Sprawa C‑421/12

Komisja Europejska

przeciwko

Królestwu Belgii

„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Ochrona konsumentów — Nieuczciwe praktyki handlowe — Dyrektywa 2005/29/WE — Pełna harmonizacja — Wyłączenie osób wykonujących wolny zawód oraz dentystów i fizjoterapeutów — Zasady ogłaszania obniżek cen — Ograniczenie lub zakaz określonych form działalności z zakresu sprzedaży obwoźnej”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 10 lipca 2014 r.

1. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Pismo wszczynające postępowanie – Przedstawienie argumentów i zarzutów – Wymogi formalne – Szczegółowe i spójne przedstawienie – Brak precyzyjnego charakteru skargi wynikający z niedotrzymania obowiązku informowania nałożonego na państwa członkowskie przez dyrektywę – Dopuszczalność

   [art. 4 ust. 3 TUE, art. 17 ust. 1 TUE; art. 258 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 21 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 120 lit. c); dyrektywa 2005/29 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 19]

2. Państwa członkowskie – Zobowiązania – Wykonanie dyrektyw – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Względy uzasadniające wynikające z wewnętrznego porządku prawnego – Niedopuszczalność

   (art. 258 TFUE)

3. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Środki krajowe niezgodne z prawem Unii – Istnienie wewnętrznej drogi odwoławczej – Brak wpływu na możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego

   (art. 258 TFUE)

4. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii

   (art. 258 TFUE)

5. Akty instytucji – Dyrektywy – Wykonanie przez państwa członkowskie – Transpozycja dyrektywy bez podjęcia czynności legislacyjnych – Przesłanki – Istnienie ogólnego kontekstu prawnego gwarantującego pełne stosowanie dyrektywy – Niewystarczający charakter orzecznictwa krajowego dokonującego wykładni przepisów prawa wewnętrznego zgodnie z wymogami dyrektywy

   (art. 258 TFUE, 288 TFUE)

6. Ochrona konsumentów – Nieuczciwe praktyki handlowe stosowane przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów – Dyrektywa 2005/29 – Bardziej restrykcyjne uregulowania krajowe dotyczące dokonywania ogłoszeń o obniżkach cen – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego

   [dyrektywa 2005/29 Parlamentu Europejskiego i Rady, motyw 17, art. 2 lit. d), art. 4, art. 5 ust. 5, załącznik I]

7. Ochrona konsumentów – Ochrona konsumentów w zakresie podawania cen produktów oferowanych konsumentom – Dyrektywa 98/6 – Zakres stosowania – Przepisy krajowe dotyczące odzwierciedlających rzeczywistość gospodarczą ogłoszeń o obniżkach cen – Wykluczenie

   (dyrektywa 98/6 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 10)

8. Ochrona konsumentów – Nieuczciwe praktyki handlowe stosowane przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów – Dyrektywa 2005/29 – Przepisy przejściowe – Brak zastosowania do uregulowań krajowych, które weszły w życie po wejściu w życie dyrektywy

   (dyrektywa 2005/29 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 3 ust. 5)

9. Ochrona konsumentów – Nieuczciwe praktyki handlowe stosowane przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów – Dyrektywa 2005/29 – Uregulowanie krajowe wyłączające pewne zawody z zakresu stosowania ustawy dokonującej transpozycji i utrzymujące w mocy bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące dokonywania ogłoszeń o obniżkach cen i sprzedaży obwoźnej – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego

   [dyrektywa 2005/29 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 lit. b), d), art. 3, 4]

1.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (por. pkt 30, 33, 34)

2.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (por. pkt 43)

3.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (por. pkt 44)

4.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (por. pkt 45)

5.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (por. pkt 46)

6.  Dyrektywa 2005/29 dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym dokonuje pełnej harmonizacji na szczeblu Unii regulacji dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych przedsiębiorstw w stosunku do konsumentów. Stąd też, jak wyraźnie stanowi art. 4 dyrektywy, państwa członkowskie nie mogą przyjmować środków bardziej restryktywnych niż środki określone w tej dyrektywie, nawet w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumentów.

   W tym względzie dyrektywa 2005/09 zawiera w załączniku I wyczerpujący wykaz 31 praktyk handlowych, które zgodnie z art. 5 ust. 5 tej dyrektywy są uważane za nieuczciwe „w każdych okolicznościach”. Co za tym idzie, jak wyjaśnia także w sposób wyraźny motyw 17 dyrektywy, jedynie te praktyki handlowe mogą być uznane za nieuczciwe bez poddania ich ocenie w ramach konkretnego przypadku na podstawie art. 5–9 dyrektywy 2005/29.

   W konsekwencji uregulowania krajowe dotyczące odzwierciedlających rzeczywistość gospodarczą ogłoszeń o obniżkach cen, zakazujące w sposób ogólny praktyk, które nie zostały wymienione w załączniku I do dyrektywy 2005/29, bez przeprowadzenia indywidualnego badania ich nieuczciwego charakteru w świetle art. 5–9 tej dyrektywy, stoją w sprzeczności z treścią art. 4 tej dyrektywy i są sprzeczne z celem pełnej harmonizacji, do jakiego dąży ta dyrektywa, nawet jeśli wspomniane uregulowania mają na celu zapewnienie wyższego poziomu ochrony konsumentów.

   (por. pkt 55, 56, 61)

7.  Dyrektywa 98/6 w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom nie ma na celu ochrony konsumentów w odniesieniu do ogólnego podawania cen lub faktu, czy ogłoszenia o obniżkach cen odzwierciedlają rzeczywistość gospodarczą, lecz w zakresie podawania cen produktów poprzez odniesienie do różnorodnych jednostek miary. Zatem przepisy krajowe dotyczące odzwierciedlających rzeczywistość gospodarczą ogłoszeń o obniżkach cen nie wchodzą w zakres stosowania dyrektywy 98/6.

   (por. pkt 59, 60)

8.  Z art. 3 ust. 5 dyrektywy 2005/29 dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym wyraźnie wynika, że państwa członkowskie mają wyłącznie możliwość dalszego stosowania takich przepisów krajowych o charakterze bardziej restryktywnym lub nakazowym, które już istniały w dniu wejścia w życie dyrektywy 2005/29.

   (por. pkt 73)

9.  Zobacz tekst orzeczenia.

   (por. pkt 78; sentencja)