Sprawa T‑688/16

Mercedes Janssen-Cases

przeciwko

Komisji Europejskiej

Służba publiczna – Urzędnicy – Zatrudnienie – Ogłoszenie o naborze – Rzecznik praw obywatelskich Komisji – Właściwy organ powołujący – Delegowanie kompetencji – Postępowanie – Zasięgnięcie opinii komitetu pracowniczego – Odpowiedzialność

Streszczenie – wyrok Sądu (piąta izba w składzie powiększonym) z dnia 22 listopada 2018 r.

  1. Skargi urzędników – Akt niekorzystny – Pojęcie – Akty wywołujące wiążące skutki prawne – Akt mianowania kandydata na stanowisko – Powiadomienie o tym akcie kandydatów, którzy zostali odrzuceni – Włączenie

    (regulamin pracowniczy, art. 90)

  2. Instytucje Unii Europejskiej – Wykonywanie uprawnień – Delegacja uprawnień – Warunki – Konieczność wydania wyraźnej decyzji przez organ delegujący – Wycofanie delegowania – Warunek – Konieczność wydania wyraźnej decyzji przez organ delegujący

    (regulamin pracowniczy urzędników, art. 2 ust. 1)

  3. Urzędnicy – Reprezentacja – Komitet pracowniczy – Obowiązek konsultacji – Przyjęcie ostatecznej decyzji mianowania przez organ powołujący – Brak rzeczywistego wcześniejszego zasięgnięcia opinii – Naruszenie

  4. Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji – Przesłanki – Szkoda – Szkoda objęta odszkodowaniem – Krzywda jakoby wyrządzona przez decyzję o mianowaniu innego kandydata kandydatowi, który został odrzucony – Wyłączenie

    (art. 264 akapit pierwszy, art. 266, art. 340 akapit drugi TFUE)

  5. Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji – Przesłanki – Niezgodność z prawem – Szkoda – Związek przyczynowy – Szkoda poniesiona w wyniku niezgodnego z prawem odrzucenia kandydatury – Utrata możliwości dostępu do grupy zaszeregowania AD 14 – Brak bezpośredniego związku przyczynowego między szkodą a stwierdzoną niezgodnością z prawem

    (art. 340 akapit drugi TFUE)

  1.  O ile powiadomienie skierowane do kandydata lub kandydatów, którzy zostali odrzuceni, należy postrzegać jako akt niekorzystny i należy je postrzegać jako formalne odrzucenie danej kandydatury, które powoduje rozpoczęcie biegu do wniesienia zażalenia w rozumieniu art. 90 regulaminu pracowniczego, o tyle akt kończący postępowanie w sprawie naboru wskazujący na wybór kandydata również wywołuje skutki prawne, których nieuniknioną konsekwencją jest wyżej wymienione formalne odrzucenie.

    (zob. pkt 22)

  2.  Delegowanie kompetencji stanowi akt, który pozbawia organ delegujący kompetencji delegowanej na organ upoważniony. Delegowanie kompetencji wywołuje zatem skutek w postaci przekazania uprawnień, który wiąże się z zakazaniem organowi delegującemu powoływania się na przekazaną kompetencję pod rygorem obarczenia jego decyzji wadą braku właściwości. Organ delegujący może na nowo wykonywać daną kompetencję, pod warunkiem że uprzednio wyda akt, na mocy którego odzyska delegowaną kompetencję. Skoro bowiem w przypadku delegowania kompetencji konieczne jest wydanie wyraźnego aktu przekazującego dane uprawnienie, to zasada pewności prawa, która leży u źródła formalnego charakteru czynności delegowania kompetencji, wymaga, by odzyskanie kompetencji odbyło się w drodze wydania wyraźnego aktu.

    A zatem jeżeli założyć, że mechanizm ustalania właściwego organu powołującego przewidziany w art. 2 ust. 1 regulaminu pracowniczego należy zakwalifikować jako delegowanie kompetencji lub że mechanizm ten powinien zostać zrównany z takim delegowaniem, to twierdzenie organu delegującego, że jest on właściwy samodzielnie, w miejsce organu, któremu zostały delegowane uprawnienia, skorzystać z uprawnienia do mianowania urzędnika, jeżeli uzna to za wskazane, narusza wywoływany przez takie delegowanie skutek pozbawienia kompetencji.

    (zob. pkt 31, 32)

  3.  Artykuł 6 ust. 3 decyzji w sprawie wzmocnionej służby mediacyjnej Komisji należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, by zasięgnięcia opinii komitetu pracowniczego dokonywał organ odpowiedzialny za podjęcie ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie mianowania rzecznika praw obywatelskich. Ponadto, chociaż to zasięgnięcie opinii stanowi zwykłe prawo do bycia wysłuchanym i nie pociąga za sobą przyznania komitetowi pracowniczemu prawa do współdecydowania z organem decyzyjnym, musi ono zapewniać możliwość wpływu na treść przyjętego aktu, który to akt wiąże się z korzystaniem z istotnego zakresu uznania.

    W tym kontekście skuteczny charakter omawianego zasięgnięcia opinii może zostać zagwarantowany tylko wówczas, gdy opinia odnosi się do przedmiotu, którego dotyczyć będzie ocena organu podejmującego ostateczną decyzję. A zatem zasięgnięcie opinii komitetu pracowniczego powinno dotyczyć tych samych kandydatów, których dotyczyć będzie ocena dokonywana przez dany organ. Owo zasięgnięcie opinii byłoby bowiem pozbawione skuteczności, gdyby komitet pracowniczy miał sformułować swoją opinię wyłącznie w odniesieniu do jednego kandydata, mimo że organ decyzyjny podjął się oceny kilku kandydatów przed dokonaniem wyboru tego jednego kandydata.

    (zob. pkt 39, 40)

  4.  W dziedzinie sporów dotyczących stosunków pomiędzy instytucjami i urzędnikami prawo do odszkodowania jest uzależnione od zaistnienia trzech przesłanek: bezprawności zarzucanego instytucjom postępowania, rzeczywistego charakteru szkody oraz istnienia związku przyczynowego między zarzucanym postępowaniem a podnoszoną szkodą.

    Okoliczność, że na stanowisko mógł zostać wybrany inny kandydat, nie może sama w sobie wyrządzić szkody kandydatom, którzy nie zostali ostatecznie wybrani. W istocie, jakkolwiek wybór ten oznacza, że inny kandydat został uznany za bardziej zasługującego na to stanowisko, to okoliczność ta nie wiąże się z jakąkolwiek negatywną oceną osiągnięć innych kandydatów.

    (zob. pkt 51, 53)

  5.  Zobacz tekst orzeczenia.

    (zob. pkt 56, 57)