Sprawa C‑168/14

Grupo Itevelesa SL i in.

przeciwko

OCA Inspección Técnica de Vehículos SA

Generalidad de Cataluña

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

złożony przez Tribunal Supremo)

„Odesłanie prejudycjalne — Artykuły 49 TFUE i 51 TFUE — Swoboda przedsiębiorczości — Dyrektywa 2006/123/WE — Zakres stosowania — Usługi na rynku wewnętrznym — Dyrektywa 2009/40/WE — Dostęp do wykonywania działalności z zakresu badania technicznego pojazdów — Wykonywanie przez podmiot prywatny — Działalność związana z wykonywaniem władzy publicznej — System uzyskania uprzedniego zezwolenia — Nadrzędne względy interesu ogólnego — Bezpieczeństwo drogowe — Podział terytorialny — Minimalna odległość między stacjami kontroli technicznej pojazdów — Maksymalny udział w rynku — Względy uzasadniające — Zdolność do osiągnięcia zamierzonego celu — Spójność — Proporcjonalność”

Streszczenie – wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 15 października 2015 r.

Pytania prejudycjalne — Właściwość — Pytanie zadane w odniesieniu do sporu zamykającego się w obrębie jednego państwa członkowskiego — Włączenie z uwagi na ewentualny interes przedsiębiorstw z innych państw członkowskich w prowadzeniu działalności w tym państwie

(art. 267 TFUE)
Swoboda przedsiębiorczości — Swoboda świadczenia usług — Usługi na rynku wewnętrznym — Dyrektywa 2006/123 — Zakres stosowania — Usługi w dziedzinie transportu — Kontrola techniczna pojazdów — Wyłączenie

[dyrektywa 2006/123 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 ust. 2 lit. d)]
Prawo Unii Europejskiej — Wykładnia — Teksty wielojęzyczne — Wykładnia autonomiczna — Dyrektywa 2006/123 — Rozbieżności pomiędzy różnymi wersjami językowymi — Uwzględnienie ogólnej systematyki i celu danego uregulowania

[dyrektywa 2006/123 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 ust. 2 lit. d)]
Swoboda przedsiębiorczości — Odstępstwa — Działalność związana z wykonywaniem władzy publicznej — Zakres — Działalność stacji kontroli technicznej pojazdów — Uprawnienie do unieruchomienia pojazdów ujawniających wady związane z bezpieczeństwem pociągające za sobą bezpośrednie zagrożenie — Wyłączenie

(art. 51 akapit pierwszy TFUE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/40, art. 2)
Swoboda przedsiębiorczości — Ograniczenia — Uregulowanie krajowe uzależniające zezwolenie na otwarcie stacji kontroli technicznej pojazdów od istnienia minimalnej odległości pomiędzy stacjami kontroli i od nieposiadania udziału w rynku powyżej 50% — Niedopuszczalność — Względy uzasadniające — Ochrona konsumentów i bezpieczeństwa drogowego z poszanowaniem zasady proporcjonalności — Badanie przez sąd krajowy

(art. 49 TFUE)

Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 35, 36)
Artykuł 2 ust. 2 lit. d) dyrektywy 2006/123 dotyczącej usług na rynku wewnętrznym należy interpretować w ten sposób, że działalność w zakresie kontroli technicznej pojazdów jest wyłączona z zakresu stosowania tej dyrektywy.

W istocie po pierwsze, zgodnie z tym przepisem owa dyrektywa nie ma zastosowania do usług w dziedzinie transportu, objętych postanowieniami tytułu VI traktatu FUE. Zastosowanie terminu „usługi w dziedzinie transportu” wskazuje zatem na zamiar prawodawcy Unii Europejskiej co do nieograniczania wyłączenia, o którym mowa w tym przepisie do samych środków transportu jako takich. Zatem wyłączenie to obejmuje nie tylko fizyczną czynność polegającą na przemieszczaniu osób lub towarów z jednego miejsca do drugiego za pomocą pojazdu, samolotu lub jednostki pływającej, lecz także każdą usługę nierozerwalnie związaną z taką czynnością.

Po drugie, wykładnia jest wsparta celem dyrektywy 2009/40 dotyczącej kontroli technicznej pojazdów, która dotyczy pojazdów silnikowych i ich przyczep. W tym względzie dyrektywy 2009/40 i 2014/45 w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40 zostały przyjęte – w przypadku pierwszej – na podstawie art. 71 WE i – w przypadku drugiej – na podstawie art. 91 TFUE, ponieważ każdy z tych przepisów znajduje się, odpowiednio w ramach traktatu WE i traktatu FUE, w tytule „Transport” i stanowi podstawę prawną wyraźnie uprawniającą prawodawcę Unii do ustanowienia środków pozwalających polepszyć bezpieczeństwo transportu. Tymczasem z prac przygotowawczych poprzedzających przyjęcie dyrektywy o usługach wynika, że prawodawca Unii zamierzał wyłączyć z zakresu stosowania tej dyrektywy usługi regulowane przez przepisy przyjęte na podstawie art. 71 WE.

(por. pkt 39, 45, 46, 48, 49, 54; pkt 1 sentencji)
Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 41–43)

Artykuł 51 akapit pierwszy TFUE należy interpretować w ten sposób, że działalność stacji kontroli technicznej pojazdów, których dotyczy uregulowanie krajowe, nie jest związana z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu tego przepisu, niezależnie od okoliczności, iż podmioty prowadzące stacje kontroli technicznej są uprawnione do unieruchomienia pojazdu, w wypadku gdy w trakcie kontroli tego pojazdu ujawniają one wady związane z bezpieczeństwem pociągające za sobą bezpośrednie zagrożenie, gdy to uprawnienie do unieruchomienia jest wykonywane w następujących okolicznościach:

—	gdy po pierwsze, nadzór państwowy został ustanowiony przez przepisy krajowe, zgodnie z art. 2 dyrektywy 2009/40 w sprawie badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep, oraz

—

gdy po drugie, właściciel unieruchomionego pojazdu ma możliwość złożenia zażalenia u specjalisty ds. technicznych, urzędnika organu administracji odpowiedzialnego za nadzór i kontrole nad stacjami kontroli technicznej pojazdów i że ten specjalista może zmienić decyzję w sprawie unieruchomienia. Ponadto w wypadku sprzeciwu właściciela pojazdu względem jego unieruchomienia, jedynie organy administracji rządowej właściwe w dziedzinie ruchu drogowego i policja są uprawnione do zastosowania środków korekcyjnych lub przymusu fizycznego. Możliwość unieruchomienia pojazdu, jaką dysponują podmioty prowadzące stacje kontroli technicznej w wypadku wykrycia przez nich wad pociągających za sobą bezpośrednie niebezpieczeństwo, nie wiąże się zatem z jakimkolwiek uprawnieniem do zastosowania środków korekcyjnych lub przymusu fizycznego.

(por. pkt 58–61; pkt 2 sentencji)

Artykuł 49 TFUE należy interpretować w ten sposób,, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają wydanie zezwolenia na otwarcie stacji kontroli pojazdów przez przedsiębiorstwo lub przez grupę przedsiębiorstw od warunku, z jednej strony, że istnieje minimalna odległość między tą stacją i stacjami tego przedsiębiorstwa lub tej grupy przedsiębiorstw posiadającymi już zezwolenie na prowadzenie takiej działalności oraz, z drugiej strony, że to przedsiębiorstwo, lub ta grupa przedsiębiorstw, nie posiada – w razie udzielenia takiego zezwolenia – udziału w rynku powyżej 50%, chyba że zostanie wykazane, co jest zadaniem sądu krajowego, że warunek ten jest naprawdę odpowiedni dla osiągnięcia celów ochrony konsumentów i bezpieczeństwa ruchu drogowego i nie wykracza poza to, co niezbędne dla osiągnięcia tych celów.

Po pierwsze bowiem takie ograniczania utrudniają lub czynią mniej atrakcyjnym korzystanie przez obywateli Unii ze swobody przedsiębiorczości gwarantowanej przez traktat FUE.

Po drugie, co się tyczy braku obiektywnego uzasadnienia tych ograniczeń, w odniesieniu z jednej strony przestrzegania minimalnej odległości między stacjami należącymi nie do przedsiębiorstw ze sobą konkurujących, lecz do tego samego przedsiębiorstwa albo tej samej grupy przedsiębiorstw, w żaden sposób nie wykazano, że taki warunek pozwala sam w sobie na spełnienie celu zakładania jednostek usługowych w strefach odizolowanych danego terytorium.

Co się tyczy z drugiej strony, zakazu dla podmiotów gospodarczych, by miały udział w rynku powyżej 50%, nie wydaje się, aby taki warunek w zakresie, w jakim może mieć wpływ na działające już wcześniej stacje kontroli technicznej pojazdów w danym regionie oraz na strukturę rynku, przyczyniał się do ochrony konsumentów. W tym względzie, jeśli chodzi o cel polegający na jakości usługi, że treść usługi kontroli technicznej pojazdów jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu Unii.

(por. pkt 67, 78–81, 84; pkt 3 sentencji)