Sprawa C-292/04

Wienand Meilicke i in.

przeciwko

Finanzamt Bonn-Innenstadt

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Köln)

„Podatek dochodowy — Zaliczenie na poczet podatku w związku z dywidendami wypłacanymi przez spółki będące rezydentami — Artykuły 56 WE i 58 WE — Ograniczenie skutków wyroku w czasie”

Opinia rzecznika generalnego A. Tizzana przedstawiona w dniu 10 listopada 2005 r.   I - 1838

Opinia rzecznika generalnego C. Stix-Hackl przedstawiona w dniu 5 października 2006 r.   I - 1854

Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 6 marca 2007 r.   I - 1872

Streszczenie wyroku

1. Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia

   (art. 56 WE i 58 WE)

2. Pytania prejudycjalne – Wykładnia – Skutki w czasie wyroków dokonujących wykładni

   (art. 234 WE)

1.  Artykuły 56 WE i 58 WE muszą być interpretowane w taki sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów podatkowych, na mocy których w przypadku wypłaty dywidend przez spółkę kapitałową podatnikowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w państwie członkowskim przysługuje prawo do zaliczenia na poczet podatku kwoty obliczonej stosownie do stawki opodatkowania wypłacanych zysków podatkiem dochodowym od osób prawnych, w przypadku gdy spółka dokonująca wypłat ma siedzibę w tym samym państwie członkowskim, lecz nie, w przypadku gdy spółka ta ma siedzibę w innym państwie członkowskim.

   Takie przepisy podatkowe stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, bowiem mogą zniechęcać osoby podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w danym państwie członkowskim do inwestowania swoich kapitałów w spółki mające siedzibę w innych państwach członkowskich; mogą one również wywoływać skutek ograniczający w stosunku do spółek mających siedzibę w innych państwach członkowskich, gdyż jest dla nich przeszkodą w gromadzeniu kapitałów w danym państwie członkowskim.

   Nawet jeżeli regulacja ta opiera się na związku pomiędzy ulgą podatkową a pobranym podatkiem uzupełniającym, gdyż kwota do zaliczenia na poczet podatku przyznana akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w danym państwie członkowskim jest obliczana stosownie do podatku dochodowego od osób prawnych należnego od spółki z siedzibą w tym państwie członkowskim od wypłaconych przez nią zysków, to regulacja taka nie wydaje się konieczna dla zachowania spójności krajowego systemu podatkowego. W istocie w świetle celu unikania podwójnego opodatkowania zysków spółek, które wypłacają je w postaci dywidend, przyznanie akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w danym państwie członkowskim i posiadającemu akcje spółki z siedzibą w innym państwie członkowskim prawa do zaliczenia na poczet podatku kwoty, która byłaby ustalana stosownie do podatku od osób prawnych należnego od tej spółki w tym ostatnim państwie członkowskim, nie podważałoby spójności krajowego systemu podatkowego i stanowiłoby środek w mniejszym stopniu ograniczający swobodny przepływ kapitału.

   Jeśli chodzi o zmniejszenie dochodów podatkowych z tytułu opodatkowania dywidend wypłacanych przez spółki mające siedzibę w innym państwie członkowskim, to nie może być ono postrzegane jako nadrzędny wzgląd interesu ogólnego, na który można się powołać w celu uzasadnienia przepisu co do zasady niezgodnego z jedną z podstawowych swobód.

   (por. pkt 20, 23, 24, 28, 29, 30, 31 i sentencja)

2.  W ramach kompetencji przyznanej mu w art. 234 WE jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując zawartą we wspólnotowym porządku prawnym ogólną zasadę pewności prawa, może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych możliwość powoływania się na zinterpretowany przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych nawiązanych w dobrej wierze. Tego rodzaju ograniczenie może być dopuszczalne jedynie w samym wyroku, w którym Trybunał rozstrzyga w kwestii wykładni, o którą się do niego zwrócono. Musi bowiem istnieć tylko jedna chwila określenia skutków w czasie dokonywanej przez Trybunał na wniosek wykładni przepisu prawa wspólnotowego. W tym zakresie zasada, zgodnie z którą ograniczenie dopuszczalne jest jedynie w samym wyroku rozstrzygającym w kwestii wykładni, o którą się zwrócono, gwarantuje równość traktowania państw członkowskich i innych podmiotów prawa wspólnotowego oraz spełnia tym samym również wymagania wynikające z zasady pewności prawa.

   (por. pkt 34–37)