Sprawa C‑522/13
Ministerio de Defensa
i
Navantia SA
przeciwko
Concello de Ferrol
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado de lo Contencioso-Administrativo no 1 de Ferrol)
„Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym — Konkurencja — Pomoc państwa — Artykuł 107 ust. 1 TFUE — Pojęcie „pomocy państwa” — Podatek od nieruchomości — Zwolnienie podatkowe”
Streszczenie – wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 9 października 2014 r.
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Udzielenie niektórym przedsiębiorstwom przez władze publiczne korzystnego traktowania pod względem podatkowym – Włączenie – Korzyści wynikające z ogólnego przepisu mającego zastosowanie bez zróżnicowania do wszystkich podmiotów gospodarczych – Wyłączenie
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Charakter selektywny środka – Przepis służący osiągnięciu celu obrony narodowej – Brak wpływu
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Charakter selektywny środka – Odstępstwo od powszechnego systemu podatkowego – Względy uzasadniające wynikające z charakteru i struktury systemu – Kryteria oceny – Zwolnienie z podatku od nieruchomości terenów zabudowanych i niezabudowanych – Ocena przez sąd krajowy
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Przyznanie przez władze publiczne zwolnienia podatkowego niektórym przedsiębiorstwom – Włączenie
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa – Wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi – Naruszenie konkurencji – Zwolnienie podatkowe przyznane przedsiębiorstwu prowadzącemu działalność na otwartym dla konkurencji rynku – Sektor przemysłu stoczniowego cywilnego i wojskowego – Ocena przez sąd krajowy
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 23, 33)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 28)
Artykuł 107 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że zwolnienie z podatku od nieruchomości nieruchomości gruntowej należącej do państwa i przekazanej do dyspozycji przedsiębiorstwu, którego kapitał należy w całości do tego państwa i które na tej nieruchomości wytwarza towary i świadczy usługi mogące być przedmiotem wymiany handlowej między państwami członkowskimi na rynkach otwartych na konkurencję, może stanowić pomoc państwa zakazaną na mocy wskazanego postanowienia.
W istocie środek krajowy może sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów w porównaniu z innymi, które w świetle celu tego systemu znajdują się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej. A zatem do uznania krajowego środka podatkowego za selektywny konieczne jest najpierw zidentyfikowanie i zbadanie reżimu podatkowego, który jest powszechny lub „normalny” w danym państwie członkowskim. To właśnie w stosunku do tego powszechnego lub „normalnego” reżimu podatkowego należy następnie ocenić i ustalić ewentualny selektywny charakter korzyści przysparzanych przez rozpatrywany środek podatkowy, wykazując, że ustanawia on odstępstwo od systemu powszechnego, ponieważ wprowadza zróżnicowanie podmiotów gospodarczych znajdujących się, w świetle celu wyznaczonego systemowi podatkowemu danego państwa członkowskiego, w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej.
Co się tyczy systemu podatku od nieruchomości przewidującego zwolnienie nieruchomości państwowych „przeznaczonych dla celów obrony narodowej”, który może mieć zastosowanie do przedsiębiorstwa, które prowadzi działalność w zakresie budowy okrętów na potrzeby państw oraz w zakresie budowy, napraw i serwisowania różnych produktów w sektorze prywatnym w branży stoczniowej i energetycznej, przedsiębiorstwo takie w świetle celu polegającego na opodatkowaniu posiadania bądź korzystania z nieruchomości gruntowych znajduje się w sytuacji faktycznej i prawnej porównywalnej z sytuacją nie tylko przedsiębiorstw, które posiadają nieruchomości gruntowe lub korzystają z nich w celach należących w części do dziedziny obrony narodowej, ale także przedsiębiorstw posiadających nieruchomości gruntowe lub korzystających z nich w celach wyłącznie cywilnych. Zatem względem tej ostatniej grupy przedsiębiorstw omawiane przedsiębiorstwo uzyskiwałoby, w odniesieniu do swej działalności cywilnej, korzyść podatkową, której nie mogą domagać się inne spółki znajdujące się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej.
Jednakże pojęcie pomocy państwa nie obejmuje wprowadzonych przez państwo środków różnicujących przedsiębiorstwa, w wypadku gdy różnicowanie to wynika z charakteru lub ze struktury systemu ciężarów, w który się wpisują, czego wykazanie jest zadaniem zainteresowanego państwa członkowskiego. Środek przewidujący wyjątek od ogólnego systemu podatkowego może być bowiem uzasadniony charakterem i ogólną strukturą systemu podatkowego, jeżeli zainteresowane państwo członkowskie może wykazać, że środek ten wynika bezpośrednio z zasad leżących u podstaw jego systemu podatkowego. W tym względzie należy dokonać rozróżnienia pomiędzy celami przypisanymi szczególnemu systemowi podatkowemu oraz celami wobec niego zewnętrznymi z jednej strony a mechanizmami stanowiącymi nieodłączną część tego systemu podatkowego, które są niezbędne dla osiągnięcia takich celów, z drugiej strony.
Tymczasem na pierwszy rzut oka zwolnienie z podatku nieruchomości państwowych przeznaczonych na cele obrony narodowej najwyraźniej nie ma bezpośredniego związku z celami samego podatku od nieruchomości. Zadaniem sądu odsyłającego jest jednak ustalenie, czy w świetle wszystkich istotnych okoliczności zawisłego przed nim sporu, ocenionych w świetle przedstawionej przez Trybunał wykładni, zwolnienie takie należy uznać za pomoc państwa w rozumieniu wskazanego postanowienia.
(por. pkt 34, 35, 40–44, 56; sentencja)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 47–50)
Jeśli pomoc udzielona przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do pozycji zajmowanej przez inne przedsiębiorstwa konkurencyjne w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej, należy uznać, że ma ona wpływ na tę wymianę.
W sektorze stoczniowym, który jest rynkiem otwartym dla konkurencji i dla wymiany handlowej pomiędzy państwami członkowskimi, przedsiębiorstwo, które prowadzi działalność w zakresie budowy okrętów na potrzeby państw oraz w zakresie budowy, napraw i serwisowania różnych produktów w sektorze prywatnym w branży stoczniowej i energetycznej, konkuruje zatem z innymi przedsiębiorstwami, nie tylko w zakresie swojej działalności cywilnej, lecz także w zakresie swojej działalności w sektorze wojskowym.
W tym stanie rzeczy zwolnienie z podatku od nieruchomości nieruchomości gruntowej należącej do państwa i przekazanej do dyspozycji przedsiębiorstwu, którego kapitał należy w całości do tego państwa, może mieć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi i zakłócić konkurencję, przy czym powinno to zostać ustalone przez sąd odsyłający.
(por. pkt 52–54)
Sprawa C‑522/13
Ministerio de Defensa
i
Navantia SA
przeciwko
Concello de Ferrol
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado de lo Contencioso-Administrativo no 1 de Ferrol)
„Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym — Konkurencja — Pomoc państwa — Artykuł 107 ust. 1 TFUE — Pojęcie „pomocy państwa” — Podatek od nieruchomości — Zwolnienie podatkowe”
Streszczenie – wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 9 października 2014 r.
Pomoc przyznawana przez państwa — Pojęcie — Udzielenie niektórym przedsiębiorstwom przez władze publiczne korzystnego traktowania pod względem podatkowym — Włączenie — Korzyści wynikające z ogólnego przepisu mającego zastosowanie bez zróżnicowania do wszystkich podmiotów gospodarczych — Wyłączenie
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa — Pojęcie — Charakter selektywny środka — Przepis służący osiągnięciu celu obrony narodowej — Brak wpływu
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa — Pojęcie — Charakter selektywny środka — Odstępstwo od powszechnego systemu podatkowego — Względy uzasadniające wynikające z charakteru i struktury systemu — Kryteria oceny — Zwolnienie z podatku od nieruchomości terenów zabudowanych i niezabudowanych — Ocena przez sąd krajowy
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa — Pojęcie — Przyznanie przez władze publiczne zwolnienia podatkowego niektórym przedsiębiorstwom — Włączenie
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Pomoc przyznawana przez państwa — Wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi — Naruszenie konkurencji — Zwolnienie podatkowe przyznane przedsiębiorstwu prowadzącemu działalność na otwartym dla konkurencji rynku — Sektor przemysłu stoczniowego cywilnego i wojskowego — Ocena przez sąd krajowy
(art. 107 ust. 1 TFUE)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 23, 33)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 28)
Artykuł 107 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że zwolnienie z podatku od nieruchomości nieruchomości gruntowej należącej do państwa i przekazanej do dyspozycji przedsiębiorstwu, którego kapitał należy w całości do tego państwa i które na tej nieruchomości wytwarza towary i świadczy usługi mogące być przedmiotem wymiany handlowej między państwami członkowskimi na rynkach otwartych na konkurencję, może stanowić pomoc państwa zakazaną na mocy wskazanego postanowienia.
W istocie środek krajowy może sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów w porównaniu z innymi, które w świetle celu tego systemu znajdują się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej. A zatem do uznania krajowego środka podatkowego za selektywny konieczne jest najpierw zidentyfikowanie i zbadanie reżimu podatkowego, który jest powszechny lub „normalny” w danym państwie członkowskim. To właśnie w stosunku do tego powszechnego lub „normalnego” reżimu podatkowego należy następnie ocenić i ustalić ewentualny selektywny charakter korzyści przysparzanych przez rozpatrywany środek podatkowy, wykazując, że ustanawia on odstępstwo od systemu powszechnego, ponieważ wprowadza zróżnicowanie podmiotów gospodarczych znajdujących się, w świetle celu wyznaczonego systemowi podatkowemu danego państwa członkowskiego, w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej.
Co się tyczy systemu podatku od nieruchomości przewidującego zwolnienie nieruchomości państwowych „przeznaczonych dla celów obrony narodowej”, który może mieć zastosowanie do przedsiębiorstwa, które prowadzi działalność w zakresie budowy okrętów na potrzeby państw oraz w zakresie budowy, napraw i serwisowania różnych produktów w sektorze prywatnym w branży stoczniowej i energetycznej, przedsiębiorstwo takie w świetle celu polegającego na opodatkowaniu posiadania bądź korzystania z nieruchomości gruntowych znajduje się w sytuacji faktycznej i prawnej porównywalnej z sytuacją nie tylko przedsiębiorstw, które posiadają nieruchomości gruntowe lub korzystają z nich w celach należących w części do dziedziny obrony narodowej, ale także przedsiębiorstw posiadających nieruchomości gruntowe lub korzystających z nich w celach wyłącznie cywilnych. Zatem względem tej ostatniej grupy przedsiębiorstw omawiane przedsiębiorstwo uzyskiwałoby, w odniesieniu do swej działalności cywilnej, korzyść podatkową, której nie mogą domagać się inne spółki znajdujące się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej.
Jednakże pojęcie pomocy państwa nie obejmuje wprowadzonych przez państwo środków różnicujących przedsiębiorstwa, w wypadku gdy różnicowanie to wynika z charakteru lub ze struktury systemu ciężarów, w który się wpisują, czego wykazanie jest zadaniem zainteresowanego państwa członkowskiego. Środek przewidujący wyjątek od ogólnego systemu podatkowego może być bowiem uzasadniony charakterem i ogólną strukturą systemu podatkowego, jeżeli zainteresowane państwo członkowskie może wykazać, że środek ten wynika bezpośrednio z zasad leżących u podstaw jego systemu podatkowego. W tym względzie należy dokonać rozróżnienia pomiędzy celami przypisanymi szczególnemu systemowi podatkowemu oraz celami wobec niego zewnętrznymi z jednej strony a mechanizmami stanowiącymi nieodłączną część tego systemu podatkowego, które są niezbędne dla osiągnięcia takich celów, z drugiej strony.
Tymczasem na pierwszy rzut oka zwolnienie z podatku nieruchomości państwowych przeznaczonych na cele obrony narodowej najwyraźniej nie ma bezpośredniego związku z celami samego podatku od nieruchomości. Zadaniem sądu odsyłającego jest jednak ustalenie, czy w świetle wszystkich istotnych okoliczności zawisłego przed nim sporu, ocenionych w świetle przedstawionej przez Trybunał wykładni, zwolnienie takie należy uznać za pomoc państwa w rozumieniu wskazanego postanowienia.
(por. pkt 34, 35, 40–44, 56; sentencja)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 47–50)
Jeśli pomoc udzielona przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do pozycji zajmowanej przez inne przedsiębiorstwa konkurencyjne w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej, należy uznać, że ma ona wpływ na tę wymianę.
W sektorze stoczniowym, który jest rynkiem otwartym dla konkurencji i dla wymiany handlowej pomiędzy państwami członkowskimi, przedsiębiorstwo, które prowadzi działalność w zakresie budowy okrętów na potrzeby państw oraz w zakresie budowy, napraw i serwisowania różnych produktów w sektorze prywatnym w branży stoczniowej i energetycznej, konkuruje zatem z innymi przedsiębiorstwami, nie tylko w zakresie swojej działalności cywilnej, lecz także w zakresie swojej działalności w sektorze wojskowym.
W tym stanie rzeczy zwolnienie z podatku od nieruchomości nieruchomości gruntowej należącej do państwa i przekazanej do dyspozycji przedsiębiorstwu, którego kapitał należy w całości do tego państwa, może mieć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi i zakłócić konkurencję, przy czym powinno to zostać ustalone przez sąd odsyłający.
(por. pkt 52–54)