Sprawa C‑668/15

Jyske Finans A/S

przeciwko

Ligebehandlingsnævnet

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Vestre Landsret)

Odesłanie prejudycjalne – Równość traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne – Dyrektywa 2000/43/WE – Artykuł 2 ust. 2 lit. a) i b) – Instytucja kredytowa wymagająca okazania dodatkowego dowodu tożsamości w postaci kopii paszportu lub zezwolenia na pobyt od ubiegających się o kredyt na zakup pojazdu silnikowego osób, które wylegitymowały się za pomocą prawa jazdy wymieniającego kraj urodzenia inny niż państwo członkowskie Unii Europejskiej lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu

Streszczenie – wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 6 kwietnia 2017 r.

Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Równość traktowania – Równość traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne – Dyrektywa 2000/43 – Praktyka instytucji kredytowej, nakładająca na klienta, w którego prawie jazdy podano kraj urodzenia inny niż państwo członkowskie Unii lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, wymóg dodatkowego potwierdzenia tożsamości – Dopuszczalność

[dyrektywa Rady 2000/43, art. 2 ust. 2 lit. a), b)]

Artykuł 2 ust. 2 lit. a) i b) dyrektywy Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie praktyce instytucji kredytowej, nakładającej na klienta, w którego prawie jazdy podano kraj urodzenia inny niż państwo członkowskie Unii lub EFTA, wymóg dodatkowego potwierdzenia tożsamości poprzez przedstawienie kopii paszportu lub prawa jazdy.

W tym względzie należy zauważyć, że pojęcie „pochodzenia etnicznego” opiera się na koncepcji, zgodnie z którą grupy społeczne cechuje w szczególności wspólnota narodowa, religijna, językowa, wspólnota kultury, tradycji i środowiska życiowego (wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., CEZ Razpredelenie Byłgarija, C‑83/14, EU:C:2015:480, pkt 46). O ile kraj urodzenia danej osoby nie widnieje w tym wyliczeniu kryteriów, o tyle należy zauważyć, że ponieważ wyliczenie to jest poprzedzone określeniem „w szczególności”, podane w nim elementy zostały wymienione w sposób niewyczerpujący, a zatem nie jest wykluczone, że to kryterium mogłoby tam figurować. Jednakże, nawet jeśli tak powinno było być, trzeba stwierdzić, że kryterium to byłoby tylko jednym ze szczególnych czynników pozwalających na wyprowadzenie wniosku co do przynależności osoby do danej grupy etnicznej, przy czym w żaden sposób nie miałoby ono charakteru decydującego w tym względzie. Pochodzenia etnicznego nie można bowiem określać na podstawie pojedynczego kryterium, ale – przeciwnie – musi ono opierać się na szeregu elementów, z których niektóre mają charakter obiektywny, a inne – charakter subiektywny. Ponadto bezsporne jest, że kraj urodzenia nie może w sposób ogólny i bezwzględny zastąpić całości elementów wspomnianych w pkt 17 niniejszego wyroku. W rezultacie kraj urodzenia nie może sam leżeć u podstaw ogólnego domniemania dotyczącego przynależności do określonej grupy etnicznej w sposób ustalający istnienie bezpośredniego i nierozerwalnego związku między tymi dwoma pojęciami. Co więcej, nie można zakładać, że istnieje jedno pojedyncze pochodzenie etniczne w odniesieniu do każdego suwerennego państwa. Tym samym nie można stwierdzić, że rozpatrywany w postępowaniu głównym wymóg dodatkowego potwierdzenia tożsamości, przy założeniu, że mógłby on zostać uznany za „niekorzystne traktowanie”, zasadza się bezpośrednio na pochodzeniu etnicznym.

Co się tyczy w drugiej kolejności kwestii, czy taka praktyka stanowi pośrednią dyskryminację ze względu na pochodzenie etniczne, należy ocenić, czy w świetle art. 2 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2000/43 praktyka ta, choć sformułowana w sposób neutralny, prowadzi do szczególnie niekorzystnej sytuacji dla osób danego pochodzenia rasowego lub etnicznego w stosunku do innych osób. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 64 opinii, istnienia niekorzystnego traktowania nie można stwierdzić w sposób ogólny i abstrakcyjny, lecz musi być ono stwierdzone w sposób szczególny i konkretny w świetle danego korzystnego traktowania. Wynika z tego, że nie można uwzględnić argumentu, zgodnie z którym stosowanie rozpatrywanego w postępowaniu głównym neutralnego kryterium dotyczącego kraju pochodzenia w sposób ogólny prawdopodobniej dotyka bardziej osób „danego pochodzenia etnicznego” w stosunku do „innych osób”. To samo odnosi się do argumentu, zgodnie z którym stosowanie tego kryterium działa na niekorzyść osób mających pochodzenie etniczne z kraju innego niż państwo członkowskie Unii lub EFTA. Należy ponadto odesłać do pkt 18–21 niniejszego wyroku, z których wynika, że pochodzenia etnicznego nie można zakładać w sposób ogólny jedynie na podstawie określenia kraju urodzenia.

(zob. pkt 17–21, 23, 26, 32–34, 37; sentencja)