Sprawa C‑359/13
B. Martens
przeciwko
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Centrale Raad van Beroep)
„Odesłanie prejudycjalne — Swobodny przepływ osób — Artykuły 20 TFUE i 21 TFUE — Obywatel państwa członkowskiego — Miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim — Studia w kraju lub terytorium zamorskim — Dalsze wypłacanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów — Wymóg zamieszkiwania przez „3 z 6 lat” — Ograniczenie — Względy uzasadniające”
Streszczenie – Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 26 lutego 2015 r.
Obywatelstwo Unii – Postanowienia traktatu – Podmiotowy zakres stosowania – Obywatel państwa członkowskiego, który miał swoje miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim przed rozpoczęciem swoich studiów na obszarze terytoriów zamorskich – Włączenie – Skutki – Korzystanie z praw wynikających ze statusu obywatela Unii
[art. 6 lit. e) TFUE, art. 21 TFUE, art. 165 ust. 1 TFUE, art. 165 ust. 2 tiret drugie TFUE]
Obywatelstwo Unii – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Przywileje socjalne – Uregulowanie krajowe uzależniające finansowanie studiów wyższych poza terytorium danego państwa członkowskiego od spełnienia wymogu zamieszkiwania na terytorium krajowym przez przynajmniej trzy lata – Niedopuszczalność – Uzasadnienie względami interesu ogólnego – Brak
(art. 20 TFUE, 21 TFUE)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 22–30)
Wykładni art. 20 TFUE i 21 TFUE należy dokonywać w ten sposób, że postanowienia te stoją na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które uzależnia dalsze wypłacanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów poza terytorium tego państwa od spełnienia przez studenta ubiegającego się o taką pomoc wymogu zamieszkiwania w tym państwie przez przynajmniej trzy lata w okresie sześciu lat poprzedzających zapisanie się przez niego na te studia.
Uzależniając dalsze wypłacanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów za granicą od spełnienia wymogu 3 z 6 lat, omawiane uregulowanie może stawiać w niekorzystnej sytuacji osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy z tego tylko powodu, że skorzystała z prawa do swobodnego przemieszczenia się i pobytu w innym państwie członkowskim, zważywszy na skutki, jakie skorzystanie przez nią z tej swobody może mieć dla możliwości otrzymania pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów wyższych.
W tym względzie integracja osób uczących się, weryfikowana istnieniem więzi między społeczeństwem państwa członkowskiego wypłacającego to świadczenie a owym beneficjentem świadczenia, może stanowić obiektywne względy interesu ogólnego mogące uzasadniać okoliczność, że warunki przyznawania takiego świadczenia mogą wpływać na swobodę przemieszczania się obywateli Unii.
Jednakże ponieważ rozpatrywane uregulowanie ogranicza prawo obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu, nie pozwala ono na uwzględnienie innych czynników mogących świadczyć o jego więziach z państwem członkowskich oferującym pomoc finansową, takich jak obywatelstwo, przebieg dotychczasowego kształcenia, więzi rodzinne, zawodowe, znajomość języków czy też inne więzi natury społeczno-gospodarczej. Również zatrudnienie w państwie członkowskim wypłacającym świadczenie członków rodziny, na utrzymaniu których ów student pozostaje, również stanowi jeden z czynników mogących mieć znaczenie przy ocenie tego rodzaju więzi.
W tych okolicznościach wymóg 3 z 6 lat jest zarazem zbyt wykluczający i zbyt arbitralny, gdyż niesłusznie faworyzuje jedną okoliczność, która niekoniecznie najlepiej oddaje stopień integracji wnioskodawcy z odnośnym państwem członkowskim w chwili złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Z tego powodu nie można uznać, że takie uregulowanie krajowe jest proporcjonalne względem celu w postaci integracji.
(por. pkt 31, 36, 41, 43, 45; sentencja)
Sprawa C‑359/13
B. Martens
przeciwko
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Centrale Raad van Beroep)
„Odesłanie prejudycjalne — Swobodny przepływ osób — Artykuły 20 TFUE i 21 TFUE — Obywatel państwa członkowskiego — Miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim — Studia w kraju lub terytorium zamorskim — Dalsze wypłacanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów — Wymóg zamieszkiwania przez „3 z 6 lat” — Ograniczenie — Względy uzasadniające”
Streszczenie – Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 26 lutego 2015 r.
Obywatelstwo Unii — Postanowienia traktatu — Podmiotowy zakres stosowania — Obywatel państwa członkowskiego, który miał swoje miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim przed rozpoczęciem swoich studiów na obszarze terytoriów zamorskich — Włączenie — Skutki — Korzystanie z praw wynikających ze statusu obywatela Unii
[art. 6 lit. e) TFUE, art. 21 TFUE, art. 165 ust. 1 TFUE, art. 165 ust. 2 tiret drugie TFUE]
Obywatelstwo Unii — Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich — Przywileje socjalne — Uregulowanie krajowe uzależniające finansowanie studiów wyższych poza terytorium danego państwa członkowskiego od spełnienia wymogu zamieszkiwania na terytorium krajowym przez przynajmniej trzy lata — Niedopuszczalność — Uzasadnienie względami interesu ogólnego — Brak
(art. 20 TFUE, 21 TFUE)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 22–30)
Wykładni art. 20 TFUE i 21 TFUE należy dokonywać w ten sposób, że postanowienia te stoją na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które uzależnia dalsze wypłacanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów poza terytorium tego państwa od spełnienia przez studenta ubiegającego się o taką pomoc wymogu zamieszkiwania w tym państwie przez przynajmniej trzy lata w okresie sześciu lat poprzedzających zapisanie się przez niego na te studia.
Uzależniając dalsze wypłacanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów za granicą od spełnienia wymogu 3 z 6 lat, omawiane uregulowanie może stawiać w niekorzystnej sytuacji osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy z tego tylko powodu, że skorzystała z prawa do swobodnego przemieszczenia się i pobytu w innym państwie członkowskim, zważywszy na skutki, jakie skorzystanie przez nią z tej swobody może mieć dla możliwości otrzymania pomocy finansowej na pokrycie kosztów studiów wyższych.
W tym względzie integracja osób uczących się, weryfikowana istnieniem więzi między społeczeństwem państwa członkowskiego wypłacającego to świadczenie a owym beneficjentem świadczenia, może stanowić obiektywne względy interesu ogólnego mogące uzasadniać okoliczność, że warunki przyznawania takiego świadczenia mogą wpływać na swobodę przemieszczania się obywateli Unii.
Jednakże ponieważ rozpatrywane uregulowanie ogranicza prawo obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu, nie pozwala ono na uwzględnienie innych czynników mogących świadczyć o jego więziach z państwem członkowskich oferującym pomoc finansową, takich jak obywatelstwo, przebieg dotychczasowego kształcenia, więzi rodzinne, zawodowe, znajomość języków czy też inne więzi natury społeczno-gospodarczej. Również zatrudnienie w państwie członkowskim wypłacającym świadczenie członków rodziny, na utrzymaniu których ów student pozostaje, również stanowi jeden z czynników mogących mieć znaczenie przy ocenie tego rodzaju więzi.
W tych okolicznościach wymóg 3 z 6 lat jest zarazem zbyt wykluczający i zbyt arbitralny, gdyż niesłusznie faworyzuje jedną okoliczność, która niekoniecznie najlepiej oddaje stopień integracji wnioskodawcy z odnośnym państwem członkowskim w chwili złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Z tego powodu nie można uznać, że takie uregulowanie krajowe jest proporcjonalne względem celu w postaci integracji.
(por. pkt 31, 36, 41, 43, 45; sentencja)