Sprawa C‑434/16

Peter Nowak

przeciwko

Data Protection Commissioner

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia)]

Odesłanie prejudycjalne – Ochrona osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych – Dyrektywa 95/46/WE – Artykuł 2 lit. a) – Pojęcie „danych osobowych” – Pisemne odpowiedzi udzielone przez osobę przystępującą do egzaminu zawodowego – Naniesione przez egzaminatora komentarze odnoszące się do tych odpowiedzi – Artykuł 12 lit. a) i b) – Zakres prawa dostępu i sprostowania przysługującego osobie, której dane dotyczą

Streszczenie – wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 20 grudnia 2017 r.

1. Zbliżanie ustawodawstw–Ochrona osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych–Dyrektywa 95/46–Zakres stosowania–Dane osobowe–Pojęcie–Pisemne odpowiedzi udzielone przez osobę przystępującą do egzaminu zawodowego i naniesione przez egzaminatora komentarze odnoszące się do tych odpowiedzi–Włączenie

   [dyrektywa 95/46 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 lit. a)]

2. Zbliżanie ustawodawstw–Ochrona osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych–Dyrektywa 95/46–Prawo do sprostowania i do usunięcia danych–Zakres–Prawa kandydata w odniesieniu do odpowiedzi udzielonych w trakcie egzaminu zawodowego i naniesionych przez egzaminatora komentarzy odnoszących się do tych odpowiedzi–Cel polegający na zapewnieniu poszanowania prawa do prywatności kandydata

   [Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 7; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2016/679; dyrektywa 95/41 Parlamentu Europejskiego i Rady, motyw 41, art. 6 ust. 1 lit. d), e), art. 12 lit. a), b)]

1.  Artykuł 2 lit. a) dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym pisemne odpowiedzi udzielone przez osobę przystępującą do egzaminu zawodowego i ewentualne naniesione przez egzaminatora komentarze odnoszące się do tych odpowiedzi stanowią dane osobowe w rozumieniu tego przepisu.

   Jak orzekł już Trybunał, zakres zastosowania dyrektywy 95/46 jest bardzo szeroki i dane osobowe, których ta dyrektywa dotyczy, są różnego rodzaju (wyrok z dnia 7 maja 2009 r., Rijkeboer, C‑553/07, EU:C:2009:293, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). Użycie w zawartej w art. 2 lit. a) dyrektywy 95/46 definicji „danych osobowych” wyrażenia „wszelkie informacje” odzwierciedla bowiem przyświecający unijnemu prawodawcy zamiar przypisania temu pojęciu szerokiego zakresu, nie ograniczając go do informacji wrażliwych czy też prywatnych, lecz rozszerzając go potencjalnie o informacje wszelkiego rodzaju, zarówno obiektywne, jak i subiektywne, w postaci opinii czy oceny, a jedynym warunkiem, które muszą one spełniać, jest to, aby „dotyczyły” danej osoby. Warunek ten jest zaś spełniony, gdy ze względu na swą treść, cel czy skutek dana informacja jest powiązana z daną osobą.

   W odniesieniu do naniesionych przez egzaminatora komentarzy dotyczących tych odpowiedzi należy stwierdzić, że stanowią one, tak jak udzielone na egzaminie przez przystępującą do niego osobę odpowiedzi, informacje dotyczące tej właśnie osoby. To, że naniesione przez egzaminatora komentarze odnoszące się do odpowiedzi udzielonych na egzaminie przez osobę do niego przystępującą są również informacjami dotyczącymi egzaminatora, nie stoi na przeszkodzie temu, aby móc uznać, że te komentarze, ze względu na ich treść, cel czy skutek, są powiązane z egzaminowaną osobą. Ta sama informacja może bowiem dotyczyć więcej niż jednej osoby fizycznej i stanowić w odniesieniu do tych osób dane osobowe w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 95/46, pod warunkiem że osoby te zostały zidentyfikowane lub są możliwe do zidentyfikowania.

   (zob. pkt 33–35, 42, 44, 45, 62; sentencja)

2.  W zakresie, w jakim pisemne odpowiedzi udzielone przez osobę przystępującą do egzaminu zawodowego i naniesione przez egzaminatora komentarze odnoszące się do tych odpowiedzi mogą zostać poddane weryfikacji, w szczególności pod kątem ich prawidłowości i potrzeby ich przechowywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. d) i e) dyrektywy 95/46, i mogą zostać sprostowane lub usunięte na podstawie art. 12 lit. b) tej dyrektywy, należy stwierdzić, że udzielenie osobie przystępującej do egzaminu prawa do dostępu do tych odpowiedzi i tych komentarzy na mocy art. 12 lit. a) tej dyrektywy służy realizacji przewidzianego w niej celu polegającego na zagwarantowaniu ochrony prawa do życia prywatnego egzaminowanego w zakresie przetwarzania dotyczących go danych (zob. a contrario wyrok z dnia 17 lipca 2014 r., YS i in., C‑141/12 i C‑372/12, EU:C:2014:2081, pkt 45, 46), i to niezależnie od tego, czy osobie przystępującej do egzaminu takie prawo dostępu przysługuje również na podstawie mających zastosowanie do procedury egzaminacyjnej przepisów krajowych. Niewątpliwie w ramach przewidzianego w art. 12 lit. b) dyrektywy 95/46 prawa do sprostowania osoba przystępująca do egzaminu ewidentnie nie ma możliwości „sprostowania” a posteriori „błędnych” odpowiedzi.

   W tym kontekście należy przypomnieć, że ochrona podstawowego prawa do poszanowania życia prywatnego wiąże się między innymi z tym, aby każda osoba fizyczna mogła upewnić się, iż dotyczące jej dane osobowe są prawidłowe i przetwarzane zgodnie z prawem. Jak wynika z motywu 41 dyrektywy 95/46, aby móc dokonać koniecznych weryfikacji, osobie, której dane dotyczą, przysługuje zgodnie z art. 12 lit. a) tej dyrektywy prawo dostępu do dotyczących jej danych, które są poddane przetwarzaniu. To prawo dostępu jest niezbędne między innymi po to, aby umożliwić osobie, której dotyczą dane, uzyskanie w razie potrzeby od administratora danych ich sprostowania, usunięcia lub zablokowania, a tym samym – wykonanie prawa określonego w art. 12 lit. b) tej dyrektywy (wyrok z dnia 17 lipca 2014 r., YS i in., C‑141/12 i C‑372/12, EU:C:2014:2081, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).

   Wreszcie, należy stwierdzić, po pierwsze, że przewidziane w art. 12 lit. a) i b) dyrektywy 95/46 prawa do dostępu i sprostowania nie obejmują pytań egzaminacyjnych, które nie stanowią jako takie danych osobowych egzaminowanego. Po drugie, zarówno dyrektywa 95/46, jak i zastępujące ją rozporządzenie 2016/679 przewidują pewne ograniczenie tych praw.

   (zob. pkt 52, 56–59)