Sprawa C‑355/14

Polihim-SS EOOD

przeciwko

Nachalnik na Mitnitsa Svishtov

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Аdministrativen sad Pleven)

„Odesłanie prejudycjalne — Podatki pośrednie — Podatki akcyzowe — Dyrektywa 2008/118/WE — Wymagalność podatku akcyzowego — Artykuł 7 ust. 2 — Pojęcie „opuszczenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w odniesieniu do wyrobów akcyzowych” — Opodatkowanie produktów energetycznych i energii elektrycznej — Dyrektywa 2003/96/WE — Artykuł 14 ust. 1 lit. a) — Wykorzystywanie produktów energetycznych do produkcji energii elektrycznej — Nabycie i odsprzedaż przez pośredniego nabywcę produktów energetycznych znajdujących się w składzie podatkowym — Bezpośrednia dostawa produktów energetycznych podmiotowi gospodarczemu w celu produkcji energii elektrycznej — Wskazanie pośredniego nabywcy jako „odbiorcy” produktów w dokumentach podatkowych — Naruszenie wymogów prawa krajowego odnoszących się do zwolnienia z podatku akcyzowego — Odmowa zwolnienia — Dowód wykorzystywania produktów w warunkach umożliwiających zwolnienie z podatku akcyzowego — Proporcjonalność”

Streszczenie – wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 2 czerwca 2016 r.

  1. Prawo Unii Europejskiej – Wykładnia – Metody – Wykładnia literalna, systemowa i celowościowa

  2. Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 2008/118 – Wymagalność podatku akcyzowego – Dopuszczenie do konsumpcji – Pojęcie – Towar przechowywany w składzie podatkowym przez uprawnionego prowadzącego taki skład – Nastąpienie wymagalności podatku akcyzowego w momencie, gdy wyrób opuszcza fizycznie skład podatkowy

    (dyrektywy Rady: 92/12; 2008/118, art. 7 ust. 1, 2)

  3. Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Opodatkowanie produktów energetycznych i energii elektrycznej oraz podatek akcyzowy – Dyrektywy 2003/96, 2008/118 – Zwolnienie produktów energetycznych wykorzystywanych do produkcji lub do utrzymania zdolności do produkcji energii elektrycznej – Wymogi – Poszanowanie zasady proporcjonalności

    [dyrektywy Rady: 2003/96, art. 14 ust. 1 lit. a); 2008/118, art. 7]

  1.  Zobacz tekst orzeczenia.

    (por. pkt 45)

  2.  Artykuł 7 ust. 2 dyrektywy 2008/118 w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12, należy interpretować w ten sposób, że sprzedaż wyrobu akcyzowego przechowywanego w składzie podatkowym przez uprawnionego prowadzącego taki skład pociąga za sobą dopuszczenie tego wyrobu do konsumpcji dopiero w momencie, gdy wyrób ów opuszcza fizycznie dany skład podatkowy. Z uwagi na okoliczność, że jak wskazano w motywie 9 dyrektywy 2008/118, akcyza jest podatkiem nakładanym na konsumpcję, a nie na sprzedaż, moment powstania obowiązku podatkowego powinien mieścić się jak najbliżej konsumenta.

    W tym względzie art. 7 ust. 1 definiuje moment powstania obowiązku podatkowego jako moment dopuszczenia do konsumpcji wyrobu akcyzowego. Ponadto z art. 7 ust. 2 lit. a) wspomnianej dyrektywy wynika, że przez „dopuszczenie do konsumpcji” należy rozumieć między innymi „opuszczenie procedury zawieszenia poboru akcyzy w odniesieniu do wyrobów akcyzowych, w tym opuszczenie niezgodne z przepisami”. Zatem opuszczenie procedury zawieszenia poboru akcyzy w odniesieniu do wyrobów akcyzowych oznacza fizyczne opuszczenie przez te wyroby składu podatkowego, a nie ich sprzedaż.

    Taka wykładnia odpowiada celom przyświecającym tej dyrektywie. Z uwagi na okoliczność, że akcyza jest podatkiem nakładanym na konsumpcję, a nie na sprzedaż, moment powstania obowiązku podatkowego powinien mieścić się jak najbliżej konsumenta. Wobec powyższego, dopóki dane produkty znajdują się w składzie podatkowym uprawnionego prowadzącego taki skład, dopóty nie można mówić o konsumpcji, nawet gdyby produkty te zostały sprzedane przez tego uprawnionego prowadzącego skład podatkowy.

    Ponadto odniesienie w szczególności do niezgodnego z przepisami opuszczenia wyrobu akcyzowego procedury zawieszenia poboru akcyzy nie może być rozumiane inaczej niż oznaczające fizyczne usunięcie wyrobu spod takiej procedury.

    Wreszcie w zakresie, w jakim wyroby akcyzowe objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy są przechowywane przez uprawnionego prowadzącego skład podatkowy w jego składzie, podatek akcyzowy nie jest wymagalny tak długo, jak dane wyroby są przechowywane przez tego uprawnionego w takim składzie.

    (por. pkt 46–55; pkt 1 sentencji)

  3.  Artykuł 14 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2003/96 w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej w związku z art. 7 dyrektywy 2008/118 w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie odmowie przez władze krajowe zwolnienia z akcyzy produktów energetycznych, które po tym, jak zostały sprzedane przez uprawnionego prowadzącego skład podatkowy pośredniemu nabywcy, zostają odsprzedane przez tego nabywcę końcowemu podmiotowi zużywającemu, który spełnia wszystkie wymogi przewidziane w prawie krajowym do celów zwolnienia z akcyzy i któremu produkty te zostają bezpośrednio dostarczone ze składu podatkowego przez tego uprawnionego prowadzącego ów skład, z tego tylko względu, że pośredni nabywca, wskazany przez tego uprawnionego prowadzącego skład podatkowy jako ich odbiorca, nie ma statusu końcowego podmiotu zużywającego uprawnionego na mocy prawa krajowego do odbierania produktów energetycznych zwolnionych z akcyzy.

    W istocie, o ile okoliczność uzależnienia zwolnienia z akcyzy od wskazania w dokumentach podatkowych odbiorcy spełniającego warunki przewidziane na mocy prawa krajowego do odbierania produktów energetycznych zwolnionych z akcyzy, należy postrzegać jako umożliwiający osiągnięcie celu jakim jest ułatwienie kontroli stosowania zwolnień z akcyzy, zmniejszając ryzyko wykorzystywania produktów niedających prawa do zwolnienia, o tyle taka odmowa bez sprawdzenia na podstawie przedstawionych dowodów, czy wymogi merytoryczne konieczne do tego, by te wyroby zostały wykorzystane do celów uprawniających do zwolnienia, są spełnione w momencie opuszczenia składu podatkowego przez owe wyrobu, wykracza poza to, co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień i do zapobieżenia oszustwom podatkowym, unikaniu lub nadużyciom.

    (por. pkt 58, 62, 63; pkt 2 sentencji)