Sprawy połączone C‑86/15 P i C‑87/15 P

Ferriera Valsabbia SpA i in.

przeciwko

Komisji Europejskiej

Odwołanie – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Włoscy producenci prętów zbrojeniowych do betonu – Ustalanie cen, a także ograniczanie lub kontrolowanie produkcji i sprzedaży – Naruszenie art. 65 EWWiS – Stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji przez Sąd Unii Europejskiej – Decyzja ponownie przyjęta na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1/2003 – Brak wydania nowego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów – Brak przesłuchania ustnego w następstwie stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji – Terminy, które upłynęły w postępowaniu przed Sądem

Streszczenie – wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 21 września 2017 r.

1. Konkurencja–Postępowanie administracyjne–Poszanowanie prawa do obrony–Zakres zasady–Stwierdzenie nieważności pierwszej decyzji Komisji stwierdzającej naruszenie–Wydanie nowej decyzji w oparciu o inną podstawę prawną i wcześniejsze akty przygotowawcze–Dopuszczalność–Obowiązek sporządzenia nowego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów–Brak–Obowiązek przeprowadzenia nowego przesłuchania–Naruszenie–Konsekwencje

   (art. 65 EWWiS; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 2; rozporządzenie Komisji nr 773/2004, art. 12, 14]

2. Postępowanie sądowe–Czas trwania postępowania przed Sądem–Rozsądny termin–Spór co do istnienia naruszenia reguł konkurencji–Niedotrzymanie rozsądnego terminu–Konsekwencje–Odpowiedzialność pozaumowna–Skład orzekający

   (art. 65 EWWiS; art. 256 ust. 1, art. 268, art. 340 akapit drugi TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47 akapit drugi)

1.  Gdy w wyniku stwierdzenie nieważności decyzji przyjętej na podstawie przepisów traktatu EWWiS i stwierdzającej naruszenie art. 65 EWWiS, Komisja ponownie przyjmuje – po wygaśnięciu tego traktatu – decyzję, której nieważność stwierdzono, w oparciu o art. 7 ust. 1 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003, postępowanie zakończone przyjęciem tej decyzji powinno być przeprowadzone zgodnie z przepisami proceduralnymi przewidzianymi tym rozporządzeniem, nawet jeśli owo postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie tego rozporządzenia.

   Biorąc pod uwagę, że postępowanie mające na celu zastąpienie aktu, którego nieważność stwierdzono, może co do zasady zostać podjęte na nowo dokładnie od momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem, Komisja nie ma obowiązku wydania nowego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów, przed ponownym wydaniem decyzji stwierdzającej naruszenie art. 65 EWWiS, której nieważność stwierdzono z powodu braku kompetencji Komisji do przyjęcia tej decyzji na podstawie postanowień traktatu EWWiS, które już nie obowiązywały w dniu przyjęcia tej decyzji.

   Zgodnie z brzmieniem art. 12 rozporządzenia nr 773/2004 odnoszącego się do prowadzenia przez Komisję postępowań zgodnie z art. [101 i 102 TFUE], Komisja musi jednak dać stronom, do których skierowała pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, możliwość przedstawienia ich argumentów podczas przesłuchania ustnego, jeżeli owe strony tego zażądały w uwagach na piśmie. Co za tym idzie, Komisja jest zobowiązana w myśl art. 12 i 14 rozporządzenia nr°773/2004 do dania stronom możliwości przedstawienia ich argumentów podczas przesłuchania ustnego, do uczestnictwa w którym instytucja ta wezwała organy ochrony konkurencji państw członkowskich.

   Z uwagi na wagę – w ramach postępowania przewidzianego rozporządzeniami nr 1/2003 i nr 773/2004 – przeprowadzenia na wniosek zainteresowanych stron przesłuchania ustnego, na które zostają wezwane zgodnie z art. 14 ust. 3 tego drugiego rozporządzenia, organy ochrony konkurencji państw członkowskich – brak przeprowadzenia takiego przesłuchania stanowi naruszenia istotnych wymogów proceduralnych. Jako że prawo do takiego przesłuchania, przewidziane rozporządzeniem nr 773/2004, nie zostało zachowane, nie ma konieczności, by przedsiębiorstwo, którego prawa zostały w ten sposób naruszone wykazało, że owo naruszenie mogło wpłynąć, ze szkodą dla niego, na przebieg postępowania i treść spornej decyzji. W konsekwencji owo postępowanie jest bezwzględnie wadliwe, niezależnie od ewentualnych wyrządzających szkodę konsekwencji dla danego przedsiębiorstwa, które mogłyby wynikać z tego naruszenia.

   (zob. pkt 28, 29, 32, 35, 36, 40, 41, 45, 46, 48–50)

2.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (zob. pkt 59)