WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
z dnia 28 czerwca 2018 r. ( *1 )
Odwołanie – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Określenie przedmiotu sporu – Pomoc finansowa dotycząca instrumentu „Łącząc Europę” – Sektor transportu na lata 2014–2020 – Zaproszenie do składania wniosków – Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci (INEA) – Przekazana pocztą elektroniczną wiadomość informująca skarżącą o odrzuceniu jej wniosku – Późniejsza decyzja Komisji Europejskiej ustalająca listę wybranych wniosków – Skuteczna ochrona sądowa
W sprawie C‑635/16 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 8 grudnia 2016 r.,
Spliethoff’s Bevrachtingskantoor BV, z siedzibą w Amsterdamie (Holandia), reprezentowana przez Y. de Vriesa, advocaat,
wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną postępowania jest:
Komisja Europejska, reprezentowana przez J. Samnaddę oraz J. Hottiaux, działające w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: E. Levits, prezes izby, A. Borg Barthet i F. Biltgen (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2018 r.,
wydaje następujący
Wyrok
|
1 |
W swym odwołaniu Spliethoff’s Bevrachtingskantoor BV (zwana dalej „Spliethoff”) wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 11 października 2016 r., Spliethoff’s Bevrachtingskantoor/Komisja (T‑564/15, niepublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”, EU:T:2016:611), w którym Sąd odrzucił jej skargę o stwierdzenie nieważności decyzji, która zdaniem skarżącej została zawarta w wiadomości elektronicznej Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci (INEA) z dnia 17 lipca 2015 r. |
Ramy prawne
Rozporządzenie (WE) nr 58/2003
|
2 |
Rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi (Dz.U. 2003, L 11, s. 1) ustanawia ramy prawne w zakresie tworzenia i funkcjonowania agencji wykonawczych. |
|
3 |
Artykuł 3 tego rozporządzenia, zatytułowany „Ustanawianie i likwidacja agencji wykonawczych”, stanowi w ust. 1: „Komisja może podjąć decyzję, po uprzednim przeprowadzeniu analizy kosztów i korzyści, o ustanowieniu agencji wykonawczej w celu powierzania jej niektórych zadań odnoszących się do zarządzania jednym lub większą liczbą programów wspólnotowych. Komisja ustala okres istnienia agencji wykonawczej. […]”. |
|
4 |
Artykuł 6 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zadania”, przewiduje w ust. 1 i 3: „1. Do osiągnięcia celu określonego w art. 3 ust. 1 Komisja może powierzyć agencji wykonawczej wszystkie zadania konieczne do wykonania programu wspólnotowego, z wyjątkiem zadań wymagających uprawnień uznaniowych w przekładaniu decyzji politycznych na działania. […] 3. Warunki, kryteria, parametry i procedury, których agencja wykonawcza musi przestrzegać przy wykonywaniu zadań określonych w ust. 2, oraz szczegóły dotyczące kontroli, które mają być prowadzone przez służby Komisji odpowiedzialne za programy wspólnotowe, w zarządzanie którymi agencja jest zaangażowana, zostają określone przez Komisję w dokumencie przekazania uprawnień”. |
Rozporządzenie (UE) nr 1316/2013
|
5 |
Przedmiotem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego instrument „Łącząc Europę”, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz.U. 2013, L 348, s. 129) – zgodnie z jego art. 1 – jest ustanowienie instrumentu „Łącząc Europę”, który określa warunki, metody i procedury udzielania unijnej pomocy finansowej na rzecz sieci transeuropejskich w celu wspierania projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w sektorach transportu, telekomunikacji i energii oraz w celu wykorzystania potencjalnych synergii między tymi sektorami. Ustanawia ono także podział zasobów, które mają zostać udostępnione w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. |
|
6 |
Artykuł 18 tego rozporządzenia, zatytułowany „Przyznawanie pomocy finansowej Unii”, przewiduje: „1. Każdorazowo po zaproszeniu do składania wniosków […] Komisja, stanowiąc zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 25, podejmuje decyzję w sprawie kwoty pomocy finansowej, która zostanie przyznana wybranym projektom lub ich częściom. Komisja określa warunki i metody realizacji projektów. 2. Komisja informuje beneficjentów i zainteresowane państwa członkowskie o każdej przyznanej pomocy finansowej”. |
|
7 |
Artykuł 25 tego rozporządzenia, zatytułowany „Procedura komitetowa”, stanowi: „1. Komisję wspiera Komitet Koordynujący instrumentu »Łącząc Europę«. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia [(UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. 2011, L 55, s. 13)]. 2. W przypadku odniesienia do niniejszego ustępu zastosowanie ma art. 5 rozporządzenia [nr 182/2011]. 3. Komitet zapewnia horyzontalny przegląd programów prac […], aby zapewnić ich spójność, oraz rozpoznanie, wykorzystanie i ocenę synergii między sektorami transportu, telekomunikacji i energii. Dąży w szczególności do skoordynowania programów prac, aby umożliwić wielosektorowe zaproszenia do składania wniosków”. |
Decyzja wykonawcza 2013/801/UE
|
8 |
INEA została utworzona zgodnie z rozporządzeniem nr 58/2003 na mocy decyzji wykonawczej Komisji 2013/801/UE z dnia 23 grudnia 2013 r. (Dz.U. 2013, L 352, s. 65). |
|
9 |
Artykuł 3 tej decyzji, zatytułowany „Cele i zadania”, stanowi w szczególności: „1. Niniejszym powierza się [INEA] realizację części wchodzących w skład następujących programów unijnych:
[…] 3. [INEA] odpowiada za następujące zadania związane z realizacją części wchodzących w skład programów unijnych, o których mowa w ust. 1 i 2:
|
Decyzja C(2013) 9235 final
|
10 |
Decyzja Komisji C(2013) 9235 final z dnia 23 grudnia 2013 r. przekazująca uprawnienia Agencji Wykonawczej ds. Innowacji i Sieci w celu wykonania zadań związanych z realizacją programów Unii w obszarze infrastruktury transportowej, energetycznej i telekomunikacyjnej oraz w obszarze badań i innowacji w dziedzinie transportu i energii, obejmujących w szczególności wykorzystanie środków zapisanych w budżecie ogólnym Unii, określa szczegółowo zadania INEA oraz przewiduje ramy ich realizacji oraz określa stosunki między Komisją a INEA. |
|
11 |
Artykuł 2 tej decyzji, zatytułowany „Patronujące dyrekcje generalne”, przewiduje: „Następujące dyrekcje generalne stanowią patronujące dyrekcje generalne [INEA]:
[…] Z tego tytułu odpowiadają one za stosunki Komisji z [INEA] oraz sprawują kontrolę i nadzór nad [INEA] […]” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej]. |
|
12 |
Artykuł 4 tej decyzji, zatytułowany „Zadania [INEA]”, stanowi w pkt 1:
[…]”. |
|
13 |
Artykuł 5 tej decyzji, zatytułowany „Zadania Komisji”, przewiduje:
[…]
[…]”. |
|
14 |
Załącznik I do decyzji C(2013) 9235 final w części B przewiduje: „Na mocy upoważnienia udzielonego przez Komisję i w ramach przyjętego przez Komisję odnośnego rocznego programu prac [INEA], we współpracy i w porozumieniu z właściwą patronującą dyrekcją generalną, odpowiada za wybrane lub wszystkie etapy realizacji programu oraz wybrane lub wszystkie etapy cyklu życia projektów w ramach części instrumentu »Łącząc Europę« powierzonych [INEA]. W tym zakresie [INEA] odpowiada za nadzorowanie realizacji projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania korzystających z finansowania w ramach instrumentu »Łącząc Europę«, sprawowanie kontroli […] oraz wspieranie Komisji w realizacji wybranych zadań związanych z programem i projektami, zastrzeżonych stosownie do okoliczności na rzecz Komisji na mocy niniejszej decyzji. Powierzone zostaje jej w szczególności:
[…]”. |
Decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r.
|
15 |
Decyzja wykonawcza Komisji C(2015) 5274 final z dnia 31 lipca 2015 r. ustalająca wykaz wniosków wybranych do uzyskania pomocy finansowej Unii Europejskiej w odniesieniu do instrumentu „Łącząc Europę” – sektor transportu w wyniku zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w dniu 11 września 2014 r. w oparciu o wieloletni program prac (zwana dalej „decyzją wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r.”) została opublikowana na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Mobilności i Transportu oraz na stronie internetowej INEA, odpowiednio, w dniach 12 i 14 października 2015 r. |
|
16 |
Decyzja ta w motywach 4 i 6 stanowi:
[…]
|
|
17 |
Jedyny artykuł tej decyzji brzmi następująco: „Zatwierdza się zawarty w załączniku wykaz wybranych w dziedzinie instrumentu »Łącząc Europę« projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania otrzymujących pomoc finansową Unii wraz z szacowanymi całkowitymi kosztami kwalifikowalnymi działań, częścią pomocy finansowej określonej w procentach w stosunku do całkowitych kosztów kwalifikowalnych i odpowiednimi pułapami pomocy finansowej”. |
Okoliczności powstania sporu
|
18 |
Spliethoff jest spółką z siedzibą w Amsterdamie (Niderlandy) zarządzającą flotą 50 statków wielozadaniowych. |
|
19 |
W dniu 11 września 2014 r. INEA opublikowała zaproszenie do składania wniosków w ramach decyzji wykonawczej Komisji C(2014) 1921 final z dnia 26 marca 2014 r. ustanawiającej wieloletni program prac 2014 w odniesieniu do pomocy finansowej dotyczącej instrumentu „Łącząc Europę” – Sektor transportu na lata 2014–2020. |
|
20 |
Spliethoff w odpowiedzi na to zaproszenie złożyła w dniu 25 lutego 2015 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej. |
|
21 |
W dniu 17 lipca 2015 r. Spliethoff otrzymała od zajmującego się oceną zespołu INEA przesłaną pocztą elektroniczną wiadomość w języku angielskim (zwaną dalej „wiadomością z dnia 17 lipca 2015 r.”) o następującej treści: „Szanowni Państwo, W następstwie ogłoszenia w dniu 11 września 2014 r. zaproszenia do składania wniosków w ramach instrumentu »Łącząc Europę« w sektorze transportu została przeprowadzona ocena kwalifikujących się do ewentualnego finansowania wniosków, a Komisja sporządziła wykaz wniosków wybranych do otrzymania pomocy finansowej Unii [Europejskiej]. W dniu 10 lipca 2015 r. złożony z przedstawicieli państw członkowskich Komitet Koordynacyjny instrumentu »Łącząc Europę« wydał pozytywną opinię w sprawie tego wykazu tymczasowego. Z przykrością informujemy, że Państwa wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie w opisanej powyżej procedurze z następujących powodów: […] Kroki proceduralne dotyczące przyjęcia przez [Komisję] decyzji w sprawie wyboru i przyznania dotacji do środków służących realizacji projektów leżących we wspólnym interesie w ramach instrumentu »Łącząc Europę« są obecnie w toku. W mało prawdopodobnym przypadku, gdyby wskutek jej przyjęcia zaszły zmiany w odniesieniu do Państwa wniosku, zostaną Państwo powiadomieni osobno za pośrednictwem poczty elektronicznej. […] Przedstawienie przez Państwa jakiegokolwiek zapytania lub udzielenie jakiejkolwiek odpowiedzi z naszej strony lub ze strony Komisji czy też wniesienie z Państwa strony jakiejkolwiek skargi nie może mieć za cel bądź skutek zawieszenia terminu na wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji notyfikowanej w niniejszej wiadomości, którą to skargę należy wnieść w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania niniejszej wiadomości. Sądem właściwym do rozpoznana skargi o stwierdzenie nieważności jest Sąd Unii Europejskiej: […] Zespół INEA ds. oceny wniosków”. |
|
22 |
Komisja przyjęła decyzję wykonawczą w dniu 31 lipca 2015 r. w wyniku zaproszenia do składania wniosków, na które odpowiedziała Spliethoff. Projekt Spliethoff nie znalazł się na tej liście. |
Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie
|
23 |
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 25 września 2015 r. Spliethoff wniosła skargę przeciwko Komisji w celu doprowadzenia do stwierdzenia nieważności decyzji, jaka jej zdaniem była zawarta w wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. |
|
24 |
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 18 grudnia 2015 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności na mocy art. 130 regulaminu postępowania przed Sądem. |
|
25 |
Na poparcie swego zarzutu niedopuszczalności Komisji podniosła dwa argumenty w tym przedmiocie, oparte, po pierwsze, na fakcie, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. była aktem przygotowawczym, a zatem niepodlegającym zaskarżeniu, a po drugie, na tym, że skarga nie może być skierowana przeciwko Komisji, gdyż nie jest ona autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. |
|
26 |
W swych uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności Spliethoff podniosła, że nawet jeżeli wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. została wysłana przez INEA, jej przedmiotem było przekazanie Spliethoff decyzji Komisji odrzucającej jej wniosek, a w każdym razie mogła ona w ten sposób zinterpretować tę wiadomość, gdyż nie wiedziała o istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. i została wprowadzona w błąd przez treść wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. Spliethoff wniosła również o to, aby w przypadku gdy zostanie uznane, że decyzją Komisji odrzucającą jej wniosek jest decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r., Sąd uznał, że jej skarga została wniesiona na tę decyzję. |
|
27 |
W pkt 17–25 zaskarżonego postanowienia Sąd zbadał w pierwszej kolejności zasadność drugiego argumentu w przedmiocie niedopuszczalność, zgodnie z którym Komisja nie jest autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. |
|
28 |
W tym zakresie Sąd przypomniał w pkt 19 zaskarżonego postanowienia, że o ile co do zasady skargi muszą być skierowane przeciwko autorowi zaskarżonego aktu, o tyle w niektórych przypadkach akty wydane na podstawie uprawnień delegowanych można przypisać instytucji delegującej, w szczególności gdy autor aktu posiada wyłącznie kompetencję doradczą lub jeżeli przyjęcie decyzji, której stwierdzenie nieważności się żąda, jest uzależnione od uprzedniej zgody instytucji delegującej. |
|
29 |
Wymieniwszy w pkt 20 i 21 zaskarżonego postanowienia kompetencje przekazane INEA przez Komisję na mocy rozporządzenia nr 58/2003, Sąd w pkt 22 tego postanowienia orzekł, że to INEA jest autorem zaskarżonego przed nim aktu, to znaczy wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., która została przyjęta na mocy kompetencji delegowanych przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem nr 58/2003, przy czym nie zostało wykazane, że instytucja ta brała udział w jego przyjęciu. |
|
30 |
Co się tyczy argumentu Spliethoff, zgodnie z którym zinterpretowała ona wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. w ten sposób, że pochodzi ona od INEA i przekazuje jej decyzję Komisji o udzieleniu dotacji, Sąd stwierdził w pkt 23 zaskarżonego postanowienia, że INEA przekazuje decyzje Komisji i sama nie jest uprawniona do przyjęcia decyzji o udzieleniu dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. Sąd dodał, że z analizy pierwszego argumentu w przedmiocie niedopuszczalności wynika, że w dniu wysłania tejże wiadomości postępowanie mające prowadzić do przyjęcia przez Komisję decyzji o wyborze i przyznaniu dotacji było nadal w toku. |
|
31 |
Sąd wywnioskował z tego w pkt 24 zaskarżonego postanowienia, że skargę Spliethoff należy odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż została skierowana przeciwko Komisji, która nie była autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. |
|
32 |
Z pkt 25 zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd uznał jednak za istotne rozważenie również pierwszego argumentu w przedmiocie niedopuszczalności, zgodnie z którym wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. jest aktem przygotowawczym i w konsekwencji nie stanowi aktu zaskarżalnego. |
|
33 |
Sąd w pkt 32 zaskarżonego postanowienia orzekł w tym zakresie, że nawet jeżeli treść tej wiadomości, odnosząca się w szczególności do informacji na temat środków odwoławczych przysługujących Spliethoff i terminów na skorzystanie z tych środków, pozwalała przyjąć, że przekazana zostaje jej ostateczna decyzji Komisji, to wiadomość ta wielokrotnie powoływała się wyraźnie na toczące się przed Komisją postępowanie i informowała Spliethoff, że na etapie toczącego się postępowania jej wniosek nie został wybrany. |
|
34 |
Przypomniawszy w pkt 33 zaskarżonego postanowienia, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. stwierdzała, iż postępowanie mające prowadzić do przyjęcia przez Komisję decyzji dotyczącej wyboru projektów i przyznania dotacji było nadal w toku i, jakkolwiek mało prawdopodobne, możliwe było, że przyjęcie tej decyzji doprowadzi do zmian w odniesieniu do wniosku Spliethoff, Sąd w pkt 34 i 35 zaskarżonego postanowienia orzekł, że z wiadomości tej wynikało, iż Komisja nie dokonała jeszcze ostatecznej oceny w tym postępowaniu, a ostateczne stanowisko w tym zakresie zostało przez nią przyjęte dopiero w decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
35 |
W rezultacie w pkt 37 zaskarżonego postanowienia Sąd uwzględnił również pierwszy argument podniesiony na poparcie zarzutu niedopuszczalności. |
|
36 |
Co się tyczy wniosku Spliethoff, aby w przypadku gdyby Sąd przyjął, że decyzją o odrzuceniu jej wniosku jest decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r., uznane zostało, że przedmiotem jej skargi jest ta ostatnia decyzja, Sąd w pkt 38 zaskarżonego postanowienia stwierdził, że regulamin postepowania przed Sądem i orzecznictwo nie pozwalają na rozszerzenie przedmiotu sporu o żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
37 |
W tym względzie Sąd przypomniał w pkt 39 zaskarżonego postanowienia, że art. 86 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem przewiduje, że w przypadku gdy akt, o którego stwierdzenie nieważności się wnosi, został zastąpiony lub zmieniony przez inny akt mający ten sam przedmiot, skarżący może dostosować skargę w celu uwzględnienia tej nowej okoliczności. Jednakże Sąd dodał, że przepis ten nie dotyczy sytuacji, w których przedmiotem skargi jest akt niebędący aktem ostatecznym. Sąd wskazał również, że przed wprowadzeniem art. 86 do regulaminu postępowania przed Sądem rozszerzenie przedmiotu skargi dopuszczone w orzecznictwie dotyczyło aktów, których natura i zasadniczy charakter były takie same jak te, których dotyczyło pismo wszczynające postępowanie. |
|
38 |
W pkt 40 zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. miała charakter tymczasowy i nie stanowiła ostatecznej decyzji, tak że w rezultacie nie wywoływała skutków prawnych, które mogłyby zostać zastąpione lub potwierdzone na mocy późniejszej decyzji, takiej jak decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r. Sąd przypomniał również, że późniejszy akt przyjęty w toku postępowania nie może być uznany za nową okoliczność, ze względu na którą skarżąca mogłaby dostosować swe żądania bez zmieniania przy tym samego przedmiotu sporu. |
|
39 |
Sąd w rezultacie w pkt 41 zaskarżonego postanowienia oddalił wniosek Spliethoff o zezwolenie na dostosowanie żądań. |
|
40 |
Uwzględniając powyższe, Sąd w pkt 42 zaskarżonego postanowienia orzekł, że skarga wniesiona przez Spliethoff jest niedopuszczalna. |
Żądania stron przed Trybunałem
|
41 |
Spliethoff wnosi do Trybunału o:
|
|
42 |
Komisja wnosi do Trybunału o:
|
W przedmiocie odwołania
|
43 |
Na poparcie swego odwołania Spliethoff podnosi trzy zarzuty oparte na naruszeniu prawa przez Sąd w zakresie, w jakim uznał on skargę za niedopuszczalną, odpowiednio, z następujących względów: skarga została skierowana przeciwko Komisji, wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. miała wyłącznie charakter tymczasowy, a wniosek Spliethoff, aby uznać jej skargę za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r., nie mógł zostać uwzględniony. |
|
44 |
Ze względu na ich wzajemne powiązanie należy zbadać łącznie zarzuty pierwszy i trzeci. |
Argumentacja stron
|
45 |
W swym pierwszym zarzucie Spliethoff podnosi, że Sąd naruszył prawo poprzez orzeczenie, że INEA jest autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., oraz uznanie, że skarga Spliethoff jest niedopuszczalna z uwagi na fakt, że została skierowana przeciwko Komisji. |
|
46 |
W tym zakresie Spliethoff twierdzi, że aktem zaskarżonym przed Sądem jest decyzja Komisji o odrzuceniu jej wniosku. Tymczasem o ile INEA jest autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., w drodze której przekazano tę decyzję Spliethoff, o tyle nie jest ona autorem samej decyzji. Wynika to wyraźnie z treści tej wiadomości, która odwołuje się do „decyzji Komisji notyfikowanej w niniejszej wiadomości”. |
|
47 |
Spliethoff twierdzi na tej podstawie, że niniejsza sprawa różni się od spraw zakończonych wyrokami cytowanymi w pkt 19–21 zaskarżonego postanowienia, ponieważ w sprawach tych odnośna agencja była rzeczywiście autorem danej decyzji, a Komisja nie brała udziału w jej przyjęciu. W rezultacie błędne jest ustalenie dokonane przez Sąd w pkt 22 zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym „INEA jest autorem zaskarżonego aktu, w niniejszym przypadku wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., który został przyjęty na mocy kompetencji delegowanych przez Komisję […], przy czym nie zostało wykazane, że instytucja ta brała udział w jego przyjęciu”. |
|
48 |
Spliethoff dodaje, że akt zaskarżony przed Sądem nie może zostać przypisany INEA, ponieważ wyłącznie Komisja posiada kompetencje w zakresie przyjęcia decyzji o odrzuceniu w postępowaniu w sprawie wyboru wniosków kwalifikujących się do dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. |
|
49 |
W swym trzecim zarzucie Spliethoff podnosi, że Sąd w pkt 39–41 zaskarżonego postanowienia naruszył prawo, gdy odmówił uznania jej skargi za skargę wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
50 |
Spliethoff podnosi, że działała w dobrej wierze, gdyż zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. wniosła ona do Sądu w wyznaczonym terminie skargę o stwierdzenie nieważności, której przedmiotem była ta wiadomość. O istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. dowiedziała się ona dopiero w chwili, gdy otrzymała uwagi Komisji dotyczące zarzutu niedopuszczalności, w których instytucja ta twierdziła, że Spliethoff powinna była zaskarżyć tę ostatnią decyzję. |
|
51 |
Zdaniem Spliethoff Komisja przyczyniła się w znaczący sposób do nieporozumienia spowodowanego wiadomością z dnia 17 lipca 2015 r., nie informując o istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. i jej charakterze. Tymczasem wbrew temu, co stwierdzono w wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., decyzja ta nie wskazywała przysługujących środków odwoławczych, nie zawierała żadnej informacji dotyczącej Spliethoff lub innych odrzuconych kandydatów i odnosiła się wyłącznie do wniosków wybranych przez Komisję, co oznacza, że nawet gdyby Spliethoff zapoznała się tą decyzją w odpowiednim czasie, nie mogłaby z niej wywnioskować, że decyzja ta ma dla niej znaczenie. |
|
52 |
Spliethoff twierdzi, że w tych okolicznościach Sąd powinien był w celu zagwarantowania jej prawa do skutecznej ochrony sądowej przyjąć wystąpienie po stronie Spliethoff usprawiedliwionego błędu i w rezultacie uwzględnić jej wniosek o uznanie skargi za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
53 |
Komisja twierdzi, że argumenty podniesione przez Spliethoff w ramach zarzutu pierwszego są niedopuszczalne w zakresie, w jakim są identyczne jak zarzuty i argumenty przedstawione już przed Sądem i zmierzają do ponownego zbadania ustalenia dotyczącego okoliczności faktycznych i kwalifikacji prawnej wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., co stanowi zagadnienie, którego rozpatrzenie nie należy do kompetencji Trybunału w ramach odwołania. W każdym wypadku argumenty te opierają się na błędnej analizie zaskarżonego postanowienia i orzecznictwa, które zostało w nim przywołane. |
|
54 |
Co się tyczy zarzutu trzeciego Komisja uważa, że argument oparty na teorii usprawiedliwionego błędu stanowi nowy argument i jest w konsekwencji niedopuszczalny. W każdym wypadku nadzwyczajne okoliczności powołane przez Spliethoff nie mogą prowadzić do podważenia faktu, że art. 86 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. |
Ocena Trybunału
– W przedmiocie dopuszczalności
|
55 |
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE i art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak również z art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, że odwołanie powinno precyzyjnie wskazywać zakwestionowane części zaskarżonego orzeczenia Sądu oraz argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie. Odwołanie jedynie powtarzające lub dosłownie odtwarzające zarzuty i argumenty podniesione przed Sądem, łącznie z tymi, które oparte były na okolicznościach faktycznych wyraźnie nieuwzględnionych przez Sąd, nie spełnia wymogów uzasadnienia sformułowanych w tych przepisach (wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
56 |
Jednakże gdy wnoszący odwołanie kwestionuje wykładnię lub zastosowanie przez Sąd prawa Unii, kwestie prawne rozpatrywane w pierwszej instancji mogą ponownie być rozpatrywane w ramach odwołania. Gdyby bowiem wnoszący odwołanie nie mógł oprzeć odwołania na zarzutach i argumentach podniesionych przed Sądem, postępowanie odwoławcze pozbawione byłoby częściowo sensu. Celem odwołania jest przecież właśnie poddanie kontroli prawnej dokonanej przez Sąd oceny argumentów podniesionych w pierwszej instancji (wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). |
|
57 |
W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że w swym pierwszym zarzucie Spliethoff nie ogranicza się do powtórzenia argumentów podniesionych już w pierwszej instancji, ale wskazuje w jasny sposób fragmenty zaskarżonego postanowienia, które uznaje za zawierające naruszenie prawa oraz argumenty prawne powołane na poparcie żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia. |
|
58 |
Co więcej, w ramach zarzutu pierwszego Spliethoff kwestionuje dokonaną przez Sąd kwalifikację prawną wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. |
|
59 |
W konsekwencji zarzut pierwszy należy uznać za dopuszczalny. |
|
60 |
W odniesieniu do zarzutu trzeciego wystarczy stwierdzić, że argument Spliethoff dotyczący teorii uzasadnionego błędu został już, jak wynika z pkt 28 niniejszego wyroku, powołany przed Sądem, w szczególności w uwagach Spliethoff odnoszących się do zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję. W związku z tym nie stanowi on nowego argumentu. |
|
61 |
Wynika z tego, że również zarzut trzeci jest dopuszczalny. |
– Co do istoty
|
62 |
W ramach zarzutów pierwszego i trzeciego Spliethoff kwestionuje w istocie uwzględnienie przez Sąd zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję i uznanie skargi Spliethoff za niedopuszczalną poprzez błędne orzeczenie, że zaskarżonym aktem była wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r., oraz odmówienie uwzględnienia jej wniosku o uznanie jej skargi za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
63 |
Jak przypomniane zostało w pkt 26 niniejszego wyroku, zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję oparty był na dwóch argumentach w tym przedmiocie, dotyczących, po pierwsze, faktu, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. jest aktem przygotowawczym i z tego względu nie może być przedmiotem skargi, oraz po drugie, tego, że skarga wniesiona przez Spliethoff nie mogła być skierowana przeciwko Komisji, która nie była autorem tej wiadomości. |
|
64 |
Argumentacja przedstawiona przez Spliethoff w tym zakresie, jak wynika z pkt 18 i 27 zaskarżonego postanowienia, obejmowała twierdzenie, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. powinna być uznana za przekazanie ostatecznej decyzji, na mocy której Komisja odrzuciła jej wniosek, a jej skarga była w związku z tym skierowana przeciwko Komisji będącej autorem tejże decyzji o odrzuceniu. Zdaniem Spliethoff przedmiotem sporu była w rzeczywistości ostateczna decyzja, na mocy której Komisja odrzuciła jej wniosek. |
|
65 |
Sąd odrzucił tę argumentację, uznając, w pkt 23 i 36 zaskarżonego postanowienia, że nawet jeżeli INEA jest zobowiązana do przekazania decyzji Komisji i sama nie jest uprawniona do przyjęcia decyzji o dotacjach w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, postępowanie prowadzące do przyjęcia przez Komisji decyzji dotyczącej wyboru i przyznania dotacji było w dniu przesłania wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. w toku, co oznacza, że wiadomość ta nie może być interpretowana w ten sposób, że Komisja już podjęła decyzję o odrzuceniu niektórych wniosków, w tym wniosku Spliethoff. |
|
66 |
Należy zauważyć w tym względzie, że z treści wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., przedstawionej w pkt 21 niniejszego wyroku, wynika, że INEA wyraźnie poinformowała Spliethoff o fakcie, że jej „wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie”. Nie ulega wątpliwości, iż INEA stwierdziła, że postępowanie prowadzące do przyjęcia decyzji Komisji w sprawie wyboru i przyznania dotacji było jeszcze w toku. Jednakże dodała ona: „w mało prawdopodobnym przypadku, gdyby wskutek jej przyjęcia zaszły zmiany w odniesieniu do Państwa wniosku, zostaną Państwo powiadomieni osobno za pośrednictwem poczty elektronicznej”. Tymczasem Spliethoff nie otrzymała następnie żadnej innej wiadomości w tym zakresie ze strony INEA lub Komisji. |
|
67 |
Ponadto Sąd sam przyznał, w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, że ponieważ treść wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. zawiera w szczególności informacje na temat środków odwoławczych przysługujących Spliethoff oraz związanych z tym terminów, „pozwala to przyjąć, że przekazuje ona ostateczną decyzję Komisji”. |
|
68 |
Należy również podkreślić, że nie budzi wątpliwości fakt, iż w dniu wniesienia skargi, 25 września 2015 r., Spliethoff nie wiedziała o istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. Nie ulega bowiem podważeniu, że decyzja ta została opublikowana na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Mobilności i Transportu oraz na stronie internetowej INEA wyłącznie, odpowiednio, w dniach 12 i 14 października 2015 r., a co więcej, wbrew wymogom wynikającym z ogólnej zasady dobrej administracji decyzja ta nigdy nie została przekazana Spliethoff. |
|
69 |
Tymczasem, jak przyznała Komisja w swych uwagach na piśmie i jak zauważył sam Sąd w pkt 35 zaskarżonego postanowienia, to na mocy decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. Komisja odrzuciła wniosek Spliethoff. |
|
70 |
W świetle ogółu tych rozważań należy stwierdzić, że w dniu wniesienia skargi Spliethoff nie była w stanie wskazać w swojej skardze decyzji z dnia 31 lipca 2015 r. jako decyzji, na mocy której Komisja odrzuciła jej wniosek, i wbrew temu, co orzekł Sąd w pkt 23 i 36 zaskarżonego postanowienia, mogła przyjąć w uzasadniony sposób, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. stanowiła poinformowanie jej o odrzuceniu jej wniosku przez Komisję. |
|
71 |
Wynika stąd, jak podkreśliła rzecznik generalna w pkt 65 i 67 opinii i o co ponadto wyraźnie wnioskowała Spliethoff, że Sąd z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy i w celu zagwarantowania Spliethoff prawa do skutecznej ochrony sądowej powinien był uznać, że przedmiotem skargi było stwierdzenie nieważności nie tyle wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., na którą powołała się błędnie Spliethoff w swej skardze, ale ostateczna decyzja, na mocy której Komisja odrzuciła wniosek Spliethoff, to znaczy decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
72 |
Jest tak tym bardziej, gdyż jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 53, 54 i 66 opinii, skarga wniesiona przez Spliethoff była wyraźnie skierowana przeciwko Komisji, a sam Sąd uznał w pkt 21 i 23 zaskarżonego postanowienia, że wyłącznie Komisji przysługiwała kompetencja w zakresie przyjęcia decyzji o odrzuceniu w postępowaniu prowadzącym do wyboru wniosków kwalifikujących się do dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. |
|
73 |
W rezultacie należy stwierdzić, że Sąd naruszył prawo, gdy uznał skargę wniesioną przez Spliethoff za niedopuszczalną z uwagi na to, że zaskarżonym aktem była wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r., i odrzucił wniosek Spliethoff o uznanie jej skargi za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r. |
|
74 |
Należy zatem uwzględnić zarzuty pierwszy i trzeci odwołania i w rezultacie uchylić zaskarżone postanowienie bez konieczności badania drugiego zarzutu odwołania. |
W przedmiocie wniesionej do Sądu skargi
|
75 |
Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd. |
|
76 |
Ponieważ w niniejszym przypadku Sąd orzekł o niedopuszczalności skargi bez badania istoty sprawy, Trybunał uznaje, że stan niniejszego postępowania nie pozwala na wydanie ostatecznego orzeczenia. W związku z tym należy skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd. |
W przedmiocie kosztów
|
77 |
Ze względu na to, że sprawa zostaje przekazana Sądowi do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów niniejszego postępowania odwoławczego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. |
|
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje: |
|
|
|
|
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: angielski.