OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

M. POIARESA MADURA

przedstawiona w dniu 15 lipca 2004 r. (1)

Sprawa C‑124/03

1. Artrada (Freezone) NV

2. Videmecum BV

3. Jac. Meisner Internationaal Expeditiebedrijf BV

przeciwko

Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez College van Beroep voor het bedrijfsleven (Niderlandy)]

Wykładnia art. 2 pkt 2 i 4 oraz art. 22 dyrektywy 92/46/EWG – Przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu surowego mleka, mleka poddanego obróbce termicznej i produktów na bazie mleka – Pojęcie „mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka” i „produkty na bazie mleka” – Mieszanka cukru, kakao i odtłuszczonego mleka w proszku przywożona z Antyli Niderlandzkich i wykorzystywana do produkcji mleka czekoladowego

1. W ramach sporu dotyczącego decyzji odmawiającej zgody na przywóz do Wspólnoty Europejskiej partii mieszanki cukru, odtłuszczonego mleka w proszku i kakao, przeznaczonej do produkcji mleka czekoladowego, College van Beroep voor het bedrijfsleven (administracyjny sąd handlowy i przemysłowy) przedstawił cztery pytania prejudycjalne dotyczące dyrektywy Rady 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r. ustanawiającej przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu surowego mleka, mleka poddanego obróbce termicznej i produktów na bazie mleka (2). Pytania te dotyczą wykładni pojęć „mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka” oraz „produkty na bazie mleka” określających zakres zastosowania dyrektywy.

I – Ramy prawne

A – Uregulowania wspólnotowe

2. Zgodnie z art. 1 ust. 1 dyrektywy 92/46 dyrektywa ta „ustanawia przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu mleka surowego, mleka poddanego obróbce termicznej, mleka do wytwarzania produktów na bazie mleka oraz produktów na bazie mleka przeznaczonych do spożycia przez ludzi”.

3. Na podstawie art. 2 pkt 2 dyrektywy 92/46, do celów dyrektywy przez „mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka” rozumie się „albo mleko surowe do przetwarzania, albo mleko w płynie lub zamrożone uzyskane z mleka surowego, bez względu na to, czy było poddane zatwierdzonej obróbce fizycznej, takiej jak obróbka termiczna lub termizacja, lub o zmodyfikowanym składzie, pod warunkiem że takie modyfikacje ograniczają się do dodania i/lub usunięcia naturalnych składników mleka”. Artykuł 2 pkt 4 definiuje „produkty na bazie mleka” jako „przetwory mleczne, tj. produkty uzyskane wyłącznie z mleka, dopuszcza się dodanie substancji niezbędnych do ich wytworzenia, pod warunkiem że substancje te nie służą do zastąpienia w części lub w całości jakiegokolwiek składnika mleka, i złożone przetwory mleczne, tj. produkty, których żadna część nie zastępuje ani nie ma na celu zastąpienie jakiegokolwiek składnika mleka i w których mleko lub produkt mleczny stanowi zasadniczą część pod względem ilości lub charakterystyki produktu [wpływu na ostateczny charakter produktu]”.

4. Zamieszczony w rozdziale III dyrektywy 92/46, dotyczącym przywozu z państw trzecich, art. 22 stanowi, że „[w]arunki obowiązujące przy przywozie z państw trzecich surowego mleka, mleka poddanego obróbce termicznej i produktów na bazie mleka objętych niniejszą dyrektywą muszą być przynajmniej równoważne warunkom ustanowionym [w] rozdziale II dla produkcji wspólnotowej”. W celu zapewnienia jednolitego stosowania tego przepisu dyrektywa przewiduje, że mleko i produkty na bazie mleka, aby mogły być przywożone do Wspólnoty, „muszą pochodzić z państwa trzeciego objętego wykazem, który zostanie sporządzony zgodnie z ust. 3 lit. a)” oraz „być zaopatrzone w świadectwo zdrowia odpowiadające wzorowi, sporządzanemu zgodnie z procedurą określoną w art. 31, podpisane przez właściwy organ państwa wywozu i zaświadczające, że mleko lub produkty na bazie mleka spełniają wymagania rozdziału II lub wszelkie dodatkowe warunki lub oferują równoważne gwarancje, określone w ust. 3, i pochodzą z zakładów oferujących gwarancje przewidziane w załączniku B” [art. 23 ust. 2 lit. a) i b)] (3).

5. Wreszcie dyrektywa Rady 97/78/WE z dnia 18 grudnia 1997 r. ustanawia zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnej produktów wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich (4).

B – Uregulowania krajowe

6. Dyrektywa 92/46 została transponowana do niderlandzkiego porządku prawnego przez Warenwetbesluit Zuivel (dekret w sprawie produktów mlecznych) (5), którego art. 4 przewiduje, że wytwarzanie, przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu mleka do produkcji produktów na bazie mleka, mleka poddanego obróbce termicznej oraz produktów na bazie mleka powinny odbywać się w warunkach higienicznych.

7. Artykuł 16 Warenwetregeling Zuivelbereiding (6) (rozporządzenia w sprawie wytwarzania produktów mlecznych) stanowi, że mleko i produkty na bazie mleka mogą być przywożone do Niderlandów, o ile pochodzą one z jednego z państw trzecich znajdujących się w wykazie ustalonym w decyzji 95/340 i są zaopatrzone w świadectwo zdrowia odpowiadające wzorowi ustalonemu w decyzji 95/343.

8. Zgodnie z art. 4 Warenwetregeling Veterinaire controles (derde landen) [rozporządzenia w sprawie kontroli weterynaryjnych (państwa trzecie)] urząd do spraw kontroli bydła i mięsa jest organem właściwym do przeprowadzania kontroli przewidzianych przez dyrektywę 97/78. Wreszcie Warenwetbesluit Invoer levensmiddelen uit derde landen (dekret w sprawie przywozu artykułów spożywczych pochodzących z państw trzecich) (7) stosuje się do środków spożywczych i napojów pochodzących z państw trzecich, dla których brak jest jakiegokolwiek uregulowania wspólnotowego. Takie towary mogą być przywożone do Niderlandów, o ile są zdatne do spożycia przez ludzi z sanitarnego punktu widzenia.

C – Stan faktyczny, postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne

9. W postępowaniu przed sądem krajowym spółki Artrada (Freezone) NV (zwana dalej „Artradą”), Videmecum BV oraz Jac. Meisner Internationaal Expeditiebedrijf BV występują przeciwko Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (urzędowi do spraw kontroli bydła i mięsa).

10. Artrada prowadzi na Arubie fabrykę, która wytwarza między innymi mieszankę cukru, mleka w proszku i kakao. Videmecum BV jest spółką, w której Artrada posiada 100% udziałów, zajmującą się transportem jej towarów. Jac. Meisner Internationaal Expeditiebedrijf BV jest agencją celną dokonującą w imieniu Videmecum BV zgłoszeń dotyczących dopuszczenia do obrotu tych towarów we Wspólnocie Europejskiej.

11. W dniu 26 stycznia 2001 r. Jac. Meisner Internationaal Expeditiebedrijf BV dokonał dwóch zgłoszeń przywozu z Aruby w celu dopuszczenia do obrotu partii 167 475 kg mieszanki składającej się z 75,75 % cukru, 15,15 % odtłuszczonego mleka w proszku oraz z 9,1 % kakao, której składniki nie mogą być od siebie oddzielone, służącej do produkcji mleka czekoladowego w fabrykach położonych w Niemczech i Belgii.

12. Decyzją z dnia 23 lutego 2001 r. Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees odmówił dopuszczenia do obrotu tej partii towaru na tej podstawie, iż zawierała ona składnik pochodzenia zwierzęcego i nie została zaopatrzona w świadectwo weterynaryjne.

13. Decyzja została zaskarżona do VWS‑commissie bezwaarschriften Awb (komisji ministerstwa zdrowia i kultury fizycznej właściwego w sprawach odwołań). Decyzją z dnia 2 sierpnia 2001 r. komisja orzekła o niedopuszczalności odwołania w odniesieniu do dwóch ostatnich z wymienionych w pkt 10 spółek i oddaliła go odnośnie do Artrady. Co się tyczy dyrektywy 92/46, VWS‑commissie bezwaarschriften Awb stwierdziła, że znajdujące się w mieszance mleko w proszku należy uznać za „mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka” w rozumieniu art. 2 pkt 2, które powinno w związku z tym spełniać ustalone w niej warunki. Ponieważ Antyle Niderlandzkie i Aruba nie znajdują się w ustalonym przez tę dyrektywę wykazie państw trzecich, nie można zezwolić na przywóz takiej mieszanki.

14. Od decyzji tej odwołano się do Rechtbank te Rotterdam (sąd okręgowy, Rotterdam), który w wyroku z dnia 4 marca 2002 r. uwzględnił odwołanie i stwierdził nieważność decyzji wobec wydania jej przez niewłaściwy organ, utrzymując jednak jej skutki prawne. Dokonując wykładni dyrektywy w świetle roboczego dokumentu Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa Komisji (VI/8972/93), Rechtbank stwierdził, że mieszanka, jako półprodukt, nie może zostać uznana za „produkt na bazie mleka” w rozumieniu art. 2 pkt 4, który to przepis dotyczy wyłącznie produktów końcowych. Przyjął natomiast, iż zawarte w mieszance mleko w proszku stanowi „mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka” w rozumieniu art. 2 pkt 2 dyrektywy. Zdaniem Rechtbanku, takie stanowisko jest bardziej zgodne z ochroną zdrowia publicznego, stanowiącą główny cel dyrektywy. Biorąc pod uwagę to, iż mieszanka nie pochodzi z państwa znajdującego się w wykazie państw trzecich, Rechtbank orzekł, iż nie można zezwolić na jej przywóz.

15. Artrada, Videmecum BV oraz Jac. Meisner Internationaal Expeditiebedrijf BV odwołały się od tego orzeczenia do sądu odsyłającego, który orzekł o niedopuszczalności odwołania względem dwóch ostatnich z wymienionych spółek, stwierdzając, iż nie mają one bezpośredniego interesu w tym sporze i – po przedstawieniu stanowiska stron oraz dokonanej przez siebie oceny – skierował do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:

„1a) Czy wykładnia pojęcia »mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka« zawartego w art. 2 […] [pkt] 2 dyrektywy 92/46/EWG obejmuje (również) mleczne składniki produktu, który zawiera także inne, niemleczne, składniki, od których składnik mleczny nie może zostać oddzielony?

1b) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1a) – czy art. 22 dyrektywy 92/46/EWG należy interpretować w ten sposób, że w przypadku przywozu z państw trzecich dyrektywa ta stosuje się tylko do składnika mlecznego produktu, a nie stosuje się przez to do całego produktu, który zawiera ten mleczny składnik?

2a) Czy pojęcie »produkty na bazie mleka« zawarte w art. 2 […] [pkt] 4 dyrektywy 92/46/EWG obejmuje jedynie produkty końcowe, czy również półprodukty, które powinny być jeszcze przetworzone, zanim będą mogły zostać sprzedane konsumentom?

2b) Jeśli art. 2 […] [pkt] 4 dyrektywy 92/46/EWG dotyczy również półproduktów, jakie kryteria należy zastosować w celu określenia, czy mleko lub produkt mleczny stanowi zasadniczą część produktu, czy to pod względem ilości, czy też wpływu na ostateczny charakter tego produktu w rozumieniu art. 2 pkt 4 dyrektywy 92/46/EWG?”.

16. Artrada, Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees, rząd grecki i Komisja przedstawiły uwagi na piśmie i wzięły udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 24 czerwca 2004 r.

II – Ocena

A – Uwagi wstępne

17. Przede wszystkim należy przypomnieć, że Aruba jest państwem trzecim w rozumieniu dyrektywy 92/46, pomimo iż jest jednym z „państw i terytoriów” stowarzyszonych w rozumieniu czwartej części Traktatu WE (8).

18. Ponadto należy zaznaczyć, iż przedstawione pytania nie dotyczą uregulowań mających zastosowanie do towarów pochodzących z państw trzecich, lecz kwestii wstępnej zakresu zastosowania dyrektywy, co dotyczy zarówno towarów wspólnotowych, jak i niewspólnotowych. Towary, które znajdą się poza zakresem jej stosowania, nie muszą być zgodne z jej przepisami (9). Sporna mieszanka wtedy tylko będzie musiała spełniać wymogi dyrektywy, gdy sama dyrektywa znajdzie do niej zastosowanie.

B – Pierwsze pytanie prejudycjalne

19. Sąd odsyłający, Artrada, rząd grecki oraz Komisja uważają, iż sporna mieszanka nie stanowi „mleka do wytwarzania produktów na bazie mleka” w rozumieniu art. 2 pkt 2 dyrektywy 92/46. Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees utrzymuje, iż mieszanka odpowiada definicji zawartej w tym przepisie, ponieważ mleko w proszku obecne w tej mieszance jest mlekiem przeznaczonym do wytwarzania produktów na bazie mleka. Taka interpretacja byłaby bardziej wskazana ze względu na ochronę zdrowia publicznego oraz w celu uniknięcia oszustw (przywożone oddzielnie mleko w proszku byłoby produktem na bazie mleka, jednakże wystarczyłoby umieścić je w mieszance dla uniknięcia stosowania dyrektywy).

20. Ze swojej strony uważam, że definicja „mleka do wytwarzania produktów na bazie mleka” zawarta w art. 2 pkt 2 dyrektywy 92/46 nie obejmuje mieszanki, z jaką mamy do czynienia w postępowaniu przed sądem krajowym. Przepis ten zakłada, iż skład mleka zasadniczo nie został zmieniony, i nie zezwala na dodanie innych składników, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto tak szeroka wykładnia art. 2 pkt 2 pozbawiałaby treści definicję „produkt na bazie mleka” z pkt 4, która wyklucza z zakresu zastosowania dyrektywy produkty, w których mleko lub produkt na bazie mleka nie stanowią zasadniczej części. Jeżeli uznać by mieszankę za mleko do wytwarzania produktu na bazie mleka z tego powodu, iż zawiera ona mleko w proszku, każdy produkt zawierający mleko mieściłby się w definicji, zaś ograniczenie z art. 2 pkt 4 byłoby bezskuteczne.

21. Uważam, że teleologiczny argument przytoczony przez Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees nie wystarcza do odparcia przedstawionych przeze mnie argumentów dotyczących treści i systematyki. Z art. 1 i 2 dyrektywy 92/46 wynika, iż intencją prawodawcy nie było włączenie do jej zakresu wszystkich produktów zawierających jakąkolwiek ilość mleka lub produktu na bazie mleka. Zaproponowana przez Rijksdienst wykładnia, pomimo iż gwarantuje wyższy poziom ochrony zdrowia publicznego, nie jest do przyjęcia w świetle treści i logiki dyrektywy.

22. W związku z tym pojęcie „mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka” zawarte w art. 2 pkt 2 dyrektywy 92/46 nie obejmuje składników mlecznych produktu zawierającego inne niemleczne składniki, w którym to produkcie składnik mleczny nie może być oddzielony od składników niemlecznych.

23. Taka odpowiedź czyni zbędnymi rozważania w przedmiocie drugiego pytania.

C – Trzecie pytanie prejudycjalne

24. Rząd grecki i Komisja uważają, iż art. 2 pkt 4 dyrektywy 92/46 obejmuje zarówno produkty końcowe, jak i półprodukty. Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees, opierając się na szerokiej wykładni art. 2 pkt 2 dyrektywy, twierdzi, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do produktów końcowych. Artrada utrzymuje, że art. 2 pkt 4 dyrektywy obejmuje jedynie produkty końcowe, co byłoby zgodne z logiką art. 2 pkt 1–4, odnoszących się kolejno do mleka, mleka do wytwarzania produktów na bazie mleka, mleka spożywczego oraz produktów na bazie mleka.

25. Moim zdaniem, art. 2 pkt 4 dotyczy również półproduktów. Przede wszystkim jego treść nie sprzeciwia się takiej wykładni, ponieważ półprodukty są produktami na bazie mleka, pomimo iż przetwarzanie, któremu zostały one poddane, nie jest zakończone. Ponadto w dyrektywie brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to, że zamierzano wyłączyć takie produkty z zakresu jej zastosowania, zaś ich włączenie jest bardziej zgodne z jej celem zdrowotnym. Zdaniem Trybunału, „dyrektywa 92/46 reguluje wszystkie fazy procesu, począwszy od produkcji mleka, a skończywszy na transporcie produktów do różnych punktów sprzedaży” (10). Świadczy to o tym, iż zasadniczo półprodukty są włączone do zakresu zastosowania dyrektywy.

26. W związku z tym uważam, iż pojęcie „produkty na bazie mleka” zawarte w art. 2 pkt 4 dyrektywy 92/46 obejmuje również półprodukty, które powinny zostać poddane wcześniejszemu przetworzeniu, zanim będą mogły zostać zaoferowane konsumentowi.

D – Czwarte pytanie prejudycjalne

27. Komisja uważa, iż mleko jest zasadniczą częścią produktu w rozumieniu art. 2 pkt 4 dyrektywy ze względu na jego ilość (więcej niż 50 % produktu) albo też z tego względu, iż wpływa na ostateczny charakter produktu końcowego. Ponieważ mieszanka służy wytwarzaniu mleka czekoladowego, Komisja twierdzi, iż w związku z tym wpływa na ostateczny charakter produktu. Rząd grecki uważa, iż z ilościowego punktu widzenia zasadniczą częścią produktu będzie najbardziej znaczący pod względem ilości składnik. Odnośnie do wpływu na ostateczny charakter produktu, rząd grecki twierdzi, iż chodzi tu o smak. Ponieważ mieszanka zawiera dużo kakao, będzie ona miała smak kakao, a nie mleka, przez co nie odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 4. Artrada stwierdza, iż odtłuszczone mleko w proszku nie jest zasadniczą częścią ze względu na ilość ani też nie ma wpływu na ostateczny charakter produktu, ponieważ tym, co zasadnicze, jest słodkie kakao: aby przekształcić je w mleko czekoladowe wystarczy dodać mleka przywiezionego na terytorium Wspólnoty, nie zaś wody, jak utrzymuje Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees. Rijksdienst twierdzi, że mleko ma wpływ na ostateczny charakter produktu końcowego, ponieważ mieszanka służy do produkcji mleka czekoladowego.

28. Należy zaznaczyć przede wszystkim, iż półprodukt taki, jak sporna mieszanka, tylko wtedy zostaje objęty dyrektywą 92/46, gdy odpowiada definicji znajdującej się w jej art. 2 pkt 4, to znaczy, jeżeli mleko lub produkt mleczny stanowi „zasadniczą część” produktu „pod względem ilości lub wpływu na ostateczny charakter tego produktu”. Nie jest to prosta kwestia z uwagi na nieprecyzyjność kryteriów wybranych przez prawodawcę.

29. Co się tyczy ilości, to nie podzielam poglądu Komisji i rządu greckiego, jakoby zasadniczą częścią była ta część, która przedstawia ponad 50 % składu produktu, lub najbardziej znaczący pod względem ilościowym składnik. Liczne wersje językowe dyrektywy odnoszą się do „una parte esencial” [jednej z zasadniczych części] (wersje francuska, portugalska włoska, niemiecka i angielska; i tylko wersja hiszpańska, spośród porównywanych przeze mnie odnosi się do „la parte esencial” [zasadniczej części]), co oznacza, iż produkt może posiadać różne części zasadnicze. To, co stanowi część zasadniczą pod względem ilości, powinno być określone w sposób negatywny i w związku z pozostałymi składnikami, nie zaś według absolutnego procentowego udziału. Na przykład, jeżeli mieszanka zawierałaby 33 % mleka w proszku, 33 % cukru, 33 % kakao i 1% zmielonych migdałów, zmielone migdały nie stanowiłyby zasadniczej części z ilościowego punktu widzenia, ale pozostałe trzy składniki byłyby taką częścią. W związku z tym składnik mleczny powinien zostać uznany za składnik zasadniczy wówczas, gdy z ilościowego punktu widzenia i w porównaniu do pozostałych składników produktu nie jest wyraźnie drugorzędny; wykładnia taka najbardziej służy zdrowotnemu celowi dyrektywy. Pozwalam sobie na uwagę, pomimo iż decyzja należy do sądu odsyłającego, że w produkcie składającym się w 75,75 % z cukru, w 15,15 % z odtłuszczonego mleka w proszku i w 9,1 % z kakao składnik mleczny nie stanowi w sposób wyraźny składnika drugorzędnego. Ponadto znaczenie mleka w proszku w stosunku do pozostałych składników w sposób oczywisty wzrosłoby, jeżeli dodać by do tego płyn, który jest niezbędny do wytworzenia mleka czekoladowego.

30. Odnośnie do wpływu na ostateczny charakter, to sądzę, iż w przypadku półproduktów powinien być on oceniany ze względu na jego końcowe przeznaczenie, o którym importer powinien poinformować właściwe organy. Istotnym celem dyrektywy jest ochrona zdrowia publicznego, jednakże zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie z jej zakresu zastosowania produktów zawierających składnik mleczny, który pod względem ilości lub wpływu na ostateczny charakter nie jest zasadniczą częścią tego produktu. Zastosowanie tego ostatniego kryterium może doprowadzić do nie dość spójnych rezultatów, ponieważ co prawda półprodukt zostanie uznany bądź nie za produkt na bazie mleka ze względu na przeznaczenie, niemniej będzie to konsekwencją zastosowania kryterium ustalonego w dyrektywie (11). Można będzie mówić o wpływie na ostateczny charakter, jeżeli produkt końcowy jest produktem na bazie mleka, co będzie świadczyć o tym, że składnik mleczny zawarty w półprodukcie ma wpływ na ostateczny charakter produktu końcowego. Produkt końcowy będzie produktem na bazie mleka bądź to ze względu na ilość składnika mlecznego, bądź to ze względu na jego wpływ na ostateczny charakter, co powinno być oceniane w świetle wszystkich kryteriów, takich jak smak, nazwa, wygląd lub konsystencja. W niniejszej sprawie wydaje się być oczywiste, że mleko czekoladowe jest produktem na bazie mleka. W ten sposób, niezależnie od tego, czy dla jego wytworzenia należy dodać wodę, czy konieczne jest także dodanie mleka, sporna mieszanka zostanie objęta art. 2 pkt 4.

31. W związku z tym art. 2 pkt 4 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że mleko lub produkt mleczny powinien być uważany za zasadniczą część półproduktu: z uwagi na jego ilość, o ile nie jest ona oczywiście drugorzędna w stosunku do pozostałych składników produktu; z uwagi na wpływ na ostateczny charakter, jeżeli produkt końcowy, do którego wytwarzania przeznaczony jest półprodukt, stanowi produkt na bazie mleka ze względu na ilość składnika mlecznego lub z uwagi na jego wpływ na ostateczny charakter, który powinien być oceniane w świetle wszystkich kryteriów, takich jak smak, nazwa, wygląd lub konsystencja.

III – Wnioski

32. W związku z powyższymi rozważaniami proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytania przedstawione przez College van Beroep voor het bedrijfsleven w następujący sposób:

„1) Pojęcie »mleko do wytwarzania produktów na bazie mleka« zawarte w art. 2 pkt 2 dyrektywy Rady 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r. ustanawiającej przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu surowego mleka, mleka poddanego obróbce termicznej i produktów na bazie mleka nie obejmuje składników mlecznych produktu, który zawiera także inne, niemleczne składniki, tak że składnik mleczny nie może być oddzielony od składników niemlecznych.

2) Pojęcie »produkty na bazie mleka« zawarte w art. 2 pkt 4 dyrektywy 92/46 obejmuje również półprodukty, które muszą być poddane wcześniejszemu przetworzeniu, zanim będą mogły być zaoferowane konsumentowi.

3) Artykuł 2 pkt 4 dyrektywy 92/46 należy interpretować w ten sposób, że mleko lub produkt mleczny powinien zostać uznany za zasadniczą część półproduktu z uwagi na jego ilość, o ile nie jest ona oczywiście drugorzędna w stosunku do pozostałych składników produktu, z uwagi na wpływu na ostateczny charakter, jeżeli produkt końcowy, do którego wytwarzania przeznaczony jest półprodukt stanowi produkt na bazie mleka ze względu na ilość składnika mlecznego lub z uwagi na jego wpływu na ostateczny charakter, który powinien być oceniany w świetle wszystkich kryteriów, takich jak smak, nazwa, wygląd lub konsystencja”.

1 – Język oryginału: portugalski.

2 – Dz.U. L 268, str. 1.

3 – Wykaz państw trzecich oraz wzór świadectwa zdrowia zostały ustalone decyzją Komisji 95/340/WE z dnia 27 lipca 1995 r. ustalającą tymczasowy wykaz państw trzecich, z których Państwa Członkowskie dopuszczają przywóz mleka i produktów na bazie mleka oraz uchylającą decyzję 94/70/WE (Dz.U. L 200, str. 38) oraz decyzją Komisji 95/343/WE z dnia 27 lipca 1995 r. określającą wzory świadectwa zdrowia dla przywozu z państw trzecich mleka surowego przeznaczonego do spożycia przez ludzi, które mają być akceptowane w punktach odbioru, punkcie normalizacji, zakładzie obróbki technicznej lub zakładzie mleczarskim (Dz.U. L 200, str. 52).

4 – Dz.U. 1988, L 24, str. 9.

5 – Stbl. 1994, str. 813.

6 – Stcrt. 1994, str. 243.

7 – Stbl. 1993, str. 698.

8 – Jak wynika z wyroku z dnia 21 września 1999 r. w sprawie C‑106/97 DADI i Douane‑Agenten, Rec. str. I‑5983, pkt 30–46.

9 – Zgodnie z powołanym już wyrokiem w sprawie DADI i Douane‑Agenten „przepisy dyrektywy są przeznaczone do stosowania wobec wszystkich wymienionych przez nią produktów, które są wytwarzane lub wprowadzane do obrotu we Wspólnocie” (pkt 33).

10 – Wyrok z dnia 13 listopada 2003 r. w sprawie C‑294/01 Granarolo, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 42.

11 – Prawodawca mógł przyjąć bardziej precyzyjne kryteria. Należy również wskazać, iż najwyraźniej dyrektywa nie znajduje zastosowania do produktów wyłączonych (na przykład do pizzy zawierającej 2 % sera), ponieważ uważa się, że składnik mleczny spełnia w każdym wypadku kryteria z dyrektywy 92/46, co zmniejsza zagrożenie dla zdrowia. Jednakże, w przypadku gdy chodzi o produkty pochodzące z państw trzecich, brak jest gwarancji, iż użyte mleko jest zgodne z przepisami dyrektywy. W takich przypadkach należy stosować pozostające w mocy przepisy krajowe, co może spowodować odchylenia w wymianie handlowej i zagrożenie fragmentaryzacji rynku. Interwencja prawodawcy wspólnotowego może być zatem konieczna w celu zagwarantowania, by wymogi zdrowotne, którym powinny odpowiadać produkty niewspólnotowe, były zawsze takie same jak w stosunku do produktów wspólnotowych. Zrozumiałe jest wreszcie i to, że prawodawca nie włączył do zakresu zastosowania dyrektywy wszystkich produktów zawierających minimalną ilość mleka, ponieważ mogłoby to spowodować liczne utrudnienia i spory handlowe. Niemniej ustanowione w dyrektywie kryteria służące określeniu tego, czy mamy do czynienia lub też nie z produktem na bazie mleka, mogą przynieść odwrotne skutki w praktyce i najwidoczniej nie zostały oparte na badaniach naukowych dotyczących rzeczywistego zagrożenia dla zdrowia publicznego.