Sprawa C‑546/12 P
Ralf Schräder
przeciwko
Wspólnotowemu Urzędowi Ochrony Odmian Roślin (CPVO)
„Odwołanie — Wspólnotowa ochrona odmian roślin — Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO) — Rozporządzenie (WE) nr 2100/94 — Artykuły 20 i 76 — Rozporządzenie (WE) nr 874/2009 — Artykuł 51 — Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia wspólnotowego prawa do ochrony — Zasada badania z urzędu — Postępowanie przed Izbą Odwoławczą CPVO — Istotne dowody”
Streszczenie – Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 21 maja 2015 r.
Rolnictwo — Jednolite ustawodawstwo — Ochrona odmian roślin — Postępowanie odwoławcze — Odwołanie do Izby Odwoławczej od decyzji Wspólnotowego Urzędu Odmian Roślin — Badanie stanu faktycznego z urzędu
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 54, 55, 72, 76; rozporządzenie Komisji nr 874/2009, art. 51)
Rolnictwo — Jednolite ustawodawstwo — Ochrona odmian roślin — Unieważnienie nienależnie przyznanego prawa do ochrony — Uprawnienia dyskrecjonalne Urzędu Ochrony Odmian Roślin — Ponowne badanie odmiany chronionej — Warunki — Poważne wątpliwości co do zgodności z prawem przyznania prawa do ochrony
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 6, 7, 10, art. 20 ust. 1, art. 54, 55)
Rolnictwo — Jednolite ustawodawstwo — Ochrona odmian roślin — Unieważnienie nienależnie przyznanego prawa do ochrony — Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia — Ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy
[rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 20 ust. 1 lit. a), art. 54, 55, 59]
Odwołanie — Zarzuty — Niewystarczające lub wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie — Zakres obowiązku uzasadnienia — Podanie przez Sąd uzasadnienia dorozumianego — Dopuszczalność — Przesłanki
(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 36, art. 53 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Sądem, art. 81)
Rolnictwo — Jednolite ustawodawstwo — Ochrona odmian roślin — Procedura przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin — Stosowanie zasad ogólnych prawa proceduralnego ogólnie przyjętych w państwach członkowskich — Wniosek o przeprowadzenie środków dowodowych
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 81)
Odwołanie — Zarzuty — Błędna ocena stanu faktycznego — Niedopuszczalność — Kontrola przez Trybunał oceny okoliczności faktycznych przedstawionych Sądowi — Wykluczenie, z wyjątkiem przypadku ich przeinaczenia
(art. 256 ust. 1 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy)
Rolnictwo — Jednolite ustawodawstwo — Ochrona odmian roślin — Przesłanki przyznania ochrony — Charakter odrębny odmiany roślin — Kryteria oceny
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 7)
Brzmienie art. 76 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin ogranicza zastosowanie zasady badania stanu faktycznego z urzędu do stanu, który jest przedmiotem badania przewidzianego w art. 54 i 55 tego rozporządzenia. Po drugie, na mocy art. 51 rozporządzenia nr 874/2009 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 2100/94 w odniesieniu do postępowania przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin, do postępowania odwoławczego stosuje się mutatis mutandis przepisy odnoszące się do postępowania wszczętego przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin. Zatem zasada badania stanu faktycznego z urzędu obowiązuje także w takim postępowaniu przed Izbą Odwoławczą.
(por. pkt 45, 46)
Na mocy art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin, Wspólnotowy Urząd Odmian Roślin (CPVO) unieważnia wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin, jeżeli ustalono, że w chwili przyznawania tego prawa nie spełniono warunków przewidzianych w art. 7 lub 10 tego rozporządzenia.
W tym względzie warunki związane w szczególności z odrębnością i nowością są na mocy art. 6 wspomnianego rozporządzenia warunkami sine qua non przyznania wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin. Z tego względu w braku spełnienia tych warunków przyznane prawo do ochrony ma charakter bezprawny i w interesie ogólnym powinno ono zostać unieważnione.
Ponadto w ramach postępowania w sprawie przyznania prawa do ochrony ubiegająca się o nie odmiana rośliny jest przedmiotem szczegółowego i złożonego badania merytorycznego i technicznego zgodnie z art. 54 i 55 rozporządzenia nr 2100/94. I tak, CPVO przysługuje szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych co do unieważnienia prawa do ochrony odmiany roślin w rozumieniu art. 20 owego rozporządzenia w zakresie, w jakim chroniona odmiana była przedmiotem wspomnianego badania.
Zatem to tylko poważne wątpliwości co do okoliczności, czy warunki określone w art. 7 lub 10 rozporządzenia nr 2100/94 były spełnione w chwili badania przewidzianego w art. 54 i 55 wspomnianego rozporządzenia, mogą uzasadniać ponowne badanie odmiany chronionej w ramach postępowania w sprawie unieważnienia prawa na podstawie art. 20 owego rozporządzenia.
(por. pkt 51, 52, 55, 56)
Unieważnienie nienależnie przyznanego prawa do ochrony może również zostać dokonane w interesie osoby trzeciej, w szczególności gdy złożyła ona wniosek o przyznanie prawa do ochrony roślin, którego odrzucenie zostało uzasadnione brakiem odrębności odmiany ubiegającej się o to prawo w stosunku do odmiany nienależnie chronionej. Jednakże nie może to uzasadniać umożliwienia osobie trzeciej domagania się w jakichkolwiek okolicznościach i bez konkretnej podstawy unieważnienia tego prawa do ochrony po przeprowadzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do ochrony i po upływie terminów przewidzianych w art. 59 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin na złożenie sprzeciwów przez osoby trzecie.
Osoba trzecia domagająca się unieważnienia prawa do ochrony odmian roślin powinna przedstawić istotne dowody i okoliczności faktyczne mogące stanowić podstawę dla poważnych wątpliwości co do zgodności z prawem przyznania prawa do ochrony odmian roślin udzielonego w następstwie badania przewidzianego w art. 54 i 55 rozporządzenia nr 2100/94. W rezultacie w ramach skargi wniesionej na decyzję oddalającej wniosek o unieważnienie przyznanego prawa do ochrony odmian roślin, do skarżącego należy wykazanie, że w świetle okoliczności faktycznych i dowodów dotyczących badania merytorycznego i technicznego, które przedstawił on przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin, urząd ten był zobowiązany do przeprowadzenia kontroli przewidzianej w art. 20 ust. 1 lit. c) wspomnianego rozporządzenia.
(por. pkt 53, 54, 57, 58)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 72)
Artykuł 81 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin przewiduje, że w postępowaniach wszczętych przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin (CPVO) stosuje się zasady ogólne prawa proceduralnego ogólnie przyjęte w państwach członkowskich.
W związku z tym, poprzez zastosowanie zasad wywiedzionych z wyroku ILFO/Wysoka Władza (51/65, EU:C:1966:21), zgodnie z którym sformułowany przez stronę wniosek o przeprowadzenie dowodu nie może zostać uwzględniony, jeżeli nie zawiera wystarczającego zaczątku dowodu świadczącego o konieczności przeprowadzenia takiego dowodu, skarżący powinien przedstawić przed Izbą Odwoławczą zaczątek dowodu, aby doprowadzić do przyjęcia środka dowodowego. W istocie orzecznictwo to ma zastosowanie przez analogię do Izby Odwoławczej na tej podstawie, że izba ta jest organem quasi-sądowniczym.
(por. pkt 73, 75, 76)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 81)
Badanie odrębności odmiany roślin zakłada nieuchronnie istnienie referencyjnych odmian roślin. Z tego względu to w zależności od istnienia takich odmian właściwość „postura pędów” powinna zostać zbadana i powinna odgrywać bardziej lub mniej rozstrzygającą rolę, jeśli chodzi o ustalenie odrębności odmiany roślin, która ma być chroniona.
Ponadto dostosowanie opisu właściwości „postura pędów” nie podważa prawa do ochrony odmiany przyznanego danej odmianie. W zakresie, w jakim wspomniana właściwość jest bowiem rozstrzygająca dla porównania z innymi odmianami roślin, uszczegółowienie opisu jest nieuniknione, gdy tylko pojawią się nowe odmiany roślin.
(por. pkt 128, 130)
Sprawa C‑546/12 P
Ralf Schräder
przeciwko
Wspólnotowemu Urzędowi Ochrony Odmian Roślin (CPVO)
„Odwołanie — Wspólnotowa ochrona odmian roślin — Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO) — Rozporządzenie (WE) nr 2100/94 — Artykuły 20 i 76 — Rozporządzenie (WE) nr 874/2009 — Artykuł 51 — Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia wspólnotowego prawa do ochrony — Zasada badania z urzędu — Postępowanie przed Izbą Odwoławczą CPVO — Istotne dowody”
Streszczenie – Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 21 maja 2015 r.
Rolnictwo – Jednolite ustawodawstwo – Ochrona odmian roślin – Postępowanie odwoławcze – Odwołanie do Izby Odwoławczej od decyzji Wspólnotowego Urzędu Odmian Roślin – Badanie stanu faktycznego z urzędu
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 54, 55, 72, 76; rozporządzenie Komisji nr 874/2009, art. 51)
Rolnictwo – Jednolite ustawodawstwo – Ochrona odmian roślin – Unieważnienie nienależnie przyznanego prawa do ochrony – Uprawnienia dyskrecjonalne Urzędu Ochrony Odmian Roślin – Ponowne badanie odmiany chronionej – Warunki – Poważne wątpliwości co do zgodności z prawem przyznania prawa do ochrony
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 6, 7, 10, art. 20 ust. 1, art. 54, 55)
Rolnictwo – Jednolite ustawodawstwo – Ochrona odmian roślin – Unieważnienie nienależnie przyznanego prawa do ochrony – Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia – Ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy
[rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 20 ust. 1 lit. a), art. 54, 55, 59]
Odwołanie – Zarzuty – Niewystarczające lub wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie – Zakres obowiązku uzasadnienia – Podanie przez Sąd uzasadnienia dorozumianego – Dopuszczalność – Przesłanki
(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 36, art. 53 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Sądem, art. 81)
Rolnictwo – Jednolite ustawodawstwo – Ochrona odmian roślin – Procedura przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin – Stosowanie zasad ogólnych prawa proceduralnego ogólnie przyjętych w państwach członkowskich – Wniosek o przeprowadzenie środków dowodowych
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 81)
Odwołanie – Zarzuty – Błędna ocena stanu faktycznego – Niedopuszczalność – Kontrola przez Trybunał oceny okoliczności faktycznych przedstawionych Sądowi – Wykluczenie, z wyjątkiem przypadku ich przeinaczenia
(art. 256 ust. 1 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy)
Rolnictwo – Jednolite ustawodawstwo – Ochrona odmian roślin – Przesłanki przyznania ochrony – Charakter odrębny odmiany roślin – Kryteria oceny
(rozporządzenie Rady nr 2100/94, art. 7)
Brzmienie art. 76 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin ogranicza zastosowanie zasady badania stanu faktycznego z urzędu do stanu, który jest przedmiotem badania przewidzianego w art. 54 i 55 tego rozporządzenia. Po drugie, na mocy art. 51 rozporządzenia nr 874/2009 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 2100/94 w odniesieniu do postępowania przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin, do postępowania odwoławczego stosuje się mutatis mutandis przepisy odnoszące się do postępowania wszczętego przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin. Zatem zasada badania stanu faktycznego z urzędu obowiązuje także w takim postępowaniu przed Izbą Odwoławczą.
(por. pkt 45, 46)
Na mocy art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin, Wspólnotowy Urząd Odmian Roślin (CPVO) unieważnia wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin, jeżeli ustalono, że w chwili przyznawania tego prawa nie spełniono warunków przewidzianych w art. 7 lub 10 tego rozporządzenia.
W tym względzie warunki związane w szczególności z odrębnością i nowością są na mocy art. 6 wspomnianego rozporządzenia warunkami sine qua non przyznania wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin. Z tego względu w braku spełnienia tych warunków przyznane prawo do ochrony ma charakter bezprawny i w interesie ogólnym powinno ono zostać unieważnione.
Ponadto w ramach postępowania w sprawie przyznania prawa do ochrony ubiegająca się o nie odmiana rośliny jest przedmiotem szczegółowego i złożonego badania merytorycznego i technicznego zgodnie z art. 54 i 55 rozporządzenia nr 2100/94. I tak, CPVO przysługuje szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych co do unieważnienia prawa do ochrony odmiany roślin w rozumieniu art. 20 owego rozporządzenia w zakresie, w jakim chroniona odmiana była przedmiotem wspomnianego badania.
Zatem to tylko poważne wątpliwości co do okoliczności, czy warunki określone w art. 7 lub 10 rozporządzenia nr 2100/94 były spełnione w chwili badania przewidzianego w art. 54 i 55 wspomnianego rozporządzenia, mogą uzasadniać ponowne badanie odmiany chronionej w ramach postępowania w sprawie unieważnienia prawa na podstawie art. 20 owego rozporządzenia.
(por. pkt 51, 52, 55, 56)
Unieważnienie nienależnie przyznanego prawa do ochrony może również zostać dokonane w interesie osoby trzeciej, w szczególności gdy złożyła ona wniosek o przyznanie prawa do ochrony roślin, którego odrzucenie zostało uzasadnione brakiem odrębności odmiany ubiegającej się o to prawo w stosunku do odmiany nienależnie chronionej. Jednakże nie może to uzasadniać umożliwienia osobie trzeciej domagania się w jakichkolwiek okolicznościach i bez konkretnej podstawy unieważnienia tego prawa do ochrony po przeprowadzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do ochrony i po upływie terminów przewidzianych w art. 59 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin na złożenie sprzeciwów przez osoby trzecie.
Osoba trzecia domagająca się unieważnienia prawa do ochrony odmian roślin powinna przedstawić istotne dowody i okoliczności faktyczne mogące stanowić podstawę dla poważnych wątpliwości co do zgodności z prawem przyznania prawa do ochrony odmian roślin udzielonego w następstwie badania przewidzianego w art. 54 i 55 rozporządzenia nr 2100/94. W rezultacie w ramach skargi wniesionej na decyzję oddalającej wniosek o unieważnienie przyznanego prawa do ochrony odmian roślin, do skarżącego należy wykazanie, że w świetle okoliczności faktycznych i dowodów dotyczących badania merytorycznego i technicznego, które przedstawił on przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin, urząd ten był zobowiązany do przeprowadzenia kontroli przewidzianej w art. 20 ust. 1 lit. c) wspomnianego rozporządzenia.
(por. pkt 53, 54, 57, 58)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 72)
Artykuł 81 rozporządzenia nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin przewiduje, że w postępowaniach wszczętych przed Wspólnotowym Urzędem Odmian Roślin (CPVO) stosuje się zasady ogólne prawa proceduralnego ogólnie przyjęte w państwach członkowskich.
W związku z tym, poprzez zastosowanie zasad wywiedzionych z wyroku ILFO/Wysoka Władza (51/65, EU:C:1966:21), zgodnie z którym sformułowany przez stronę wniosek o przeprowadzenie dowodu nie może zostać uwzględniony, jeżeli nie zawiera wystarczającego zaczątku dowodu świadczącego o konieczności przeprowadzenia takiego dowodu, skarżący powinien przedstawić przed Izbą Odwoławczą zaczątek dowodu, aby doprowadzić do przyjęcia środka dowodowego. W istocie orzecznictwo to ma zastosowanie przez analogię do Izby Odwoławczej na tej podstawie, że izba ta jest organem quasi-sądowniczym.
(por. pkt 73, 75, 76)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 81)
Badanie odrębności odmiany roślin zakłada nieuchronnie istnienie referencyjnych odmian roślin. Z tego względu to w zależności od istnienia takich odmian właściwość „postura pędów” powinna zostać zbadana i powinna odgrywać bardziej lub mniej rozstrzygającą rolę, jeśli chodzi o ustalenie odrębności odmiany roślin, która ma być chroniona.
Ponadto dostosowanie opisu właściwości „postura pędów” nie podważa prawa do ochrony odmiany przyznanego danej odmianie. W zakresie, w jakim wspomniana właściwość jest bowiem rozstrzygająca dla porównania z innymi odmianami roślin, uszczegółowienie opisu jest nieuniknione, gdy tylko pojawią się nowe odmiany roślin.
(por. pkt 128, 130)