki w wyniku formalnego postępowania wyjaśniającego. Jednak ze skargi tej wynika również, że na poparcie tego zarzutu wnosząca odwołanie w zasadniczym zakresie bądź zwięźle powtórzyła argumenty przedstawione w ramach trzech pierwszych zarzutów tej skargi, dotyczących zasadności spornej decyzji, bądź bezpośrednio odesłała do tych argumentów.

137

W tych okolicznościach Sąd mógł słusznie stwierdzić w pkt 87 zaskarżonego wyroku, że zarzut czwarty skargi w pierwszej instancji jest „pozbawiony autonomicznej treści” w stosunku do trzech pierwszych zarzutów tej skargi, w tym znaczeniu, że po zbadaniu co do istoty tych ostatnich zarzutów, w tym argumentów dotyczących niepełnego i niewystarczającego charakteru badania przeprowadzonego przez Komisję, nie był on zobowiązany do odrębnej oceny zasadności zarzutu czwartego tej skargi, tym bardziej że – jak również słusznie wskazał Sąd w tym samym punkcie owego wyroku – spółka Ryanair nie wskazała w tym ostatnim zarzucie konkretnych okoliczności mogących wykazać istnienie ewentualnych „poważnych trudności” napotkanych przez Komisję przy ocenie zgodności rozpatrywanego środka z rynkiem wewnętrznym.

138

Jak z tego wynika, Sąd nie naruszył prawa, uznając w pkt 88 zaskarżonego wyroku, że nie ma potrzeby badania zasadności zarzutu czwartego skargi w pierwszej instancji, przy czym nie jest ponadto potrzebne badanie, czy Sąd słusznie orzekł w pkt 86 owego wyroku, że zarzut ten ma charakter posiłkowy i że jest pozbawiony swego deklarowanego celu.

139

Co więcej, należy stwierdzić, że spółka Ryanair nie przedstawiła żadnego argumentu mogącego wykazać, iż Sąd przeinaczył dowody, w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 55 niniejszego wyroku, w ramach badania zarzutu czwartego skargi w pierwszej instancji.

140

Z powyższego wynika, że zarzut piąty należy oddalić jako bezzasadny.

141

W zarzucie szóstym Ryanair podnosi, że Sąd naruszył prawo i dopuścił się oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych poprzez błędne orzeczenie w pkt 89–101 zaskarżonego wyroku, iż Komisja nie naruszyła obowiązku uzasadnienia ciążącego na niej na mocy art. 296 akapit drugi TFUE.

142

Zdaniem wnoszącej odwołanie rozumowanie Sądu sugeruje, że kontekst faktyczny, który doprowadził do wydania spornej decyzji, a mianowicie wystąpienie pandemii COVID‑19 i wpływ, jaki sytuacja ta mogła mieć na jakość redakcyjną decyzji Komisji, może stanowić usprawiedliwienie braku niektórych kluczowych elementów w uzasadnieniu spornej decyzji, chociaż byłyby one niezbędne wnoszącej odwołanie do zapoznania się z konkretnym rozumowaniem leżącym u podstaw wniosków, do których doszła Komisja. Taka swobodna wykładnia art. 296 akapit drugi TFUE, niezgodna z orzecznictwem Trybunału, zdaniem wnoszącej odwołanie pozbawia obowiązek uzasadnienia wszelkiego sensu.

143

Komisja i Republika Francuska twierdzą, że zarzut szósty odwołania należy oddalić jako bezpodstawny. Królestwo Danii uważa, że zarzut ten jest niedopuszczalny.

144

Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 akapit drugi TFUE, powinno być dostosowane do charakteru aktu i powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która wydała akt, pozwalając zainteresowanym poznać podstawy podjętej decyzji, a właściwemu sądowi dokonać jej kontroli. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w odniesieniu do konkretnej sytuacji, w szczególności do treści aktu, charakteru przywołanych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu informacji mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne elementy faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 296 akapit drugi TFUE, winna opierać się nie tylko na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulujących daną dziedzinę (zob. wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Tempus Energy i Tempus Energy Technology, C‑57/19 P, EU:C:2021:663, pkt 198 i przytoczone tam orzecznictwo).

145

Jeżeli chodzi w szczególności, jak w niniejszym przypadku, o decyzję, na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE, o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec środka pomocy, Trybunał miał już okazję wyjaśnić, że decyzja taka, która jest wydawana w krótkim terminie, powinna zawierać jedynie, jak słusznie zauważył Sąd w pkt 94 zaskarżonego wyroku, powody, dla których Komisja uważa, iż nie stoi w obliczu poważnych trudności w zakresie oceny zgodności danej pomocy z rynkiem wewnętrznym, i że nawet zwięzłe uzasadnienie tej decyzji należy uznać za wystarczające w świetle wymogu uzasadnienia przewidzianego w art. 296 akapit drugi TFUE, o ile przedstawia ono w sposób jasny i jednoznaczny powody, dla których Komisja uznała, iż nie stoi w obliczu takich poważnych trudności, przy czym zasadności tego uzasadnienia jest zagadnieniem odrębnym, niemającym związku z owym wymogiem (zob. podobnie wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Tempus Energy i Tempus Energy Technology, C‑57/19 P, EU:C:2021:663, pkt 199 i przytoczone tam orzecznictwo).

146

To właśnie w świetle tych wymogów, słusznie przypomnianych w pkt 92 i 94 zaskarżonego wyroku, należy zbadać, czy Sąd naruszył prawo poprzez uznanie, że sporna decyzja była uzasadniona w sposób wystarczający pod względem prawnym.

147

W tym względzie, w zakresie, w jakim Ryanair z jednej strony zarzuca w istocie Sądowi złagodzenie wymogów dotyczących obowiązku uzasadnienia w kontekście pandemii COVID‑19, w którym została wydana sporna decyzja, należy stwierdzić, że nic nie wskazuje na to, iż odnosząc się w pkt 89–101 zaskarżonego wyroku do kryzysu związanego z tą pandemią, Sąd zamierzał uzasadnić tą okolicznością brak uzasadnienia tej decyzji.

148

W zakresie, w jakim Ryanair wskazuje z drugiej strony na pewne szczególne okoliczności, w przedmiocie których Komisja, naruszając ciążący na niej obowiązek uzasadnienia, nie wypowiedziała się lub których nie oceniła w spornej decyzji, takich jak zgodność rozpatrywanego środka z zasadą równego traktowania, swobodą przedsiębiorczości i swobodą świadczenia usług, przewaga konkurencyjna przyznana spółce SAS, metoda obliczania szkody i kwoty pomocy, dokładne powody, dla których spółka SAS została potraktowana w Danii inaczej niż pozostali poszkodowani przewoźnicy lotniczy prowadzący działalność w tym państwie członkowskim, należy stwierdzić, że w pkt 95–100 zaskarżonego wyroku Sąd, badając każdy z tych elementów, uznał, że albo nie były one istotne dla celów spornej decyzji, albo że odniesiono się do nich w sposób wystarczający pod względem prawnym w owej decyzji, aby rozumowanie Komisji mogło w tym względzie zostać zrozumiane.

149

Nie wydaje się zaś, aby dokonując tej oceny, Sąd nie uwzględnił wymogów uzasadnienia decyzji Komisji, na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE, o niewnoszeniu zastrzeżeń, wynikających z orzecznictwa przypomnianego w pkt 144 i 145 niniejszego wyroku, ponieważ w niniejszym przypadku uzasadnienie to pozwala spółce Ryanair poznać podstawy tej decyzji, a sądowi Unii dokonać jej kontroli, jak wynika zresztą z zaskarżonego wyroku.

150

Ponadto w zakresie, w jakim argumentacja przedstawiona w ramach zarzutu szóstego ma w rzeczywistości na celu wykazanie, że sporna decyzja została wydana na podstawie niewystarczającej lub błędnej pod względem prawnym oceny dokonanej przez Komisję, argumentację tę, dotyczącą raczej zasadności owej decyzji, nie zaś wymogu uzasadnienia jako istotnego wymogu proceduralnego, należy oddalić w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 145 niniejszego wyroku.

151

Z powyższego wynika, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 101 zaskarżonego wyroku, iż sporna decyzja była uzasadniona w sposób wystarczający pod względem prawnym.

152

Wreszcie należy stwierdzić, że spółka Ryanair nie przedstawiła żadnego argumentu mogącego wykazać, iż podczas badania zarzutu piątego skargi w pierwszej instancji Sąd przeinaczył okoliczności faktyczne w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 58 niniejszego wyroku.

153

Zarzut szósty należy zatem oddalić jako bezzasadny.

154

Ponieważ żaden z zarzutów podniesionych przez wnoszącą odwołanie nie został uwzględniony, odwołanie należy oddalić w całości.

155

Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach.

156

Zgodnie z art. 138 § 1 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ wnosząca odwołanie przegrała sprawę, a Komisja oraz spółka SAS wniosły o obciążenie jej kosztami postępowania, należy obciążyć ją ogółem poniesionych przez nie kosztów niniejszego odwołania.

157

Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, państwa członkowskie i instytucje, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty. W konsekwencji Republika Francuska i Królestwo Danii, interwenienci w postępowaniu w pierwszej instancji, którzy uczestniczyli w postępowaniu przed Trybunałem, pokrywają własne koszty.

Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje: