Sprawa C‑616/15

Komisja Europejska

przeciwko

Republice Federalnej Niemiec

Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 132 ust. 1 lit. f) – Zwolnienie usług świadczonych przez niezależne grupy osób na rzecz ich członków – Ograniczenie do niezależnych grup, których członkowie wykonują ograniczoną liczbę zawodów

Streszczenie – wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 21 września 2017 r.

Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Zwolnienia – Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie ogólnym – Usługi świadczone przez niezależne grupy osób, których działalność jest zwolniona w celach świadczenia swoim członkom usług – Uregulowanie krajowe ograniczające zwolnienie do niezależnych grup, których członkowie wykonują ograniczoną liczbę zawodów – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Względy uzasadniające – Ogólne ryzyko zakłócenia konkurencji – Niedopuszczalność

[dyrektywa Rady 2006/112, art. 132 ust. 1 lit. f)]

Państwo członkowskie, które ogranicza zwolnienie z VAT do niezależnych grup osób, których członkowie wykonują ograniczoną liczbę zawodów, uchybia zobowiązaniom, jakie ciążą na nim ciążą na mocy dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

Usługi świadczone przez niezależną grupę osób podlegają bowiem zwolnieniu przewidzianemu w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112, jeżeli usługi te bezpośrednio przyczyniają się do czynności wykonywanych w interesie publicznym wymienionych w art. 132 tej dyrektywy.

Ponadto zakres zastosowania zwolnień przewidzianych w art. 132 dyrektywy 2006/112, powinien być interpretowany w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT‑em jest objęta każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Wynika z tego, że w zakres zwolnienia przewidzianego w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 nie mogą wchodzić usługi, które przyczyniają się bezpośrednio nie do wykonywania czynności w interesie publicznym, o których mowa w tym art. 132, lecz do wykonywania innych czynności zwolnionych, w szczególności w art. 135 owej dyrektywy.

W konsekwencji art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że zwolnienie przewidziane w tym przepisie dotyczy jedynie niezależnych grup osób, których członkowie wykonują czynności w interesie publicznym, o których mowa w tym artykule. W związku z tym należy oddalić główny zarzut Komisji, zgodnie z którym zakres stosowania zwolnienia przewidzianego w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 nie jest ograniczony do niezależnych grup, których członkowie wykonują działalność prowadzoną w interesie publicznym.

W celu ustalenia, czy zastosowanie zwolnienia określonego w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 do danego rodzaju działalności może spowodować zakłócenia konkurencji, należy zauważyć, że państwa członkowskie nie mają obowiązku transponowania tej przesłanki do prawa krajowego w sposób dosłowny. Ustawodawca krajowy może z pewnością przewidzieć przepisy, które mogą być w łatwy sposób zarządzane i kontrolowane przez właściwe organy. Na mocy art. 131 dyrektywy 2006/112 państwa członkowskie ustalają bowiem przesłanki, którym podlegają zwolnienia, w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień. Jednak przesłanki te nie mogą dotyczyć określenia treści zwolnień przewidzianych przez ową dyrektywę.

(zob. pkt 48–51, 64, 65, 72; sentencja)