(Sprawa T‑272/19)

przeciwko

Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych

Postanowienie Sądu (ósma izba w składzie powiększonym) z dnia 31 lipca 2020 r.

Skarga o stwierdzenie nieważności oraz o odszkodowanie i zadośćuczynienie – Służba publiczna – Personel kontraktowy – Odmowa zatrudnienia ze względu na niezdolność do wykonywania obowiązków – Termin do wniesienia skargi – Bezwzględna przesłanka procesowa – Przekroczenie terminu – Obliczanie terminu – Ustalenie daty, z którą zainteresowany mógł zapoznać się z treścią decyzji – Oczywista niedopuszczalność

Skargi urzędników – Terminy – Rozpoczęcie biegu – Doręczenie – Pojęcie – Wiadomość wysłana z adresu poczty elektronicznej administracji lub z programu zarządzania pocztą elektroniczną – Włączenie – Data, którą należy przyjąć – Ciężar dowodu – Pierwsza możliwa data skutecznego zapoznania się przez adresata z treścią decyzji – Uwzględnienie przedziałów godzinowych – Brak

[regulamin pracowniczy urzędników, art. 90, art. 91; regulamin postępowania przed Sądem, art. 58 § 1 lit. a) i b)]

(zob. pkt 26–28, 34–38, 42, 43, 49, 50–55)

Streszczenie

Decyzją z dnia 15 czerwca 2018 r., wysłaną w tym samym dniu na osobisty adres elektroniczny skarżącej, Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) poinformowała ją, że nie spełnia ona wszystkich warunków zatrudnienia ( 1 ) i że nie może być zatrudniona w charakterze członka personelu kontraktowego ESDZ.

Skarżąca wniosła na podstawie art. 90 ust. 2 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) zażalenie na tę decyzję. Zażalenie to zostało złożone drogą elektroniczną ze służbowego adresu elektronicznego pełnomocnika skarżącej, z kopią na osobisty adres poczty elektronicznej skarżącej.

Decyzją z dnia 14 stycznia 2019 r. ESDZ oddaliła zażalenie skarżącej i wysłała tę decyzję skarżącej i jej pełnomocnikowi, najpierw za pośrednictwem programu Ares, to jest systemu zarządzania dokumentami, który pozwala na generowanie wiadomości elektronicznej do adresatów, którzy nie są członkami personelu ESDZ, w dniu 14 stycznia 2019 r. o godz. 17.46, a następnie pocztą elektroniczną tego samego dnia o godz. 17.52 i o godz. 18.05.

W dniu 25 kwietnia 2019 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 czerwca 2018 r. i z dnia 14 stycznia 2019 r. Postanowieniem wydanym przez izbę w składzie powiększonym w dniu 31 lipca 2020 r. Sąd odrzucił tę skargę jako oczywiście niedopuszczalną z powodu złożenia jej po terminie.

Sąd przypomniał, że terminy do złożenia zażalenia i do wniesienia skargi, o których mowa w art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego, mają charakter bezwzględnie wiążący i sąd ma obowiązek zweryfikować, nawet z urzędu, czy zostały one dochowane. Następnie Sąd objaśnił sposób obliczania terminu do wniesienia skargi, uściślając, że na podstawie art. 58 § 1 lit. b) regulaminu postępowania termin ten rozpoczyna bieg dopiero z końcem dnia doręczenia. Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie, jeżeli zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 14 stycznia 2019 r., trzymiesięczny termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 15 stycznia o godz. 00.00, by upłynąć w dniu 14 kwietnia o północy. Przedłużony o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość, termin do wniesienia skargi upłynąłby więc w dniu 24 kwietnia o północy. Skarga wniesiona w dniu 25 kwietnia 2019 r. zostałaby zatem złożona po terminie.

Sąd przypomniał, że dla skutecznego doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów regulaminu pracowniczego konieczne jest nie tylko przekazanie jej adresatowi, lecz także to, aby adresat był w stanie skutecznie zapoznać się z jej treścią.

W tej kwestii Sąd przypomniał, że to do strony, która powołuje się na przekroczenie terminu, należy przedstawienie dowodu na datę rozpoczęcia biegu wspomnianego terminu. Dowód na to, że adresat decyzji mógł skutecznie się z nią zapoznać, może jednak wynikać z różnych okoliczności, w szczególności gdy dana instytucja oprze się nie na zwykłych poszlakach, lecz na informacjach, w tym dostarczonych również przez zainteresowanego, wskazujących na to, że jako adresat otrzymał on wiadomość na swój adres poczty elektronicznej i że najprawdopodobniej mógł ją otworzyć i zapoznać się tym samym należycie z tą decyzją. Okoliczności faktyczne, na które powołuje się jedna ze stron, mogą być tego rodzaju, że druga strona będzie musiała przedstawić wyjaśnienie lub uzasadnienie, a w przypadku ich braku będzie można uznać, iż zadośćuczyniono ciężarowi dowodu.

Sąd podkreślił, że wysłanie wiadomości elektronicznej samo w sobie nie gwarantuje jej skutecznego otrzymania przez adresata. Wiadomość elektroniczna może bowiem nie dotrzeć do niego z powodów technicznych. Ponadto Sąd sprecyzował, że nawet w przypadku, w którym wiadomość elektroniczna rzeczywiście dotrze do adresata, możliwe jest, że jej otrzymanie nie nastąpi w dacie jej wysłania.

W tej kwestii Sąd stwierdził, że skarżąca nie tylko nie powołała się na jakąkolwiek przeszkodę techniczną w otrzymaniu lub przeglądaniu przedmiotowych wiadomości elektronicznych ESDZ, lecz również była w stanie sprawdzić osobistą skrzynkę poczty elektronicznej, oraz że przed przekazaniem zaskarżonej decyzji i po nim korzystała z tej skrzynki pocztowej w trakcie wymiany korespondencji z ESDZ i ze swoim pełnomocnikiem.

Wbrew argumentacji skarżącej, która twierdzi, iż prawdopodobnie skutecznie zapoznała się z przedmiotową wiadomością elektroniczną dopiero w dniu 15 stycznia 2019 r. rano, Sąd podkreślił, że rzeczywiste zapoznanie się wiadomością elektroniczną nie ma decydującego znaczenia dla określenia początku biegu terminu. Ponadto Sąd wyjaśnił, że gdyby zgodzić się z argumentacją skarżącej, argumentacja taka prowadziłaby do uznania, że w przypadku przekazania decyzji bez żądania potwierdzenia odbioru adresat miałby prawo wyboru daty, w której mógł skutecznie zapoznać się z jej treścią. Tymczasem zasada pewności prawa stoi na przeszkodzie temu, by termin do wniesienia skargi był pozostawiony do uznania jednej ze stron.

W zakresie, w jakim skarżąca twierdziła, że ona lub jej pełnomocnik nie mieli w chwili podnoszonego doręczenia, tj. w dniu 14 stycznia 2019 r. o godz. 18.05, obowiązku wglądu do swoich skrzynek poczty elektronicznej, Sąd zauważył, że nie istnieje żaden powszechnie obowiązujący przedział godzinowy, w którym decyzja może być skutecznie doręczona i poza którym doręczenie nie jest skuteczne.

W konsekwencji Sąd doszedł do wniosku, że w świetle dowodów przedstawionych przez ESDZ i braku jakiegokolwiek przedstawionego przez skarżącą dowodu wskazującego, że ona i jej pełnomocnik nie mieli możliwości skutecznego zapoznania się z wiadomościami elektronicznymi otrzymanymi w dniu 14 stycznia 2019 r., należało stwierdzić, że ESDZ zadośćuczyniła ciężarowi dowodu.

( 1 ) Artykuł 82 Warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej