Sprawa C‑189/11
Komisja Europejska
przeciwko
Królestwu Hiszpanii
„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Podatki — Podatek VAT — Dyrektywa 2006/112/WE — Artykuły 306–310 — Procedura szczególna dla biur podróży — Rozbieżności pomiędzy wersjami językowymi — Przepisy krajowe przewidujące zastosowanie tej procedury szczególnej do osób innych niż podróżni — Pojęcia podróżnego i klienta — Wyłączenie z tej procedury szczególnej sprzedaży detalicznej — Wykazanie na fakturze kwoty podatku VAT podlegającego odliczeniu niezwiązanego z naliczonym podatkiem należnym lub zapłaconym — Określenie podstawy opodatkowania w sposób ogólny dla danego okresu — Niezgodność”
Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 26 września 2013 r.
Prawo Unii Europejskiej – Wykładnia – Teksty wielojęzyczne – Rozbieżności pomiędzy różnymi wersjami językowymi – Uwzględnienie ogólnej systematyki i celu danego uregulowania
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Procedura szczególna dla biur podróży – Cel – Podejście oparte na kliencie – Brak uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Podejście oparte na podróżnym – Niezgodność procedury szczególnej biur podróży
(dyrektywy Rady: 77/388, art. 26 ust. 2–4; 2006/112 art. 306–310)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Procedura szczególna dla biur podróży – Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni – Biura podróży stosujące tę procedurę jako pośrednicy
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 306 ust. 1 akapit drugi)
Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dowód na istnienie uchybienia – Ciężar dowodu spoczywający na Komisji – Przedstawienie dowodów wskazujących na uchybienie – Ciężar dowodu przeciwnego spoczywający na pozwanym państwie członkowskim
(art. 4 ust. 3 TFUE, art. 258 TFUE)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Procedura szczególna dla biur podróży – Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni – Wykazanie na fakturze kwoty podatku od wartości dodanej niemającej związku z podatkiem faktycznie przeniesionym na klienta – Zezwolenie na odliczenie tej kwoty – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 168, 226)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Procedura szczególna dla biur podróży – Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni – Określenie podstawy opodatkowania w sposób ogólny dla danego okresu – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 308)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Procedura szczególna dla biur podróży – Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni – Wyłączenie z tej procedury szczególnej sprzedaży detalicznej – Zakres stosowania – Biura prowadzące sprzedaż detaliczną działające jako pośrednik na rzecz biura prowadzącego sprzedaż hurtową – Wyłączenie – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 306)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 56, 57)
W obszarze podatków procedura szczególna ma na celu uproszczenie zasad opodatkowania podatkiem od wartości dodanej mających zastosowanie do biur podróży. Ma na celu także zrównoważony podział wpływów pochodzących z poboru tego podatku pomiędzy państwa członkowskie, zapewniający, po pierwsze, przypisanie wpływów z podatku od wartości dodanej odnoszących się do danej indywidualnej usługi państwu członkowskiemu konsumpcji tej usługi, a po drugie, przypisanie wpływów z podatku od marży biura podróży państwu członkowskiemu, w którym biuro to ma siedzibę.
Podejście oparte na „kliencie” jest najbardziej zdatne do osiągnięcia tych dwóch celów, gdyż zezwala biurom podróży na korzystanie z uproszczonych zasad niezależnie od rodzaju klienta, na rzecz którego wykonują oni usługi, a tym samym sprzyja zrównoważonemu podziałowi wpływów pomiędzy państwa członkowskie.
Okoliczność, że w 1977 r. – w czasie gdy przyjmowana była procedura szczególna dla biur podróży – większość tych biur sprzedawała swoje usługi bezpośrednio konsumentowi końcowemu, nie oznacza, że prawodawca pragnął ograniczyć stosowanie tej procedury do tego typu sprzedaży i wykluczyć z niego sprzedaż na rzecz innych podmiotów gospodarczych.
Przepisy art. 306–310 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować jako zgodne z podejściem opartym na kliencie.
(por. pkt 59–61, 69)
W dziedzinie podatku od wartości dodanej ryzyko stosowania tej procedury szczególnej przez biura podróży nawet w przypadkach, gdy działają one jako pośrednicy, nie zachodzi ze względu na wyraźne sformułowanie zawarte w art. 306 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, wykluczające w każdym wypadku taką możliwość.
(por. pkt 68)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 81)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 168 i 226 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwo członkowskie, które zezwala biurom podróży, w przypadku świadczenia na rzecz innego podatnika usługi turystycznej, na którą składają się wyłącznie dostawy dokonane na terytorium krajowym, na wykazanie na fakturze ogólnej kwoty podatku od wartości dodanej, niewykazującej jakiegokolwiek związku z podatkiem faktycznie przeniesionym na klienta, i które zezwala temu klientowi – o ile jest on podatnikiem – na odliczenie tej ogólnej kwoty od należnego podatku.
W istocie, aby zapewnić neutralność opodatkowania tym podatkiem, kwota odliczonego podatku powinna ściśle odpowiadać kwocie podatku naliczonego zapłaconego lub pozostającego do zapłaty. Co więcej, wykazanie na fakturze kwoty odpowiadającej procentowi ogólnej zafakturowanej ceny nie odpowiada zasadom odnoszącym się do treści faktur ujętym w art. 226 dyrektywy 2006/112.
Ponadto przepis krajowy, zezwalając na ewentualne odliczenie tylko w przypadku usług wykonanych na terytorium kraju, wprowadza dyskryminację ze względu na przynależność państwową, także niezgodną ze wspólnym systemem omawianego podatku.
(por. pkt 91, 94, 95, 106; pkt 1 sentencji)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 168 i 226 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwo członkowskie, które zezwala biurom podróży – o ile korzystają one ze wskazanej procedury szczególnej – na określenie podstawy opodatkowania w sposób ogólny dla danego okresu rozliczeniowego.
W istocie podstawę opodatkowania należy określać zgodnie z art. 308 dyrektywy 2006/112, odnosząc się do każdej z osobna pojedynczej usługi wykonanej przez biuro podróży, a nie – określając ją w sposób ogólny.
(por. pkt 103, 106; pkt 1 sentencji)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 168 i 226 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwo członkowskie, które wyklucza zastosowanie szczególnej procedury do sprzedaży detalicznej podróży organizowanych przez biura podróży prowadzące sprzedaż hurtową, dokonywanej przez działające we własnym imieniu biura podróży prowadzące sprzedaż detaliczną.
(por. pkt 106; pkt 1 sentencji)
Sprawa C‑189/11
Komisja Europejska
przeciwko
Królestwu Hiszpanii
„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Podatki — Podatek VAT — Dyrektywa 2006/112/WE — Artykuły 306–310 — Procedura szczególna dla biur podróży — Rozbieżności pomiędzy wersjami językowymi — Przepisy krajowe przewidujące zastosowanie tej procedury szczególnej do osób innych niż podróżni — Pojęcia podróżnego i klienta — Wyłączenie z tej procedury szczególnej sprzedaży detalicznej — Wykazanie na fakturze kwoty podatku VAT podlegającego odliczeniu niezwiązanego z naliczonym podatkiem należnym lub zapłaconym — Określenie podstawy opodatkowania w sposób ogólny dla danego okresu — Niezgodność”
Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 26 września 2013 r.
Prawo Unii Europejskiej — Wykładnia — Teksty wielojęzyczne — Rozbieżności pomiędzy różnymi wersjami językowymi — Uwzględnienie ogólnej systematyki i celu danego uregulowania
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Procedura szczególna dla biur podróży — Cel — Podejście oparte na kliencie — Brak uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego — Podejście oparte na podróżnym — Niezgodność procedury szczególnej biur podróży
(dyrektywy Rady: 77/388, art. 26 ust. 2–4; 2006/112 art. 306–310)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Procedura szczególna dla biur podróży — Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni — Biura podróży stosujące tę procedurę jako pośrednicy
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 306 ust. 1 akapit drugi)
Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego — Dowód na istnienie uchybienia — Ciężar dowodu spoczywający na Komisji — Przedstawienie dowodów wskazujących na uchybienie — Ciężar dowodu przeciwnego spoczywający na pozwanym państwie członkowskim
(art. 4 ust. 3 TFUE, art. 258 TFUE)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Procedura szczególna dla biur podróży — Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni — Wykazanie na fakturze kwoty podatku od wartości dodanej niemającej związku z podatkiem faktycznie przeniesionym na klienta — Zezwolenie na odliczenie tej kwoty — Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 168, 226)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Procedura szczególna dla biur podróży — Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni — Określenie podstawy opodatkowania w sposób ogólny dla danego okresu — Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 308)
Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Procedura szczególna dla biur podróży — Przepisy krajowe przewidujące stosowanie procedury szczególnej do osób innych niż podróżni — Wyłączenie z tej procedury szczególnej sprzedaży detalicznej — Zakres stosowania — Biura prowadzące sprzedaż detaliczną działające jako pośrednik na rzecz biura prowadzącego sprzedaż hurtową — Wyłączenie — Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 2006/112, art. 306)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 56, 57)
W obszarze podatków procedura szczególna ma na celu uproszczenie zasad opodatkowania podatkiem od wartości dodanej mających zastosowanie do biur podróży. Ma na celu także zrównoważony podział wpływów pochodzących z poboru tego podatku pomiędzy państwa członkowskie, zapewniający, po pierwsze, przypisanie wpływów z podatku od wartości dodanej odnoszących się do danej indywidualnej usługi państwu członkowskiemu konsumpcji tej usługi, a po drugie, przypisanie wpływów z podatku od marży biura podróży państwu członkowskiemu, w którym biuro to ma siedzibę.
Podejście oparte na „kliencie” jest najbardziej zdatne do osiągnięcia tych dwóch celów, gdyż zezwala biurom podróży na korzystanie z uproszczonych zasad niezależnie od rodzaju klienta, na rzecz którego wykonują oni usługi, a tym samym sprzyja zrównoważonemu podziałowi wpływów pomiędzy państwa członkowskie.
Okoliczność, że w 1977 r. – w czasie gdy przyjmowana była procedura szczególna dla biur podróży – większość tych biur sprzedawała swoje usługi bezpośrednio konsumentowi końcowemu, nie oznacza, że prawodawca pragnął ograniczyć stosowanie tej procedury do tego typu sprzedaży i wykluczyć z niego sprzedaż na rzecz innych podmiotów gospodarczych.
Przepisy art. 306–310 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować jako zgodne z podejściem opartym na kliencie.
(por. pkt 59–61, 69)
W dziedzinie podatku od wartości dodanej ryzyko stosowania tej procedury szczególnej przez biura podróży nawet w przypadkach, gdy działają one jako pośrednicy, nie zachodzi ze względu na wyraźne sformułowanie zawarte w art. 306 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, wykluczające w każdym wypadku taką możliwość.
(por. pkt 68)
Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 81)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 168 i 226 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwo członkowskie, które zezwala biurom podróży, w przypadku świadczenia na rzecz innego podatnika usługi turystycznej, na którą składają się wyłącznie dostawy dokonane na terytorium krajowym, na wykazanie na fakturze ogólnej kwoty podatku od wartości dodanej, niewykazującej jakiegokolwiek związku z podatkiem faktycznie przeniesionym na klienta, i które zezwala temu klientowi – o ile jest on podatnikiem – na odliczenie tej ogólnej kwoty od należnego podatku.
W istocie, aby zapewnić neutralność opodatkowania tym podatkiem, kwota odliczonego podatku powinna ściśle odpowiadać kwocie podatku naliczonego zapłaconego lub pozostającego do zapłaty. Co więcej, wykazanie na fakturze kwoty odpowiadającej procentowi ogólnej zafakturowanej ceny nie odpowiada zasadom odnoszącym się do treści faktur ujętym w art. 226 dyrektywy 2006/112.
Ponadto przepis krajowy, zezwalając na ewentualne odliczenie tylko w przypadku usług wykonanych na terytorium kraju, wprowadza dyskryminację ze względu na przynależność państwową, także niezgodną ze wspólnym systemem omawianego podatku.
(por. pkt 91, 94, 95, 106; pkt 1 sentencji)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 168 i 226 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwo członkowskie, które zezwala biurom podróży – o ile korzystają one ze wskazanej procedury szczególnej – na określenie podstawy opodatkowania w sposób ogólny dla danego okresu rozliczeniowego.
W istocie podstawę opodatkowania należy określać zgodnie z art. 308 dyrektywy 2006/112, odnosząc się do każdej z osobna pojedynczej usługi wykonanej przez biuro podróży, a nie – określając ją w sposób ogólny.
(por. pkt 103, 106; pkt 1 sentencji)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 168 i 226 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwo członkowskie, które wyklucza zastosowanie szczególnej procedury do sprzedaży detalicznej podróży organizowanych przez biura podróży prowadzące sprzedaż hurtową, dokonywanej przez działające we własnym imieniu biura podróży prowadzące sprzedaż detaliczną.
(por. pkt 106; pkt 1 sentencji)