Sprawa C-551/07

Deniz Sahin

przeciwko

Bundesminister für Inneres

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof (Austria)]

„Artykuł 104 ust. 3 regulaminu — Dyrektywa 2004/38/WE — Artykuły 18 WE i 39 WE — Prawo do poszanowania życia rodzinnego — Prawo pobytu obywatela państwa trzeciego, który wjechał na terytorium państwa członkowskiego jako osoba ubiegająca się o azyl, a następnie zawarł związek małżeński z obywatelką innego państwa członkowskiego”

Postanowienie Trybunału (siódma izba) z dnia 19 grudnia 2008 r.   I ‐ 10457

Streszczenie postanowienia

  1. Obywatelstwo Unii Europejskiej – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Osoby uprawnione

    (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 lit. d), art. 7 ust. 2)

  2. Obywatelstwo Unii Europejskiej – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Prawo wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich, będących członkami rodziny obywateli wspólnotowych

    (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38, art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 10)

  1.  Wykładni art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 lit. d) i art. 7 ust. 2 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, należy dokonywać w ten sposób, że dotyczą one także członków rodziny, którzy przybyli do przyjmującego państwa członkowskiego niezależnie od obywatela Unii i nabyli status członka rodziny bądź stworzyli wspólnotę rodzinną z tym obywatelem Unii, będąc już w tym państwie. Nie ma w tej kwestii znaczenia okoliczność, że w chwili nabycia przez członka rodziny tego statusu lub stworzenia wspólnoty rodzinnej przebywa on tymczasowo w przyjmującym państwie członkowskim na podstawie przepisów azylowych tego państwa.

    W istocie żaden z tych przepisów nie wymaga, żeby obywatel Unii założył rodzinę, zanim przeniesie się do przyjmującego państwa członkowskiego, aby członkowie jego rodziny, obywatele państw trzecich, mogli skorzystać z praw ustanowionych w dyrektywie 2004/38, i przeciwnie, stanowiąc, że członkowie rodziny obywatela Unii mogą dołączyć do niego w przyjmującym państwie członkowskim, prawodawca wspólnotowy uznał, że obywatel Unii może założyć rodzinę dopiero po skorzystaniu z prawa swobodnego przemieszczania się.

    Ponadto zwrot „członk[owie] […] rodziny [obywatela Unii], […] którzy [mu] towarzyszą”, znajdujący się w art. 3 ust. 1 wspomnianej dyrektywy, należy interpretować w ten sposób, że obejmuje on zarówno członków rodziny obywatela Unii, którzy wjechali razem z nim do przyjmującego państwa członkowskiego, jak i tych, którzy przebywają z nim w tym państwie członkowskim, bez konieczności rozróżniania w tym drugim przypadku, czy obywatele państw trzecich wjechali do tego państwa członkowskiego przed przybyciem lub po przybyciu obywatela Unii, czy też przed lub po tym, jak zostali członkami jego rodziny.

    Ponadto jeżeli obywatel państwa trzeciego, będący członkiem rodziny obywatela Unii, wywodzi z dyrektywy prawo wjazdu i prawo pobytu w przyjmującym państwie członkowskim, państwo to może ograniczyć to prawo wyłącznie z zachowaniem art. 27 i 35 dyrektywy 2004/38. Przestrzeganie art. 27 tej dyrektywy jest konieczne w szczególności, jeżeli państwo członkowskie zamierza nałożyć karę na obywatela państwa trzeciego z uwagi na naruszenie przez niego przepisów krajowych imigracyjnych przy wjeździe lub pobycie na terytorium tego państwa, zanim został on członkiem rodziny obywatela Unii. Tymczasem w stosunku do takiej osoby, która przed nabyciem statusu członka rodziny obywatela Unii była uprawniona do tymczasowego pobytu na terytorium państwa członkowskiego na podstawie ustawodawstwa tego państwa w oczekiwaniu na decyzję w przedmiocie wniosku o azyl, nie można na tej tylko podstawie zastosować wspomnianego art. 27 dyrektywy.

    Obywatel państwa trzeciego, będący współmałżonkiem obywatela Unii zamieszkującego w państwie członkowskim, którego obywatelstwa nie posiada, i towarzyszący temu obywatelowi Unii lub dołączający do niego, korzysta z przepisów omawianej dyrektywy, niezależnie od miejsca i daty zawarcia przez nich związku małżeńskiego oraz sposobu, w jaki ten obywatel państwa trzeciego wjechał do przyjmującego państwa członkowskiego.

    (por. pkt 27–33; pkt 1 sentencji)

  2.  Artykuł 9 ust. 1 oraz art. 10 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi członkowie rodziny obywatela Unii, którzy nie posiadają obywatelstwa jednego z państw członkowskich i którym na mocy prawa wspólnotowego, w szczególności na mocy art. 7 ust. 2 dyrektywy, przysługuje prawo pobytu, nie mogą uzyskać karty pobytowej członka rodziny obywatela Unii jedynie z tego względu, że posiadają tymczasowe zezwolenie na pobyt w przyjmującym państwie członkowskim na podstawie przepisów azylowych tego państwa.

    W istocie art. 10 ust. 2 dyrektywy 2004/38 wymienia enumeratywnie dokumenty, których przedstawienia może państwo członkowskie wymagać od członka rodziny obywatela Unii dla celów wydania karty pobytowej. Odmowa wydania karty pobytowej członka rodziny obywatela Unii obywatelowi państwa trzeciego, będącemu współmałżonkiem obywatela Unii, zamieszkującemu w państwie członkowskim, którego obywatelstwa nie posiada, i towarzyszącemu temu obywatelowi Unii lub dołączającemu do niego i korzystającemu z prawa pobytu na podstawie art. 7 ust. 2 tej dyrektywy, z tego jedynie powodu, że zainteresowany posiada jedynie tymczasowe zezwolenie na pobyt w tym państwie na podstawie przepisów azylowych przyjmującego państwa członkowskiego, oznaczałoby dodanie warunku uzupełniającego w stosunku do tych, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 10 ust. 2 omawianej dyrektywy.

    (por. pkt 38–40; pkt 2 sentencji)