Wydanie tymczasowe

WYROK SĄDU (czwarta izba)

z dnia 3 lipca 2019 r.(*)

Służba publiczna – Personel EBI – Organizacja służb – Zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych – Dostęp do poczty elektronicznej i łączy internetowych – Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi – Dopuszczalność – Pewność prawa – Prawo do bycia wysłuchanym – Domniemanie niewinności – Sprawozdanie końcowe OLAF‑u – Obowiązek uzasadnienia – Odpowiedzialność – Szkoda majątkowa – Krzywda

W sprawie T‑573/16

PT, członek personelu Europejskiego Banku Inwestycyjnego, zamieszkały w Luksemburgu (Luksemburg), reprezentowany przez adwokata E. Nordha,

strona skarżąca,

przeciwko

Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu (EBI), reprezentowanemu początkowo przez G. Nuvoliego, E. Raimonda, T. Gilliamsa i G. Faedo, a następnie przez G. Faedo i M. Loizou, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez adwokatów M. Johanssona i B. Wägenbaura oraz przez J. Curralla, barrister,

strona pozwana,

mającej za przedmiot wniosek na podstawie art. 270 TFUE i art. 50a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zmierzający, po pierwsze, do stwierdzenia nieważności decyzji EBI z dnia 13 kwietnia, 12 maja, 16 czerwca i 20 października 2015 r., 6 czerwca 2016 r. oraz 7 lutego 2017 r., dotyczących zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych, decyzji EBI z dnia 18 czerwca 2015 r. o zablokowaniu skarżącemu dostępu do poczty elektronicznej i łączy internetowych EBI oraz decyzji EBI o nieprzekazaniu skarżącemu rozliczeń jego wynagrodzenia i o usunięciu jego nazwiska z listy pracowników dostępniej w ramach sieci wewnętrznej EBI, a po drugie, do naprawienia szkody i krzywdy, jakie miał ponieść skarżący,

SĄD (czwarta izba),

w składzie: H. Kanninen (sprawozdawca), prezes, J. Schwarcz i C. Iliopoulos, sędziowie,

sekretarz: P. Cullen, administrator,

uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 stycznia 2018 r.,

wydaje następujący

Wyrok(1)

[…]

 III      Co do prawa

[…]

D.      Co do istoty

1.      W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności

[…]

a)      W przedmiocie pierwszej części zarzutu pierwszego, dotyczącej naruszenia zasady pewności prawa

[…]

2)      W przedmiocie zasadności pierwszej części zarzutu pierwszego

233      Należy przypomnieć, że pewność prawa, której integralną częścią jest zasada przewidywalności (zob. podobnie wyrok z dnia 11 maja 2017 r., Deza/ECHA, T‑115/15, EU:T:2017:329, pkt 135 i przytoczone tam orzecznictwo), stanowi ogólną zasadę prawa Unii. Zasada ta ma na celu zagwarantowanie przewidywalności sytuacji i stosunków prawnych powstających na gruncie prawa Unii (zob. wyrok z dnia 4 maja 2016 r., Andres i in./EBC, T‑129/14 P, EU:T:2016:267, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo) i wymaga, by każdy akt administracji, który wywołuje skutki prawne, był jasny i precyzyjny, tak aby zainteresowani mieli możliwość jednoznacznego poznania swoich praw i obowiązków i podjęcia w związku z tym odpowiednich działań (zob. podobnie wyrok z dnia 27 stycznia 2016 r., DF/Komisja, T‑782/14 P, EU:T:2016:29, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo). Wymóg ten jest w szczególności istotny wówczas, gdy dany akt może mieć niekorzystne skutki dla zainteresowanych (zob. podobnie wyrok z dnia 11 maja 2017 r., Deza/ECHA, T‑115/15, EU:T:2017:329, pkt 135).

234      Zatem, po pierwsze, zasada pewności prawa wymaga, aby każdy akt, który ma wywoływać skutki prawne, wywodził swój wiążący charakter z przepisu prawa Unii, który powinien być wyraźnie wskazany jako jego podstawa prawna (zob. podobnie wyrok z dnia 11 maja 2017 r., Deza/ECHA, T‑115/15, EU:T:2017:329, pkt 135 i przytoczone tam orzecznictwo). Wymóg ten pozostaje aktualny również w odniesieniu do obowiązku uzasadnienia (zob. podobnie wyrok z dnia 1 października 2009 r., Komisja/Rada, C‑370/07, EU:C:2009:590, pkt 55).

235      Chociaż brak przywołania konkretnego przepisu nie może stanowić naruszenia istotnych wymogów proceduralnych, kiedy podstawa prawna aktu może zostać określona na podstawie innych jego elementów, to jednak takie wyraźne odniesienie jest niezbędne, gdy w przypadku jego braku zainteresowani i Trybunał nie mają pewności co do konkretnej podstawy prawnej (zob. podobnie wyrok z dnia 14 czerwca 2016 r., Komisja/McBride i in., C‑361/14 P, EU:C:2016:434, pkt 48).

236      Po drugie, zasada pewności prawa wymaga, aby konsekwencje rozpatrywanego aktu były przewidywalne (zob. podobnie wyrok z dnia 12 czerwca 2015 r., Health Food Manufacturers’ Association i in./Komisja, T‑296/12, EU:T:2015:375, pkt 86).

237      Jednakże znaczenie pojęcia przewidywalności w dużej mierze zależy od treści konkretnego aktu, dziedziny, którą obejmuje, oraz od cech jego adresatów. W szczególności pojęcie to nie wyklucza konieczności zasięgnięcia fachowej porady przez zainteresowaną osobą w celu dokonania oceny, jakie konsekwencje wynikają w danym przypadku z konkretnego aktu (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 28 czerwca 2005 r., Dansk Rørindustri i in./Komisja, C‑189/02 P, C‑202/02 P, od C‑205/02 P do C‑208/02 P i C‑213/02 P, EU:C:2005:408, pkt 219).

238      W niniejszej sprawie należy zauważyć, jak czyni to skarżący, że pojęcie zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych nie ma wyraźnej podstawy prawnej ani w regulaminie pracowniczym z 2009 r., ani w żadnym innym akcie prawa Unii. Z akt sprawy nie wynika, że zastosowanie środków takich jak zwolnienie skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych jest powszechną tudzież znaną praktyką, w szczególności w EBI oraz ogólnie w instytucjach Unii. Podczas spotkań, które miały miejsce w dniach 13 marca i 15 czerwca 2015 r., w sposób wyraźny podkreślano zresztą „szczególny” charakter zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych.

239      Tymczasem ani decyzja z dnia 13 kwietnia 2015 r., ani decyzja z dnia 12 maja 2015 r. nie wskazują podstawy prawnej, w oparciu o którą EBI zamierzał zwolnić skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych. Decyzje te są bardzo zwięzłe, wskutek czego nie wskazano w nich żadnego przepisu ani elementów, które mogłyby pozwolić skarżącemu na określenie takiej podstawy prawnej. W decyzji z dnia 13 kwietnia 2015 r. EBI odniósł się jedynie do „sytuacji, która ma miejsce w miejscu pracy” skarżącego, do dochodzenia prowadzonego przez inspekcję generalną oraz do interesu służby i skarżącego i wskazał, bez dalszych wyjaśnień, że skarżący zostaje „tymczasowo zwolniony z pełnienia obowiązków zawodowych” oraz że w żaden sposób nie wpływa to na jego prawa wynikające z regulaminu pracowniczego. Decyzja z dnia 12 maja 2015 r. jest jeszcze bardziej zwięzła, gdyż podano w niej tylko informację o kontynuacji dochodzenia oraz odwołano się do dobra skarżącego i jego przełożonych oraz ewentualnej możliwości przeniesienia skarżącego na inne stanowisko.

240      Tymczasem mimo braku podania podstawy prawnej zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych w decyzjach z dnia 13 kwietnia i 12 maja 2015 r., EBI przez wiele miesięcy nie odpowiadał na wnioski skarżącego o udzielenie mu wyjaśnień w tym względzie, ograniczając się do poinformowania go, za pośrednictwem dyrektora Dyrekcji ds. Stosunków Społecznych i Służb Administracyjnych, że zwolnienie go z pełnienia obowiązków służbowych nie stanowi zawieszenia na podstawie art. 39 regulaminu pracowniczego z 2009 r. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że EBI nie udzielił skarżącemu odpowiedzi w szczególności na otrzymaną pocztą elektroniczną wiadomość z dnia 13 marca 2015 r., w której skarżący wyraźnie zwrócił się do niego o „podanie podstawy prawnej decyzji” o zwolnieniu go z pełnienia obowiązków służbowych, którą zamierzał wydać EBI (zob. pkt 224 powyżej). Dopiero w dniu 16 czerwca 2015 r., czyli po wygaśnięciu decyzji z dnia 13 kwietnia i 12 maja 2015 r., na wyraźne żądanie pełnomocników skarżącego, EBI jako podstawę zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych powołał się na szeroki zakres uznania, z którego korzysta administracja w ramach organizacji swoich służb, i obowiązek staranności, który na niej spoczywa.

241      W tych okolicznościach skarżący nie mógł przed dniem 16 czerwca 2015 r., mimo swego wykształcenia prawniczego i mimo skorzystania z fachowej porady, pozbyć się wątpliwości co do podstawy prawnej, na której opierały się decyzje z dnia 13 kwietnia i 12 maja 2015 r. Należy zatem stwierdzić, że EBI pozostawił skarżącego w długotrwałej sytuacji niepewności co do zakresu tych decyzji. W konsekwencji skarżący nie mógł jednoznacznie ustalić swoich praw i obowiązków i podjąć w związku z tym odpowiednich kroków.

242      Powyższy wniosek potwierdza okoliczność, że – jak w istocie podnosi skarżący – sposób interpretowania przez EBI pojęć „zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych” oraz „zwolnienia od obowiązków zawodowych” użytych w decyzjach z dnia 13 kwietnia i 12 maja 2015 r., znacznie odbiega od ich znaczenia potocznego. Pierwsze pojęcie, w zwykłym znaczeniu tego słowa, oznacza bowiem udzielenie komuś zezwolenia na nierobienie czegoś, co jest nakazane. Drugie wyrażenie natomiast, w zwykłym znaczeniu tego słowa, odnosi się do uwolnienia kogoś od obowiązku, czyli sprawienia, że jakiś obowiązek przestaje go dotyczyć. Tymczasem w niniejszej sprawie EBI użył obu tych pojęć w celu opisania zakazu robienia czegoś, co jest nakazane. Jak wyraźnie przyznał EBI na rozprawie, w następstwie zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych skarżący „nie mógł pracować”. Korespondencja między skarżącym a EBI potwierdza tę niejednoznaczność. W związku z tym odpowiedź skarżącego na służbową wiadomość elektroniczną z dnia 15 kwietnia 2015 r. miała charakter „przypomnienia mu polecenia” dyrektora Dyrekcji „Ryzyko finansowe” w ramach Dyrekcji Generalnej ds. Zarządzania Ryzykiem. Wspomniany dyrektor nie poinformował jednak skarżącego, że został on objęty zakazem pracy, a jedynie że „oficjalnie nie pracował” (officially off duty) oraz że nie oczekiwano od niego, aby pracował czy udzielał odpowiedzi na wiadomości elektroniczne.

243      Wynika z tego, że wskutek niewskazania podstawy prawnej decyzje z dnia 13 kwietnia i 12 maja 2015 r. są wadliwe z powodu naruszenia zasady pewności prawa i obowiązku uzasadnienia.

244      Z kolei decyzje z dnia 16 czerwca i 20 października 2015 r. jasno i precyzyjnie wskazują podstawę prawną, a przynajmniej zawierają wskazówki umożliwiające skarżącemu na jednoznaczne jej zidentyfikowanie.

245      I tak w decyzji z dnia 16 czerwca 2015 r. wskazano w szczególności:

„Ponadto, w odniesieniu do wniosku Pana prawników z dnia 3 czerwca 2015 r. o wskazanie podstawy prawnej zwolnienia Pana z pełnienia obowiązków służbowych, proszę zauważyć, że EBI, podobnie jak każda inna instytucja Unii, posiada szeroki zakres uznania w ramach organizacji swoich służb i personelu. Wskazany zakres uznania obejmuje uprawnienie do zastosowania środka w postaci zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych, w szczególności, zgodnie z orzecznictwem, gdy administracja zostaje postawiona w obliczu wydarzeń zakłócających porządek i spokój służby. EBI ma obowiązek podejmowania stanowczych działań oraz szybkiego i wnikliwego reagowania, w zależności od okoliczności sprawy, w celu ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, tak aby móc wyciągnąć stosowne konsekwencje przy pełnej znajomości stanu rzeczy.

W rezultacie w okolicznościach takich jak okoliczności niniejszej sprawy [EBI], po pierwsze, w trybie pilnym zastosował tymczasowe środki administracyjne, które uważał za niezbędne do przywrócenia spokojnych warunków pracy zgodnie z wymogami dobrej administracji i staranności. Środki te zostały przyjęte z należytą starannością, jakiej wymaga się od [EBI] w sytuacjach dotyczących osób.

Po drugie, [EBI] podjął starania, aby jak najszybciej ustalić istotne fakty dotyczące zgłoszonych sytuacji i wysuniętych oskarżeń w celu zdecydowania o ewentualnym podjęciu dodatkowych środków w sprawie. Z uwagi na charakter wydarzeń, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie, [EBI] działał ze szczególną starannością.

[…]

Niniejsze potwierdzenie zwolnienia Pana z pełnienia obowiązków służbowych motywowane jest przede wszystkim:

a)      istotnym interesem służby, który wymaga podjęcia przez [EBI] formalnych środków ochronnych mających na celu rozwiązanie sytuacji panującej w Pana miejscu pracy, z uwagi na to, że relacje panujące między Panem a Pana przełożonymi stały się do tego stopnia niemożliwe do zaakceptowania, iż zakłócały normalne funkcjonowanie służby. Przywrócenie prawidłowego funkcjonowania wydziału nie byłoby możliwe bez rozdzielenia Pana i Pana bezpośrednich przełożonych;

b)      obowiązkiem wzięcia pod uwagę interesu Pana przełożonych, którzy czuli się zagrożeni Pańskim zachowaniem i nie czuli się w stanie kontynuować pracy w razie dalszej Pańskiej obecności w [EBI];

c)      obowiązkiem uwzględnienia Pana interesów, w tym sensie, że administracja nie może narażać Pana na kontakt z osobami, wobec których wysunął Pan zarzuty”.

246      W decyzji z dnia 20 października 2015 r. „potwierdzono” zwolnienie skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych, wskazując, że kwestia podstawy prawnej została już rozstrzygnięta, i przedstawiono następujące wyjaśnienia:

„Zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych wchodzi w zakres uprawnień administracyjnych [EBI], a konkretniej w zakres prerogatyw i kompetencji prezesa [EBI] w zakresie zarządzania personelem [EBI] w charakterze organu powołującego na mocy [protokołu nr 5 w sprawie Statutu EBI] i regulaminu wewnętrznego EBI (art. 23 ust. 3)”.

247      Jednakże sama okoliczność, że decyzje z dnia 16 czerwca i 20 października 2015 r. wyraźnie wskazują zastosowaną podstawę prawną lub pozwalają skarżącemu na określenie jej z łatwością, nie wystarcza do stwierdzenia, że owe decyzje są zgodne z wymogami zasady pewności prawa. Konieczne jest jeszcze, aby zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 233, 234 i 236 powyżej skarżący był w stanie ocenić z dostatecznym stopniem szczegółowości zakres, w szczególności czasowy, tych decyzji i tym samym określić okres, w trakcie którego został zwolniony z pełnienia obowiązków służbowych. Wymóg ten jest tym bardziej istotny, że długotrwałe zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych, tak jak w przypadku skarżącego, nie tylko jest równoznaczne z decyzją o zawieszeniu na podstawie art. 39 regulaminu pracowniczego z 2009 r. w zakresie, w jakim pozbawia go możliwości wykonywania obowiązków służbowych (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 16 grudnia 2015 r., DE/EMA, F‑135/14, EU:F:2015:152, pkt 39, 40), ale może mieć również istotne niekorzystne przełożenie na jego sytuację zawodową, administracyjną i finansową.

248      Po pierwsze bowiem, długotrwałe zwolnienie danej osoby z pełnienia obowiązków służbowych, takie jak zastosowane wobec skarżącego, może negatywnie wpłynąć na jej prawa regulaminowe. Wskutek objęcia zakazem pracy członek personelu EBI, który, tak jak skarżący, został długotrwale zwolniony z pełnienia obowiązków służbowych, nie może zostać poddany ocenie pracowniczej na podstawie art. 22 regulaminu pracowniczego z 2009 r., a tym samym uzyskać awansu na podstawie art. 23 tego regulaminu.

249      Po drugie, długotrwałe zwolnienie zainteresowanej osoby z pełnienia obowiązków służbowych, takie jak zastosowane wobec skarżącego, może też negatywnie wpłynąć na jej prawa finansowe. Tak byłoby w przypadku, gdyby – tak jak w niniejszej sprawie – przez cały okres zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych jego wynagrodzenie pozostało na tym samym poziomie. Należy bowiem przypomnieć, że wynagrodzenie członka personelu EBI, takiego jak skarżący, może obejmować nie tylko wynagrodzenie, lecz także między innymi roczne premie określone w załączniku II do regulaminu pracowniczego z 2009 r. Tymczasem z uwagi na to, że długotrwałe zwolnienie danej osoby z pełnienia obowiązków służbowych, takie jak zastosowane wobec skarżącego, nie pozwala na ocenę wyników jej pracy w dłuższym okresie czasowym (zob. pkt 248 powyżej), w praktyce oznacza ono pozbawienie tej osoby możliwości otrzymania takich premii. Ponieważ w takim wypadku osoba ta nie może uzyskać awansu (zob. pkt 248), zostaje ona również pozbawiona możliwości otrzymania podwyżki wynagrodzenia, z którą wiąże się każdy awans na podstawie art. 23 regulaminu pracowniczego urzędników z 2009 r.

250      Po trzecie, chociaż członkowi personelu EBI, wobec którego, jak w przypadku skarżącego, zastosowano długotrwałe zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych, nie przydziela się żadnych zadań, może on, mimo zachowania swojego wynagrodzenia, powoływać się na naruszenie dóbr osobistych (zob. podobnie wyrok z dnia 16 grudnia 2015 r., DE/EMA, F‑135/14, EU:F:2015:152, point 42) oraz zasady zgodności między grupą zaszeregowania a stanowiskiem, zgodnie z którą obowiązki urzędnika lub pracownika Unii nie powinny wyraźnie pozostawać poniżej zakresu obowiązków odpowiadającego jego grupie zaszeregowania i stanowisku, zważywszy na ich charakter, wagę i znaczenie (wyroki: z dnia 23 marca 1988 r., Hecq/Komisja, 19/87, EU:C:1988:165, pkt 7; z dnia 28 maja 1998 r., W/Komisja, T‑78/96 i T‑170/96, EU:T:1998:112, pkt 104). Wbrew twierdzeniom EBI zakres tej zasady nie jest bowiem w żaden sposób ograniczony do decyzji o przeniesieniu (zob. podobnie wyrok z dnia 8 maja 2008 r., Kerstens/Komisja, F‑119/06, EU:F:2008:54, pkt 45).

251      Tymczasem, w odróżnieniu nie tylko od decyzji z dnia 13 kwietnia i 12 marca 2015 r., których okres obowiązywania był wyraźnie ograniczony do jednego miesiąca, ale także od decyzji o zawieszeniu na podstawie art. 39 regulaminu pracowniczego z 2009 r., której maksymalny okres obwiązywania wynosi trzy miesiące, chyba że toczy się postępowanie karne, decyzje z dnia 16 czerwca i 20 października 2015 r. nie są obwarowane żadnym wyraźnym limitem czasowym. Wprawdzie w rzeczonych decyzjach przypomniano o tymczasowym charakterze zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych i sprecyzowano w istocie, że data zakończenia stosowania tego środka jest uzależniona od wystąpienia zdarzenia przyszłego, należy jednak stwierdzić, że data wystąpienia takiego zdarzenia nie była możliwa do ustalenia z wystarczającym stopniem precyzji w dniu wydania tych decyzji.

252      Decyzja z dnia 16 czerwca 2015 r. ogranicza się bowiem do uzależnienia zakończenia okresu zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych od zakończenia przez OLAF „formalnego dochodzenia”. Pojęcie „formalnego dochodzenia” nie figuruje ani w rozporządzeniu nr 883/2013, ani też w uchylonym przez nie rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/1999 z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez OLAF (Dz.U. 1999, L 136, s. 1). Jednakże z protokołu ze spotkania z dnia 15 czerwca 2015 r. wynika, że w przeciwieństwie do tego, co zdaje się wynikać z pism skarżącego, pojęcie to odnosi się nie do pojęcia „dochodzenia administracyjnego” zdefiniowanego w art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 883/2013, lecz ogólnie do postępowania przed OLAF‑em, które kończy się sporządzeniem sprawozdania z dochodzenia. Na wspomnianym spotkaniu dyrektor Dyrekcji ds. Stosunków Społecznych i Służb Administracyjnych EBI poinformował skarżącego, że okres jego zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych zamierzano przedłużyć do czasu opublikowania sprawozdania OLAF‑u.

253      Podobnie w decyzji z dnia 20 października 2015 r. wskazano jedynie, że koniec okresu zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych jest uzależniony od zakończenia „prac” OLAF‑u. Pojęcie „prac” nie zostało użyte w ten sposób ani w rozporządzeniu nr 883/2013, ani w uchylonym przez nie rozporządzeniu nr 1073/1999. Jednakże w świetle rozważań zawartych w pkt 252 powyżej skarżący mógł zrozumieć, że podobnie jak w przypadku pojęcia „formalnego dochodzenia” pojęcie „prac” ogólnie odsyłało do postępowania przed OLAF‑em, które kończy się sporządzeniem sprawozdania z dochodzenia.

254      Tymczasem należy stwierdzić, że rozporządzenie nr 883/2013 nie wyznacza OLAF‑owi żadnego terminu do sporządzenia sprawozdania z dochodzenia. Rozporządzenie to ogranicza się do wskazania, bez dodatkowych wyjaśnień, że sprawozdanie z dochodzenia OLAF‑u jest sporządzane „po zakończeniu” lub „w następstwie” dochodzenia administracyjnego określonego w art. 2 ust. 4 tego rozporządzenia, którego czas trwania również nie jest określony terminem zawitym. Artykuł 7 ust. 8 wspomnianego rozporządzenia przewiduje bowiem, że jeżeli takie dochodzenie nie może zostać zakończone w terminie 12 miesięcy po jego wszczęciu, dyrektor generalny OLAF‑u składa sprawozdanie Komitetowi Nadzoru OLAF‑u, wskazując przyczyny i środki naprawcze przewidziane w celu przyspieszenia dochodzenia.

255      Oświadczenia dyrektora Dyrekcji ds. Stosunków Społecznych i Służb Administracyjnych EBI na spotkaniu, które miało miejsce w dniu 15 czerwca 2015 r. i które miało na celu wysłuchanie skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia 16 czerwca 2015 r., potwierdzają trudność w precyzyjnym lub pewnym określeniu terminu zakończenia postępowania przed OLAF‑em. Podczas tego spotkania dyrektor Dyrekcji ds. Stosunków Społecznych i Służb Administracyjnych EBI wskazał bowiem skarżącemu, że jego zwolnienie go z pełnienia obowiązków służbowych zamierzano przedłużyć do czasu opublikowania sprawozdania OLAF‑u i że „można [było] oczekiwać, że nastąpi to przed letnimi wakacjami, z tym że nie jest to pewne, gdyż [EBI] nie ma żadnego wpływu na postępowanie OLAF‑u”.

256      W tych okolicznościach skarżący nie mógł określić z wystarczającym stopniem precyzji okresu obowiązywania decyzji z dnia 16 czerwca i 20 października 2015 r. Skarżący nie miał więc możliwości jednoznacznego poznania swoich praw i obowiązków i podjęcia w związku z tym odpowiednich kroków.

257      W rezultacie decyzje z dnia 16 czerwca i 20 października 2015 r., podobnie jak decyzje z dnia 13 kwietnia i 12 maja 2015 r., są wadliwe ze względu na naruszenie zasady pewności prawa.

258      Argument EBI, zgodnie z którym z uwagi na brak możliwości przeniesienia skarżącego do innej jednostki organizacyjnej lub oddelegowania go od innego podmiotu tylko zwolnienie go z pełnienia obowiązków służbowych pozwalało na zakończenie konfliktu między nim a jego przełożonymi, nie podważa tego wniosku. Szeroki zakres uznania, jakim dysponuje EBI w zakresie organizacji swoich służb w zależności od zadań, jakie zostały mu powierzone, oraz w zakresie obsadzania stanowisk personelem pozostającym w jego dyspozycji, nie jest bowiem nieograniczony. Przeciwnie, uznanie to powinno być wykonywane w interesie służby i przy poszanowaniu zasady zgodności między grupą zaszeregowania a stanowiskiem (zob. wyrok z dnia 19 czerwca 2015 r., Z/Trybunał Sprawiedliwości, T‑88/13 P, EU:T:2015:393, pkt 105 i przytoczone tam orzecznictwo), a także obowiązku staranności, ogólnych zasad prawa Unii i praw podstawowych zainteresowanego (zob. podobnie wyroki: z dnia 13 grudnia 2017 r., HQ/CPVO, T‑592/16, niepublikowany, EU:T:2017:897, pkt 26, 27; z dnia 2 maja 2007 r., Giraudy/Komisja, F‑23/05, EU:F:2007:75, pkt 141; z dnia 9 października 2007 r., Bellantone/Trybunał Obrachunkowy, F‑85/06, EU:F:2007:171, pkt 61). Powołanie się na to uznanie nie mogło zatem spowodować zwolnienia EBI z obowiązku przestrzegania wymogów wynikających z zasady pewności prawa, a także zasady zgodności między grupą zaszeregowania a stanowiskiem, w celu długotrwałego pozbawienia skarżącego możliwości wykonywania przez niego działalności zawodowej, bez precyzyjnego określenia okresu obowiązywania tego środka, oraz z istotnymi niekorzystnymi konsekwencjami opisanymi w pkt 247–250 powyżej.

259      Jeżeli zdaniem EBI zachowanie skarżącego stanowiło istotny powód mogący prowadzić do rozwiązania jego stosunku pracy bez wypowiedzenia, miał on obowiązek przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dyscyplinarnego i zawieszenia skarżącego na podstawie art. 39 regulaminu pracowniczego z 2009 r. Natomiast jeśli EBI uważał, że – jak podniósł na rozprawie – zachowanie skarżącego nie wchodziło w zakres stosowania tego przepisu, przy czym kontynuowanie współpracy z nim było niemożliwe, powinien był, z zastrzeżeniem przestrzegania obowiązujących przepisów, rozwiązać z nim umowę na podstawie art. 16 regulaminu pracowniczego z 2009 r.

260      Należy zatem uwzględnić część pierwszą zarzutu pierwszego i w konsekwencji stwierdzić nieważność decyzji z dnia 13 kwietnia, 12 maja, 16 czerwca i 20 października 2015 r.

[…]

Z powyższych względów

SĄD (czwarta izba),

orzeka, co następuje:

1)      Stwierdza się nieważność decyzji Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) z dnia 13 kwietnia, 12 maja, 16 czerwca i 20 października 2015 r., z dnia 6 czerwca 2016 r. oraz z dnia 7 lutego 2017 r., dotyczących zwolnienia PT z pełnienia obowiązków służbowych, oraz decyzji EBI z dnia 18 czerwca 2015 r. o zablokowaniu PT dostępu do poczty elektronicznej i łączy internetowych EBI.

2)      Zasądza się od EBI na rzecz PT, tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez niego krzywdę, kwotę 25 000 EUR, wraz z odsetkami za zwłokę naliczanymi od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku według stopy ustalonej przez Europejski Bank Centralny (EBC) dla podstawowych operacji refinansujących, powiększonymi o 3,5 punktu procentowego.

3)      W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

4)      Europejski Bank Inwestycyjny pokrywa koszty postępowania.

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 3 lipca 2019 r.

Podpisy

*      Język postępowania: szwedzki.

1      Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.